Σκληρή μάχη για την διατήρηση του κλάδου των παραδοσιακών κρεοπωλών στο νησί της Ρόδου

Γρά­φει

ο Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

Πε­ρισ­σό­τε­ρα από 15.000 αμνο­ε­ρί­φια θα έχουν σφα­για­στεί μέχρι αύριο στη Δω­δε­κά­νη­σο και όλα θα διο­χε­τευ­τούν στα το­πι­κά κρε­ο­πω­λεία, όπως και στα αντί­στοι­χα τμή­μα­τα των super market. Η σφαγή των αμνών θα συ­νο­δευ­τεί από μάχη με­τα­ξύ πα­ρα­δο­σια­κών κρε­ο­πω­λών και εμπό­ρων, καθώς η οι­κο­νο­μι­κή ασφυ­ξία της χώρας έχει οδη­γή­σει τους πά­ντες στα όρια των αντο­χών τους.

Πιο ανα­λυ­τι­κά, οι τιμές που δια­τί­θε­ται το ντό­πιο κα­τσι­κά­κι, Α’ κα­τη­γο­ρί­ας, κυ­μαί­νε­ται με­τα­ξύ 7,5 έως 8,5 ευρώ. Πε­ρί­που, μισό ευρώ πιο φθηνό δια­τί­θε­ται το αρνί, ενώ σε ακόμα χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα δια­τί­θε­νται τα αμνο­ε­ρί­φια ει­σα­γω­γής από τη Βουλ­γα­ρία, τη Ρου­μα­νία και τα Σκό­πια. Ο πρό­ε­δρος των πα­ρα­δο­σια­κών κρε­ο­πω­λών της Ρόδου Θα­νά­σης Χα­τζη­νι­κή­τας, ομι­λώ­ντας χθες προς τη “δη­μο­κρα­τι­κή” ξε­κα­θά­ρι­σε ότι «τα κρε­ο­πω­λεία της Ρόδου δια­θέ­τουν μόνο εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας ντό­πια κρέ­α­τα». Μά­λι­στα, ο ίδιος καλεί τους κα­τα­να­λω­τές να επι­λέ­ξουν τα κρε­ο­πω­λεία «γιατί ο κατ’ επάγ­γελ­μα κρε­ο­πώ­λης σέ­βε­ται τη δου­λειά του και πά­ντο­τε επι­λέ­γει το κα­λύ­τε­ρο κρέας για τους πε­λά­τες του. Αυτός είναι ο λόγος που αξί­ζει τον κόπο ο κα­τα­να­λω­τής να πλη­ρώ­σει μισό ευρώ πα­ρα­πά­νω στο κιλό και να απο­λαύ­σει πραγ­μα­τι­κά ποιο­τι­κό κρέας».

Από την άλλη πλευ­ρά, οι Ρο­δί­τες ιδιο­κτή­τες των το­πι­κών super market έχουν ανα­λά­βει δέ­σμευ­ση ότι θα φρο­ντί­σουν για την πλήρη ενη­μέ­ρω­ση των κα­τα­να­λω­τών ως προς την προ­έ­λευ­ση του κρέ­α­τος που θα δια­τί­θε­ται προς πώ­λη­ση. Αυτό ση­μαί­νει πως εάν το φυλ­λά­διο του κα­τα­στή­μα­τος ανα­φέ­ρει «ντό­πιο αμνο­ε­ρί­φιο μέχρι εξά­ντλη­σης των απο­θε­μά­των», τότε ο υπεύ­θυ­νος κρε­ο­πω­λεί­ου του super market θα έχει την υπο­χρέ­ω­ση να ενη­με­ρώ­σει τον κα­τα­να­λω­τή για εάν το κρέας που προ­σφέ­ρει είναι από το από­θε­μα των ντό­πιων αμνο­ε­ρι­φί­ων, ή εάν προ­έρ­χε­ται από άλλα μέρη της Ελ­λά­δας, ή ακόμα αν πρό­κει­ται για κρέας ει­σα­γω­γής.

Οι πα­ρα­δο­σια­κοί κρε­ο­πώ­λες και ιδιο­κτή­τες των το­πι­κών super market έχουν κα­τα­λή­ξει σε μια συμ­φω­νία κυ­ρί­ων, έτσι ώστε οι δεύ­τε­ροι να σε­βα­στούν την αγω­νία των πρώ­των για επι­βί­ω­ση. Η τή­ρη­ση των κα­νό­νων ενη­μέ­ρω­σης του κα­τα­να­λω­τή απο­τε­λεί βα­σι­κό κα­νό­να της συ­γκε­κρι­μέ­νης συμ­φω­νί­ας.

Το πρό­βλη­μα που ήδη έχει αρ­χί­σει να δια­φαί­νε­ται ξε­κι­νά από τα super market της Ρόδου που δεν ανή­κουν σε το­πι­κές αλυ­σί­δες. Οι προ­σφο­ρές που κά­νουν αυτές οι επι­χει­ρή­σεις είναι ιδιαί­τε­ρα δε­λε­α­στι­κές. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι χθες στο νησί, σε υπο­κα­τά­στη­μα εμπο­ρι­κής αλυ­σί­δας ξένων συμ­φε­ρό­ντων, το Ελ­λη­νι­κό αρνί (το ολό­κλη­ρο) επω­λεί­το ένα­ντι 5,5 ευρώ το κιλό. Κλη­θείς να σχο­λιά­σει την τιμή αυτή ο πρό­ε­δρος των κρε­ο­πω­λών κ. Θα­νά­σης Χα­τζη­νι­κή­τας ξε­κα­θά­ρι­σε ότι «οι κα­τα­να­λω­τές πρέ­πει να είναι ιδιαί­τε­ρα προ­σε­κτι­κοί, με την ποιό­τη­τα των κρε­ά­των, θα πρέ­πει να προ­βλη­μα­τί­ζο­νται ιδιαί­τε­ρα με τις τόσο χα­μη­λές τιμές και να ανα­λο­γι­στούν αν αξί­ζει το ρίσκο για 10 ευρώ δια­φο­ράς να δώ­σουν στα παι­διά τους κρέας δεύ­τε­ρης κα­τη­γο­ρί­ας».

Πα­ρα­πλα­νη­τι­κές

οι σφρα­γί­δες

Όλα τα αμνο­ε­ρί­φια που δια­τί­θε­νται προς πώ­λη­ση θα πρέ­πει να φέ­ρουν την ει­δι­κή σφρα­γί­δα χρώ­μα­τος ανοι­χτού γα­λά­ζιου (τιρ­κουάζ). Το πρό­βλη­μα είναι ότι η σφρα­γί­δα αυτή πα­ρα­μέ­νει ίδια είτε πρό­κει­ται για ντό­πιο, είτε για εγ­χώ­ριο, είτε για σφά­γιο προ­ερ­χό­με­νο από οποια­δή­πο­τε άλλη χώρα της Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης. Βέ­βαια, επάνω στη σφρα­γί­δα ανα­γρά­φε­ται ο τόπος προ­έ­λευ­σης, δη­λα­δή εάν ένα αρνί σφά­χτη­κε π.χ. στη Λέρο, τότε στη σφρα­γί­δα ανα­γρά­φε­ται «Λέρος», ή «Εμπω­νας», ή «Ρόδος» αντί­στοι­χα. Για τα μη ντό­πια σφά­για η σφρα­γί­δα ανα­γρά­φει «Ελλάς» ή «Ελ­λά­δα» και για τα ει­σα­γω­γής, η σφρα­γί­δα ανα­γρά­φει τη χώρα προ­έ­λευ­σης «Romania», «Bulgaria» κλπ.

Αυτή τη σφρα­γί­δα θα πρέ­πει οι κα­τα­να­λω­τές να ζη­τούν να τη δουν από κοντά, καθώς από την από­στα­ση των δυο όλες οι σφρα­γί­δες φαί­νο­νται ίδιες. Μά­λι­στα, είναι ση­μα­ντι­κό ο κάθε κα­τα­να­λω­τής να ελέγ­χει και τα πόδια του ζώου, καθώς εκεί το­πο­θε­τού­νται οι πυ­ρο­σφρα­γί­δες για τα σφά­για που προ­έρ­χο­νται από τα Σκό­πια. Εάν το σφά­γιο φέρει σφρα­γί­δα στα πόδια και ταυ­τό­χρο­να γα­λά­ζια σφρα­γί­δα επάνω στο σώμα του ζώου, τότε ο συ­γκε­κρι­μέ­νος έμπο­ρος, όπως και ο προ­μη­θευ­τής του θα πρέ­πει να κα­ταγ­γελ­θεί αμέ­σως.

Αγορά απευ­θεί­ας από

τον κτη­νο­τρό­φο;

Μέχρι πριν από τρεις δε­κα­ε­τί­ες ήταν σύ­νη­θες το φαι­νό­με­νο να στή­νο­νται υπαί­θρια πα­νη­γύ­ρια και σε αυτά, με­τα­ξύ τσί­που­ρου και χορών, να σφά­ζο­νται τα αμνο­ε­ρί­φια μέσα στα χω­ρά­φια. Οι πιο με­γά­λοι σε ηλι­κία ακόμα θυ­μού­νται τα σφά­για να κρέ­μο­νται από τα κλα­διά των ελαιό­δε­ντρων και ο σφα­γέ­ας να κάνει μια τομή στο πόδι του ζώου και από εκεί με το στόμα του να φυσά με δύ­να­μη σε μια προ­σπά­θεια να ξε­χω­ρί­σει το το­μά­ρι από το κρέας. Εκεί­νο το κρέας, το κρε­μα­σμέ­νο επί ώρες στον ήλιο, το γε­μά­το υγρά προ­σφέ­ρο­νταν προς πώ­λη­ση και άμεση κα­τα­νά­λω­ση.Οι επο­χές έχουν αλ­λά­ξει και πλέον οι κα­νό­νες επι­βάλ­λουν τα ζώα όλα να σφά­ζο­νται σε ει­δι­κούς χώ­ρους, με την τή­ρη­ση συ­γκε­κρι­μέ­νων δια­δι­κα­σιών. Το κάθε σφά­γιο πρέ­πει να σι­τεύ­ει, να απο­στραγ­γί­ζε­ται από τα φυ­σι­κά του υγρά και μετά να δια­τί­θε­ται για κα­τα­νά­λω­ση. Οι κα­νό­νες αυτοί, όπως και η αλ­λα­γή στην ποιό­τη­τα  των ζω­ο­τρο­φών, επι­βάλ­λουν πια για όλους τους κα­τα­να­λω­τές να έχουν τη στοι­χειώ­δη γνώση και να μην αγο­ρά­ζουν αμνο­ε­ρί­φια που δεν φέ­ρουν σφρα­γί­δες ελέγ­χου.

Η επι­σή­μαν­ση αυτή γί­νε­ται μέσω της “δη­μο­κρα­τι­κής”, καθώς στη Ρόδο έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί έντο­να το φαι­νό­με­νο να πω­λού­νται «χέρι με χέρι» αμνο­ε­ρί­φια που υπο­τί­θε­ται σφά­χτη­καν σε κά­ποιο στά­βλο και προ­σφέ­ρο­νται ως εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας. Οι κα­τα­να­λω­τές πρέ­πει να γνω­ρί­ζουν ότι κρέας που δεν έχει πα­ρα­κο­λου­θη­θεί η πο­ρεία του (από τη σφαγή μέχρι την πα­ρά­δο­ση στην πόρτα τους) θα πρέ­πει να θε­ω­ρεί­ται ως επι­κίν­δυ­νο.

Μο­σχά­ρι ή νεαρό βόειο;

Μο­σχα­ρί­σιο κρέας θε­ω­ρεί­ται εκεί­νο που προ­έρ­χε­ται από βόειο ηλι­κί­ας μέχρι 12 μηνών. Από την ηλι­κία αυτή και πάνω για το βόειο, ο χα­ρα­κτη­ρι­σμός «μο­σχά­ρι» χά­νε­ται. Η ονο­μα­σία «μο­σχά­ρι», «νεαρό βόειο» και «βόειο» ση­μα­το­δο­τεί μια τε­ρά­στια δια­φο­ρά τιμών. Με­τα­ξύ των τριών ηλι­κιών του βό­ειου κρέ­α­τος οι τιμές δια­φο­ρο­ποιού­νται ακόμα και σε πο­σο­στό 80%. Εάν για πα­ρά­δειγ­μα, το νωπό «μο­σχά­ρι» το κιλό πω­λεί­ται ένα­ντι 8 ή 9 ευρώ το κιλό (ανά­λο­γα με την προ­έ­λευ­ση), τότε το «νεαρό βόειο» πω­λεί­ται ένα­ντι 6,5 έως 7,5 ευρώ το κιλό και το «βόειο» ένα­ντι 5,5 ευρώ έως 6,5 ευρώ το κιλό.

Στη συμ­φω­νία κυ­ρί­ων που έγινε με­τα­ξύ πα­ρα­δο­σια­κών κρε­ο­πω­λών και ιδιο­κτη­τών το­πι­κών super market προ­βλέ­πε­ται ότι «οι κα­τα­να­λω­τές θα ενη­με­ρώ­νο­νται από τους πω­λη­τές για το τι εί­δους κρέας αγο­ρά­ζουν και δεν θα δια­θέ­τουν το «νεαρό βόειο» για «μο­σχά­ρι» πα­ρα­πλα­νώ­ντας τους αγο­ρα­στές στο θέμα των τιμών». Η πα­ρα­πλά­νη­ση αυτή συμ­βαί­νει διαρ­κώς και λει­τουρ­γεί ως στοι­χείο αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού, διότι και οι σο­βα­ροί επαγ­γελ­μα­τί­ες επι­μέ­νουν να τη­ρούν με αυ­στη­ρό­τη­τα τους κα­νό­νες που οι επι­τή­δειοι χρη­σι­μο­ποιούν για να κερ­δί­σουν εντυ­πώ­σεις για υπο­τι­θέ­με­νες χα­μη­λές τιμές.

Αδυ­να­τούν οι υπη­ρε­σί­ες

να ελέγ­ξουν τους πά­ντες

Όλα τα προ­βλή­μα­τα σχε­τι­κά με τις τιμές και τις ποιό­τη­τες του κρέ­α­τος, όπως ανα­λύ­ο­νται στο ρε­πορ­τάζ της “δη­μο­κρα­τι­κής”, δεν θα υπήρ­χαν εάν οι συ­ναρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες (Κτη­νια­τρι­κή, Εμπο­ρί­ου, Αστυ­κτη­νια­τρι­κή) ήταν στε­λε­χω­μέ­νες με επαρ­κές προ­σω­πι­κό. Τα ελά­χι­στα άτομα που έχουν απο­μεί­νει στις υπη­ρε­σί­ες αυτές είναι αδύ­να­τον να ελέγ­ξουν όλα τα κρέ­α­τα που δια­τί­θε­νται, σε όλο το Νότιο Αι­γαίο.

Στο σφα­γείο που βρί­σκε­ται στον Εμπω­να, αυτές τις ημέ­ρες, από τις 06.00’ το πρωί υπάρ­χει ελεγ­κτής για να επι­βλέ­πει την τή­ρη­ση της δια­δι­κα­σί­ας που προ­βλέ­πε­ται για τα σφά­για. Το ίδιο πρέ­πει να συμ­βαί­νει σε όλα τα σφα­γεία (Ρόδου, Λέρου, Σύμης, Κω και Καρ­πά­θου), όμως δυ­στυ­χώς δεν υπάρ­χουν τόσοι ελεγ­κτές. Επι­πρό­σθε­τα, τα στε­λέ­χη της Διεύ­θυν­σης Εμπο­ρί­ου είναι επι­φορ­τι­σμέ­να για να ελέγ­χουν σειρά άλλων εμπο­ρευ­μά­των, με­τα­ξύ των οποί­ων και την ποιό­τη­τα των κε­ριών που δια­τί­θε­νται ως λα­μπά­δες για το Πάσχα.

Τα ελά­χι­στα στε­λέ­χη αυτών των Υπη­ρε­σιών και των Διευ­θύν­σε­ων ανέ­κα­θεν έπρε­πε να υπερ­βαί­νουν τα ωρά­ρια ερ­γα­σί­ας τους προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τεύ­ουν τη δη­μό­σια υγεία και τους κα­τα­να­λω­τές από τους επι­τή­δειος κερ­δο­σκό­πους. Ωστό­σο, γί­νε­ται κα­τα­νοη­τό ότι δεν μπο­ρεί ολό­κλη­ρο το σύ­στη­μα ελέγ­χου των τρο­φί­μων να στη­ρί­ζε­ται στο φι­λό­τι­μο πέντε αν­θρώ­πων.

Συ­νά­ντη­ση κρε­ο­πω­λών

μετά το Πάσχα

Όλα όσα κα­τα­γρα­φούν ως συ­μπε­ρι­φο­ρές στη διάρ­κεια των εορ­τών του Πάσχα, οι τυχόν κα­ταγ­γε­λί­ες, τα προ­βλή­μα­τα, αλλά και η πο­ρεία του κλά­δου των πα­ρα­δο­σια­κών κρε­ο­πω­λών θα τε­θούν επί τά­πη­τος σε συ­νά­ντη­ση που θα γίνει το Μάιο στη Ρόδο. Στη συ­νά­ντη­ση θα κλη­θούν όλοι οι πα­ρα­δο­σια­κοί κρε­ο­πώ­λες και υπό την κα­θο­δή­γη­ση των μελών του διοι­κη­τι­κού τους συμ­βου­λί­ου θα εξε­τά­σουν όλα όσα αφο­ρούν το επάγ­γελ­μά τους και τις δρά­σεις που θα πρέ­πει να ανα­λά­βουν έτσι ώστε να το δια­φυ­λά­ξουν στο πέ­ρα­σμα του χρό­νου.

Ση­μειώ­νε­ται ότι στη Ρόδο, την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία, οι κρε­ο­πώ­λες έχουν χάσει του­λά­χι­στον τη μισή τους πε­λα­τεία, την οποία κέρ­δι­σαν τα τμή­μα­τα κρέ­α­τος που λει­τουρ­γούν μέσα στα super market.