Γιάνης στη Δανάη μέσω New Yorker: “Αγάπη μου έκλεισα τις τράπεζες”

Οι τρά­πε­ζες είχαν κλείσει και όταν ο Βαρου­φά­κης γύρισε σπίτι, εκείνη την πρώτη ημέρα που τα κατα­στή­ματα έκλει­σαν, γύρισε και είπε στη Δανάη Στράτου: «Αγάπη μου, έκλεισα τις τρά­πε­ζες». -“Honey, I shut the banks.” είναι η φράση του περιο­δι­κού που θα γράψει ιστορία, ανα­φέ­ρει η Ημε­ρη­σία!

Συγκλο­νι­στικά στοι­χεία που μοιά­ζουν με καλο­και­ρινό αφήγημα, δίνει ο New Yorker σε ένα εκτε­νέ­στατο κείμενο αφιε­ρω­μένο στον Γιάνη Βαρου­φάκη υπό τον τίτλο «Ο Έλληνας πολε­μι­στής».

Αν και πολλά από τα στοι­χεία είναι κάπως υπερ­βο­λικά, δεί­χνουν το κλίμα που επι­κρα­τούσε στην Ελλάδα αλλά και το πώς βλέπουν οι ξένοι τη δράση του κ. Βαρου­φάκη τους τελευ­ταί­ους μήνες.

“Η παρέα του Βαρου­φάκη, εκείνο το βράδυ, ήταν συγκε­κρι­μένη: η γυναίκα του Δανάη Στράτου και ο συνερ­γά­της του Τζέιμς Γκαλ­μπρέιθ ο οποίος στην πραγ­μα­τι­κό­τητα λει­τουρ­γούσε ως σύμ­βου­λος (άνευ πλη­ρω­μής), σε συνερ­γα­σία με τον οικο­νο­μο­λόγο του Πανε­πι­στη­μίου Κολού­μπια, Τζέφρι Σακς. Κάποια στιγμή πέρασε τυχαία και ο υπουρ­γός Παι­δείας, Αρι­στεί­δης Μπαλτάς και είχε εγκάρ­δια συνο­μι­λία με τον Βαρου­φάκη.

Ωστόσο, τα πράγ­ματα δεν πήγαι­ναν καλά για την Ελλάδα και η πίεση που ασκούσε η Τρόικα, μέσω της ΕΚΤ, στην Ελλάδα, ήταν έντονη. Οι τρά­πε­ζες είχαν κλείσει και όταν ο Βαρου­φά­κης γύρισε σπίτι, εκείνη την πρώτη ημέρα που τα κατα­στή­ματα έκλει­σαν, γύρισε και είπε στη Δανάη Στράτου: «Αγάπη μου, έκλεισα τις τρά­πε­ζες». -“Honey, I shut the banks.” είναι η φράση του περιο­δι­κού που θα γράψει ιστορία!

Συνέ­βη­σαν πολλά εκείνες τις ημέρες: η ελλη­νική οικο­νο­μία μπήκε σε κατά­σταση limbo, οι δόσεις προς το ΔΝΤ παρα­λή­φθη­καν, εντός της κυβέρ­νη­σης άρχισαν να γίνο­νται πλάνα για παράλ­ληλο νόμισμα, ενώ ο Κλάους Ρέγκλινγκ έστειλε ένα e-mail στον Βαρου­φάκη που σκοπό είχε να του θυμίσει ότι η μη πληρωμή προς το ΔΝΤ, δίνει το δικαί­ωμα στον EFSF να ζητήσει την άμεση πληρωμή των δανείων προς την ΕΕ από την ελλη­νική πλευρά. Η απά­ντηση του Βαρου­φά­κης ήταν του στυλ «Μολών Λαβέ».

“Πίσω, όμως, στο τραπέζι πριν από το δημο­ψή­φι­σμα.

Εκεί, ο Βαρου­φά­κης αναλύει την κατά­σταση και ορι­σμέ­νες στιγμές δείχνει να το δια­σκε­δά­ζει. Λέει πως πριν από λίγες ώρες τον επι­σκέ­φθηκε στο σπίτι του ένα μέλος του γερ­μα­νι­κού κοι­νο­βου­λίου, από το κόμμα της Μέρκελ, που του είπε «δεν πιστεύω αυτά που κάνουμε σε εσάς. Αν και ξέρω πως είσαι άθεος, θα προ­σεύ­χο­μαι για εσένα».

Ο Βαρου­φά­κης δια­κό­πτει την εξι­στό­ρηση και παίρνει τηλέ­φωνο τον φίλο και σύντροφό του Ευκλείδη Τσα­κα­λώτο και στη συνέ­χεια αρχίζει να κάνει υπο­θέ­σεις για το πώς θα συμπε­ρι­φερ­θεί ο Τσίπρας αμέσως μετά το δημο­ψή­φι­σμα αν επι­κρα­τή­σει το «Ναι».

Λέει: «Τα σοφά παιδιά του Μαξίμου κάθο­νται καλά στις κυβερ­νη­τι­κές θέσεις τους και δεν πρό­κει­ται να τις αφήσουν».

Υπέθετε πως ο Τσίπρας δεν είχε σκοπό να παραι­τη­θεί, θα προ­χω­ρή­σουν σε μια στρα­τη­γική ανα­δό­μηση και στις συνέ­χεια θα πήγαινε σε εκλογές. Όσο για τον ίδιο, είχε απο­φα­σί­σει «να καβα­λή­σει το ηλιο­βα­σί­λεμα». Ο Γκαλ­μπρέιθ του απά­ντησε πως κάνει λάθος και θα επι­κρα­τή­σει το «Όχι» γιατί οι Έλληνες δεν έχουν τίποτα να χάσουν. Όπως και έγινε. Όταν ήρθαν τα πρώτα απο­τε­λέ­σματα, οι συν­δαι­τυ­μό­νες τού­γκρι­σαν τα ποτήρια με το κρασί και ζητω­κραύ­γα­σαν το γνωστό σύνθημα του Τσε «Ηasta la victoria siempre».

Το άρθρο ανα­φέ­ρει πως από το 2009, ο Γιάνης Βαρου­φά­κης έχει μπει για τα καλά στα ελλη­νικά πράγ­ματα ασκώ­ντας έντονη κριτική στο πρώτο μνη­μό­νιο, επί Γιώργου Παπαν­δρέου, αλλά και στη μετέ­πειτα πολι­τική που επι­βλή­θηκε από την Τρόικα. Είχε πει σε ανύ­πο­πτο χρόνο ότι στην ουσία η Ελλάδα είναι μια χρε­ο­κο­πη­μένη χώρα. Πολύ γρήγορα, μέσα σε ένα έντονα φορ­τι­σμένο πολι­τικό πεδίο, ο Γιάνης Βαρου­φά­κης έγινε ένας πολύ γνωστός συγ­γρα­φέας και ανα­λυ­τής στην Ελλάδα. Κάπως έτσι, στη συνέ­χεια έγινε ο βου­λευ­τής με τις περισ­σό­τε­ρες ψήφους και στη συνέ­χεια υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών.

Του­τέ­στιν, έγινε η φωνή της κυβέρ­νη­σης και της Ελλάδας προς τους δανει­στές και αυτή η φωνή έλεγε με στε­ντό­ρειο τρόπο ότι δεν απο­δέ­χε­ται τους όρους των δανει­στών. Κάπως έτσι το Grexit άρχισε να γίνεται η πιθανή κατά­ληξη του ελλη­νι­κού δρά­μα­τος. Ο Βαρου­φά­κης δεν έγραφε, πλέον, για την Λαγκάρντ στο blog του – συνα­ντούσε δια ζώσης την Λαγκάρντ. Από την πρώτη στιγμή έδειξε το αντι­συμ­βα­τικό στυλ του που κάποιοι το έβρι­σκαν «σέξι» και άλλοι δεν μπο­ρού­σαν να το δεχθούν. Ο ίδιος δεν έδειχνε να ενδια­φέ­ρε­ται για το μέλλον του στην πολι­τική και ήταν απο­φα­σι­σμέ­νος να πει «όχι» στους όρους και τους κανόνες των δανει­στών.

Το παρα­σκή­νιο με τον Ομπάμα

Ο δημο­σιο­γρά­φος του New Yorker μετα­φέ­ρει μια συζή­τηση που είχε με τον Γιάνη Βαρου­φάκη αμέσως μετά την επί­σκεψη του στη Νέα Υόρκη και τη συνά­ντηση που είχε με τον Μπαράκ Ομπάμα. Ο πρώην ΥΠΟΙΚ του απο­κα­λύ­πτει πως ο Ομπάμα του είπε ότι δεν τον ζηλεύει για τη θέση που έχει και τα προ­βλή­ματα που έχει να αντι­με­τω­πί­σει. Και ο Βαρου­φά­κης, σύμφωνα με τα λεγό­μενά του, του είπε πως τα πράγ­ματα είναι, όντως, άσχημα και ότι η ΕΚΤ θέλει να πνίξει την Ελλάδα.

Φυσικά, σε όλη αυτή την πορεία, απο­δεί­χθηκε πως δεν ήταν μόνο η ΕΚΤ που βρέθηκε στο στό­χα­στρο του Βαρου­φάκη, καθώς και οι σχέσεις του με τον Σόιμπλε είχαν έντονη πολε­μική διάθεση. Η, δε, κοινή γνώμη της Γερ­μα­νίας είδε στο πρόσωπό του τον απόλυτο εχθρό που συμπύ­κνωνε την άποψή του για τη Γερ­μα­νία στην περι­βό­ητη κίνηση με το χέρι, σε μια ομιλία του στο Ζάγκρεμπ.

Ο Βαρου­φά­κης λέει στο δημο­σιο­γράφο πως είπε στον Ομπάμα το εξής:

«Η κυβέρ­νησή μας θα συμ­βι­βα­στεί, θα συμ­βι­βα­στεί, θα συμ­βι­βα­στεί, αλλά εμείς δεν θα συμ­βι­βα­στούμε».

Κάτι που φαί­νε­ται να άρεσε στον Πρόεδρο των ΗΠΑ που πρό­σφερε ανέλ­πι­στη υπο­στή­ριξη στην Ελλάδα λέγο­ντας πως η λιτό­τητα δεν είναι καλό πράγμα. Τότε, ο Βαρου­φά­κης του απά­ντησε πως ο Τζακ Λιού, ο Αμε­ρι­κα­νός ΥΠΟΙΚ, του έλεγε άλλα πράγ­ματα, για να πάρει την αφο­πλι­στική απά­ντηση του Ομπάμα: «Ξέρεις τώρα πώς είναι οι ΥΠΟΙΚ, είναι πιο συντη­ρη­τι­κοί».

Ο δημο­σιο­γρά­φος ακο­λου­θεί κατά πόδας τον Βαρου­φάκη στην Αθήνα, μέσα στο αυτο­κί­νητο του τηλε­φω­νεί ένας υπουρ­γός και έμπλεος αισιο­δο­ξίας του λέει πως έκανε πολύ καλή δουλειά και ότι όλα θα πάνε καλά. Όταν κλείνει το τηλέ­φωνο ο Βαρου­φά­κης μονο­λο­γεί:

«Πώς στο διάβολο το ξέρει αυτό;».

Αμέσως μετά την επι­στροφή του από την Ουά­σιγ­κτον συνα­ντή­θηκε με τρα­πε­ζί­τες και με τον Αλέξη Τσίπρα που με τη σειρά του «πούλησε» μια χαρά τα απο­τε­λέ­σματα της συνά­ντη­σης με τον Ομπάμα. Στη συνέ­χεια συνα­ντιέ­ται ξανά με τον δημο­σιο­γράφο, στο νέο τους δια­με­ρί­σματα και όχι σε εκείνο που είχαν φωτο­γρα­φη­θεί για το Paris Match. Παρα­δέ­χε­ται πως εκείνη η φωτο­γρά­φηση ήταν «ένα μεγάλο λάθος μου». Μαζί με τη Δανάη Στράτου αφη­γού­νται τις ημέρες που πέρασαν στην Αγγλία και το πώς γνω­ρί­στη­καν, αλλά και πώς ο ίδιος γυρ­νώ­ντας στην Ελλάδα εντά­χθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ.

Το τηλε­φώ­νημα

Όταν έγινε υπουρ­γός δέχθηκε τηλε­φώ­νημα από τον Ντάι­σελ­μπλουμ που τον ρώτησε τι σκο­πεύει να κάνει και εκείνος του απά­ντησε πως χρειά­ζε­ται ένα πρό­γραμμα γέφυρα. Ο Ολλαν­δός του είπε πως ακού­γε­ται λογικό το αίτημα και ότι ετοι­μά­ζε­ται να έρθει στην Αθήνα. Όταν ήρθε, ο Βαρου­φά­κης κατά­λαβε πως όλα είχαν αλλάξει και τότε λέει στον επι­κε­φα­λής του Eurogroup:

«Δηλαδή, με απει­λείς από την πρώτη ημέρα με Grexit;», με τον Ντάι­σελ­μπλουμ να του απα­ντάει πως μη ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος δεν σημαί­νει και έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Ακο­λού­θησε η συνέ­ντευξη Τύπου και η περι­βό­ητη ρήση «μόλις σκό­τω­σες την Τρόικα».

Συνα­ντή­σεις

Ακο­λού­θη­σαν οι συνα­ντή­σεις με τον Όσμπορν («δέχθηκε τα πάντα από όσα του είπα») και με τον Σαπέν («μιλή­σαμε σαν αδέρφια»). Στην πρώτη συνά­ντηση στο Eurogroup δια­πι­στώ­νει πως είναι μια βαρετή συνά­ντηση και όχι ένα εν εξε­λί­ξει δράμα. Βέβαια, εκεί δια­φαί­νο­νται οι πρώτες σημα­ντι­κές δια­φω­νίες με τον Σόιμπλε και τον Ντάι­σελ­μπλουμ. Εκεί του λένε πως οι εκλογές στην Ελλάδα δεν πρό­κει­ται να αλλά­ξουν την οπτική της Ευρώπης απέ­να­ντι στη χώρα. Όταν του τέθηκε το deadline, πήρε τηλέ­φωνο τον Τσίπρα και τον ρώτησε αν έπρεπε να υπο­γρά­ψει καθώς η διορία της 28ης Φεβρουα­ρίου εξέπνεε. Ο Τσίπρας του απά­ντησε: «Μην το υπο­γρά­ψεις». Κάτι που έπραξε. Δεν υπήρχε συμ­φω­νία.

Λίγο καιρό ήρθε η τετρά­μηνη παρά­ταση και αμέσως ο Βαρου­φάκη άρχισε να ακούει την Τρόικα να του χτυπάει την πόρτα λες και τίποτα δεν είχε αλλάξει. Πίστευε πάντα ότι η Λαγκάρντ δεν ήθελε να φύγει η Ελλάδα από την Ευρω­ζώνη, αλλά οι κατώ­τε­ροι υπάλ­λη­λοι που έστελνε στην Ελλάδα είχαν δική τους ατζέντα και ασχο­λού­νται με τα… μικρά πράγ­ματα και όχι με τις μεγάλες μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Τα προ­βλή­ματα με τους άλλους ομο­λό­γους του συνέ­χι­σαν να υπάρ­χουν, καθώς κατα­λά­βαι­ναν τις δια­λέ­ξεις του.

Δύο ημέρες πριν από το δημο­ψή­φι­σμα ο Βαρου­φά­κης σκέ­φτε­ται πως πρέπει να υπάρξει ένα ελλη­νικό πλάνο. Το συν­θέ­τει μαζί με τον Τζέφρι Σακς και άλλους και το παρου­σιά­ζει στον Τσίπρα που το απορ­ρί­πτει ως πολύ επι­κίν­δυνο.

Μετά το Eurogroup στη Ρίγα, τα πράγ­ματα αρχί­ζουν να καθα­ρί­ζουν. Ο Βαρου­φά­κης κατα­λα­βαί­νει πως ο Τσίπρας έχει κάνει πίσω στο θέμα του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος, ενώ οι ομό­λο­γοί του δεν θέλουν να συνο­μι­λή­σουν μαζί του. Είναι η αρχή του τέλους για τον ίδιο στο υπουρ­γείο. «Ο Τσίπρας τους έδωσε τη λιτό­τητα ελπί­ζο­ντας πως θα πάρει κάτι για τη δια­γραφή χρέους. Μόνο που οι καρ­χα­ρίες δεν χορ­ταί­νουν με λίγο αίμα. Άρχισαν να ζητούν και άλλα. Εγώ ήμουν πολύ δημο­φι­λής και αν συνέ­χιζα θα μπο­ρούσα να κάνω κακό στον Τσίπρα», λέει στη συνέ­χεια. Νιώθει ότι δεν υπο­στη­ρί­χθηκε. Στις 25 Ιουνίου υπήρχε μια συμ­φω­νία που έδειχνε ότι η Ευρώπη δεν θέλει την Ελλάδα και τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Σόιμπλε είπε πως δεν θα περάσει από τη γερ­μα­νική Βουλή και φυσικά οι μικρές χώρες συντά­χθη­καν στο πλευρό του. Και τότε ο Τσίπρας ανα­κοί­νωσε το δημο­ψή­φι­σμα. Ο Βαρου­φά­κης ζήτησε τέσ­σε­ρις ημέρες διορία για να ψηφί­σουν οι Έλληνες, αλλά το Eurogroup τις αρνή­θηκε.

Το βράδυ του δημο­ψη­φί­σμα­τος ο Βαρου­φά­κης επι­σκέ­φθηκε τον Τσίπρα και του είπε: «Ενερ­γο­ποί­ησέ με ξανά ή άλλαξέ με». Ο Τσίπρας του πρό­τεινε να πάρει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας. Ο Βαρου­φά­κης το αρνεί­ται και το επόμενο πρωί υπο­βά­λει την παραί­τησή του. Εξηγεί επίσης ότι στη δεύτερη ψηφο­φο­ρία για τα προ­α­παι­τού­μενα ψήφισε «ναι» για να στη­ρί­ξει τον Τσίπρα, αν και δεν πιστεύει στη συμ­φω­νία.

Τι του έμεινε από την παραί­τηση; Ότι μπορεί να δια­γρά­ψει το τηλέ­φωνο του Σόιμπλε από το κινητό του. Αν και λέει πως: «Σε προ­σω­πικό επίπεδο τον συμπαθώ. Έχει ένα όραμα, ένα λάθος όραμα, αλλά το πιστεύει. Είναι ένας άνθρω­πος με αρχές. Μου αρέσουν οι πολι­τι­κοί που έχουν πεποι­θή­σεις».

New Yorker, ΗΜΕΡΗΣΙΑ