Τα σχέδια για την καταπολέμηση λαθρεμπορίου σε τσιγάρα, καύσιμα

Σε μια ελ­βε­τι­κή εται­ρεία εντο­πι­σμού και ανί­χνευ­σης των λα­θραί­ων, τη Societe Industrielle Commercielle de Produits Alimentaires (SICPA), και στις πλη­ρο­φο­ρί­ες που κυ­ρί­ως παίρ­νει από τις βρε­τα­νι­κές υπη­ρε­σί­ες δί­ω­ξης στη­ρί­ζει σε με­γά­λο βαθμό η κυ­βέρ­νη­ση τις ελ­πί­δες της για την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της λα­θρε­μπο­ρί­ας τσι­γά­ρων, που απο­τε­λεί και το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του στό­χου της πά­τα­ξης του λα­θρε­μπο­ρί­ου τσι­γά­ρων και πε­τρε­λαιοει­δών.

Σε σύ­σκε­ψη που έγινε στο τέλος Ιου­λί­ου υπό τον υπουρ­γό Επι­κρα­τεί­ας Πα­να­γιώ­τη Νι­κο­λού­δη, απο­φα­σί­σθη­κε να αλ­λά­ξει το κα­θε­στώς που ίσχυε μέχρι σή­με­ρα στην κα­τα­πο­λέ­μη­ση του λα­θρε­μπο­ρί­ου. Στο νέο κυ­βερ­νη­τι­κό σχέ­διο προ­βλέ­πε­ται η κα­τα­γρα­φή εκεί­νων που συμ­με­τέ­χουν στην αλυ­σί­δα δια­κί­νη­σης και εμπο­ρί­ας προ­ϊ­ό­ντων κα­πνού αλλά και την ει­δι­κή σή­μαν­ση από την SICPA που θα πε­ρι­λαμ­βά­νει πλη­ρο­φο­ρί­ες για το πού και πότε που­λή­θη­κε το προ­ϊ­όν (π.χ. πα­κέ­το).

Οι πλη­ρο­φο­ρί­ες αυτές θα κα­τα­χω­ρί­ζο­νται σε τρεις δια­φο­ρε­τι­κές βά­σεις δε­δο­μέ­νων. Στην πρώτη θα κα­τα­γρα­φούν κατ’ αρχάς όλοι οι πα­ρα­γω­γοί κα­πνού της χώρας οι οποί­οι θα έχουν ει­δι­κή άδεια, κάτι που δεν συμ­βαί­νει σή­με­ρα. Πέρα από τα στοι­χεία τους, η βάση αυτή θα πε­ρι­λαμ­βά­νει το μέ­γε­θος της πα­ρα­γω­γής τους, όπως επί­σης τις συμ­βά­σεις που θα υπο­γρά­φουν με τις κα­πνο­βιο­μη­χα­νί­ες, έτσι ώστε το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών να γνω­ρί­ζει ανά πάσα ώρα και στιγ­μή ποιος πα­ρά­γει, πόσο πα­ρά­γει, πού που­λά­ει και τι πο­σό­τη­τα που­λά­ει. Στην ίδια βάση δε­δο­μέ­νων θα κα­τα­γρα­φούν και όσοι με­σο­λα­βούν από τον πα­ρα­γω­γό ώς τη βιο­μη­χα­νία (π.χ. απο­θή­κες), καθώς και όσοι με­σο­λα­βούν από τη βιο­μη­χα­νία ώς την τε­λι­κή διά­θε­ση των προ­ϊ­ό­ντων. Ολοι οι εμπλε­κό­με­νοι θα έχουν ει­δι­κές άδειες, αλ­λιώς θα υπό­κει­νται σε αυ­στη­ρές διοι­κη­τι­κές ή και ποι­νι­κές κυ­ρώ­σεις.

Στη δεύ­τε­ρη βάση δε­δο­μέ­νων θα κα­τα­γρά­φο­νται όλα τα προ­ϊ­ό­ντα κα­πνού που πω­λού­νται.

Στο ση­μείο αυτό θα ει­σα­χθεί η ται­νία ασφα­λεί­ας, η οποία δεν θα πε­ρι­λαμ­βά­νει μόνο ότι έχουν πλη­ρω­θεί οι ανα­λο­γού­ντες φόροι ανά μο­νά­δα προ­ϊ­ό­ντος, αλλά θα εμπε­ριέ­χει με ηλε­κτρο­νι­κό τρόπο -όπως λει­τουρ­γεί το barcode- πλη­ρο­φο­ρί­ες για την προ­έ­λευ­ση του προ­ϊ­ό­ντος.

Το ση­μα­ντι­κό­τε­ρο ωστό­σο πρό­βλη­μα είναι η απου­σία ελέγ­χων. «Δεν έχου­με αυ­τό­νο­μη ροή πλη­ρο­φο­ριών διότι δεν πλη­ρώ­νου­με για πλη­ρο­φο­ρί­ες και άρα δεν εί­μα­στε σε θέση από μόνοι μας να κά­νου­με ελέγ­χους αν δεν μας δώ­σουν τέ­τοιες πλη­ρο­φο­ρί­ες οι βρε­τα­νι­κές υπη­ρε­σί­ες», λέει στην «Κ» αξιω­μα­τού­χος των υπη­ρε­σιών δί­ω­ξης που επι­θυ­μεί να δια­τη­ρή­σει την ανω­νυ­μία του.

Εται­ρεί­ες όπως η Philip Morris υπο­λο­γί­ζουν ότι το συ­γκε­κρι­μέ­νο λα­θρε­μπό­ριο των fake τσι­γά­ρων, εκεί­νων που είναι λα­θραία και του χύμα κα­πνού προ­σέγ­γι­σε πλέον το 2014 το 21% της αγο­ράς ή σε αξία τα 650 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Το κί­νη­τρο είναι τε­ρά­στιο. Οι φόροι κα­πνού φθά­νουν τα 3,1 δισ., πε­ρί­που το 7% των συ­νο­λι­κών εσό­δων του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Το τσι­γά­ρο επι­βα­ρύ­νε­ται με 84% φό­ρους, πε­ρί­που 20 εκα­το­στιαί­ες μο­νά­δες πάνω από τα καύ­σι­μα.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι ότι πλέον στην Αθήνα ένα στα τρία τσι­γά­ρα να μην είναι νό­μι­μο. Την τε­λευ­ταία 5ετία η επί­ση­μη αγορά τσι­γά­ρων και κα­πνού έχει μειω­θεί 46% αλλά συ­νο­λι­κά η κα­τα­νά­λω­ση πα­ρα­μεί­νει στα­θε­ρή: ένα θαύμα της στα­τι­στι­κής που εξη­γεί­ται από την έκρη­ξη του λα­θρε­μπο­ρί­ου. Το 2009 η πα­ρά­νο­μη αγορά τσι­γά­ρων και κα­πνού ήταν 7 φορές… μι­κρό­τε­ρη.

Τα πε­τρε­λαιοει­δή

Ο τέως υπουρ­γός Οι­κο­νο­μί­ας Γ. Στα­θά­κης απο­δέ­χθη­κε τε­λι­κά τις εκτι­μή­σεις της αγο­ράς (100 εκα­τομ­μύ­ρια) και όχι τους υπο­λο­γι­σμούς ερευ­νών και δη­μο­σιευ­μά­των για τους δια­φυ­γό­ντες φό­ρους από το λα­θρε­μπό­ριο πε­τρε­λαιοει­δών (2 δισ). Το 4ο τε­λω­νείο (πε­τρε­λαιοει­δών) έχει ει­σπρά­ξει, από τον Ια­νουά­ριο του 2012, 100 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ενώ στο ίδιο διά­στη­μα κα­τα­λο­γί­σθη­καν πρό­στι­μα και φόροι 3 δισ. Ομως σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις οι υπεύ­θυ­νοι των εται­ρειών που κά­νουν λα­θρε­μπο­ρία είναι ανύ­παρ­κτα φο­ρο­λο­γι­κά πρό­σω­πα, ο εντο­πι­σμός των οποί­ων κα­θί­στα­ται εξαι­ρε­τι­κά δυ­σχε­ρής. Η κυ­βέρ­νη­ση απο­φά­σι­σε στις 30 Ιου­λί­ου να ολο­κλη­ρώ­σει την εγκα­τά­στα­ση του συ­στή­μα­τος εισ­ρο­ών-εκρο­ών, τα στοι­χεία από το οποίο στοι­βά­ζο­νται πά­ντως σή­με­ρα στην ΓΓΠΣ χωρίς να αξιο­ποιού­νται.

Κα­θη­με­ρι­νή