Η δική εξελισσόταν μέσα, μα η δικαιοσύνη ήταν απ’ έξω

Του Χρι­στό­φο­ρου Κάσ­δα­γλη

Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα με τις εξε­τα­στι­κές επι­τρο­πές δεν είναι ούτε η εντυ­πω­σιο­θη­ρία, ούτε  η έλλειψη απο­τε­λε­σμά­των. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα με τις εξε­τα­στι­κές είναι ότι εξ ορισμού κοιτάνε προς το παρελ­θόν.

Είχα καιρό να δω τον πρω­θυ­πουργό να κυριαρ­χεί μέσα στο Κοι­νο­βού­λιο, όπως παλιό­τερα, να υπε­ρέ­χει εντελώς του αντι­πά­λου του και να τον βάζει στη θέση του. Δεν ξέρω αν αυτό απο­τε­λεί μεγάλο επί­τευγμα με αντί­παλο τον Κυριάκο Μητσο­τάκη, αυτό θα το δούμε στο μέλλον.

Σίγουρα βέβαια μπορεί να πει κανείς ότι το γεγονός ότι ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός προ­κά­λεσε αυτή τη συζή­τηση ήταν μια επι­τυ­χία στον τομέα της τακτι­κής. Και είναι αλήθεια ότι τέτοιες ευκαι­ρίες, και τέτοιες επι­τυ­χίες, δεν είναι ούτε συχνές ούτε εύκολες με την τροπή που έχουν πάρει τα πράγ­ματα, με τρίτο μνη­μό­νιο και με τις εξε­λί­ξεις στο προ­σφυ­γικό που κου­βα­λάει η κυβέρ­νηση στις πλάτες της.

Από, την άλλη, μέσα στο ζοφερό τοπίο όπου ζει η χώρα, πόση σημασία μπορεί να έχει μια τακτική νίκη; Δηλαδή ο άλλος δεν έχει δουλειά και θα τον νοιάξει αν ο Τσίπρας κατα­τρό­πωσε τον Κυριάκο; Δηλαδή το ισο­ζύ­γιο εσόδων και φόρων/κρα­τή­σεων δεν βγαίνει, κι ο άλλος θα πάρει ανάσα επειδή οι παρεμ­βά­σεις στη δικαιο­σύνη απο­δει­κνύ­ο­νται φούσκα που έσπασε; Πόσο μπορεί πλέον το όποιο κοι­νο­βου­λευ­τικό «υπερ­θέ­αμα», με τα μνη­μό­νια εμπε­δω­μένα και με το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα να απομυζά την τελευ­ταία ικμάδα ρευ­στό­τη­τας, να ισο­σταθ­μί­ζει το έλλειμμα προ­ο­πτι­κής του τόπου;

Πολύ περισ­σό­τερο που η μόνη είδηση που βγήκε από τη συζή­τηση ήταν (άλλη) μια εξε­τα­στική επι­τροπή – αυτή τη φορά για τα θαλασ­σο­δά­νεια προς τα κόμματα και τα ΜΜΕ. Άλλη μια από­πειρα, δηλαδή, παροχής θεά­μα­τος -και μόνο θεάματος- προς το λαό, αφού ο άρτος σπα­νί­ζει για πολλούς από μας.

Η εξε­τα­στική δεν πρό­κει­ται να δώσει λύση στο πρό­βλημα, όπως ποτέ καμία εξε­τα­στική -τουλάχιστον όπως τις εννο­ούμε στα καθ’ ημάς- δεν έλυσε κανένα πρό­βλημα.  Κι ούτε περι­μέ­νουμε να μάθουμε πολλά πράγ­ματα από τη συγκε­κρι­μένη εξε­τα­στική, τα θέματα που τίθε­νται είναι γνωστά, τα νούμερα επίσης, το ίδιο και ο μηχα­νι­σμός μέσω του οποίου συγκρο­τή­θηκε το τρίγωνο της δια­πλο­κής.

Αλλά το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα με τις εξε­τα­στι­κές επι­τρο­πές δεν είναι ούτε η εντυ­πω­σιο­θυ­ρία, ούτε  η έλλειψη απο­τε­λε­σμά­των. Ούτε καν η κενό­τητα σκοπού, αφού μια συγκρο­τη­μένη κυβερ­νη­τική έρευνα σίγουρα θα απέδιδε πιο γρήγορα πολύ πιο μεστούς καρπούς. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα με τις εξε­τα­στι­κές επι­τρο­πές είναι ότι εξ ορισμού κοιτάνε προς το παρελ­θόν.

Φυσικά το ολί­σθημα αυτό δεν είναι και­νού­ριο. Ας θυμη­θούμε την πρώτη περίοδο δια­κυ­βέρ­νη­σης του ΣΥΡΙΖΑ. Τρεις εξε­τα­στι­κές επι­τρο­πές ήταν ο βασικός πυλώνας των κοι­νο­βου­λευ­τι­κών  της δρα­στη­ριο­τή­των. Θυμίζω: α. Εξε­τα­στική για το χρέος, που αν είμαστε σοβαροί, η απαρχή του ανά­γε­ται στο μακρινό 1821. β. Εξε­τα­στική για τις πολε­μι­κές επα­νορ­θώ­σεις και το κατο­χικό δάνειο, που εξ ορισμού ανά­γε­ται στο πρώτο μισό της δεκα­ε­τίας του 1940. Γ. Εξε­τα­στική για τα μνη­μό­νια που, στην καλύ­τερη περί­πτωση ανά­γε­ται στο 2009, αλλά αν είμαστε σοβαροί πηγαί­νει πίσω στο 1997.

Καμία επι­τροπή, πρω­το­βου­λία ή συζή­τηση για το παρα­γω­γικό και για το κατα­να­λω­τικό μοντέλο της χώρας, για την ανά­πτυξη και την εξω­στρέ­φεια, για τον έλεγχο των τιμών, για την ανα­διορ­γά­νωση του δημό­σιου τομέα, για την ανά­πτυξη νέων δημο­κρα­τι­κών θεσμών και δια­φά­νειας.

Βέβαια, όλα εκείνα τα είχε σφρα­γί­σει με την προ­σω­πι­κό­τητά της η Ζωή Κων­στα­ντο­πού­λου. Αλλά η λογική και η ουσία δεν δια­φέ­ρουν.

Αν τώρα έχει νόημα να μπει κανείς στην ουσία της συζή­τη­σης, θα έλεγα ότι κι εκεί δεν φωτι­στή­καμε και πολύ. Εντάξει, σίγουρα έχουμε μια απο­συμ­φό­ρηση των φυλακών, παρά τις υστε­ρι­κές κραυγές της αντι­πο­λί­τευ­σης. Ίσως να υπάρχει και μια δια­δι­κα­σία επι­τά­χυν­σης της απο­νο­μής δικαιο­σύ­νης, αν και προ­σω­πικά, με την αποχή των δικη­γό­ρων εν εξε­λί­ξει, δεν είμαι και τόσο σίγου­ρος ότι ισχύει. Και ναι, ενδε­χο­μέ­νως υπάρχει κάποια πολι­τική βούληση για την εξέλιξη της δικα­στι­κής διε­ρεύ­νη­σης για τα μεγάλα σκάν­δαλα, αλλά αυτό μένει να απο­δει­χτεί και, πολύ περισ­σό­τερο, να ξεπε­ρά­σει το όριο της εντυ­πω­σιο­θη­ρίας και να οδη­γή­σει σε βαθύ­τε­ρες ανα­κα­τα­τά­ξεις.

Όσον αφορά την υπόθεση Παπαγ­γε­λό­που­λου, προ­σω­πικά δεν μου φάνηκε ότι οι σχε­τι­κές κατη­γο­ρίες στη­ρί­χτη­καν επαρκώς. Σιγά άλλωστε μη γίνο­νται έτσι οι παρεμ­βά­σεις στη δικαιο­σύνη! Από την άλλη, δεν δόθηκε καμία απά­ντηση από τον πρω­θυ­πουργό στο εύλογο ερώτημα για την απο­πο­μπή Νικο­λούδη από το κυβερ­νη­τικό σχήμα.

Εμένα ωστόσο ένα άλλο ερώτημα εξα­κο­λου­θεί να μου τρι­βε­λί­ζει το μυαλό: Γιατί να χρειά­ζο­νται δύο υπουρ­γοί στο χώρο τα δικαιο­σύ­νης. Ερώτημα που αφορά το σύνολο σχεδόν των πεδίων δια­κυ­βέρ­νη­σης. Αν έχουμε πολυ­νο­μία, γρα­φειο­κρα­τία, σύγκρουση αρμο­διο­τή­των, αυτό οφεί­λε­ται εν πολλοίς και στα τερα­τώδη και πολυ­δαί­δαλα κυβερ­νη­τικά σχήματα στα οποία και η Αρι­στερά -παρά τις εξαγ­γε­λίες περί ευέ­λι­κτων σχημάτων- επι­δό­θηκε. Ο Αλέξης Τσίπρας το ονόμασε χθες αυτό «τεχνο­λο­γία εξου­σίας». Κι εγώ περι­μένω ακόμα το ευέ­λι­κτο κυβερ­νη­τικό σχήμα που είχα φαντα­στεί – πες το δεκα­πε­ντα­με­λές, αν θέλεις.

Υπάρ­χουν πάντως και μερικά γενι­κό­τερα πολι­τικά συμπε­ρά­σματα:

-Το αίτημα για εκλογές, που επα­νήλθε αίφνης στο προ­σκή­νιο, με παρα­πέ­μπει σε μια ιστο­ρική ανα­λο­γία. Κάποτε ο Κων­στα­ντί­νος Μητσο­τά­κης επελέγη από τη Νέα Δημο­κρα­τία, παρά τις όποιες άλλες αντεν­δεί­ξεις, για την αρχηγία του κόμ­μα­τος ως ο καταλ­λη­λό­τε­ρος αντι-Ανδρέας. Υπο­πτεύ­ο­μαι ότι το ίδιο συμ­βαί­νει και τώρα με τον γιο του, που επελέγη ως ο καταλ­λη­λό­τε­ρος αντι-Τσίπρας.  Όπου το «αντί» περι­λαμ­βά­νει κα την οικειο­ποί­ηση τεχνι­κών του αντι­πά­λου – ενδε­χο­μέ­νως εν είδει κακέ­κτυ­που.

-Ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης έκανε χθες δύο γκάφες μέσα σε ένα βράδυ. Η μία, αβίαστη, αφο­ρούσε την ανα­νέ­ωση της σύμ­βα­σης της ΝΕΡΙΤ με την εφη­με­ρίδα Ακρό­πολη. Τόσο η αρχική σύμβαση όσο και η ανα­νέ­ωσή της, ωστόσο, είχαν γίνει από τους ανθρώ­πους που τοπο­θέ­τησε στη ΝΕΡΙΤ η κυβέρ­νηση Σαμαρά.

-Η δεύτερη γκάφα έγινε κάτω από την πίεση που του άσκησε ο Αλέξης Τσίπρας, και αφο­ρούσε τον τρίτο της ομάδας των εκβια­στών, τον οποίο -χωρίς το παρα­μι­κρό στοιχείο- κατέ­ταξε στους συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού. Η επί­κλησή του ήταν πρό­χειρη. Ο κ. Μητσο­τά­κης δεν θυμόταν καν το όνομα του δημο­σιο­γρά­φου. Η περί­πτωση αφήνει σοβαρές αμφι­βο­λίες ως προς την ικα­νό­τητα του νέου αρχηγού της Νέας Δημο­κρα­τίας να λει­τουρ­γή­σει με ψυχραι­μία σε συν­θή­κες πίεσης.

-Τη λογική των παρεμ­βά­σεων του Πάνου Καμ­μέ­νου προ­σω­πικά δεν μπορώ να την παρα­κο­λου­θήσω. Όπως εξάλλου και του κ. Λεβέντη, για να μην παρα­λεί­πουμε τα αυτο­νό­ητα.

-Και ένα τελευ­ταίο. Δεν ξέρω πού πρέπει να απο­δο­θεί η στάση της Χρυσής Αυγής, η οποία χθες είχε ανοιχτό μέτωπο μονάχα προς τη Νέα Δημο­κρα­τία. Μερικοί έσπευ­σαν να την απο­δώ­σουν σε κάποια στρα­τη­γική συνεν­νό­ηση με την κυβέρ­νηση. Άλλοι, πάλι, στην αγωνία της ηγεσίας της για την έκβαση της δικα­στι­κής περι­πέ­τειάς της. Δεν είναι καθη­συ­χα­στικό πάντως το γεγονός ότι σε μια συζή­τηση για την κατά­σταση της δικαιο­σύ­νης, μονάχα ένας πολι­τι­κός αρχηγός -ο Σταύρος Θεοδωράκης- θυμή­θηκε να επι­κα­λε­στεί την απο­φυ­λά­κιση του Ρου­πα­κιά, κορυ­φαία έκφραση του αδιε­ξό­δου που, παρά τους δια­ξι­φι­σμού, εξα­κο­λου­θεί να κατα­τρύ­χει την ελλη­νική δικαιο­σύνη.

kasdaglis.wordpress.com