Γ. Πάππου: «Η επιχειρηματικότητα περνά δια πυρός και σιδήρου»!

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Πέγκυ Ντό­κου

Ως ‘εφιαλ­τι­κό’ πε­ρι­γρά­φει τον χρόνο που έκλει­σε η χώρα μας εν μέσω μιας ασφυ­κτι­κής οι­κο­νο­μί­ας με πολύ κακές συν­θή­κες για την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, ο πρό­ε­δρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάν­νης Πάπ­που.

Σε συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δ» ο κ. Πάπ­που μι­λά­ει για όλους και για όλα, χωρίς πε­ρι­στρο­φές από τις κα­τα­σχέ­σεις λο­γα­ρια­σμών, την κα­τά­στα­ση στην αγορά, την φο­ρο­λο­γία, την του­ρι­στι­κή κί­νη­ση αλλά και τις αλυ­σί­δες κα­τα­στη­μά­των μέχρι και την με­τα­φο­ρά έδρας πολ­λών επι­χει­ρή­σε­ων σε ξένες χώρες.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Πάπ­που συ­μπλη­ρώ­θη­κε πάνω από ένας χρό­νος με μια οι­κο­νο­μία η οποία λει­τουρ­γεί κάτω από πολύ άσχη­μες συν­θή­κες (capital controls, έλ­λει­ψη ρευ­στό­τη­τας, δυ­σβά­στα­κτη φο­ρο­λο­γία, συ­νε­χή λου­κέ­τα κλπ). Τε­λι­κά πώς μπο­ρεί να προ­χω­ρή­σει η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα και κατ’ επέ­κτα­ση η ανά­πτυ­ξη στην πε­ριο­χή μας;

Ήταν ένας εφιαλ­τι­κός χρό­νος. Η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα πέ­ρα­σε και εξα­κο­λου­θεί να περνά «δια πυρός και σι­δή­ρου» αφού προς το παρόν δεν έχου­με εν­δεί­ξεις βελ­τί­ω­σης των συν­θη­κών. Αντι­θέ­τως, βρι­σκό­μα­στε μπρο­στά σε ένα ακόμη δύ­σκο­λο φθι­νό­πω­ρο και ένα ακόμη δυ­σκο­λό­τε­ρο χει­μώ­να. Από την Δευ­τέ­ρα ξε­κι­νά μία ακόμη αξιο­λό­γη­ση της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, ενώ υπάρ­χουν σε εκ­κρε­μό­τη­τα και νέα μέτρα ως προ­α­παι­τού­με­να για την δόση. Να δούμε τι και­νούρ­γιο μέτρο θα μας προ­κύ­ψει για να σφί­ξει ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο την θηλιά στο λαιμό μας. Υπό αυτές τις συν­θή­κες, ούτε για προ­ώ­θη­ση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας μπο­ρού­με να μι­λά­με, ούτε βε­βαί­ως για ανά­πτυ­ξη.

• Μέσα σε ένα τέ­τοιο οι­κο­νο­μι­κό – φο­ρο­λο­γι­κό – πο­λι­τι­κό αστα­θές πε­ρι­βάλ­λον, εκτι­μά­τε πως μπο­ρούν να γί­νουν σο­βα­ρές επεν­δύ­σεις σε αυτή την χώρα και στην δική μας πε­ριο­χή;

Η συ­ζή­τη­ση για επεν­δύ­σεις είναι μια με­γά­λη συ­ζή­τη­ση με πολ­λές πα­ρα­μέ­τρους που δεν έχουν να κά­νουν μόνο με την κα­τά­στα­ση στο εσω­τε­ρι­κό της χώρας. Θα μπο­ρού­σε, πολύ σωστά, να ανα­ρω­τη­θεί κα­νείς, γιατί δεν έρ­χο­νται επεν­δύ­σεις σε μια χώρα όπου η εσω­τε­ρι­κή υπο­τί­μη­ση είναι τε­ρά­στια και οι τιμές των ακι­νή­των έχουν κα­τα­βα­ρα­θρω­θεί; Εδώ θα πρέ­πει να συ­νυ­πο­λο­γι­στεί και η διε­θνής αρ­νη­τι­κή συ­γκυ­ρία. Η απά­ντη­ση συ­νε­πώς στο ερώ­τη­μά σας είναι σύν­θε­τη. Κατ’ αρχήν η συ­νε­χι­ζό­με­νη διε­θνής οι­κο­νο­μι­κή αβε­βαιό­τη­τα δεν επι­τρέ­πει επεν­δυ­τι­κούς σχε­δια­σμούς και ρίσκα, πολύ δε πε­ρισ­σό­τε­ρο σε μια χώρα όπως η Ελ­λά­δα, όπου η οι­κο­νο­μία της εξα­κο­λου­θεί να είναι μια οι­κο­νο­μία «υψη­λού κιν­δύ­νου». Από την άλλη πλευ­ρά, η πο­λυ­συ­ζη­τη­μέ­νη ανά­καμ­ψη της εγ­χώ­ριας οι­κο­νο­μί­ας δεν μπο­ρεί να χρη­μα­το­δο­τη­θεί εσω­τε­ρι­κά, αφού έτσι κι αλ­λιώς έχει εξα­ντλή­σει την εσω­τε­ρι­κή χρη­μα­το­δο­τι­κή της ικα­νό­τη­τα. Πα­ράλ­λη­λα, έχου­με να αντι­με­τω­πί­σου­με αγκυ­λώ­σεις και ιδε­ο­λη­ψί­ες που δυ­σχε­ραί­νουν ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο μια ήδη δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση. Η υπό­θε­ση με την επέν­δυ­ση στην πε­ριο­χή του Γκολφ Αφά­ντου είναι απο­λύ­τως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή του πώς αυτή η χώρα αντί να προ­σελ­κύ­ει τους ελά­χι­στους εν­δια­φε­ρό­με­νους επεν­δυ­τές, φρο­ντί­ζει με κάθε τρόπο να τους διώ­ξει και αυ­τούς.

• Μα­θαί­νου­με ότι όλο και αυ­ξά­νε­ται το εν­δια­φέ­ρον με­γά­λου αριθ­μού ελ­λη­νι­κών επι­χει­ρή­σε­ων για με­τα­φο­ρά έδρας σε άλλες χώρες με χα­μη­λό­τε­ρη φο­ρο­λο­γία και φι­λι­κό επι­χει­ρη­μα­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον. Πώς το βλέ­πε­τε αυτό;

Είναι και αυτό ένα ακόμα μέσα στα πολλά πα­ρά­δο­ξα της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Τώρα που η χώρα χρειά­ζε­ται πε­ρισ­σό­τε­ρο την επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα, όταν μόνο μέσα από υγιείς επι­χει­ρή­σεις μπο­ρεί να προσ­δο­κά ανά­πτυ­ξη, κάνει ό,τι μπο­ρεί για να διώ­ξει τις υγιείς επι­χει­ρή­σεις στο εξω­τε­ρι­κό. Αυτό είναι τρα­γι­κό.  Οι βα­σι­κό­τε­ρες αι­τί­ες της φυγής είναι η υψηλή φο­ρο­λο­γία των επι­χει­ρή­σε­ων στην Ελ­λά­δα καθώς και οι συ­νε­χείς αλ­λα­γές στο φο­ρο­λο­γι­κό κα­θε­στώς. Οι αριθ­μοί δεί­χνουν το μέ­γε­θος του προ­βλή­μα­τος. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι το 2015 πάνω από 4.000 ελ­λη­νι­κές εται­ρεί­ες με­τέ­φε­ραν την έδρα τους μόνο στη Βουλ­γα­ρία, ενώ για τους πρώ­τους μήνες του 2016 ο αριθ­μός ξε­περ­νά­ει τις 2.500. Το 5%-10% των νέων εται­ρειών που δη­μιουρ­γού­νται στην Ελ­λά­δα από υψη­λών επι­στη­μο­νι­κών προ­σό­ντων νέους, εγκα­τα­λεί­πουν τη χώρα. Αυτό αντι­στοι­χεί σε αι­μορ­ρα­γία εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ. Αν μά­λι­στα λά­βου­με υπ’ όψιν ότι πολ­λές εται­ρεί­ες δεν με­τα­φέ­ρουν μόνο την έδρα τους αλλά και την πα­ρα­γω­γι­κή τους δρα­στη­ριό­τη­τα δί­νο­ντας δου­λειά σε ξέ­νους, έχου­με ως απο­τέ­λε­σμα ακόμη με­γα­λύ­τε­ρη αύ­ξη­ση της ανερ­γί­ας στο εσω­τε­ρι­κό. Δυ­στυ­χώς, ούτε εδώ υπάρ­χει κά­ποια θε­τι­κή προ­ο­πτι­κή. Η πρό­βλε­ψη είναι ότι αυτή η κα­τά­στα­ση θα συ­νε­χι­σθεί και στα επό­με­να χρό­νια.

• Ει­δι­κά φέτος, η Ρόδος ‘πλή­ρω­σε’ το φο­ρο­λο­γι­κό τί­μη­μα κατ’ αρχήν με την κα­τάρ­γη­ση των μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ, με την αύ­ξη­ση στον του­ρι­στι­κό φόρο και μια σειρά από άλλα μέτρα. Τι μπο­ρεί να γίνει τε­λι­κά;

Αν οι κυ­βερ­νώ­ντες είχαν συ­ναί­σθη­ση του πλήγ­μα­τος που προ­κά­λε­σαν στα νησιά μας, θα έπρε­πε χωρίς δεύ­τε­ρη σκέψη να ανα­κα­λέ­σουν όλα αυτά τα εξο­ντω­τι­κά μέτρα που πήραν όλους τους προη­γού­με­νους μήνες. Φυ­σι­κά αυτό δεν πρό­κει­ται να γίνει. Οι κυ­βερ­νη­τι­κοί βου­λευ­τές δια­τυ­μπα­νί­ζουν ότι ο πρω­θυ­πουρ­γός θα ανα­κοι­νώ­σει τον Σε­πτέμ­βριο ει­δι­κά μέτρα στή­ρι­ξης των νη­σιών, σε αντι­στάθ­μι­σμα των μέ­τρων που έχουν πάρει. Ωστό­σο, όλο αυτό είναι πολύ ασα­φές προς το παρόν. Ποια νησιά θα αφο­ρούν; Μόνο τα μικρά ή το σύ­νο­λο; Θα συ­νε­χί­σουν οι εμ­μο­νές τους για τα με­γά­λα και «πλού­σια» νησιά; Πρέ­πει να πω όμως ότι, όσα μέτρα κι αν εξαγ­γεί­λουν, δεν θα μπο­ρέ­σουν να απο­κα­τα­στή­σουν τη με­γά­λη ζημιά που υπέ­στη η αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα των νη­σιών μας ως του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί. Το κό­στος αυτής της βλά­βης είναι ανυ­πο­λό­γι­στο.

• Για να πε­ρά­σου­με στο θέμα της αγο­ράς, βρι­σκό­μα­στε στο κλεί­σι­μο του Αυ­γού­στου. Τα στοι­χεία λένε ότι οι αριθ­μοί ευ­η­με­ρούν και ότι οι αφί­ξεις είναι αυ­ξη­μέ­νες. Αυτό όμως έχει αντί­κτυ­πο στην το­πι­κή αγορά; Βρί­σκε­ται σε συ­νάρ­τη­ση με τους πραγ­μα­τι­κούς αριθ­μούς;

Παρά το κακό ξε­κί­νη­μα, γε­γο­νός είναι ότι από τον Ιού­λιο και μετά, σε επί­πε­δο αφί­ξε­ων οι κα­τά­στα­ση βελ­τιώ­θη­κε ση­μα­ντι­κά. Οφεί­λω να το­νί­σω ότι συ­νε­τέ­λε­σε σε αυτό κα­τα­λυ­τι­κά η τι­τά­νια προ­σπά­θεια της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου, που έγκαι­ρα είχε δια­γνώ­σει το πρό­βλη­μα και πολύ νωρίς είχε κάνει όλες τις απα­ραί­τη­τες ενέρ­γειες  σε επί­πε­δο προ­βο­λής, για να προ­λά­βει τυχόν δυ­σά­ρε­στες εξε­λί­ξεις, αλλά και για να βελ­τιώ­σει το αρ­νη­τι­κό κλίμα για τα νησιά μας. Δεν τολμώ να δια­νοη­θώ ποια θα ήταν η ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση αν δεν υπήρ­χε η κι­νη­το­ποί­η­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας για να στη­ρί­ξει τον του­ρι­σμό.  Βε­βαί­ως, οι ει­σπρά­ξεις, ει­δι­κά για την Ρόδο, υπο­λεί­πο­νται ση­μα­ντι­κά. Θα έλεγα ότι αυτό είναι ανα­με­νό­με­νο. Η Ρόδος έχασε προ πολ­λού το τραί­νο του του­ρι­στι­κού προ­ο­ρι­σμού που προ­σελ­κύ­ει του­ρί­στες υψη­λής ει­σο­δη­μα­τι­κής στάθ­μης. Το νησί είναι εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νο με γη­ρα­σμέ­νες υπο­δο­μές. Εκεί­νοι που σή­με­ρα πα­ρι­στά­νουν τους επα­ΐ­ο­ντες και κά­νουν κρι­τι­κή  από κα­θέ­δρας, είναι οι ίδιοι που το προη­γού­με­να χρό­νια δια­μόρ­φω­σαν για τη Ρόδο το προ­φίλ του μα­ζι­κού του­ρι­σμού. Σή­με­ρα, λόγω της διε­θνούς οι­κο­νο­μι­κής αβε­βαιό­τη­τας, ο μα­ζι­κός του­ρι­σμός είναι ως επί το πλεί­στον φτη­νός του­ρι­σμός. Με λίγα λόγια, η Ρόδος πλη­ρώ­νει σή­με­ρα πολύ ακρι­βά το τί­μη­μα της έλ­λει­ψης του­ρι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας και στρα­τη­γι­κής. Σή­με­ρα γί­νο­νται επι­τέ­λους προ­σπά­θειες προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση, αλλά  θέλει χρόνο για να επου­λω­θούν πλη­γές δε­κα­ε­τιών.

• Οι αλυ­σί­δες κα­τα­στη­μά­των πά­ντως, συ­νε­χί­ζουν να επε­κτεί­νο­νται στο νησί. Δη­μιούρ­γη­σαν τε­λι­κώς πρό­βλη­μα στις ντό­πιες επι­χει­ρή­σεις;

Βε­βαί­ως! Και πολύ με­γά­λο. Ως Επι­με­λη­τή­ριο το εί­χα­με δια­γνώ­σει και προ­βλέ­ψει προ πολ­λού, πριν καν ξε­σπά­σει η κρίση, που προ­φα­νώς επι­δεί­νω­σε την κα­τά­στα­ση στις δικές μας μι­κρές, νη­σιω­τι­κές οι­κο­νο­μί­ες. Αρ­κε­τά χρό­νια πριν το ξέ­σπα­σμα της κρί­σης, οι ντό­πιες μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις ασφυ­κτιού­σαν και πολ­λές έκλει­ναν από την σα­ρω­τι­κή επι­κρά­τη­ση των «αλυ­σί­δων». Το μόνο που «προ­σφέ­ρουν» στην το­πι­κή οι­κο­νο­μία είναι κά­ποιες χα­μη­λά αμει­βό­με­νες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, ενώ η οι­κο­νο­μι­κή αι­μορ­ρα­γία είναι τε­ρά­στια.  Σή­με­ρα βέ­βαια, η κα­τά­στα­ση είναι πολύ χει­ρό­τε­ρη διότι ελ­λο­χεύ­ει πα­ράλ­λη­λα και ο κίν­δυ­νος αφελ­λη­νι­σμού των επι­χει­ρή­σε­ων ή και του πλή­ρους αφα­νι­σμού τους λόγω των κόκ­κι­νων δα­νεί­ων.  Από που­θε­νά δεν υπάρ­χει δια­φυ­γή και σω­τη­ρία….

• Έχει δη­μιουρ­γη­θεί με­γά­λο πρό­βλη­μα με τις κα­τα­σχέ­σεις από το πρώτο ευρώ για τις επι­χει­ρή­σεις που έχουν οφει­λές στο Δη­μό­σιο. Φαί­νε­ται ότι η κυ­βέρ­νη­ση δεν είναι δια­τε­θει­μέ­νη να βοη­θή­σει την κα­τά­στα­ση.

Η κυ­βέρ­νη­ση για το μόνο που εν­δια­φέ­ρε­ται είναι να ει­σπρά­ξει χρή­μα­τα ακόμα κι αν χρεια­στεί να βάλει χέρι στα πε­ριο­ρι­σμέ­να, ούτως ή άλλως, κε­φά­λαια κί­νη­σης των επι­χει­ρή­σε­ων, ακόμα κι αν τις οδη­γή­σει σε χρε­ο­κο­πία και λου­κέ­το.  Στην πράξη πά­ντως απο­δεί­χτη­κε ότι «ουκ αν λά­βοις παρά του μη έχο­ντος». Τα κα­τα­σχε­τή­ρια τρα­πε­ζι­κών κα­τα­θέ­σε­ων  που έπε­σαν βροχή από την αρχή του έτους, δεν απέ­δω­σαν τα ανα­με­νό­με­να. Το μέσο ποσό που κα­τά­φε­ρε να ει­σπρά­ξει μέσω κα­τα­σχέ­σε­ων η Γε­νι­κή Γραμ­μα­τεία Δη­μο­σί­ων Εσό­δων το πρώτο εξά­μη­νο του έτους είναι της τά­ξε­ως των 530 ευρώ! Το 97% των κα­τα­σχέ­σε­ων αφορά ποσά κάτω των 3.000 ευρώ και ο συ­νο­λι­κός λο­γα­ρια­σμός από 151.000 κα­τα­σχέ­σεις αγ­γί­ζει τα 80 εκα­τομ­μύ­ρια.  Αν η σύ­γκρι­ση γίνει με το σύ­νο­λο των συσ­σω­ρευ­μέ­νων λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών ύψους 90 δισ. ευρώ, τα 80 εκα­τομ­μύ­ρια δεν μπο­ρεί παρά να απο­τε­λούν στα­γό­να στον ωκε­α­νό. Το μέτρο, όπως εί­χα­με έγκαι­ρα προ­βλέ­ψει, δεν απέ­δω­σε. Στραγ­γα­λί­ζουν τις πο­λύ­πα­θες επι­χει­ρή­σεις για να ει­σπρά­ξουν ψί­χου­λα.