Η περικοπή του 13ου μισθού «βύθισε» την αγορά τον περασμένο Δεκέμβριο στη μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων δεκαετιών. Ο όγκος των λιανικών πωλήσεων μειώθηκε 19,9% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2009, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., επαληθεύοντας απόλυτα τις προβλέψεις και τις εκτιμήσεις των εμπόρων, που μιλούσαν για «κατακρήμνιση» της χριστουγεννιάτικης αγοράς.
Αν συνυπολογιστούν και τα καύσιμα, τότε η συνολική πτώση του όγκου λιανικών πωλήσεων περιορίζεται ανεπαίσθητα και διαμορφώνεται στο 19,2%. Πάντως, και στις δύο περιπτώσεις το ποσοστό μείωσης είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί σε ετήσια βάση, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι ο περασμένος Δεκέμβριος ήταν ο τρίτος κατά σειρά που καταγράφεται πτώση των χριστουγεννιάτικων πωλήσεων, αρχής γενομένης από το Δεκέμβριο του 2008, ο οποίος είχε «χρωματιστεί» από τα μεγάλης έκτασης επεισόδια λόγω της δολοφονίας του Αλ. Γρηγορόπουλου.
Πενταετια
Όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., η μεγάλη πτώση του τζίρου το Δεκέμβριο επανέφερε τον όγκο των λιανικών πωλήσεων στα επίπεδα του 2005, δηλαδή μιας πενταετίας πριν. Μάλιστα, στην αγορά καυσίμων και στα εμπορικά καταστήματα (πλην των καταστημάτων τροφίμων), ο όγκος των πωλήσεων έχει πέσει πλέον σε επίπεδα χαμηλότερα του 2005.
Κυριολεκτικά καθίζηση υπέστησαν το Δεκέμβριο οι πωλήσεων των λοιπών καταστημάτων (δηλαδή των εμπορικών πλην των καταστημάτων τροφίμων). Το ποσοστό πτώσης έφτασε το 23,2%, προκαλώντας ανυπέρβλητα προβλήματα σε χιλιάδες επιχειρήσεις, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των καταστημάτων της κατηγορίας πραγματοποιούν το 25%-60% του ετήσιου τζίρου τους την περίοδο των Χριστουγέννων.
Τροφιμα
Όμως, πολύ υψηλό θεωρείται και το -16% των πωλήσεων των καταστημάτων τροφίμων, με δεδομένη την ανελαστικότητα της ζήτησης στο συγκεκριμένο κλάδο.
Μεγάλο μέρος της μείωσης στην περίπτωση αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι οι καταναλωτές έχουν στραφεί σε φθηνότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και αποφεύγουν τα ακριβότερα επώνυμα. Οι πωλήσεις καυσίμων κατέγραψαν κατ’ όγκο μείωση της τάξης του 20,7%.
Από τις επιμέρους κατηγορίες καταστημάτων, την πρωτιά στην πτώση κατέχει ο κλάδος «έπιπλα – ηλεκτρικά είδη – οικιακός εξοπλισμός», όπου το ποσοστό μείωσης φτάνει το 34,6%.
Ακολουθούν η ένδυση – υπόδηση με 23,6%, τα μικρά καταστήματα τροφίμων – ποτών – καπνού με 20%, τα πολυκαταστήματα με 18%, τα βιβλιοχαρτοπωλεία με 16,7%, τα σούπερ μάρκετ με 14,4% και τα φαρμακευτικά – καλλυντικά με 9,5%. Το δωδεκάμηνο Ιανουαρίου – Δεκεμβρίου 2010 ο όγκος λιανικών πωλήσεων κατέγραψε πτώση 6,2% σε σχέση με το 2009, ενώ αν δεν ληφθούν υπόψη τα καύσιμα η πτώση φθάνει το -6,8%.
Καταστηματα
Αρνητικά κινήθηκαν οι πωλήσεις και στις τρεις μεγάλες υποκατηγορίες καταστημάτων, με τα καύσιμα να κρατούν την πρώτη θέση με ποσοστό -9,9% και να ακολουθούν τα λοιπά καταστήματα με -8,3% και τα καταστήματα τροφίμων με -5,5%. Οι πωλήσεις των μεγάλων καταστημάτων τροφίμων (σούπερ μάρκετ) μειώθηκαν σε όγκο κατά 5,1%, των πολυκαταστημάτων κατά 11,5%, της ένδυσης – υπόδησης κατά 11,4% κ.λπ.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι καθοριστικό ρόλο στην τρίτη κατά σειρά -και υψηλότερη- πτώση του τζίρου της χριστουγεννιάτικης αγοράς έπαιξε η περικοπή του 13ου μισθού των δημοσίων υπαλλήλων και της 13ης σύνταξης. Η γενικευμένη ανασφάλεια, η αύξηση της ανεργίας και η γενικότερη οικονομική συγκυρία απλά επέτειναν το φαινόμενο, επισημαίνουν.
Επιπλέον, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, εξαιρετικά χαμηλά κινήθηκαν οι πωλήσεις και το πρώτο δίμηνο του 2011, παρότι επί ενάμιση μήνα υπήρχαν εκπτώσεις. Τον Ιανουάριο υπολογίζουν ότι η πτώση της εμπορικής κίνησης ξεπέρασε το 10%, ενώ η εικόνα ήταν χειρότερη το Φεβρουάριο, με την πτώση να κυμαίνεται γύρω στο 20% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2010.
