Plan Β για επάρκεια φυσικού αερίου

Η συμ­φω­νία της Ευ­ρώ­πης με τις ΗΠΑ για επι­πλέ­ον προ­μή­θειες 15 δισ. κυ­βι­κών μέ­τρων αμε­ρι­κα­νι­κού LNG φέτος σε υπο­κα­τά­στα­ση αντί­στοι­χων πο­σο­τή­των που ει­σά­γο­νται από την Gazprom δεν αφορά άμεσα την Ελ­λά­δα, η οποία βε­βαί­ως θα συμ­με­τά­σχει στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για την ορι­στι­κο­ποί­η­σή της, λόγω της επέ­κτα­σης της συμ­φω­νί­ας έως το 2030 και της αύ­ξη­σης των πο­σο­τή­των στα 50 δισ. ετη­σί­ως, σύμ­φω­να με την κοινή χθε­σι­νή δή­λω­ση του Τζο Μπάι­ντεν και της Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν. Η Ευ­ρώ­πη βρί­σκε­ται προς άγραν φυ­σι­κού αε­ρί­ου από εναλ­λα­κτι­κούς προ­μη­θευ­τές για την αντι­κα­τά­στα­ση, αφε­νός, πο­σο­τή­των 16 δισ. κ.μ. ρω­σι­κού αε­ρί­ου από συμ­βό­λαια ευ­ρω­παϊ­κών εται­ρειών με την Gazprom που έλη­ξαν ή θα λή­ξουν φέτος, αφε­τέ­ρου, την πλή­ρω­ση των απο­θη­κών αε­ρί­ου σε πο­σο­στό 80% έως την 1η Νο­εμ­βρί­ου.

Η σύμ­βα­ση της ΔΕΠΑ με την Gazprom για την προ­μή­θεια 2 δισ. κ.μ. αε­ρί­ου ετη­σί­ως λήγει το 2026, ενώ το 2030 λήγει η σύμ­βα­ση για μι­κρό­τε­ρες πο­σό­τη­τες της «Μυ­τι­λη­ναί­ος», οπότε δεν τί­θε­ται ζή­τη­μα υπο­κα­τά­στα­σης ρω­σι­κού αε­ρί­ου για φέτος και μέχρι τη λήξη της σύμ­βα­σης της ΔΕΠΑ. Επι­πλέ­ον, η Ελ­λά­δα δεν δια­θέ­τει εγκα­τα­στά­σεις απο­θή­κευ­σης φυ­σι­κού αε­ρί­ου για επι­πλέ­ον πο­σό­τη­τες αμε­ρι­κα­νι­κού LNG. Η αξιο­ποί­η­ση του εξα­ντλη­μέ­νου κοι­τά­σμα­τος φυ­σι­κού αε­ρί­ου στη Ν. Κα­βά­λα, αν και σχε­διά­στη­κε από το 2011 –αφού έμει­νε για πολλά χρό­νια στα χαρ­τιά– βρί­σκε­ται σή­με­ρα στη δεύ­τε­ρη φάση του δια­γω­νι­σμού πα­ρα­χώ­ρη­σης από το ΤΑΙ­ΠΕΔ, με διεκ­δι­κη­τές την Enegean και κοι­νο­πρα­ξία των ΤΕΡΝΑ-ΔΕΣΦΑ. Θε­ω­ρη­τι­κά η συμ­φω­νία Ε.Ε. – ΗΠΑ θα μπο­ρού­σε να συμ­βά­λει στην ασφά­λεια εφο­δια­σμού της Ελ­λά­δας σε πε­ρί­πτω­ση δια­κο­πής ροών ρω­σι­κού αε­ρί­ου και υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι κά­ποιες από αυτές τις πρό­σθε­τες πο­σό­τη­τες θα κα­τα­λή­ξουν σε απο­θή­κες της Ιτα­λί­ας και της Βουλ­γα­ρί­ας.

Πρό­κει­ται για δύο χώρες που λόγω της δια­σύν­δε­σης με τον αγωγό Τap (Ιτα­λία) και Turkstream (Βουλ­γα­ρία) πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στα βα­σι­κά σε­νά­ρια δια­σφά­λι­σης της επάρ­κειας εφο­δια­σμού που εξε­τά­ζουν οι αρ­μό­διες αρχές της χώρας για την ερ­χό­με­νη χει­με­ρι­νή πε­ρί­ο­δο, σε πε­ρί­πτω­ση δια­κο­πής του ρω­σι­κού αε­ρί­ου (45,5% το 2021). Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη ότι ο σχε­δια­σμός του ελ­λη­νι­κού συ­στή­μα­τος φυ­σι­κού αε­ρί­ου είναι ροή από τον Βορρά προς τον Νότο, ο ΔΕΣΦΑ εξε­τά­ζει εναλ­λα­κτι­κές υπο­κα­τά­στα­σης του ρω­σι­κού αε­ρί­ου που δεν θα προ­κα­λούν αστά­θεια, θα μπαί­νουν δη­λα­δή στο σύ­στη­μα από τα ση­μεία ει­σό­δου του Βορρά, δη­λα­δή το Σι­δη­ρό­κα­στρο (Turkstream) και τη Νέα Με­σημ­βρία (Τap).

Εναλ­λα­κτι­κές λύ­σεις

Η κα­τά­στα­ση ανα­μέ­νε­ται να εξο­μα­λυν­θεί πλή­ρως μετά το 2023, καθώς θα αρ­χί­σουν να λει­τουρ­γούν οι νέοι τερ­μα­τι­κοί σταθ­μοί LNG, με πρώτο αυτόν της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης.

Η διοί­κη­ση του ΔΕΣΦΑ διε­ρευ­νά πρω­τί­στως τις δυ­να­τό­τη­τες χρή­σης απο­θη­κών της Ιτα­λί­ας για να φτά­νουν στην Ελ­λά­δα μέσω ει­κο­νι­κής αντι­στρο­φής ροής του Τap που θα δε­σμεύ­σει σε αυτές. Σε πρώτη φάση εξε­τά­ζε­ται η απο­θή­κευ­ση 0,5 δισ. κ.μ. αε­ρί­ου, πο­σό­τη­τα που θα απο­δε­σμεύ­σει η Ιτα­λία από τον Τap (προ­μη­θεύ­ε­ται σή­με­ρα 8 δισ. κ.μ.) και θα μπει στο ελ­λη­νι­κό σύ­στη­μα από το ση­μείο ει­σό­δου Ν. Με­σημ­βρί­ας, μέσω του οποί­ου μπαί­νουν ήδη πο­σό­τη­τες 1 δισ. ετη­σί­ως αζε­ρι­κού αε­ρί­ου. Δευ­τε­ρευό­ντως, εξε­τά­ζει σε­νά­ριο με δέ­σμευ­ση απο­θη­κευ­τι­κού χώρου στη Βουλ­γα­ρία. Πα­ράλ­λη­λα με τις δύο αυτές εναλ­λα­κτι­κές και συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά σχε­διά­ζει την προ­σθή­κη τέ­ταρ­της δε­ξα­με­νής απο­θή­κευ­σης LNG στη Ρε­βυ­θού­σα.

Το σχέ­διο προ­βλέ­πει την αγκυ­ρο­βό­λη­ση μό­νι­μα στον προ­βλή­τα του νη­σιού ενός ει­δι­κά δια­μορ­φω­μέ­νου δε­ξα­με­νό­πλοιου, προ­σθέ­το­ντας χω­ρη­τι­κό­τη­τα 100.000 κυ­βι­κών μέ­τρων αε­ρί­ου στην υφι­στά­με­νη των 225.000 κυ­βι­κών μέ­τρων των τριών δε­ξα­με­νών σή­με­ρα. Με τον τρόπο αυτόν η απο­θη­κευ­τι­κή δυ­να­μι­κό­τη­τα της Ρε­βυ­θού­σας θα αυ­ξη­θεί από τις 19-21 ημέ­ρες σή­με­ρα στον ενά­μι­ση μήνα. Βάσει των σε­να­ρί­ων που επε­ξερ­γά­ζε­ται ο ΔΕΣΦΑ, για την πλήρη υπο­κα­τά­στα­ση του ρω­σι­κού αε­ρί­ου θα πρέ­πει η δυ­να­μι­κό­τη­τα της Ρε­βυ­θού­σας να δου­λεύ­ει στο φουλ, αε­ριο­ποιώ­ντας ένα φορ­τίο ανά τρεις ημέ­ρες.

Αυτό ση­μαί­νει και έναν εξαι­ρε­τι­κά ακρι­βή προ­γραμ­μα­τι­σμό των φορ­τί­ων που θα κα­τα­φθά­νουν στη νήσο Ρε­βυ­θού­σα, άσκη­ση με την οποία κα­τα­πιά­νε­ται από τώρα ο ΔΕΣΦΑ σε συ­νερ­γα­σία με το ΥΠΕΝ και τις εται­ρεί­ες ει­σα­γω­γής, ενώ βρί­σκε­ται ήδη στην ανα­ζή­τη­ση του πλοί­ου που θα αγκυ­ρο­βο­λή­σει στο λι­μά­νι. «Είναι μια πολύ δύ­σκο­λη άσκη­ση που θα δο­κι­μά­σει το σύ­στη­μα», το­νί­ζουν στην «Κ» κύ­κλοι του ΔΕΣΦΑ. Η κα­τά­στα­ση, πά­ντως, θα εξο­μα­λυν­θεί πλή­ρως μετά το 2023, καθώς θα αρ­χί­σουν να λει­τουρ­γούν οι νέοι τερ­μα­τι­κοί σταθ­μοί LNG με πρώτο αυτόν της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης.

Πηγή kathimerini.gr