Κίνητρα στους αποφοίτους Ιατρικής: Χρήματα και μπόνους σε προσωπικούς γιατρούς

Ισχυρά οικο­νο­μικά κίνητρα σε νέους για­τρούς να στη­ρί­ξουν τον θεσμό του προ­σω­πι­κού γιατρού και να επι­λέ­ξουν τις ειδι­κό­τη­τες της γενικής ιατρι­κής και της παθο­λο­γίας στις οποίες η χώρα έχει σημα­ντικό έλλειμμα, προωθεί το υπουρ­γείο Υγείας. Χθες, η ανα­πλη­ρώ­τρια υπουρ­γός Υγείας Ειρήνη Αγα­πη­δάκη παρου­σί­ασε τις νέες παρεμ­βά­σεις που δρο­μο­λο­γού­νται στο πλαίσιο της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας και οι οποίες στο­χεύ­ουν, όπως ανέφερε, «στην ενί­σχυση της δεξα­με­νής των παθο­λό­γων και γενικών γιατρών στη χώρα μας, στην κάλυψη των αναγκών των πολιτών σε προ­σω­πικό γιατρό καθώς και στη μετα­τροπή της Ελλάδας σε πρώτη επιλογή επαγ­γελ­μα­τι­κής στα­διο­δρο­μίας στους νέους για­τρούς». Οπως επε­σή­μανε η κ. Αγα­πη­δάκη, «στην Ελλάδα μόνο το 6% των απο­φοί­των ιατρι­κών σχολών επι­λέ­γουν ως ειδι­κό­τητα τη γενική ιατρική και την παθο­λο­γία, έναντι 26% που είναι ο μέσος όρος της Ε.Ε. Πάμε λοιπόν να πιά­σουμε τον μέσο όρο της Ε.Ε.».

Οι νέες παρεμ­βά­σεις που θα περι­λαμ­βά­νο­νται σε σχέδιο νόμου το οποίο θα κατα­τε­θεί προς ψήφιση στη Βουλή έως το τέλος του έτους, αφορούν μεταξύ άλλων την κατάρ­γηση της υπη­ρε­σίας υπαί­θρου (αγρο­τικό) και αντι­κα­τά­στασή της με 12μηνη υπο­χρε­ω­τική θητεία προ­σω­πι­κού γιατρού, καθώς και οικο­νο­μικά κίνητρα σε όσους παρα­μεί­νουν και μετά τη λήξη της υπο­χρε­ω­τι­κής θητείας σε αυτόν τον ρόλο επι­λέ­γο­ντας ως ειδι­κό­τητα τη γενική ιατρική και την παθο­λο­γία. Και όπως η κ. Αγα­πη­δάκη δεσμεύ­θηκε, «με την υλο­ποί­ηση του σχεδίου τους πρώτους μήνες του 2024, δεν θα υπάρχει πολίτης που να μην μπορεί να βρει προ­σω­πικό γιατρό». Ειδι­κό­τερα, οι βασικές παρεμ­βά­σεις που προωθεί το υπουρ­γείο Υγείας είναι οι εξής:

• Καθιέ­ρωση της υπο­χρε­ω­τι­κής θητείας προ­σω­πι­κού γιατρού, για τους νέους για­τρούς μετά την ολο­κλή­ρωση των σπουδών τους και την από­κτηση της άδειας άσκησης επαγ­γέλ­μα­τος. Η θητεία αυτή θα αντι­κα­τα­στή­σει την υπη­ρε­σία υπαί­θρου που υπο­χρε­ω­τικά πραγ­μα­το­ποιούν οι νέοι γιατροί σήμερα. Ο υπο­λο­γι­σμός των θέσεων προ­σω­πι­κών γιατρών και η πλήρωση αυτών θα γίνεται σε επίπεδο δήμου, με βάση τον υγειο­νο­μικό χάρτη της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας που είναι σε αυτή τη φάση σε τελικό στάδιο επε­ξερ­γα­σίας ώστε να είναι απο­λύ­τως κατα­γε­γραμ­μέ­νες οι ανάγκες. Σε έναν δήμο με 10.000 κατοί­κους, λ.χ., και με δεδο­μένο ότι κάθε προ­σω­πι­κός γιατρός μπορεί να παρα­κο­λου­θεί έως και 2.000 ενή­λι­κους πολίτες, θα τοπο­θε­τη­θούν 5 προ­σω­πι­κοί γιατροί.

Σήμερα κάνουν το αγρο­τικό τους 1.261 γιατροί, οι οποίοι όταν θα ψηφι­στεί ο σχε­τι­κός νόμος θα μετα­τρα­πούν σε προ­σω­πι­κούς για­τρούς υπο­χρε­ω­τι­κής θητείας ενός έτους, στα σημεία που ήδη υπη­ρε­τούν και με αύξηση των μηνιαίων απο­δο­χών τους κατά 800 ευρώ. Τους πρώτους μήνες του 2024 θα ανοί­ξουν επι­πλέον 1.270 θέσεις προ­σω­πι­κών γιατρών υπο­χρε­ω­τι­κής θητείας στις περιο­χές όπου αυτή τη στιγμή παρα­τη­ρού­νται κενά –δηλαδή κυρίως σε μεγάλα αστικά κέντρα, Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νίκη και σε νησιω­τι­κές περιο­χές– με έδρα δημό­σιες μονάδες πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας. Μετά το πρώτο έτος υπο­χρε­ω­τι­κής θητείας οι γιατροί που θα επι­λέ­ξουν ως ειδι­κό­τητα τη γενική ιατρική ή την παθο­λο­γία θα μπορούν να παρα­μεί­νουν ως προ­σω­πι­κοί, λαμ­βά­νο­ντας ετήσια απο­ζη­μί­ωση 46.000 ευρώ μεικτά (επι­πλέον των απο­δο­χών τους ως ειδι­κευό­με­νοι). Οπως ανέφερε η κ. Αγα­πη­δάκη, ο στόχος μας είναι ο κάθε προ­σω­πι­κός γιατρός να βλέπει μία φορά τον χρόνο τους εγγε­γραμ­μέ­νους σε αυτόν πολίτες ηλικίας έως 30 ετών, δύο φορές τον χρόνο τους πολίτες 30 έως 50 ετών και τρεις ή περισ­σό­τε­ρες φορές τον χρόνο τους άνω των 50 ετών.

Δωδε­κά­μηνη υπο­χρε­ω­τική θητεία προ­σω­πι­κού γιατρού σε αντι­κα­τά­σταση του σημε­ρι­νού αγρο­τι­κού.

• «Δια­σύν­δεση» των προ­σω­πι­κών γιατρών με τα προ­γράμ­ματα προ­συμ­πτω­μα­τι­κού ελέγχου (π.χ. το «Φώφη Γεν­νη­ματά» για τον καρκίνο του μαστού, και άλλα προ­γράμ­ματα που θα ξεκι­νή­σουν για καρκίνο του τρα­χή­λου της μήτρας, καρ­διο­λο­γικό έλεγχο κ.ά.). Σύμφωνα με την κ. Αγα­πη­δάκη, ανάλογα με το πόσοι εγγε­γραμ­μέ­νοι πολίτες συμ­με­τέ­χουν στα προ­γράμ­ματα αυτά, θα δίνεται και μπόνους στον προ­σω­πικό τους γιατρό.

• Θεσμο­θέ­τηση του συντο­νι­στή φρο­ντί­δας (patient navigator), ο οποίος θα συν­δρά­μει τον προ­σω­πικό γιατρό στην καθη­με­ρινή του εργασία. Πρό­κει­ται για προ­σω­πικό που θα προ­σλη­φθεί από το υπουρ­γείο Υγείας (επι­σκέ­πτες υγείας αλλά και μη υγειο­νο­μικό προ­σω­πικό) και θα τοπο­θε­τη­θεί δίπλα σε κάθε προ­σω­πικό γιατρό για να ανα­λά­βει ρόλο «οδηγού» του ασθε­νούς στο σύστημα υγείας και κοι­νω­νι­κής φρο­ντί­δας. Μεταξύ άλλων, θα επι­κοι­νω­νεί τηλε­φω­νικά με τους εγγε­γραμ­μέ­νους πολίτες του προ­σω­πι­κού γιατρού, θα τους ενη­με­ρώ­νει για τις προ­λη­πτι­κές εξε­τά­σεις που πρέπει να κάνουν, θα αξιο­λο­γεί πόσοι ενδε­χο­μέ­νως χρειά­ζο­νται κοι­νω­νική φρο­ντίδα και θα τους βοηθάει να έρθουν σε επαφή με τις αντί­στοι­χες υπη­ρε­σίες. Τόσο οι νέοι γιατροί που θα ανα­λά­βουν ρόλο προ­σω­πι­κού γιατρού υπο­χρε­ω­τι­κής θητείας, όσο και οι βοηθοί συντο­νι­στές φρο­ντί­δας θα περά­σουν από ειδική εκπαί­δευση.

• Ανά­πτυξη πανε­πι­στη­μια­κών μονάδων υγείας. Οπως ανέφερε η κ. Αγα­πη­δάκη, το υπουρ­γείο Υγείας είναι σε συνεν­νό­ηση με το υπουρ­γείο Παι­δείας και την ακα­δη­μαϊκή κοι­νό­τητα για την ίδρυση αυτών των μονάδων που θα ενι­σχύ­σουν την εκπαί­δευση των γενικών γιατρών, των παθο­λό­γων αλλά και άλλων επαγ­γελ­μα­τιών υγείας στο συγκε­κρι­μένο αντι­κεί­μενο. Σήμερα, οι γιατροί που εργά­ζο­νται σε μονάδες πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας έχουν εκπαι­δευ­τεί σε νοσο­κο­μειακό περι­βάλ­λον.

• Υλο­ποί­ηση στο­χευ­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος «επα­να­πα­τρι­σμού» παθο­λό­γων και γενικών γιατρών από την Κύπρο και τη Μεγάλη Βρε­τα­νία, για να στε­λε­χώ­σουν μονάδες της πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας, με γεν­ναίες αμοιβές που θα είναι από 100.000 έως 150.000 ευρώ κατ’ έτος και θα συνο­δεύ­ο­νται από μειω­μένη φορο­λό­γηση όπως έχει ήδη ανα­κοι­νώ­σει η κυβέρ­νηση. Το πρό­γραμμα, οι λεπτο­μέ­ρειες του οποίου ανα­μέ­νε­ται να ορι­στι­κο­ποι­η­θούν το επόμενο διά­στημα, θα περι­λαμ­βά­νει συγκε­κρι­μένα κρι­τή­ρια και προ­ϋ­πο­θέ­σεις και εξε­τά­ζε­ται να επε­κτα­θεί και σε άλλες ειδι­κό­τη­τες για τη στε­λέ­χωση και τμη­μά­των του ΕΣΥ.

Η κ. Αγα­πη­δάκη έχει ενη­με­ρώ­σει για τις επι­κεί­με­νες παρεμ­βά­σεις την ακα­δη­μαϊκή κοι­νό­τητα και έχει λάβει θετική αντα­πό­κριση. Εως και χθες δεν είχαν ενη­με­ρω­θεί επίσημα οι Ιατρι­κοί Σύλ­λο­γοι της χώρας, κάτι που ανα­μέ­νε­ται να γίνει το επόμενο διά­στημα. Οπως σχο­λί­ασε στην «Κ» ο πρό­ε­δρος του Πανελ­λή­νιου Ιατρι­κού Συλ­λό­γου, «απ’ όσα μάθαμε από τον Τύπο, φαί­νε­ται πως θα έχουμε ένα ακόμα ενδια­φέ­ρον πείραμα».

Μεγάλες ελλεί­ψεις στην Αττική

Εγγε­γραμ­μέ­νοι σε προ­σω­πικό γιατρό είναι περισ­σό­τε­ροι από 4.912.500 πολίτες της χώρας, αριθμός που αντι­στοι­χεί στο 55,4% των δικαιού­χων, δηλαδή των ατόμων ηλικίας 17 ετών και άνω. Το ποσοστό αυτό αγγίζει το 75% στην πλη­θυ­σμιακή ομάδα των 70 ετών και άνω, ενώ μόλις το 41% των ατόμων ηλικίας 17 έως 49 ετών έχουν προ­σω­πικό γιατρό. Οι γιατροί που συμ­με­τέ­χουν στο δίκτυο του προ­σω­πι­κού γιατρού ανέρ­χο­νται σε 3.488, εκ των οποίων οι 2.218 εργά­ζο­νται στο ΕΣΥ σε μονάδες πρω­το­βάθ­μιας φρο­ντί­δας υγείας και οι 1.230 είναι ιδιώτες. Ο αριθμός των προ­σω­πι­κών γιατρών σε αρκετές περιο­χές δεν επαρκεί για να καλύψει όλο τον πλη­θυ­σμό ηλικίας 17 ετών και άνω, με το πρό­βλημα να είναι πολύ έντονο κυρίως στην Αττική. Ετσι, ενώ αυτή τη στιγμή υπάρ­χουν περίπου 1,5 εκατ. δια­θέ­σι­μες θέσεις για εγγραφή σε προ­σω­πικό γιατρό (σε κάθε γιατρό μπορούν να εγγρα­φούν έως 2.000 πολίτες), για κατοί­κους του Λεκα­νο­πε­δίου σε αρκετές περι­πτώ­σεις η μόνη επιλογή είναι γιατρός με ιατρείο σε άλλο δήμο και σε μεγάλη χιλιο­με­τρική από­σταση.

Πηγή kathimerini.gr