ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Στον Δήμο Ρόδου ανήκει το ιστορικό υδραγωγείο του Λουτάνη και το φράγμα στις Επτά Πηγές

news room 4 λεπτά ανάγνωση
877

Με κατα­στροφή κιν­δυ­νεύει ολό­κληρο το παλαιό ιταλικό, αρδευ­τικό σύστημα της περιο­χής του ποταμού Λουτάνη, Επτά Πηγών, Αγίου Νεκτα­ρίου και Κολυ­μπίων, καθώς στα σχεδόν 90 χρόνια που πέρασαν από την κατα­σκευή του, ελά­χι­στα έχει συντη­ρη­θεί. Ολό­κληρο το σύστημα είναι ένα κομ­ψο­τέ­χνημα, με πολυ­πλο­κό­τητα και μονα­δι­κό­τητα τέτοια ώστε με ευκολία μπορεί να συγκρι­θεί με όλα τα κτήρια της Ιτα­λι­κής περιό­δου που βρί­σκο­νται στο Μαντράκι της Ρόδου.

Δεν είναι γνωστό, μα το πετρό­χτι­στο υδρα­γω­γείο μήκους 6.2 χιλιο­μέ­τρων εξα­κο­λου­θεί ακόμα και σήμερα να καλύ­πτει ένα μεγάλο μέρος των αναγκών άρδευ­σης της περιο­χής Κολυ­μπίων. Κατα­σκευά­στηκε στη δεκα­ε­τία του ’30 και μεταξύ των άλλων περι­λαμ­βά­νει κτιστές διώ­ρυ­γες μήκους 3,5 χιλιο­μέ­τρων, πενήντα χτιστές υδα­το­δε­ξα­με­νές των 40 κυβικών η κάθε μία, τρία φράγ­ματα και υπό­γειες σήραγ­γες μήκους 370 μέτρων (*). Μία από αυτές είναι το γνωστό αξιο­θέ­ατο για τους επι­σκέ­πτες των Επτά Πηγών. Εκείνο, που ενδε­χο­μέ­νως δε γνω­ρί­ζουν όσοι δια­σχί­ζουν το τούνελ των 150 μέτρων είναι πως η διά­νοιξή του έγινε με τα χέρια Ελλήνων εργατών, με μόνα εργα­λεία τους γκα­σμά­δες, τις τσάπες και τα φτυάρια. Οι εργάτες δού­λευαν σε βάθος 13 μέτρων κάτω από τη γη κι ενώ φαι­νο­με­νικά πρό­κει­ται για ένα στενό, τσι­με­ντέ­νιο πέρασμα, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το αρχικό του άνοιγμα έφτανε τα δυο μέτρα, το οποίο μέτρο στο μέτρο, στή­ρι­ζαν με πέτρι­νες καμάρες.

Η αιτία σίγου­ρης

κατάρ­ρευ­σης

του φράγ­μα­τος

στις Επτά Πηγές

Μέχρι πριν 10 χρόνια, το φράγμα δημιουρ­γούσε ένα μικρό υγρο­βιό­τοπο με κατα­γε­γραμ­μένο μεγάλο αριθμό δια­φο­ρε­τι­κών ειδών πουλιών, ερπετών, αμφί­βιων και ψαριών. Η βιο­ποι­κι­λό­τητα οδήγησε στο χαρα­κτη­ρι­σμό της περιο­χής ως προ­στα­τευό­μενο «κατα­φύ­γιο άγριας ζωής». Κι όμως, ο υγρο­βιό­το­πος αυτός δεν υπάρχει πια. Έχει πλήρως μπα­ζω­θεί από τα φερτά υλικά του βρό­χι­νου νερού.

Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ της «δημο­κρα­τι­κής», το πρό­βλημα δημιουρ­γή­θηκε μετά από μια σειρά έντονων βρο­χο­πτώ­σεων ενός και μόνου χειμώνα. Εκείνη τη χρονιά ο προ­βλε­πό­με­νος ετήσιος καθα­ρι­σμός δεν έγινε σωστά, με απο­τέ­λε­σμα κορμοί δέντρων και βράχια να σφρα­γί­σουν το χαμηλό στόμιο του φράγ­μα­τος. Το στόμιο είναι το κομβικό σημείο, αφού από εκεί, με τη βοήθεια του πηδά­λιου (που βρί­σκε­ται στην κορυφή του τείχους) γινόταν ολό­κληρη η δια­χεί­ριση της λίμνης και ρυθ­μι­ζό­ταν ο αυτό­μα­τος καθα­ρι­σμός της με τη βοήθεια της ροής του νερού. Ο χει­ρι­στής άνοιγε το στόμιο και το νερό μπο­ρούσε με ευκολία να παρα­σύ­ρει προς το ρέμα τις πέτρες και τα χώματα που συγκε­ντρω­νό­ντου­σαν κάθε φορά στη λίμνη. Με το στόμιο σφρα­γι­σμένο και χωρίς άμεση απο­κα­τά­σταση του προ­βλή­μα­τος, χρειά­στηκε μόνο ένας χει­μώ­νας για να επέλθει η κατα­στροφή.

Από τον παλιό υγρο­βιό­τοπο έχουν απο­μεί­νει μόνο πέτρες και χώματα. Αυτά έχουν συσ­σω­ρευ­τεί μέχρι την κορυφή στο τείχος του φράγ­μα­τος ασκώ­ντας του τερά­στιες πιέσεις. Παράλ­ληλα, το νερό ρέει τόσο από την κορυφή του, όσο και κάτω από τα θεμέλιά του και αυτό είναι σίγουρο ότι θα οδη­γή­σει στην κατάρ­ρευση του υπέ­ρο­χου αυτού μνη­μείου και συνα­κό­λουθα στην ορι­στική απώλεια του υγρο­βιό­το­που.

Η ΕΤΑΔ θα δηλώσει αναρ­μό­δια και

θα παρα­πέμ­ψει

στο Δήμο Ρόδου

Τους τελευ­ταί­ους μήνες έχει υπάρξει έντονη συζή­τηση σχετικά με το φράγμα των Επτά Πηγών. Μάλιστα ο Σύλ­λο­γος Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος Ρόδου με έγγραφό του προς τον πρώην διευ­θυ­ντή του ΕΟΤ Δωδε­κα­νή­σου κ. Αγαπητό Ξάνθη περιέ­γραψε το πρό­βλημα ώστε αυτό να προ­ω­θη­θεί προς τα αρμόδια κυβερ­νη­τικά κλι­μά­κια και την Εται­ρεία Ακι­νή­των του Δημο­σίου (ΕΤΑΔ) για την ανα­ζή­τηση λύσης.

«Εγώ ως όφειλα, απέ­στειλα το έγγραφο προς το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού και την ΕΤΑΔ» δήλωσε προς τη «δ» ο κ. Αγα­πη­τός Ξάνθης, που πλέον έχει απαρ­νη­θεί τη θέση του στον ΕΟΤ για να ακο­λου­θή­σει ακα­δη­μαϊκή καριέρα στο πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου.

Καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι επί του θέματος η ΕΤΑΔ θα δηλώσει αναρ­μό­δια. Ο λόγος βρί­σκε­ται στη θέση του φράγ­μα­τος, που είναι εκτός των μερίδων γαιών που δια­χει­ρί­ζε­ται η ίδια. Έτσι, όταν κάποια στιγμή θα έρθει η επίσημη απά­ντηση, το μόνο που θα ανα­φέ­ρει λιτά θα είναι: «Είμαστε αναρ­μό­διοι». Βέβαια, είναι πιθανό στους μήνες ή και στα χρόνια που θα χρεια­στούν, μέχρι οι δυο αυτές λέξεις να ειπω­θούν επι­σή­μως, το φράγμα να έχει καταρ­ρεύ­σει.

Σύμφωνα με τους ειδι­κούς, το μόνο που χρειά­ζε­ται το φράγμα είναι μια υδρο­δυ­να­μική μελέτη και μια σειρά παρεμ­βά­σεων κυρίως μικρής κλί­μα­κας. Μόλις γίνουν αυτά, δεν θα χρεια­στεί παρά μόνο ένας χει­μώ­νας ώστε να ζωντα­νέ­ψει ξανά ο πρώην υγρο­βιό­το­πος.

Το φράγμα, όπως και ένα μεγάλο μέρος του συνο­λι­κού, ιστο­ρι­κού υδρα­γω­γείου ανήκουν στο Δήμο Ρόδου κι όχι στην ΕΤΑΔ. Είναι μεγάλη κλη­ρο­νο­μιά και ένα σπου­δαίο έργο, το οποίο αρχι­τε­κτο­νικά μπορεί να σχε­διά­στηκε με τα πρότυπα των υδρα­γω­γείων της Τοσκά­νης, όμως κατα­σκευά­στηκε με τα χέρια των προ­γό­νων μας. Η συντή­ρησή του και η ανά­δειξή του απο­τε­λούν ιστο­ρικό χρέος.

(*Με στοι­χεία από την Ερευ­νη­τική Εργασία Διπλώ­μα­τος Αρχι­τε­κτο­νι­κής ΑΠΘ, Μάνου Χατζη­κα­ντή «Η αρχι­τε­κτο­νική του Ιτα­λι­κού εποι­κι­σμού στη Ρόδο»).

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.