Ενα πρωτόγνωρο Φεστιβάλ για την Ανθρώπινη Φωνή στη Ρόδο -Ανάσες της Μαρίας Κάλλας στη Μεσαιωνική Πόλη

Λέ­γε­ται Canto, λέξη που στα ελ­λη­νι­κά φέρει μέσα της την προ­τρο­πή «Κάν’ το». Πρό­κει­ται για το πρώτο Φε­στι­βάλ για την Αν­θρώ­πι­νη Φωνή που διορ­γα­νώ­νουν στη Ρόδο ο Δη­μή­τρης Τη­λια­κός και η Αλε­ξάν­δρα Μη­τσο­τά­κη, με ένα αφιέ­ρω­μα-έκ­πλη­ξη στη Μαρία Κάλ­λας και θέμα το Tαξίδι.

Ενας τόπος ιστο­ρι­κός, τόπος-ωδή στον Απόλ­λω­να που ανα­δύ­ε­ται, απο­κτά νέα δυ­να­μι­κή, γί­νε­ται ηχείο για ένα Φε­στι­βάλ. Μια δε­δο­μέ­νη αγάπη και πίστη στη δύ­να­μη της αν­θρώ­πι­νης φωνής. Συ­στα­τι­κά που ένω­σαν τον διε­θνή βα­ρύ­το­νο Δη­μή­τρη Τη­λια­κό με την Αλε­ξάν­δρα Μη­τσο­τά­κη, πρό­ε­δρο του World Human Forum, και οδή­γη­σαν στη δη­μιουρ­γία του Canto Human Voice Festival.

Το Πρώτο Φε­στι­βάλ θα γίνει στη Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου από τις 5 έως τις 12 Σε­πτεμ­βρί­ου. Kαλ­λι­τε­χνι­κή διευ­θύ­ντρια είναι η Μυρτώ Βου­νά­τσου. Το iefimerida, ζή­τη­σε από τους συ­νι­δρυ­τές να μας απο­κα­λύ­ψουν το όραμα αλλά και τις βα­θιές ρίζες αυτού του νέου Φε­στι­βάλ.

Η Τέχνη συ­να­ντά τη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη στον δρόμο των Ιπ­πο­τών

«Το όλο εγ­χεί­ρη­μα ξε­κί­νη­σε όταν ο Δη­μή­τρης Τη­λια­κός, στη συ­νά­ντη­ση του World Human Forum στους Δελ­φούς πριν από 2 χρό­νια, μας μί­λη­σε για το όνει­ρό του να κάνει ένα Φε­στι­βάλ για την αν­θρώ­πι­νη φωνή στον τόπο κα­τα­γω­γής του, τη Ρόδο», λέει στο iefimerida η Αλε­ξάν­δρα Μη­τσο­τά­κη, συ­νι­δρύ­τρια του Canto Human Voice Festival και πρό­ε­δρος του World Human Forum. «Αμέ­σως ένιω­σα ότι υπάρ­χει μία δυ­να­τή σχέση ανά­με­σα σε αυτό που ήθελε να κάνει και στην ουσία του World Human Forum, τη διε­θνή αυτή κί­νη­ση που έχου­με ιδρύ­σει με βάση τους Δελ­φούς, γιατί και τα δύο εστιά­ζουν στον άν­θρω­πο και τη δη­μιουρ­γι­κή του φύση. Εκ των υστέ­ρων συ­νει­δη­το­ποί­η­σα ότι και οι δύο τόποι είναι ση­μα­ντι­κοί τόποι λα­τρεί­ας του Απόλ­λω­να».

Χωρίς δεύ­τε­ρη σκέψη απο­φά­σι­σαν να συ­νερ­γα­στούν και να ενώ­σουν τις δυ­νά­μεις τους για να δη­μιουρ­γή­σουν στη Ρόδο τη Γιορ­τή της Αν­θρώ­πι­νης Φωνής, όπου μέσα από συ­ναυ­λί­ες, ερ­γα­στή­ρια και δια­λό­γους οι συμ­με­τέ­χο­ντες θα έχουν την ευ­και­ρία να έρ­θουν σε επαφή με τον εαυτό τους, τους άλ­λους, αλλά και τη φύση. «Στό­χος μας είναι συν­δυά­ζο­ντας την τέχνη με τους στό­χους βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, μέσα σε μία εβδο­μά­δα που ο δρό­μος των ιπ­πο­τών θα βρει μία νέα ταυ­τό­τη­τα μέσα από τους ρυθ­μούς του Canto, από το πρωί μέχρι το βράδυ, να ευαι­σθη­το­ποι­ή­σου­με και να κι­νη­το­ποι­ή­σου­με τους συμ­με­τέ­χο­ντες. Να δη­μιουρ­γή­σου­με μία κοι­νό­τη­τα για αυτό το διά­στη­μα και φεύ­γο­ντας ο κα­θέ­νας να έχει συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει τη δύ­να­μη που έχει η φωνή του τόσο σε ατο­μι­κό όσο και συλ­λο­γι­κό επί­πε­δο να κάνει τη δια­φο­ρά. Γι’ αυτό άλ­λω­στε πολύ ση­μα­ντι­κή είναι για εμένα και η δεύ­τε­ρη ανά­γνω­ση του Canto Festival. ΚΑΝΤΟ με Κάππα, δη­λα­δή “Κάν’ το!”, άκου την εσω­τε­ρι­κή σου φωνή, προ­χώ­ρα και προ­σπά­θη­σε να εκ­πλη­ρώ­σεις τα όνει­ρά σου», λέει η κυρία Μη­τσο­τά­κη.

«Επί­σης ση­μα­ντι­κός στό­χος μας είναι να γίνει η Ρόδος ση­μείο ανα­φο­ράς στον πα­γκό­σμιο πο­λι­τι­στι­κό χάρτη», προ­σθέ­τει. Ένα νησί με τόσο πλού­σιο ιστο­ρι­κό και πο­λι­τι­σμι­κό πα­ρελ­θόν πρέ­πει και του αξί­ζει να έχει ένα εξί­σου ση­μα­ντι­κό παρόν και μέλ­λον. To Φε­στι­βάλ μπο­ρεί να συμ­βά­λει σε αυτό προ­σελ­κύ­ο­ντας έναν πιο ποιο­τι­κό του­ρι­σμό, επί­σης όμως εν­σω­μα­τώ­νο­ντας στις δρά­σεις του την το­πι­κή κοι­νω­νία και ιδιαί­τε­ρα τους νέους που θα έχουν την ευ­και­ρία να έρ­θουν σε επαφή, να γνω­ρί­σουν και να συν­διαλ­λα­γούν με κο­ρυ­φαί­ους καλ­λι­τέ­χνες και ομι­λη­τές πάνω σε θέ­μα­τα των τε­χνών και της βιω­σι­μό­τη­τας».

Οι «Δον Κι­χώ­τες» της Ρόδου

Ανα­ρω­τιέ­μαι αν η προ­σπά­θεια αυτή, η δη­μιουρ­γία ενός Φε­στι­βάλ σαν κι αυτό στη Ρόδο, ενέ­χει έναν χα­ρα­κτή­ρα δον­κι­χω­τι­σμού. «Η τέχνη τρα­γου­διού της πα­ρά­στα­σης και γε­νι­κό­τε­ρα η δηµιουρ­γία, έχει βα­σι­κό συ­στα­τι­κό το ρίσκο, αυτό γεν­νά­ει το και­νούρ­γιο και οδη­γεί στην υπέρ­βα­ση, µετα­βαί­νο­ντας από µία πραγµατι­κό­τη­τα που αρ­κε­τές φορές και όχι άδικα χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται δυ­στο­πι­κή, σε έναν άλλον τρόπο και τόπο έκ­φρα­σης και δηµιουρ­γί­ας», μου απα­ντά ο βα­ρύ­το­νος Δη­μή­τρης Τη­λια­κός, συ­νι­δρυ­τής και καλ­λι­τε­χνι­κός διευ­θυ­ντής του Canto. «Το ασφα­λές πε­ρι­βάλ­λον είναι αρ­κε­τά κα­θη­συ­χα­στι­κό για τον δηµιουρ­γό, αλλά προ­σω­πι­κά µου ήταν πάντα πολύ βα­ρε­τό. Μα ναι! Ο δον­κι­χω­τισµός ται­ριά­ζει πολύ στην ιδέα του Canto, γιατί εδώ δεν υπάρ­χει ανά­θε­ση για δια­χεί­ρι­ση µιας δεδοµένης κα­τά­στα­σης, αλλά πράξη αυ­το­θέσµισης, δηµιουρ­γούµε το δικό µας αφήγηµα, τον δικό µας θεσµό µε µια πολύ δυ­να­τή και πρω­τό­τυ­πη ιδέα και πολλή αγάπη. Ο δον­κι­χω­τισµός όµως ται­ριά­ζει και σε µένα, πάντα µε ενέ­πνεε η ποί­η­ση και η τόλµη του, σαν άν­θρω­πος και καλ­λι­τέ­χνης έχω αρ­κε­τά στοι­χεία του Δον».

Η ετε­ρο­το­πία του Φουκώ στο υπό­δειγ­μα της Ρόδου

Κυ­ρί­ως το Canto φέρει στο DNA του την έν­νοια της ανά­δει­ξης του τόπου, στην πε­ρί­πτω­ση αυτή της πα­τρί­δας του κυ­ρί­ου Τη­λια­κού, της Ρόδου. «Το Canto θα έλεγα πως δεν είναι από­φα­ση αλλά προ­ϊ­όν µιας µακρό­χρο­νης επιθυµίας µου να προ­σφέ­ρω στη γε­νέ­τει­ρά µου τη Ρόδο έναν εξει­δι­κευµένο φε­στι­βα­λι­κό και εκ­παι­δευ­τι­κό θεσµό πάνω στην τέχνη της αν­θρώ­πι­νης φωνής, την τέχνη που ασκώ τα τε­λευ­ταία 25 χρό­νια. Η δηµιουρ­γία του εξε­λί­χθη­κε µέσα από την προ­σω­πι­κή µου δια­δροµή ως λυ­ρι­κός καλ­λι­τέ­χνης στον διε­θνή φε­στι­βα­λι­κό χώρο και εµπλου­τί­στη­κε από τις συ­νερ­γα­σί­ες µου µε εµπνευσµένους καλ­λι­τε­χνι­κούς διευ­θυ­ντές όπως ο αείµνη­στος Gerard Mortier, αλλά και σκη­νο­θέ­τες και µαέ­στρους».

Το Φε­στι­βάλ, που θα διαρ­κέ­σει από τις 5 έως τις 12 Σε­πτεμ­βρί­ου, έχει έδρα τη με­σαιω­νι­κή πόλη που, σύμ­φω­να με τον κύριο Τη­λια­κό, «είναι ένας τόπος µέσα σε έναν άλλον τόπο και τολµώντας να ερµηνεύ­σω τον Φουκώ θα έλεγα πως είναι µια “Ετε­ρο­το­πία”. Μέσα σε αυτήν συσ­σω­ρεύ­ε­ται πλού­σιος ιστο­ρι­κός χρό­νος και δηµιουρ­γεί­ται µια µονα­δι­κή ώσµωση των πο­λι­τισµών που εκ­φρά­ζε­ται και µέσα από την πιο άµεση από τις τέ­χνες, το τρα­γού­δι. Με­σαί­ω­νας, τουρ­κο­κρα­τία, δυ­τι­κές επιρ­ρο­ές, σε­φα­ρα­δί­τι­κη µου­σι­κή πα­ρά­δο­ση και η πλού­σια µου­σι­κή πα­ρά­δο­ση του νη­σιού και της ευ­ρύ­τε­ρης πε­ριο­χής της νο­τιο­α­να­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου συν­θέ­τουν ένα µονα­δι­κό σκη­νι­κό συ­νύ­παρ­ξης των πο­λι­τισµών και σύ­γκλι­σης των αν­θρώ­πων µέσα από τη µου­σι­κή και το τρα­γού­δι. Ξε­κι­νάµε από τη ρα­χο­κο­κα­λιά της µεσαιω­νι­κής πόλης, εκεί που ο πιο όµορφος δρόµος ξε­κι­νά­ει από την Ανα­το­λή και κα­τευ­θύ­νε­ται προς τη Δύση, η ουσία όµως είναι στο τα­ξί­δι, η ιδέα είναι το φε­στι­βάλ αρ­γό­τε­ρα να δο­νεί­ται και εκτός µεσαιω­νι­κής πόλης, σε µακρι­νά χωριά και λι­γό­τε­ρο του­ρι­στι­κούς τό­πους µε δικό τους χα­ρα­κτή­ρα».

Ανά­σες, ηχο­τό­πια, αι­σθή­σεις της Μα­ρί­ας Κάλ­λας

Το Φε­στι­βάλ είναι αφιε­ρω­μέ­νο στην ιδα­νι­κή φωνή, τη Μαρία Κάλ­λας, ενώ θα συμ­με­τά­σχουν η Κα­τα­λα­νή σο­πρά­νο Nouria Rial, ο Κρο­ά­της κι­θα­ρί­στας Edin Karamazov, η σο­πρά­νο Μυρτώ Πα­πα­θα­να­σί­ου, ο Δηµήτρης Κού­ντου­ρας και οι Ex Silentio, η τρα­γου­δί­στρια πα­ρα­δο­σια­κής µου­σι­κής Ει­ρή­νη Δερέµπεη και ορ­χή­στρα µε πα­ρα­δο­σια­κά όρ­γα­να, η µεσό­φω­νος Θε­ο­δώ­ρα Μπάκα, ο Γάλ­λος φω­νί­α­τρος και συγ­γρα­φέ­ας Dr. Jean Abitbol, η µεσό­φω­νος Μαρ­κέλ­λα Χα­τζιά­νο, η σο­πρά­νο Φανή Αντω­νέ­λου, η Chloe Childhood. Φυ­σι­κά, θα συμ­με­τά­σχει και ο Δη­μή­τρης Τη­λια­κός.

Θα πα­ρου­σια­στεί και έκ­θε­ση αφιε­ρω­μέ­νη στη Μαρία Κάλ­λας που θα λάβει χώρα στο κα­τά­λυ­μα της Γλώσ­σας της Γαλ­λί­ας στη οδό Ιπ­πο­τών. «Πε­ρι­λαµβάνει επι­λεγ­μέ­να (από τη µεγάλη συλ­λο­γή) προ­σω­πι­κά αντι­κείµενα της µεγά­λης τρα­γου­δί­στριας, µέσα σε ένα ηχο­το­πίο από τις ανά­σες, τη φωνή που µιλάει και το τρα­γού­δι της, έτσι θέ­λου­με να είναι µια βιωµατική επί­σκε­ψη στον βα­θύ­τε­ρο κόσµο και το “Tαξίδι της φωνής της”», λέει στο iefimerida o κύ­ριος Τη­λια­κός.

Συν­θέ­της του ηχο­το­πί­ου είναι ο Πα­να­γιώ­της Βε­λια­νί­της και την υλο­ποί­η­ση της έκ­θε­σης επιµελεί­ται η αρ­χι­τέ­κτων Σε­βα­στιά­να Κων­στά­κη.

Τα­ξί­δι με προ­ο­ρι­σμό την Ου­το­πία

Ο Δη­μή­τρης Τη­λια­κός, που επέ­λε­ξε τη θε­μα­τι­κή του Φε­στι­βάλ, μας λέει: «Είναι αλή­θεια πως ο θεµατι­κός τί­τλος, το τα­ξί­δι, µπαί­νει σε µια ιδιά­ζου­σα κα­τά­στα­ση, όπου η έν­νοια της µετα­κί­νη­σης και της επα­φής των αν­θρώ­πων ιδιαί­τε­ρα στον χώρο των πα­ρα­στα­τι­κών τε­χνών, έχει πάρει εξω­πραγµατι­κές δια­στά­σεις, όµως η ανά­γκη για δηµιουρ­γία και έκ­φρα­ση απο­τυ­πώ­νε­ται πιο έντο­να από κάθε άλλη φορά. Αυτό είναι και το ζητούµενο στο Canto, το τα­ξί­δι του αν­θρώ­που στη ζωή και την τέχνη. Αφε­τη­ρία µας είναι το σταυ­ρο­δρόµι, εκεί θα συ­να­ντη­θούµε, προ­ο­ρισµός µας µόνον η ου­το­πία».

Βέ­βαια, το Canto δεν είναι μόνο ένα φε­στι­βάλ, αλλά έχει τρεις άξο­νες, που, σύμ­φω­να με τον κύριο Τη­λια­κό, το κά­νουν να ξε­χω­ρί­ζει. «1) την τέχνη του τρα­γου­διού ως πα­ρά­στα­ση από ένα ευρύ φάσµα της µου­σι­κής δηµιουρ­γί­ας της λό­γιας και της πα­ρα­δο­σια­κής µου­σι­κής, µε θεµατι­κές συ­ναυ­λί­ες, πα­ρα­στά­σεις και σηµαντι­κούς προ­σκε­κληµένους καλ­λι­τέ­χνες. 2) Τα εκ­παι­δευ­τι­κά προ­γράµµατα και ερ­γα­στή­ρια υψη­λού επι­πέ­δου για την τε­χνι­κή και την ερµηνεία του τρα­γου­διού, όπως σεµινά­ριο για την όπερα, το πα­ρα­δο­σια­κό τρα­γού­δι, αλλά και δια­λέ­ξεις για τη φυ­σιο­λο­γία της φωνής και του τρα­γου­δι­στι­κού σώµατος. 3) Μια πλατ­φόρµα δια­λό­γου που εµπνέ­ε­ται από το κλίµα των πα­ρα­στά­σε­ων και των ερ­γα­στη­ρί­ων αλλά ανα­ζη­τά­ει και προ­βληµατί­ζε­ται πάνω σε θέµατα που αφο­ρούν τον άν­θρω­πο, τη φύση, την ίδια τη ζωή. Οι τρεις αυτοί άξο­νες του Canto συν­δέ­ο­νται µε έναν θεµατικό τίτλο για την κάθε χρο­νιά, ο οποί­ος θα δίνει το στίγµα του προ­γράµµατός του. Πρώ­τος θεµατι­κός τί­τλος είναι “Το Τα­ξί­δι”, το πρώτο ξε­κί­νηµα και η προ­τρο­πή υπεν­θύµισης πως αυτό είναι που µετρά­ει, όχι ο προ­ο­ρισµός. Οραµατιζόµαστε να δηµιουρ­γή­σουµε µια πρω­τό­τυ­πη κοι­νό­τη­τα για την τέχνη της φωνής, την εκ­παί­δευ­ση και τον διά­λο­γο, η οποία θα έχει ιδέες για δράση όχι µόνο µία εβδοµάδα τον χρόνο, αλλά πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο, για αυτό η πρώτη µας επαφή στο νησί έγινε µε τα παι­διά του µου­σι­κού σχο­λεί­ου, µε τα οποία ανα­πτύ­ξαµε δηµιουρ­γι­κούς δεσµούς».

Πηγή: iefimerida.gr