Η Τουρκία προσπαθεί να προκαλέσει και πάλι “θερμό επεισόδιο”

Για την νέα τουρ­κι­κή προ­κλη­τι­κή navtex που εξέ­δω­σε η Τουρ­κία και τι ση­μα­το­δο­τεί αυτή για ολό­κλη­ρο το Αι­γαίο, μιλά σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο διε­θνο­λό­γος κ. Αλέ­ξαν­δρος Δε­σπο­τό­που­λος, ο οποί­ος απα­ντά σε καί­ρια ερω­τή­μα­τα, λίγο πριν η Τουρ­κία δώσει απά­ντη­ση στην Ελ­λά­δα για την ημε­ρο­μη­νία έναρ­ξης του δεύ­τε­ρου γύρου των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών με­τα­ξύ των δύο χωρών.

Η Navtex που

εξέ­δω­σε η Τουρ­κία

Ενώ εκ­κρε­μεί η πρό­σκλη­ση της Ελ­λά­δας για ένα νέο, 62ο γύρο διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών στην Αθήνα, η Τουρ­κία εξέ­δω­σε ξαφ­νι­κά Navtex για τη διε­ξα­γω­γή ερευ­νών στο Αι­γαίο. Η Navtex εκ­δό­θη­κε την 15/2/21, και ώρα 19:33 και δε­σμεύ­ει πε­ριο­χή με­τα­ξύ Λή­μνου, Σκύ­ρου και Αλον­νή­σου για το διά­στη­μα από 18/2 έως και 2/3/21. Η δέ­σμευ­ση αφορά σε έρευ­νες από το ωκε­α­νο­γρα­φι­κό σκά­φος «Τσε­σμέ».

Τι είναι η Navtex – Είναι η συ­γκε­κρι­μέ­νη Τουρ­κι­κή Navtex πα­ρά­νο­μη;

Η NAVTEX (NAVigational TEleX) είναι μια διε­θνής υπη­ρε­σία προει­δο­ποι­ή­σε­ων και επει­γου­σών πλη­ρο­φο­ριών για την ασφά­λεια των πλοί­ων στη θά­λασ­σα. Σκο­πός μιας NAVTEX είναι να ει­δο­ποι­ή­σει για τυχόν κακές και­ρι­κές συν­θή­κες αλλά και άλλες πλη­ρο­φο­ρί­ες ασφα­λεί­ας που αφο­ρούν τα πλοία που κι­νού­νται σε μια πε­ριο­χή (έρευ­νες, πο­λε­μι­κές ασκή­σεις κλπ). Η Τούρ­κι­κη Navtex είναι πα­ρά­νο­μη γιατί εκ­δί­δε­ται σε πε­ριο­χή ευ­θύ­νης της Ελ­λά­δας, αρ­μο­διό­τη­τας του ελ­λη­νι­κού σταθ­μού της Λή­μνου. Κυ­ριό­τε­ρα, η Navtex ανα­φέ­ρε­ται σε πα­ρά­νο­μη πράξη, δη­λα­δή σε έρευ­νες σκά­φους σε ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα, χωρίς την άδεια των ελ­λη­νι­κών αρχών.

Θα επη­ρε­ά­σει η Navtex την πρό­ο­δο των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών;

Τι απο­σκο­πεί η Άγκυ­ρα με την κί­νη­ση αυτή; Υπάρ­χει κίν­δυ­νος θερ­μού επει­σο­δί­ου;

Η έκ­δο­ση της Navtex θα επη­ρε­ά­σει αδιαμ­φι­σβή­τη­τα τις διε­ρευ­νη­τι­κές επα­φές, με δε­δο­μέ­νη την εύ­λο­γη άρ­νη­ση της Αθή­νας να συμ­με­τά­σχει σε οποια­δή­πο­τε δια­δι­κα­σία δια­λό­γου, υπό την απει­λή έκνο­μων ενερ­γειών και έντα­σης εκ μέ­ρους της Άγκυ­ρας. Θα πρέ­πει να θε­ω­ρεί­ται βέ­βαιο ότι η Ελ­λά­δα δεν θα προ­βεί στην απο­στο­λή πρό­σκλη­σης προς τους Τούρ­κους δι­πλω­μά­τες, όσο η Navtex είναι σε ισχύ. Εάν μά­λι­στα η Τουρ­κία απο­στεί­λει ερευ­νη­τι­κό σκά­φος στο Αι­γαίο είναι σχε­δόν βέ­βαιο ότι η δια­δι­κα­σία θα τι­να­χθεί στον αέρα, οι δύο χώρες θα βρε­θούν ξανά σε κα­θε­στώς έντα­σης και η Αθήνα θα προ­σα­να­το­λι­στεί εκ νέου στην επι­βο­λή κυ­ρώ­σε­ων από την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση. Με την αλ­λα­γή σκυ­τά­λης στο Λευκό Οίκο, η Τουρ­κία επα­να­δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται τη θέση της στο δυ­τι­κό κόσμο. Εκτι­μά τις αντι­δρά­σεις των «συμ­μά­χων» σε Αμε­ρι­κή και Ευ­ρώ­πη, μέσα από μία πο­λι­τι­κή προ­σέγ­γι­ση – δράση ακορ­ντε­όν, εναλ­λα­γής δη­λα­δή θε­τι­κών δη­λώ­σε­ων και προ­κλή­σε­ων. Με την έκ­δο­ση της Navtex η Άγκυ­ρα απο­σκο­πεί στο να «με­τρή­σει» αρ­χι­κά τις αντι­δρά­σεις των ΗΠΑ, των Ευ­ρω­παί­ων, αλλά και της Ελ­λά­δας. Αν η Τουρ­κία απο­φα­σί­σει τε­λι­κά έξοδο του ερευ­νη­τι­κού σκά­φους στο Αι­γαίο, θα επι­κρα­τή­σει ανα­πό­φευ­κτα έντα­ση στην πε­ριο­χή και κίν­δυ­νος θερ­μού επει­σο­δί­ου, αφού η Ελ­λά­δα θα πρέ­πει να προ­α­σπί­σει εκ νέου τα εθνι­κά κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τά της, με έξοδο του στό­λου στο Αι­γαίο. Δεν απο­κλεί­ε­ται η Τουρ­κία να επι­θυ­μεί την έντα­ση, με στόχο να διευ­ρύ­νει την ατζέ­ντα του δια­λό­γου με­τα­ξύ των δύο χωρών, να προ­κα­λέ­σει πο­λι­τι­κό πρό­βλη­μα στην ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση και να κα­τα­δεί­ξει την αδυ­να­μία της Ευ­ρώ­πης να επι­δεί­ξει ου­σια­στι­κή αλ­λη­λεγ­γύη προς την Ελ­λά­δα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που προ­σπα­θεί η Τουρ­κία να διε­ξά­γει έρευ­νες στο Αι­γαίο

Τον Νο­έμ­βριο του 1973, η τουρ­κι­κή κρα­τι­κή εται­ρεία πε­τρε­λαί­ων χο­ρή­γη­σε 27 άδειες για διε­ξα­γω­γή ερευ­νών στην ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα, δυ­τι­κά ελ­λη­νι­κών νη­σιών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου. Ακο­λού­θη­σε η απο­στο­λή του ερευ­νη­τι­κού σκά­φους Chandarli στο Αι­γαίο, συ­νο­δεία 37 πο­λε­μι­κών πλοί­ων. Τον Ιού­λιο 1976 η Τουρ­κία απέ­στει­λε άλλο ένα ερευ­νη­τι­κό σκά­φος, το πε­ρί­φη­μο Hora, το οποίο πα­ρα­βί­α­σε ανοι­κτά την ελ­λη­νι­κή υφα­λο­κρη­πί­δα στις πε­ριο­χές γύρω από τη Λήμνο και τη Λέσβο, φέρ­νο­ντας την Ελ­λά­δα και την Τουρ­κία στο χεί­λος του πο­λέ­μου. Έχει μεί­νει στην ιστο­ρία η φράση του Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου – πα­ραί­νε­ση προς την Κυ­βέρ­νη­ση Κα­ρα­μαν­λή – «Βυ­θί­σα­τε το Hora». Τον Νο­έμ­βριο του 1976 ξε­κί­νη­σαν οι δύο χώρες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για την υφα­λο­κρη­πί­δα, υπο­γρά­φο­ντας το Πρα­κτι­κό της Βέρ­νης, που προ­έ­βλε­πε την απο­φυ­γή ερευ­νών στο Αι­γαίο. Ο διά­λο­γος, όμως, τερ­μα­τί­σθη­κε το 1981, λόγω των συ­νε­χών πα­λιν­δρο­μή­σε­ων της Τουρ­κί­ας, οπότε και εξέ­πνευ­σε το Πρα­κτι­κό της Βέρ­νης, το οποίο αφο­ρού­σε στις συ­γκε­κρι­μέ­νες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Η επό­με­νη κρίση εκ­δη­λώ­θη­κε τον Μάρ­τιο του 1987, με το ίδιο ακρι­βώς πλοίο, αλλά με δια­φο­ρε­τι­κό όνομα, Σι­σμίκ, και ανα­βαθ­μι­σμέ­νες δυ­να­τό­τη­τες. Οι δύο χώρες έφτα­σαν εκ νέου στα όρια της πο­λε­μι­κής σύρ­ρα­ξης και η Τουρ­κία απέ­συ­ρε το ερευ­νη­τι­κό σκά­φος, λόγω της αδια­πραγ­μά­τευ­της στά­σης του τότε Πρω­θυ­πουρ­γού Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου, ο οποί­ος αξιο­ποί­η­σε το δί­πο­λο ΗΠΑ – Σο­βιε­τι­κής Ένω­σης, ενερ­γο­ποιώ­ντας Συμ­φω­νία Αμυ­ντι­κής Συμ­φω­νί­ας με τη Βουλ­γα­ρία.

Μπο­ρεί η Ελ­λά­δα να προ­σφύ­γει μο­νο­με­ρώς στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης και να ζη­τή­σει ασφα­λι­στι­κά μέτρα;

Το 1976, η Ελ­λά­δα προ­σέ­φυ­γε μο­νο­με­ρώς στο Διε­θνές Δι­κα­στή­ριο της Χάγης, ζη­τώ­ντας μά­λι­στα και τη λήψη ασφα­λι­στι­κών μέ­τρων. Το Δι­κα­στή­ριο απέρ­ρι­ψε το αί­τη­μα. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν υπει­σήλ­θε στην ουσία του ζη­τή­μα­τος για κα­θα­ρά τυ­πι­κούς λό­γους, λόγω της άρ­νη­σης της Τουρ­κί­ας να ανα­γνω­ρί­σει την αρ­μο­διό­τη­τα του Δι­κα­στη­ρί­ου.