Η κακοποίηση των γυναικών, με κυριότερες μορφές τη σωματική και τη σεξουαλική βία, είναι ένα ζήτημα υψίστης σημασίας, αφού, όπως δημοσιεύτηκε και σε έρευνα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η βία κατά των γυναικών είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, το οποίο σημειώνει ανοδική πορεία. Συγκεκριμένα, αναγράφεται πως πάνω από 1 στις 3 γυναίκες, ανά τον κόσμο, έχουν πέσει θύματα βίας είτε από το σύντροφο/σύζυγό τους, είτε από κάποιον τρίτο.
Η διευθύντρια του ΠΟΥ, Δρ. Μάργκαρετ Τσάν, δήλωσε, πως “το παγκόσμιο σύστημα υγείας μπορεί και πρέπει να κάνει περισσότερα για τις γυναίκες που πέφτουν θύματα βίας”. Η συγκεκριμένη έρευνα επίσης, αναφέρει πως «ο φόβος του στιγματισμού» αποτελεί τροχοπέδη για ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών στο να προχωρήσουν σε καταγγελία του γεγονότος, με αποτέλεσμα ένα πλήθος τέτοιου είδους περιστατικών να μη βλέπει ποτέ το φως της δημοσιότητας.
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που παρατέθηκαν από την Τηλεφωνική Γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, που παρέχει ψυχοκοινωνική στήριξη και συμβουλευτική σε γυναίκες θύματα βίας, δέχθηκε 10176 κλήσεις και 74 ηλεκτρονικά μηνύματα μέσα σε διάστημα 2 ετών. «Επί του συνόλου των κλήσεων, οι 8040 (79%) αφορούσαν καταγγελίες περιπτώσεων έμφυλης βίας. Από αυτές οι 5968 κλήσεις (74%) αφορούσαν καταγγελίες των ίδιων των κακοποιημένων γυναικών ενώ οι 2072 κλήσεις (26%), αφορούσαν σε καταγγελίες από τρίτα πρόσωπα (κυρίως από φίλους/-ες (525 κλήσεις, 25%), γονείς (368 κλήσεις, 18%), άλλους συγγενείς (313 κλήσεις, 15%), αδέλφια (257 κλήσεις, 12%), γείτονες (218 κλήσεις, 11%) και άλλα άτομα (323 κλήσεις, 16%). Από τις 5968 κλήσεις που αφορούσαν καταγγελίες των ίδιων των κακοποιημένων γυναικών, οι 4629 κλήσεις, (78%) αφορούσαν ενδοοικογενειακή βία, οι 82 (1%) σεξουαλική παρενόχληση, οι 88 κλήσεις (1%) περιπτώσεις βιασμού, οι 7 κλήσεις (0,1%) πορνεία, 2 (0,03%) trafficking, και 709 κλήσεις (12%) αφορούσαν καταγγελία άλλων μορφών βίας. Τα αιτήματα των κλήσεων αυτών αφορούσαν : 2583 κλήσεις (43%) ψυχοκοινωνική στήριξη, 1950 (33%) σε νομική συμβουλευτική, 734 (12%) νομική βοήθεια, 451 (8%) αναζήτηση φιλοξενίας και 186 (3%) αναζήτηση εργασίας. Από τις 5968 γυναίκες, που κάλεσαν τη γραμμή, οι 3683 (62%) είναι μητέρες. Από τις γυναίκες, θύματα βίας, που απάντησαν σε ερώτηση σχετική με την εργασιακή τους κατάσταση προκύπτει ότι:
• 1697 (28%) είναι απασχολούμενες (από τις οποίες 214 (13%) είναι αυτοαπασχολούμενες)
• 1826 (31%) είναι άνεργες (από τις οποίες 267 (15%) μακροχρόνια άνεργες) και
• 764 (13%) είναι οικονομικά ανενεργές (από τις οποίες 50 (7%) παρακολουθούν εκπαίδευση ή κατάρτιση)
Από τις γυναίκες θύματα βίας που απάντησαν στην ερώτηση για την οικογενειακή τους κατάσταση προκύπτει ότι:
• 2890 (48%) είναι έγγαμες
• 571 (10%) είναι άγαμες
• 456 (8%) σε διάσταση
• 310 (5%) διαζευγμένες
• 89 (1%) χήρες
• 184 (3%) σε συμβίωση
Από τις γυναίκες που απάντησαν στην ερώτηση για την ηλικία τους προκύπτει ότι:
• 197 (3%) είναι από 15 έως 24 ετών
• 1488 (25%) είναι από 25 έως 39 ετών
• 1603 (27%) είναι από 40 έως 54 ετών
• 540 (9%) είναι από 55 έως 64 και
• 304 (5%) είναι από 65 ετών και άνω.
Από τις γυναίκες που απάντησαν στην ερώτηση για το μορφωτικό τους επίπεδο προκύπτει ότι:
• 8 (0,1%) είναι τυπικά αναλφάβητες
• 509 (9%) έχουν ολοκληρώσει την πρωτοβάθμια ή κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
• 594 (10%) την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
• 317 (5%) τη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση μη τριτοβάθμιου επιπέδου και
• 759 (13%) την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Από το σύνολο των γυναικών που κάλεσαν στην τηλεφωνική γραμμή προκύπτει ότι:
• 4083 (68%) είναι Ελληνίδες
• 502 (8%) είναι μετανάστριες
• 18 (0,3%) ανήκουν σε μειονότητες
• 52 (1%) είναι ΑΜΕΑ και
• 16 (0,3%) ανήκουν στην κατηγορία των άλλων μειονεκτούντων ατόμων.
Ως προς την οικονομική κατάσταση, από τις γυναίκες που απάντησαν στην αντίστοιχη ερώτηση, 1204 (20%) την περιγράφουν ως κακή, 1106 (19%) την αναφέρουν ως μέτρια και 679 (11%) ως καλή». (* Στατιστικά στοιχεία της Τηλεφωνικής Γραμμής SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας Φύλων).
Στο πλαίσιο της τοπικής κοινωνίας, όπως δήλωσε η δημοτική σύμβουλος Ρόδου και πρόεδρος της Διεθνούς Οργάνωσης «Γυναίκες χωρίς σύνορα» κα. Χαρίκλεια Ε. Γιασιράνη, “τα 2 τελευταία έτη παρατηρείται έξαρση του φαινομένου κακοποίησης γυναικών. Ο λόγος της έμφυλης βίας από τον άντρα προς τη γυναίκα σύντροφο ή σύζυγο είναι η οικονομική κρίση και κατ’ επέκταση η ανεργία, διότι η απώλεια του εισοδήματος δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις σχέσεις των ζευγαριών με αποτέλεσμα την εμφάνιση βίαιων εκρήξεων των αντρών απέναντι στις συντρόφους τους”.
Οι μορφές που μπορεί να λάβει κατά μεγαλύτερη συχνότητα το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών είναι ενδεικτικά η σωματική βία, η σεξουαλική βία, η ψυχολογική βία και η οικονομική βία. Σύμφωνα με τη δικηγόρο Ρόδου κα. Μαρία Κρικοπούλου, “η ψυχολογική κυρίως βία είναι εξαιρετικά σημαντική και με τη μεγαλύτερη διάρκεια. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο δράστης είθισται να δικαιολογεί τη συμπεριφορά του, δημιουργώντας το αίσθημα της «θυματοποίησης» προς το θύμα. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι, η κακή ψυχολογία στην οποία βρίσκονται οι γυναίκες, που πέφτουν θύματα κακοποίησης, ενισχύει τις πράξεις βίας από το δράστη”. Σε τοπικό επίπεδο, η κα. Μ. Κρικοπούλου σε συνεργασία με κάποιους ψυχολόγους ψάχνει να βρει διόδους για την ανάκτηση της υγιούς ψυχολογίας και της πληροφόρησης των θυμάτων περί των δικαιωμάτων τους. Ωστόσο, κατά τις δηλώσεις της κας. Χ. Γιασιράνη, “Στην περιοχή μας, είναι διαπιστωμένη η παντελής έλλειψη δομών, στελεχωμένων με ειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό για τη φυσική προστασία, ασφάλεια και ενημέρωση, κακοποιημένων γυναικών και παιδιών, αλλά και η εκπαίδευση και ένταξή τους στην αγορά εργασίας, είναι από τα πρώτα ζητήματα για τα οποία πρέπει να ληφθεί μέριμνα”.
Ελπιδοφόρο βέβαια, είναι το γεγονός ότι η Οργάνωση «Γυναίκες χωρίς σύνορα» κάνει σκληρό και ουσιαστικό αγώνα για την ίδρυση 2 κέντρων στο νησί της Ρόδου (ενός ξενώνα και ενός κέντρου συμβουλευτικής στήριξης), εκ των οποίων, ο ξενώνας πρόκειται να λειτουργήσει μέσα στο τρέχον καλοκαίρι, αφού ήδη έχουν γίνει οι απαραίτητες προσλήψεις.
Τέλος, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να καταστεί σαφές, πως για την αντιμετώπιση του μείζονος αυτού προβλήματος, της κακοποίησης δηλαδή των γυναικών, έχουν ληφθεί και νομικά κάποια απαραίτητα μέτρα, αφού, όπως τονίζουν, τόσο η κα. Μ. Κρικοπούλου, όσο και η κα. Χ. Γιασιράνη, “με ποινή φυλάκισης έως 2 ετών τιμωρούνται οι θύτες που ασκούν ενδοοικογενειακή βία, ΧΩΡΙΣ τη δυνατότητα αναστολής”.
