Στην επικρατούσα κατάσταση στην αγορά λόγω της οικονομικής ύφεσης, αναφέρεται σε συνέντευξή του στη «δημοκρατική» ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου κ. Κώστας Χρυσοχοϊδης.
Ο ίδιος, τονίζει τις προσπάθειες του φορέα για προώθηση των τοπικών προϊόντων, διαφοροποιεί την οικονομική κατάσταση της περιοχής μας κατά τους θερινούς μήνες λόγω τουρισμού, ενώ παραθέτει απόψεις για την ανάκαμψη. Αναφερόμενος στον ΠΡΟΤΟΥΡ εκτιμά πως λόγω την μνημονιακής οδού που ίσως βαδίσει ο δήμος Ρόδου, πιθανόν και να μην συνεχίσει αυτή η καινοτόμος δράση. Η συνέντευξη αναλυτικά:
• Κατ’ αρχήν κ. Πρόεδρε, θα ήθελα να καταθέσετε την εμπειρία σας, πέντε μήνες μετά την τοποθέτησή σας στη θέση αυτή και μάλιστα, σε μια εποχή, όπου η οικονομική ύφεση έχει γονατίσει τους επιχειρηματίες.
Η αλήθεια είναι, ότι εδώ και πέντε χρόνια, από τότε που για πρώτη φορά συμμετείχα ως μέλος του δ.σ. του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου και από τη θέση του Α΄ αντιπροέδρου, συμμετέχω ενεργά στα δρώμενα.
Όμως η σκληρή πραγματικότητα είναι η εξής: από τις 14 Ιανουαρίου 2011, οπότε και εξελέγην Πρόεδρος της Διοικητικής Επιτροπής και του Επιμελητηρίου Δωδεκανήσου, ο χρόνος που απομένει για τις προσωπικές και επαγγελματικές μου ενασχολήσεις – αν θέλει κανείς να προσφέρει πραγματικά – είναι ελάχιστος. Και αυτό στην εποχή μας είναι επίπονο.
Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί για εμένα πρόκληση και ικανοποίηση το να μπορώ να έχω επαφή και να ασχολούμαι με τα κοινά και τις υποθέσεις του εμπορικού και επιχειρηματικού κόσμου της Δωδεκανήσου, διότι γνωρίζω τις δυσκολίες που διέπουν τους επαγγελματίες την εποχή αυτή και θέλω πραγματικά να προσφέρω.
Στο Επιμελητήριο βρίσκομαι καθημερινά, από το πρωί μέχρι το βράδυ. Και το τονίζω αυτό, διότι δεν γίνεται πλέον η δουλειά που είθισται να κάνει κανείς σε κανονικές συνθήκες, αλλά η δουλειά που επιβάλλεται να κάνει ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου, σε μια περίοδο κρίσης και έντονης ύφεσης, πρωτοφανούς για τα δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών.
Πρέπει να βρισκόμαστε ανά πάσα στιγμή στο πλευρό του επιχειρηματία, να αφουγκραζόμαστε τα προβλήματά του και να προσπαθούμε να βοηθήσουμε, σε οποιοδήποτε νησί και αν συμβεί οτιδήποτε στα μέλη μας. Ακόμα και γεωγραφικά, λόγω ιδιαιτερότητας της νησιωτικής περιοχής μας υπάρχουν δυσκολίες, τη στιγμή μάλιστα, που ακόμα δεν έχει λυθεί το συγκοινωνιακό ζήτημα. Προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε συλλογικά και να προλάβουμε τα χειρότερα…
• Σε ποια κατάσταση βρίσκεται ο δωδεκανήσιος επιχειρηματίας; Ποια μηνύματα παίρνετε;
Ως σύνολο, οι δωδεκανήσιοι επιχειρηματίες, δεν γίνεται να διαφέρουν ιδιαίτερα από τους επιχειρηματίες της υπόλοιπης Ελλάδας. Ο επιχειρηματικός κόσμος πανελλαδικά βρίσκεται μέσα στη δίνη της έντονης χρηματοοικονομικής και πιστωτικής κρίσης και θα μπορούσα να πω, ότι η μόνη σημαντική διαφοροποίηση στην περιοχή μας, είναι ότι εμείς διαθέτουμε το τουριστικό προϊόν.
Ενώ λοιπόν στην υπόλοιπη Ελλάδα υπάρχει μια συνεχής δυσπραγία επί δωδεκάμηνης βάσης, εμείς, από τη στιγμή που ανοίγουν τα ξενοδοχεία και έρχονται τα πρώτα τσάρτερ με τους τουρίστες, το τοπίο αλλάζει, η αγορά ανακάμπτει, κυκλοφορούν μετρητά, πληρώνονται επιταγές και υποχρεώσεις και γενικά παίρνει ανάσα ο επιχειρηματικός κόσμος.
Ακόμα και ανάμεσα στους δωδεκανήσιους επιχειρηματίες, υπάρχουν κάποιοι που όντως τη φετινή χρονιά, θα σημειώσουν κερδοφορία, περισσότερη από την προηγούμενη σεζόν. Υπάρχει επίσης πληθώρα επιχειρηματιών, που θα προσπαθήσουν να επιβιώσουν και να συντηρηθούν.
• Τα μικρότερα νησιά, όσα δεν είναι τόσο τουριστικά, πώς θα επιβιώσουν;
Κατά την άποψή μου, δεν υπάρχουν νησιά που να μην είναι τουριστικά. Έτσι και αλλιώς είναι τουριστικά, αρκεί να το έχουν προσπαθήσει οι ντόπιοι φορείς και το ζήτημα είναι να έχουν συγκοινωνίες.
Σε καμία περίπτωση βέβαια δεν φτάνουν την έντονη κίνηση της Ρόδου και της Κω, όμως, ανάλογα και το ύψος των επενδύσεων σε πάγιο εξοπλισμό δεν είναι το ίδιο. Τα κόστη απέχουν κατά πολύ μεταξύ τους. Επομένως, στα μικρότερα νησιά, δεν είναι τόσο δεσμευμένοι και επηρεασμένοι από την τουριστική κίνηση. Όντως, θα μπορούσαμε να πούμε ότι η κατάσταση του επιχειρηματικού κόσμου στα μικρά νησιά, δυσχεραίνει. Αλλά κατά την λαϊκή ρήση: «μεγάλα καράβια, μεγάλα προβλήματα».
• Να επανέλθουμε στην τοπική αγορά, μιας και πριν από μερικά χρόνια το Επιμελητήριο ξεκίνησε το «παπούτσι από τον τόπο σου» και τώρα συνεχίζει με το «είμαι ντόπιο, αγόρασέ με». Προφανώς, για να μπείτε μπροστά ως φορέας, έχετε εμπιστοσύνη στους ντόπιους παραγωγούς.
Εδώ και καιρό, ξεκίνησε μια προσπάθεια από το Ε.Δ. με στόχο την προώθηση των ντόπιων προϊόντων και επιχειρήσεων της Δωδεκανήσου. Στην πρώτη περίπτωση που προαναφέρατε, η φιλοσοφία και η ιδέα, στηρίχθηκε στο να ενισχυθούν οι ντόπιοι επιχειρηματίες.
Στη συνέχεια της προσπάθειας, προχωρήσαμε ακόμα ένα βήμα, προσπαθώντας να προωθήσουμε προϊόντα που παράγονται στα δικά μας νησιά. Μετά από πρόταση η οποία έγινε, στο τελευταίο δ.σ. αποφασίσαμε, οπουδήποτε σε καταστήματα εκτίθενται προϊόντα δωδεκανησιακής παραγωγής, να τα επισημαίνουμε, γράφοντας «είμαι ντόπιο, αγόρασέ με» ή «local products».
Σε αυτή την προσπάθεια, έχουμε ανταπόκριση, καθώς πολλοί παραγωγοί έχουν πάρει τις συγκεκριμένες ταμπέλες και ήδη έχουν αναρτηθεί σε πολλά καταστήματα. Πιστεύω ότι η συγκεκριμένη προσπάθεια, θα αποδώσει λίαν συντόμως.
• Περισσότερα μαγαζιά κλείνουν ή ανοίγουν;
Πολύ περισσότερα κλείνουν. Δυστυχώς… σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Επιμελητηρίου κατά το τελευταίο έτος, οι διαγραφές είναι πολύ περισσότερες από τις εγγραφές.
• Υπάρχει τρόπος αντιμετώπισης με τα τελευταία δεδομένα;
Βασανιζόμαστε όλοι, όμως, αν γινόταν να βρούμε τον τρόπο αντιμετώπισης της κρίσης και της αποεπένδυσης, θα τον είχαν βρει και οι αρμόδιοι του κράτους. Φυσικά, υπήρχαν τρόποι πρόληψης, ως προς το να μην ληφθούν λάθος αποφάσεις τον τελευταίο χρόνο, όμως δεν συνέβη έτσι.
Και αναφέρομαι στην αύξηση της φορολόγησης. Της ραγδαίας αύξησης της άμεσης φορολόγησης των επιχειρηματιών. Όπως επίσης έχω επισημάνει την αύξηση των έμμεσων φόρων, του ειδικού φόρου κατανάλωσης σε αρκετά προϊόντα (καύσιμα, τσιγάρα κ.α.) όπου το ελληνικό δημόσιο προσβλέπει μεν σε αύξηση εσόδων, ουσιαστικά όμως, έχει μείωση, λόγω της μειωμένης κατανάλωσης. Έχουμε πτώση στα καύσιμα της τάξεως του 32% σε πανελλαδικό επίπεδο και πτώση στα προϊόντα καπνού, μέχρι και 27%, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία.
• Συζητιέται έντονα το θέμα των προτάσεων του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Αντώνη Σαμαρά για ανάκαμψη από την ύφεση. Πώς τις κρίνετε ως επιχειρηματίας;
Τουλάχιστον σε δύο προτάσεις ταυτίζομαι με τον κ. Σαμαρά. Στο θέμα των επιχειρηματιών και των άμεσων φόρων. Σαφέστατα μπορεί να υπάρξει συνδυασμός των κυβερνητικών κινήσεων και των προτάσεων της ΝΔ. για την ανάκαμψη της χώρας. Και η ανάκαμψη θα έρθει, μόνο εφόσον το δημόσιο έλλειμμα κατεβεί σε χαμηλά επίπεδα, κάτω του 2-3%.
Από τη στιγμή που το έλλειμμα βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα στη χώρα μας, ανάκαμψη δεν πρόκειται να συμβεί και ας μην ονειροπολούμε. Ούτε και σε ουσιαστική βοήθεια θα πρέπει να ελπίζουμε.
• Είναι όμως έτσι η κατάσταση ή μας την προσφέρουν έτσι; Ακούγεται σε ευρύτατο πεδίο, ότι τα νούμερα τελικά είναι επίπλαστα και πυκνώνουν οι φήμες για εικονική ύφεση. Υπάρχουν στοιχεία που ολοένα και εμφανίζονται περισσότερο, για το ότι θα έπρεπε οι «φίλοι και σωτήρες μας» να μας αναγκάσουν να ακολουθήσουμε το μνημονιακό δρόμο, με τις όποιες συνέπειες για εμάς και τα όποια κερδοφόρα αποτελέσματα γι’ αυτούς.
Εκφράζοντας προσωπική άποψη, θα πω ότι, ενώ γνωρίζαμε όλοι το δημοσιονομικό πρόβλημα το οποίο από το 2009 είχε η Ελλάδα, εν τούτοις αργήσαμε να αντιδράσουμε. Και οι δύο κυβερνήσεις αντέδρασαν καθυστερημένα. Δεν έγιναν όλα στην πρέπουσα χρονική στιγμή. Ο δρόμος του Μνημονίου που επιλέξαμε τον Απρίλιο του 2010 ήταν μονόδρομος τελικά.
Το ουσιαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, προέρχεται καθαρά από τη δημόσια διοίκηση. Και κανείς δε μπορεί να ρίξει ευθύνες στις επιχειρήσεις και στην ιδιωτική πρωτοβουλία.
Αν το ελληνικό δημόσιο νοικοκυρέψει τις υπηρεσίες και τους δημόσιους οργανισμούς, αν προβούμε σε άμεσες – οδυνηρές ενδεχομένως – αποκρατικοποιήσεις που θα φέρουν έσοδα στο ελληνικό δημόσιο, ταυτόχρονα όμως θα μειώσουν το έλλειμμα του ελληνικού δημοσίου, πιστεύω πως τα πράγματα θα είναι καλύτερα.
Θα μπορέσει να έρθει βοήθεια από τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και ίσως γίνει η επιθυμητή αναδιάρθρωση του χρέους. Διότι, αναδιάρθρωση χωρίς μείωση του ελλείμματος του ελληνικού προϋπολογισμού και χωρίς νοικοκύρεμα, δεν πρόκειται να γίνει.
• Είσαστε σύμφωνος με τη λεγόμενη αξιοποίηση έτσι όπως εσείς την αντιλαμβάνεστε; Διότι, το τοπίο ως προς αυτό είναι θολό. ¶λλοι μιλούν για αξιοποίηση και άλλοι για φθηνό ξεπούλημα.
Όταν οι δωδεκανήσιοι είχαμε συναντήσει στη Σύρο τον πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου, είχα πει ότι εμείς δεν διαφωνούμε με την αξιοποίηση, παρ’ όλα αυτά, ζητούμε, οποιαδήποτε κίνηση και να γίνει, να είναι αποδεκτή από την τοπική κοινωνία. Δεν γίνεται να αρχίσουμε να ξεπουλάμε και να μην το γνωρίζει ο ντόπιος κάτοικος.
Υπάρχουν πράγματι ακίνητα που έχουν βαλτώσει εδώ και πολλά χρόνια και θα σας αναφέρω το γκολφ Αφάντου. Χρόνια κατάσταση που μας εκθέτει. Όποιος υπουργός Ανάπτυξης ή Τουρισμού και αν αναλάβει, υπόσχεται αξιοποίηση, που μένει στα χαρτιά. Αυτή την αξιοποίηση την ζητούμε. Παρ’ όλα αυτά, δεν την βλέπουμε.
• Ποιες είναι οι δράσεις του Επιμελητηρίου που βρίσκονται σε εξέλιξη;
Ένα θέμα για το οποίο έχουμε υποβάλει σχετικό φάκελο στο υπουργείο Οικονομικών, είναι αυτό της προστασίας και της εγγύησης του ελληνικού δημοσίου για τις επιχειρήσεις, μέσα σε έντονη χρηματοπιστωτική κρίση.
Υπάρχει κατάφωρη αδικία εις βάρος της Δωδεκανήσου έναντι άλλων περιοχών που έχουν ενταχθεί. Γιατί να μην ενταχθεί στις συγκεκριμένες διατάξεις; Αυτό είναι ευθύνη των βουλευτών της εποχής εκείνης. Εμείς δεν το πληροφορηθήκαμε έγκαιρα, έτσι ώστε να δυναμώσουμε τη φωνή μας και να εντάξουμε τους επιχειρηματίες σε αυτές τις ευεργετικές διατάξεις. Από εκεί περιμένουμε σαφείς απαντήσεις.
Ο φάκελος έχει προχωρήσει για αξιολόγηση από την αρμόδια επιτροπή και αν δεν έχουμε κάποιες ιδιαίτερες αναταράξεις σε κυβερνητικό επίπεδο, οι προσπάθειές μας θα ευοδωθούν σύντομα.
• Τι γίνεται με την δράση του ΠΡΟΤΟΥΡ; Έχουν αλλάξει τα δεδομένα ως προς την αυτοδιοίκηση, με τις τελευταίες εξελίξεις;
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις που αφορούν στην ένταξη του δήμου Ρόδου στην κόκκινη ζώνη και στην επιτήρηση, έχω κάνει ήδη δήλωση, εκφράζοντας την ανησυχία μου για την πορεία των οικονομικών του δήμου.
Αυτό αποτελεί βέβαια ευθύνη του δημάρχου και των οικονομικών υπηρεσιών. Από την άλλη, πιστεύω ότι θα δημιουργηθούν διάφορα προβλήματα. Ένα από τα σημαντικότερα, είναι πως, παρά τις διαβεβαιώσεις που παίρνουμε – καλοπροαίρετα πιστεύω – από τον δήμο Ρόδου, ότι το κονδύλι που αφορά στην χρηματοδότηση του ΠΡΟΤΟΥΡ δεν θα πειραχθεί και θα μπορέσει να μας το δώσει από το ποσό που έχει προϋπολογισθεί για τις δράσεις του φορέα που ανέρχονται περίπου στο 1 εκατ. 300 χιλ. ευρώ, προσωπικά πιστεύω ότι τελικά θα αδυνατήσει να επιχορηγήσει τον ΠΡΟΤΟΥΡ , λόγω του ότι δεν θα εγκριθεί.
• Κάτι που σημαίνει τι;
Ότι τα πάντα είναι στον αέρα. Και ότι αυτή η καινοτομία, το επίτευγμα τόσων ετών, του τρόπου προώθησης του ροδιακού τουρισμού, μπορεί και να καταρρεύσει. Χωρίς χρήματα δεν γίνονται δράσεις…
