Μία… τρύπα στο νερό η πολυδιαφημισμένη αποστολή φαρμάκων κατ΄οίκον στα νησιά από τον ΕΟΠΥΥ

• Σε πολλές περι­πτώ­σεις στη Ρόδο τα φάρμακα φτάνουν με καθυ­στε­ρή­σεις έως και έναν μήνα, πολλά είναι αλλοιω­μένα και άλλα… χάθηκαν από την εται­ρεία courier!

• Οι ασθε­νείς των μικρών νησιών εξα­κο­λου­θούν να πρέπει να ταξι­δέ­ψουν στη Ρόδο, πολλές φορές υπό δύσκο­λες συν­θή­κες για να παρα­λά­βουν τα φάρμακά τους από το φαρ­μα­κείο του ΕΟΠΥΥ

Η υπη­ρε­σία «Κατ’ οίκον Απο­στολή» του ΕΟΠΥΥ, που εφαρ­μό­ζε­ται τους τελευ­ταί­ους μήνες σε πανελ­λα­δικό επίπεδο, έχει δημιουρ­γή­σει σημα­ντικά προ­βλή­ματα στη Ρόδο και στα υπό­λοιπα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου. Παρότι θεσπί­στηκε για να διευ­κο­λύ­νει τις μετα­κι­νή­σεις των ασθενών που λαμ­βά­νουν φάρμακα υψηλού κόστους, η λει­τουρ­γία της στα νησιά δεν έχει απο­δώ­σει.

Οι καθυ­στε­ρή­σεις, η έλλειψη εξει­δι­κευ­μέ­νων υπο­δο­μών στις εται­ρείες ταχυ­με­τα­φο­ράς και η περιο­ρι­σμένη δυνα­τό­τητα μετα­φο­ρών σε μικρά νησιά επη­ρε­ά­ζουν τη θερα­πευ­τική αγωγή των ασθενών, οι οποίοι βασί­ζο­νται στην τακτική και ασφαλή πρό­σβαση στα σκευά­σματά τους.

Η υπη­ρε­σία «Κατ’ οίκον Απο­στολή» αφορά ασθε­νείς που λαμ­βά­νουν φάρμακα υψηλού κόστους, συνήθως για σοβαρές και χρόνιες παθή­σεις. Στην κατη­γο­ρία αυτή περι­λαμ­βά­νο­νται όσοι βρί­σκο­νται σε θερα­πεία για ογκο­λο­γικά νοσή­ματα, αυτο­ά­νοσα, σπάνιες παθή­σεις, νευ­ρο­λο­γι­κές ή αιμα­το­λο­γι­κές δια­τα­ρα­χές, καθώς και άλλες κλι­νι­κές κατα­στά­σεις που απαι­τούν σταθερή πρό­σβαση στη φαρ­μα­κευ­τική αγωγή. Πρό­κει­ται για σκευά­σματα με αυστη­ρές προ­δια­γρα­φές συντή­ρη­σης και υψηλό οικο­νο­μικό κόστος, τα οποία δεν δια­τί­θε­νται από τα ιδιω­τικά φαρ­μα­κεία. Για τους ασθε­νείς αυτούς, η έγκαιρη παρα­λαβή του φαρ­μά­κου απο­τε­λεί βασικό στοι­χείο της θερα­πείας τους και οποια­δή­ποτε καθυ­στέ­ρηση επη­ρε­ά­ζει άμεσα την πορεία της αγωγής.

Ο πρό­ε­δρος του Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου Δωδε­κα­νή­σου και αντι­πρό­ε­δρος του Πανελ­λη­νίου Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου, Νίκος Φου­τού­λης, εξηγεί ότι η δια­δι­κα­σία δεν μπορεί να αντα­πο­κρι­θεί στις απαι­τή­σεις μιας περιο­χής με έντονη νησιω­τι­κό­τητα. Τα φάρμακα συχνά φτάνουν με καθυ­στέ­ρηση εβδο­μά­δων. Υπάρ­χουν παρα­δό­σεις που καθυ­στέ­ρη­σαν έως και έναν μήνα, διά­στημα που για ασθε­νείς με ογκο­λο­γικά ή χρόνια αυτο­ά­νοσα νοσή­ματα επη­ρε­ά­ζει άμεσα τη θερα­πεία τους. Οι γιατροί προ­σαρ­μό­ζουν τις θερα­πείες σε συγκε­κρι­μένα χρονικά δια­στή­ματα και η οποια­δή­ποτε από­κλιση αλλάζει την πορεία της αγωγής.

Ένα ακόμη σοβαρό πρό­βλημα αφορά στις συν­θή­κες μετα­φο­ράς. Πολλά από τα φάρμακα υψηλού κόστους απαι­τούν συντή­ρηση σε σταθερή θερ­μο­κρα­σία. Οι εται­ρείες ταχυ­με­τα­φο­ράς δεν δια­θέ­τουν τον εξο­πλι­σμό για να εξα­σφα­λί­σουν ψυχρή αλυσίδα σε όλη τη δια­δρομή. Υπάρ­χουν περι­στα­τικά όπου τα σκευά­σματα παρα­δί­δο­νται στους ασθε­νείς αλλοιω­μένα, όπως καταγ­γέλ­λει ο πρό­ε­δρος του Φαρ­μα­κευ­τι­κού Συλ­λό­γου Δωδε­κα­νή­σου. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις κατα­γρά­φε­ται ακόμη και απώλεια δεμάτων! Η απώλεια φαρ­μά­κου υψηλού κόστους δεν είναι μόνο οικο­νο­μικό ζήτημα, αλλά και εμπόδιο στη θερα­πεία του ασθε­νούς που περι­μέ­νει τη δική του δόση.

Στα μικρό­τερα νησιά, όπου δεν υπάρχει υπη­ρε­σία courier, η κατ’ οίκον απο­στολή δεν εφαρ­μό­ζε­ται καθόλου. Οι ασθε­νείς των μικρών νησιών χρειά­ζε­ται να ταξι­δέ­ψουν στη Ρόδο, πολλές φορές υπό δύσκο­λες συν­θή­κες. Την παρα­λαβή ανα­λαμ­βά­νουν συχνά συγ­γε­νείς, όμως αυτό δεν καταρ­γεί το πρό­βλημα της καθυ­στέ­ρη­σης ούτε εξα­σφα­λί­ζει σωστή φύλαξη στη μετα­φορά. Οι περιο­ρι­σμοί των δρο­μο­λο­γίων τον χειμώνα και οι κακές και­ρι­κές συν­θή­κες προ­σθέ­τουν επι­βά­ρυνση σε ανθρώ­πους που βρί­σκο­νται ήδη σε θερα­πεία και χρειά­ζο­νται στα­θε­ρό­τητα στην πρό­σβαση στο φάρμακό τους.

Ορι­σμέ­νες οικο­γέ­νειες περι­γρά­φουν ότι ανα­γκά­στη­καν να κανο­νί­σουν ταξίδια με μικρή προει­δο­ποί­ηση, ώστε να μην χαθεί η δόση της θερα­πείας. Σε άλλες περι­πτώ­σεις, οι ασθε­νείς ενη­με­ρώ­θη­καν πως το δέμα είχε φτάσει στη Ρόδο, αλλά η παρά­δοση στο νησί τους δεν ήταν εφικτή λόγω έλλει­ψης courier. Η δια­δι­κα­σία αυτή προ­σθέ­τει άγχος και επι­πλέον βήματα, σε μια περίοδο όπου το ζητού­μενο είναι η σταθερή υπο­στή­ριξη της υγείας του ασθε­νούς.

Τυπικά, η υπη­ρε­σία «Κατ’ οίκον Απο­στολή» λει­τουρ­γεί με ηλε­κτρο­νική συνταγή, άυλη γνω­μά­τευση και ψηφιακή ενερ­γο­ποί­ηση από την πλατ­φόρμα του ΕΟΠΥΥ. Οι συντα­γές εκτε­λού­νται από φαρ­μα­κο­ποιούς των φαρ­μα­κείων του ΕΟΠΥΥ και τα σκευά­σματα συσκευά­ζο­νται σε ισο­θερ­μικά κουτιά. Η επίσημη ενη­μέ­ρωση ανα­φέ­ρει ότι η παρά­δοση γίνεται εντός 24 έως 48 ωρών. Στα Δωδε­κά­νησα ο χρόνος αυτός εκ των πραγ­μά­των δεν τηρεί­ται. Η γεω­γρα­φία της περιο­χής, οι απο­στά­σεις, το κόστος μετα­φο­ράς και η απουσία κατάλ­λη­λης υπο­δο­μής δημιουρ­γούν μια δια­δι­κα­σία που δεν μπορεί να υπο­στη­ρί­ξει θερα­πευ­τι­κές ανάγκες που βασί­ζο­νται στην ακρί­βεια.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, προχωρά η προ­ε­τοι­μα­σία συνερ­γα­σίας του ΕΟΠΥΥ με τα ιδιω­τικά φαρ­μα­κεία. Σύμφωνα με τον κ. Φου­τούλη, οι συζη­τή­σεις βρί­σκο­νται σε προ­χω­ρη­μένο στάδιο και η εφαρ­μογή ανα­μέ­νε­ται πριν από τις γιορτές. Η προ­ο­πτική αυτή δημιουρ­γεί μια νέα δυνα­τό­τητα για τους ασθε­νείς των νησιών, καθώς τα περίπου 200 φαρ­μα­κεία της Δωδε­κα­νή­σου μπορούν να λει­τουρ­γή­σουν ως δίκτυο διά­θε­σης των σκευα­σμά­των υψηλού κόστους. Η λύση αυτή επι­τρέ­πει στα φάρμακα να μετα­φέ­ρο­νται σε χώρους με κατάλ­λη­λες συν­θή­κες φύλαξης, χωρίς τις μεγάλες απο­στά­σεις και την αβε­βαιό­τητα των εται­ρειών ταχυ­με­τα­φο­ράς.

Η αξιο­ποί­ηση των ιδιω­τι­κών φαρ­μα­κείων προ­ϋ­πο­θέ­τει οργα­νω­μένη δια­δι­κα­σία με την προ­μή­θεια των σκευα­σμά­των, τον έλεγχο από φαρ­μα­κο­ποιούς και τη δια­σφά­λιση ότι ο ασθενής θα παρα­λά­βει το φάρμακο με τον σωστό τρόπο. Η εμπλοκή των φαρ­μα­κο­ποιών ενι­σχύει την αίσθηση ασφά­λειας των ασθενών καθώς μπορούν να παρέ­χουν άμεση ενη­μέ­ρωση και καθο­δή­γηση. Παράλ­ληλα, η παρά­δοση σε ένα σταθερό σημείο δίνει λύση και στο ζήτημα της μετα­κί­νη­σης, ειδικά για όσους δεν μπορούν να ταξι­δέ­ψουν.

Το υπουρ­γείο Υγείας έχει ανα­κοι­νώ­σει ενί­σχυση των φαρ­μα­κείων του ΕΟΠΥΥ με νέο προ­σω­πικό, καθώς και αλλαγές στη δια­κί­νηση ορι­σμέ­νων κατη­γο­ριών φαρ­μά­κων.

Η πρό­σβαση σε αυτά τα σκευά­σματα απαιτεί συνέ­πεια, καθώς η θερα­πεία στη­ρί­ζε­ται σε συγκε­κρι­μένα πρω­τό­κολλα. Η καθυ­στέ­ρηση ή η διάθεση φαρ­μά­κου που δεν έχει συντη­ρη­θεί σωστά ανα­τρέ­πει την ισορ­ρο­πία που χρειά­ζε­ται ο ασθενής. Τα φάρμακα αυτά έχουν υψηλό κόστος και αυστη­ρές προ­δια­γρα­φές. Η ορθή δια­κί­νησή τους δεν μπορεί να βασί­ζε­ται σε υπο­δο­μές που δεν αντα­πο­κρί­νο­νται στις απαι­τή­σεις της θερα­πευ­τι­κής δια­δι­κα­σίας.

Το σύστημα που εφαρ­μό­στηκε πανελ­λα­δικά δεν λαμ­βά­νει επαρκώς υπόψη αυτές τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες, με απο­τέ­λε­σμα οι ασθε­νείς των νησιών να βρί­σκο­νται συχνά σε αναμονή. Η προ­ο­πτική διά­θε­σης των φαρ­μά­κων μέσα από το δίκτυο των ιδιω­τι­κών φαρ­μα­κείων ανα­μέ­νε­ται να βελ­τιώ­σει αισθητά αυτή την εικόνα, προ­σφέ­ρο­ντας μια πιο σταθερή και προ­βλέ­ψιμη δια­δι­κα­σία.

Για τους ασθε­νείς, το ζητού­μενο δεν είναι μόνο η ευκολία, αλλά η σιγου­ριά ότι μπορούν να έχουν το φάρμακό τους στην ώρα του και σε άριστη κατά­σταση.

Οι συζη­τή­σεις πάντως που βρί­σκο­νται ήδη σε προ­χω­ρη­μένο στάδιο δεί­χνουν ότι υπάρχει βούληση να αλλάξει ο τρόπος διά­θε­σης. Εφόσον οι σχε­τι­κές ρυθ­μί­σεις ολο­κλη­ρω­θούν σύντομα, οι ασθε­νείς των νησιών ενδέ­χε­ται να δουν σημα­ντική βελ­τί­ωση στην καθη­με­ρι­νό­τητά τους ακόμα και πριν από τις γιορτές, όπως λέει ο κ Νίκος Φου­τού­λης.