Σε ισχύ τέθηκαν οι νέες διατάξεις για την επιτάχυνση τω φοροδικών και ήδη το νομοσχέδιο (Ν. 3900/2010/Φ.Ε.Κ. 17.12.2010) των υπουργείων Οικονομικών και Δικαιοσύνης έχει σταλεί σε όλες τις εφορίες, ώστε να είναι ενήμερες για τις νέες διαδικασίες.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι υποθέσεις θα δικάζονται πιο γρήγορα, θα τονωθεί το κράτος δικαίου και θα γεμίσουν τα άδεια κρατικά ταμεία. Από την άλλη, νομικοί εκτιμούν πως εγείρονται ζητήματα αντισυνταγματικότητας, καθώς περιορίζονται σημαντικά δικαιώματα. Σύμφωνα με το υπουργείο Δικαιοσύνης, σήμερα οι φορολογικές δίκες περαιώνονται με τεράστια καθυστέρηση, καθώς τόσο τα διοικητικά δικαστήρια όσο και το Συμβούλιο της Επικρατείας επιβαρύνονται κάθε χρόνο με αμέτρητες υποθέσεις. Ετσι, εκτός από την τροποποίηση κάποιων διαδικασιών το νομοσχέδιο επιδιώκει την αποθάρρυνση της άσκησης ενδίκων μέσων, με σκοπό τη χρονοτριβή.
Οι διατάξεις
Με τις νέες ρυθμίσεις δίνεται η δυνατότητα ένδικα μέσα ή βοηθήματα, ακόμη και αν έχουν κατατεθεί σε άλλο δικαστήριο, να εισάγονται απευθείας στο Συμβούλιο της Επικρατείας με πρωτοβουλία τόσο των διαδίκων όσο και του δικαστηρίου που υποβλήθηκαν. Και την απόφαση που θα εκδοθεί, είναι υποχρεωμένοι να ακολουθούν τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια, όταν κληθούν στο μέλλον να επιλύσουν ανάλογες διαφορές.
Επίσης, προβλέπεται η δυνατότητα απευθείας προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας για ορισμένες υποθέσεις, ώστε η διαφορά να επιλύεται εξαρχής, χωρίς να χρειαστούν δίκες στα προηγούμενα στάδια.
Για να αντιμετωπιστούν οι χιλιάδες υποθέσεις που ανοίγουν ετησίως, καθιερώνεται «φίλτρο διαλογής», με βάση αντικειμενικά κριτήρια, η συνδρομή των οποίων και μόνο καθιστά τα ένδικα μέσα παραδεκτά. Τέτοια είναι η έλλειψη σχετικής νομολογίας, η ύπαρξη προηγούμενης ανέκκλητης απόφασης διοικητικού δικαστηρίου ή η αντίθεση της προσβαλλόμενης απόφασης στην πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ενας ακόμη θεσμός που εισάγεται είναι η «πρότυπη δίκη». Αφορά υποθέσεις χωρίς μείζονα σπουδαιότητα, οι οποίες θα συζητούνται εντός τακτής, δίμηνης, προθεσμίας από την κατάθεση του δικογράφου και η απόφαση να εκδίδεται στον ίδιο χρόνο μετά τη συζήτηση.
Ταχύτατα θα επιλύονται και ορισμένες διοικητικές διαφορές, όπως η αναστολή της λειτουργίας επαγγελματικής εγκατάστασης ή η αφαίρεση πινακίδων και αδειών κυκλοφορίας μεταφορικών μέσων για φορολογικές παραβάσεις, καθώς θα αποφαίνεται απευθείας ο κατά τόπους πρόεδρος Πρωτοδικών.
Μία άλλη αλλαγή είναι η σύσταση μονομελών διοικητικών εφετείων που θα εκδικάζουν σε δεύτερο βαθμό υποθέσεις μονομελών πρωτοδικείων, ώστε να εξοικονομούνται δικαστές και να αυξάνεται ο αριθμός των εκδικαζόμενων υποθέσεων.
Την ίδια ώρα, υποθέσεις ήσσονος σημασίας που κατακλύζουν το ΣτΕ θα παραπεμφθούν στα τακτικά δικαστήρια, που θα αποκτήσουν νέα αρμοδιότητα.
Τέλος, καταργείται η δυνατότητα προσφυγής από το Δημόσιο και τα λοιπά ΝΠΔΔ κατά πράξεων των δικών τους οργάνων που εκδόθηκαν ύστερα από άσκηση διοικητικής προσφυγής, με εξαίρεση αυτής από τον υπουργό Οικονομικών.
Περαιτέρω, καταργείται ρητά η δυνατότητα των οργανισμών κοινωνικής ασφαλίσεως να προσφεύγουν ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων κατά πράξεων των οργάνων τους, όταν αποφαίνονται επί ενδικοφανούς προσφυγής ιδιώτη.
