Προτείνει τη δημιουργία Πλανηταρίου στη Ρόδο

Τη δημιουργία ενός πλανηταρίου ή ενός μουσείου αρχαιολογικών επιστημών στη Ρόδο, δομές που θα γίνουν πόλος έλξης για χιλιάδες τουρίστες οι οποίοι ενδιαφέρονται για την ιστορία, πρότεινε ο αναπληρωτής καθηγητής Φυσικής Διαστήματος, διευθυντής Εργαστηρίου Αστροφυσικής Ξενοφών Μουσάς, στη διάρκεια της ομιλίας του για το μηχανισμό των Αντικυθήρων στο Δημοτικό Θέατρο Ρόδου το βράδυ της Τετάρτης.
Την ομιλία του καθηγητή παρακολούθησαν και απόγονοι του δύτη Η. Λυκοπάντη, που μαζί με άλλα άτομα είχαν ανασύρει τον μηχανισμό από το βυθό της θάλασσας.
«Μέσα από μια κίνηση ενεργών πολιτών θα πρέπει επίσης να προσπαθήσετε να έρθει ο μηχανισμός αυτός στη Ρόδο ή στη Σύμη», τόνισε ο κ. Μουσάς, που αναφέρθηκε και στις προσπάθειες που γίνονται τώρα για να εξευρεθούν πόροι προκειμένου να ξεκινήσουν και πάλι έρευνες για να βρεθούν μικρά γρανάζια του μηχανισμού που έχουν χαθεί και άλλα σημαντικά ευρήματα.
Εν συνεχεία ο καθηγητής αναφέρθηκε εκτενώς στη λειτουργία και τη χρήση του μηχανισμού των Αντικυθήρων που πολλοί επιστήμονες είπαν πως είναι ο «αρχαιότερος αναλογικός υπολογιστής στον κόσμο».
Ο καθηγητής αναφέρθηκε και στα συμπεράσματα των ερευνών που έκανε η επιστημονική ομάδα στην οποία μετείχε και ο ίδιος προκειμένου να έρθουν στο φως περισσότερα στοιχεία για τη λειτουργία του μηχανισμού των Αντικυθήρων.
Ολα δείχνουν πάντως ότι το « εύρημα» που είχε εντυπωσιάσει τους αρχαιολόγους στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, αποτελεί την καλύτερη μαρτυρία της σπουδαίας συλλογικής αστρονομικής γνώσης των αρχαίων Ελλήνων που, βέβαια, βασίζεται στις γνώσεις αστρονομίας και μαθηματικών αλλά και της τεχνολογίας που είχαν αναπτύξει.
Τριάντα καταγεγραμμένα χειροποίητα γρανάζια, τουλάχιστον άλλα πέντε που δεν βρέθηκαν ακόμα, δέκα άξονες και απίστευτες για την εποχή καινοτομίες όπως η διαφορική περιστροφική πλάκα, που έδειξε ο καθηγητής, έδιναν με αξιοθαύμαστη ακρίβεια πληροφορίες για τις κινήσεις του ήλιου, της σελήνης και πιθανότατα πέντε ακόμη πλανητών μαζί με τις εκλείψεις τους. Είναι ο μοναδικός ίσως μηχανισμός, σύμφωνα με τον κ. Μουσά, που μπορούσε να τηρήσει ημερολόγια με διάρκεια 76 ή 56 ετών, για τα περισσότερα ουράνια φαινόμενα.
Οι αστρονομικοί κανόνες που προσομοίωνε η μηχανή ήταν ακριβέστατοι. Για παράδειγμα, ο σχεδιαστής του μηχανισμού γνώριζε ότι η ταχύτητα της σελήνης ενώ κινείται στον ουρανό αυξομειώνεται, καθώς η τροχιά του φεγγαριού γύρω από τη Γη είναι ελλιπτική και όχι εντελώς κυκλική, όπως ανακάλυψε ο Ίππαρχος τον 2ο αιώνα π.Χ.
Κανείς από τους Συμιαμούς σφουγγαράδες δεν μπόρεσε αρχικά να διανοηθεί τη σημασία της σκουριασμένης μάζας μετάλλων που ανελκύστηκε στις αρχές του 1901 μαζί με άλλα ευρήματα (αγάλματα, σκεύη, αμφορείς) από τα συντρίμμια ενός μεγάλου ελληνικού εμπορικού πλοίου, λίγες δεκάδες μέτρα από τις ακτές των Αντικυθήρων.
«Το ναυάγιο που θα πρέπει να έγινε ανάμεσα στο 85 και το 60 πΧ- το είχαν ανακαλύψει οι ίδιοι άνθρωποι, τον Απρίλη του 1900, κι είχαν ειδοποιήσει αμέσως τις αρχές, που τους ανέθεσαν την πρώτη στον κόσμο συστηματική υποβρύχια ανασκαφή που έγινε το 1901.Η διαδικασία ανέλκυσης είχε κόστος ένα νεκρό, δύο μόνιμα ανάπηρους σφουγγαράδες και αρκετούς άλλους με προβλήματα υγείας», περιέγραψε ο κ Μουσάς.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, οι Βρετανοί Αλαν Μπρόμλεϊ και Μάικλ Ράιτ εκφράζουν τη δική τους ερμηνεία, για το μηχανισμό που έγινε η αιτία να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος ερευνών.
Έτσι, είκοσι χρόνια αργότερα, δημιουργήθηκε η Ομάδα Διερεύνησης του Μηχανισμού των Αντικυθήρων από Βρετανούς (Μάικ Εντμουντς και ¶ντονι Φριθ από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ) και Έλληνες ερευνητές (Ξενοφών Μουσάς, Γιάννης Μπιτσάκης από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γιάννης Σειραδάκης από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), που συμπληρώνεται αργότερα με τις κ. Μάγκου και Ζαφειροπούλου από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και τον κ. Τσελίκα από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης.
Στις αρχές του 2005 η νέα προσπάθεια αποκρυπτογράφησης τέθηκε υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και επιχορηγήθηκε από το Ίδρυμα Leverhulme UK.
Τα αποτελέσματα των ερευνών που έγιναν, επιβεβαίωσαν, όπως τόνισε ο κ Μουσάς, ότι ο μηχανισμός ήταν ένα ιδιαίτερα προηγμένο φορητό αστρονομικό όργανο με πολλές δυνατότητες που απεικονίζουν όμως και το εύρος των γνώσεων των προγόνων μας .
Μέχρι σήμερα έχουν βρεθεί 81 κομμάτια του μηχανισμού αλλά είναι σίγουρο πως οι έρευνες που θα γίνουν και στο μέλλον θα φέρουν στο φως και άλλα σημαντικά στοιχεία. Στο μουσείο που σχεδιάζεται να δημιουργηθεί, σύμφωνα με την πρόταση του καθηγητή κ. Μουσά, θα υπάρχουν αντίγραφα του μηχανισμού των Αντικυθήρων για να βλέπουν οι επισκέπτες της Ρόδου, το τέλειο μηχάνημα που δημιούργησαν οι αρχαίοι Έλληνες και φυσικά τη λειτουργία του.