Τους εκπαιδευτικούς «δείχνει» το PISA για τις μέτριες επιδόσεις των σχολείων

Αλ­λα­γές στον τρόπο δι­δα­σκα­λί­ας και στη δου­λειά μέσα στο σχο­λείο προ­τεί­νει, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», η ει­δι­κή επι­στη­μο­νι­κή επι­τρο­πή που συ­γκρο­τή­θη­κε από τον υπουρ­γό Παι­δεί­ας Κώστα Γα­βρό­γλου για τη με­λέ­τη των μέ­τριων απο­τε­λε­σμά­των που φέρ­νουν οι Ελ­λη­νες μα­θη­τές στον δια­γω­νι­σμό PISA του ΟΟΣΑ.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στον τε­λευ­ταίο δια­γω­νι­σμό, του 2015, με­τεί­χαν 72 χώρες (35 χώρες του ΟΟΣΑ και 37 συ­νερ­γα­ζό­με­νες χώρες) και αξιο­λο­γή­θη­καν πε­ρί­που 540.000 μα­θη­τές. Στις Φυ­σι­κές Επι­στή­μες, όπου δό­θη­κε το βάρος, όπως και στα Μα­θη­μα­τι­κά οι Ελ­λη­νες μα­θη­τές έφε­ραν τη χώρα μας στη 43η θέση, ενώ στην Κα­τα­νό­η­ση Κει­μέ­νου, η Ελ­λά­δα κα­τε­τά­γη 41η. Ετσι, η Ελ­λά­δα κα­τα­τά­χθη­κε και στα τρία τεστ (σε Φυ­σι­κές Επι­στή­μες, Μα­θη­μα­τι­κά και Κα­τα­νό­η­ση Κει­μέ­νου) στην ομάδα των χωρών (μαζί με Σλο­βα­κία, Χιλή και Βουλ­γα­ρία, εν­δει­κτι­κά) με χα­μη­λό­τε­ρη επί­δο­ση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και με στα­τι­στι­κά ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά. Μά­λι­στα, από το 2000, οπότε έγινε ο πρώ­τος δια­γω­νι­σμός PISA, έως σή­με­ρα, οι επι­δό­σεις της Ελ­λά­δας και στα τρία πεδία δε­ξιο­τή­των είναι στα­θε­ρά κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Ο PISA εστιά­ζει στον βαθμό που οι μα­θη­τές μπο­ρούν να αξιο­ποιούν τις γνώ­σεις τους στις προ­κλή­σεις της κα­θη­με­ρι­νής ζωής, ενώ ένας εξί­σου βα­σι­κός στό­χος του είναι η συ­σχέ­τι­ση των επι­δό­σε­ων των μα­θη­τών στα τρία γνω­στι­κά αντι­κεί­με­να με δη­μο­γρα­φι­κά, κοι­νω­νι­κά, οι­κο­νο­μι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά των μα­θη­τών και με τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά και τις εκ­παι­δευ­τι­κές πρα­κτι­κές των σχο­λεί­ων τους.

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», τα απο­τε­λέ­σμα­τα του PISA ανα­δει­κνύ­ουν, όπως πάντα, ότι στο ελ­λη­νι­κό σχο­λείο δεν καλ­λιερ­γού­νται η δη­μιουρ­γι­κό­τη­τα, η σύν­θε­ση και η κρι­τι­κή σκέψη των μα­θη­τών. Βα­σι­κός πα­ρά­γο­ντας της σχο­λι­κής δια­δι­κα­σί­ας είναι ο εκ­παι­δευ­τι­κός και σε αυτόν πέ­φτει το εν­δια­φέ­ρον. Η πλειο­νό­τη­τα των εκ­παι­δευ­τι­κών υιο­θε­τεί με­τω­πι­κή μέ­θο­δο δι­δα­σκα­λί­ας και δεν προ­σαρ­μό­ζει το μά­θη­μα στις ανά­γκες και στο γνω­στι­κό επί­πε­δο της επο­χής. Δεν φαί­νε­ται επί­σης να είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κή η αξιο­λό­γη­ση των μα­θη­τών, η οποία βα­σί­ζε­ται σε ξε­πε­ρα­σμέ­νη με­θο­δο­λο­γία. Επί­σης, οι μα­θη­τές δεν βελ­τιώ­νο­νται μέσω των πα­ρα­τη­ρή­σε­ων των δα­σκά­λων τους διότι η αξιο­λό­γη­ση – βαθ­μο­λό­γη­ση γί­νε­ται μη­χα­νι­στι­κά και διεκ­πε­ραιω­τι­κά.

Ελ­λεί­ψεις

Υπάρ­χουν βέ­βαια, ως γνω­στόν, οι ελ­λεί­ψεις του ελ­λη­νι­κού εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος σε προ­σω­πι­κό και υπο­δο­μές και τα με­γά­λα σε αριθ­μό μα­θη­τών τμή­μα­τα. Επί­σης, πε­ρί­που το 11% των 15χρο­νων μα­θη­τών στην Ελ­λά­δα (πρό­κει­ται για τους μα­θη­τές που συμ­με­τέ­χουν στον PISA) προ­έρ­χο­νται από οι­κο­γέ­νειες με­τα­να­στών. Οι μα­θη­τές αυτοί υστε­ρούν ένα­ντι των γη­γε­νών.

Ωστό­σο το πό­ρι­σμα της ει­δι­κής επι­τρο­πής, όπως και σε προη­γού­με­νες με­λέ­τες, δεν συ­σχε­τί­ζει σε ση­μα­ντι­κό βαθμό τις ελ­λεί­ψεις με τις χα­μη­λές επι­δό­σεις των μα­θη­τών στον PISA ούτε όμως και με το πε­ριε­χό­με­νο των ανα­λυ­τι­κών προ­γραμ­μά­των. Από την άλλη, η δια­θε­μα­τι­κό­τη­τα, η διε­πι­στη­μο­νι­κό­τη­τα και η σύν­δε­ση με την κα­θη­με­ρι­νή ζωή δεν έχουν απο­τυ­πω­θεί στα σχο­λι­κά εγ­χει­ρί­δια. Αυτό απο­τε­λεί τρο­χο­πέ­δη στην υιο­θέ­τη­σή τους από τους εκ­παι­δευ­τι­κούς. Ετσι, απαι­τεί­ται και επι­μόρ­φω­ση των εκ­παι­δευ­τι­κών στον στόχο αυτό. Πα­ράλ­λη­λα, τα σχο­λεία με πλού­σιες σχο­λι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, πι­θα­νό­τα­τα και εκτός ωρο­λό­γιου προ­γράμ­μα­τος, πα­ρα­τη­ρεί­ται να έχουν κα­λύ­τε­ρες επι­δό­σεις στον PISA.

Ηδη, πά­ντως, το ΙΕΠ έχει συ­στή­σει επι­τρο­πές για αλ­λα­γές στην εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία, όπως εν­δει­κτι­κά στον τρόπο αξιο­λό­γη­σης των μα­θη­τών, ενώ τους άξο­νες των αλ­λα­γών έχει προσ­διο­ρί­σει και η εν­διά­με­ση έκ­θε­ση του ΟΟΣΑ για την ελ­λη­νι­κή εκ­παί­δευ­ση.

Κα­θυ­στέ­ρη­ση στη δη­μο­σιο­ποί­η­ση

Η ει­δι­κή επι­στη­μο­νι­κή επι­τρο­πή συ­γκρο­τή­θη­κε από τον υπουρ­γό Παι­δεί­ας Κώστα Γα­βρό­γλου στις αρχές Δε­κεμ­βρί­ου 2016, λίγες ημέ­ρες μετά τη δη­μο­σιο­ποί­η­ση των απο­τε­λε­σμά­των του τε­λευ­ταί­ου δια­γω­νι­σμού PISA.

Ηταν η πρώτη φορά που η πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Παι­δεί­ας κι­νη­το­ποι­ή­θη­κε τόσο άμεσα και με τέ­τοιο τρόπο. Η επι­τρο­πή προ­χώ­ρη­σε τις ερ­γα­σί­ες της, βα­σι­ζό­με­νη και στο υλικό που έχει συσ­σω­ρευ­θεί από τη με­λέ­τη των απο­τε­λε­σμά­των προη­γού­με­νων δια­γω­νι­σμών PISA. Αλ­λω­στε, στην επι­τρο­πή με­τεί­χαν και η κ. Χρύσα Σο­φια­νο­πού­λου, επί­κου­ρη κα­θη­γή­τρια στο Χα­ρο­κό­πειο Πα­νε­πι­στή­μιο και εθνι­κή δια­χει­ρί­στρια του PISA στην Ελ­λά­δα, καθώς και ο πρό­ε­δρος του Ιν­στι­τού­του Εκ­παι­δευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής (ΙΕΠ) Γε­ρά­σι­μος Κου­ζέ­λης. Εντός του 2017, πα­ράλ­λη­λα με την επι­τρο­πή για το PISA, το ΙΕΠ με­λέ­τη­σε αλ­λα­γές στον τρόπο αξιο­λό­γη­σης των μα­θη­τών, καθώς και άλλα κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα της ελ­λη­νι­κής εκ­παί­δευ­σης. Φτά­σα­με, λοι­πόν, στα τέλη Σε­πτεμ­βρί­ου και η δη­μο­σιο­ποί­η­ση του πο­ρί­σμα­τος της επι­τρο­πής δεν έχει γίνει από τον κ. Γα­βρό­γλου, πα­ρό­τι ο ίδιος το­νί­ζει ότι πρέ­πει να δοθεί βάρος στην εκ­παι­δευ­τι­κή δια­δι­κα­σία και όχι στο εξε­τα­στι­κό σύ­στη­μα. Η κα­θυ­στέ­ρη­ση οφεί­λε­ται στην ευ­θέ­ως αρ­νη­τι­κή στάση με­ρί­δας της ΟΛΜΕ απέ­να­ντι στον PISA του ΟΟΣΑ, την ίδια στιγ­μή που από το πό­ρι­σμα προ­κύ­πτουν και οι ευ­θύ­νες των εκ­παι­δευ­τι­κών για μέρος των πα­θο­γε­νειών του ελ­λη­νι­κού εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος;

Κα­θη­με­ρι­νή