Από μια κλωστή κρέμεται η επάρκεια των αεροπορικών καυσίμων: Τιμές – «φωτιά» και ακυρώσεις

Από την εύθραυ­στη ισορ­ρο­πία και τη σύγχυση γύρω από το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, εξαρ­τώ­νται πλέον οι αερο­με­τα­φο­ρές, καθώς οι τελευ­ταίες εξε­λί­ξεις μένει να φανεί αν θα απο­τρέ­ψουν μια ευρύ­τερη κρίση στα αερο­πο­ρικά καύσιμα. Η αερο­πο­ρική και η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία, δύο κλάδοι ιδιαί­τερα ευαί­σθη­τοι σε γεω­πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις τηρούν στάση ανα­μο­νής ύστερα και από τις εκτι­μή­σεις ότι με τα υπάρ­χο­ντα δεδο­μένα η επάρ­κεια των αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων μπορεί να καλύψει διά­στημα μόλις λίγων εβδο­μά­δων.

Όπως είναι γνωστό, με δηλώ­σεις του ο επι­κε­φα­λής του Διε­θνούς Οργα­νι­σμού Ενέρ­γειας, Fatih Birol, προει­δο­ποί­ησε ότι η Ευρώπη δια­θέ­τει «ίσως περίπου έξι εβδο­μά­δες» απο­θε­μά­των αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων, διά­στημα το οποίο θα έχει καλυ­φθεί πολύ πριν την κορύ­φωση της θερινής περιό­δου κατά την οποία η ζήτηση για πτήσεις αυξά­νε­ται ραγδαία.

Ο ίδιος χαρα­κτή­ρισε την κατά­σταση ως «τη μεγα­λύ­τερη ενερ­γειακή κρίση που έχουμε αντι­με­τω­πί­σει ποτέ», υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι το πρό­βλημα δεν περιο­ρί­ζε­ται στο πετρέ­λαιο, αλλά αφορά συνο­λικά την ενερ­γειακή τρο­φο­δο­σία δεδο­μέ­νου ότι από τα Στενά του Ορμούζ διέρ­χε­ται περίπου το 20% του παγκό­σμιου εμπο­ρίου πετρε­λαίου. Προει­δο­ποί­ησε μάλιστα για πιθανές ακυ­ρώ­σεις πτήσεων «σύντομα» εάν οι προ­μή­θειες πετρε­λαίου παρα­μεί­νουν μπλο­κα­ρι­σμέ­νες λόγω του πολέμου.

Άλλωστε οι πρώτες επι­πτώ­σεις είναι ήδη ορατές. Και μπορεί οι μεγάλες αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες στην Ευρώπη που έχουν προ­χω­ρή­σει ήδη σε ακυ­ρώ­σεις και περι­κο­πές δρο­μο­λο­γίων να μην τις απο­δί­δουν στη φυσική έλλειψη καυ­σί­μων, αλλά στην εκτί­ναξη του κόστους τους, ωστόσο είναι γεγονός πως και τα απο­θέ­ματα δεν είναι ανε­ξά­ντλητα.

Η KLM ανα­κοί­νωσε την ακύρωση 160 πτήσεων εντός Ευρώπης, ενώ ο Όμιλος Lufthansa προχωρά σε καθή­λωση αερο­σκα­φών και μείωση χωρη­τι­κό­τη­τας. Τα μέτρα αυτά συν­δέ­ο­νται με την προ­σπά­θεια περιο­ρι­σμού των λει­τουρ­γι­κών δαπανών, καθώς τα καύσιμα αντι­στοι­χούν έως και στο ένα τέταρτο του κόστους.

Οι τιμές έχουν υπερ­δι­πλα­σια­στεί

Να σημειω­θεί ότι οι τιμές των αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων έχουν υπερ­δι­πλα­σια­στεί τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, φτά­νο­ντας τα 150 έως 200 δολάρια ανά βαρέλι, επι­βα­ρύ­νο­ντας σημα­ντικά τη βιω­σι­μό­τητα των δρο­μο­λο­γίων των εται­ρειών, οι περισ­σό­τε­ρες εκ των οποίων έχουν ήδη προ­χω­ρή­σει και σε αυξή­σεις στις τιμές των αερο­πο­ρι­κών εισι­τη­ρίων.

Μολο­νότι, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή μέσω του αρμο­δίου Επι­τρό­που Μετα­φο­ρών, Από­στο­λου Τζι­τζι­κώ­στα επι­χεί­ρησε την Παρα­σκευή να καθη­συ­χά­σει την αγορά ανα­φο­ρικά με την επάρ­κεια αερο­πο­ρι­κού καυ­σί­μου, η Ένωση Ευρω­παϊ­κών Αερο­δρο­μίων (ΑCΙ) είχε επίσης προει­δο­ποι­ή­σει εδώ και πάνω από μία εβδο­μάδα ότι η Ευρώπη θα μπο­ρούσε να αντι­με­τω­πί­σει «συστη­μική έλλειψη» καυ­σί­μων μέσα σε τρεις εβδο­μά­δες, εάν δεν απο­κα­τα­στα­θεί πλήρως η ροή μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Σε επι­στολή της προς την Κομι­σιόν έκανε λόγο για επι­πτώ­σεις εκτε­τα­μέ­νες υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι οι αερο­με­τα­φο­ρές συνει­σφέ­ρουν 851 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ της Ευρώπης και στη­ρί­ζουν 14 εκα­τομ­μύ­ρια θέσεις εργα­σίας, ενώ μέσω των αερο­δρο­μίων δια­κι­νεί­ται το 26% των εξα­γω­γών.

Τόνιζε μάλιστα ότι παρά τα μεγέθη αυτά, η ΕΕ δεν δια­θέ­τει ακόμη πλήρη και ενιαία εικόνα για τα απο­θέ­ματα και τη δια­θε­σι­μό­τητα καυ­σί­μων, γεγονός που εντεί­νει την αβε­βαιό­τητα. Ο οργα­νι­σμός κάλεσε την Επι­τροπή να παρέμ­βει άμεσα, προ­κει­μέ­νου να κατα­γρά­ψει τη σημε­ρινή και μελ­λο­ντική δια­θε­σι­μό­τητα καυ­σί­μων σε σχέση με τις ανάγκες, να εντο­πί­σει εναλ­λα­κτι­κές πηγές εισα­γω­γών, να αξιο­λο­γή­σει τους κιν­δύ­νους για τις ενδο­ε­νω­σια­κές ροές καυ­σί­μων και να εξε­τά­σει τα επίπεδα εμπο­ρι­κών και στρα­τη­γι­κών απο­θε­μά­των, ενώ πρό­τεινε τη συλ­λο­γική προ­μή­θεια καυ­σί­μων αερο­πο­ρίας σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και στο­χευ­μέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις για τα διυ­λι­στή­ρια ώστε να δια­σφα­λι­στεί η παρα­γωγή, αλλά και την ένταξη αερο­δρο­μίων, αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών και επί­γειων εξυ­πη­ρε­τη­τών σε μέτρα κρα­τι­κής ενί­σχυ­σης για την αντι­με­τώ­πιση της κρίσης.

Καθη­συ­χα­στική η Κομι­σιόν

Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, πάντως, εμφα­νί­ζε­ται πιο καθη­συ­χα­στική σε σχέση με τις προει­δο­ποι­ή­σεις της αγοράς. Σύμφωνα με τον Επί­τροπο Μετα­φο­ρών Από­στολο Τζι­τζι­κώ­στα, δεν υπάρ­χουν προς το παρόν ελλεί­ψεις. Ωστόσο, ο ίδιος παρα­δέ­χτηκε ότι «προ­ε­τοι­μα­ζό­μα­στε για το ενδε­χό­μενο να προ­κύ­ψουν ελλεί­ψεις εφο­δια­σμού σε καύσιμα στην αερο­πλοΐα, εφόσον συνε­χι­στεί για μεγάλο διά­στημα η κρίση στη Μέση Ανατολή».

Τόνισε ότι τα διυ­λι­στή­ρια της ΕΕ καλύ­πτουν περίπου το 70% της συνο­λι­κής κατα­νά­λω­σης της Ευρώπης και μόνο το υπό­λοιπο 30% καλύ­πτε­ται από εισα­γω­γές. Ανα­γνώ­ρισε, πάντως, ότι σε περί­πτωση παρα­τε­τα­μέ­νης κρίσης θα ενερ­γο­ποι­η­θούν στρα­τη­γικά απο­θέ­ματα: «Είναι όμως σαφές ότι εάν συνε­χι­στεί η σημε­ρινή κατά­σταση στα Στενά του Ορμούζ για μεγάλο διά­στημα η ΕΕ θα είναι προ­ε­τοι­μα­σμένη για να προ­χω­ρή­σει σε συντο­νι­σμένη απο­δέ­σμευση των απο­θε­μά­των καυ­σί­μων για αερο­δρό­μια και αερο­σκάφη. Δια­τη­ρούμε απο­θέ­ματα έκτα­κτης ανάγκης, τα οποία θα απο­δε­σμευ­τούν μόνον εφόσον απαι­τη­θεί», ανέφερε προ­σθέ­το­ντας ότι η ΕΕ παρα­κο­λου­θεί στενά το ζήτημα της επάρ­κειας καυ­σί­μων.

Παρά τις δια­βε­βαιώ­σεις, πάντως, η ευρω­βου­λευ­τής του ΣΥΡΙΖΑ, Ελενα Κου­ντουρά με ερώτηση που κατέ­θεσε χθες ζητά άμεσα μέτρα για την εξα­σφά­λιση καυ­σί­μων, την προ­στα­σία των επι­βα­τών και τη δια­τή­ρηση της αερο­πο­ρι­κής συν­δε­σι­μό­τη­τας, ιδιαί­τερα για του­ρι­στι­κές και νησιω­τι­κές περιο­χές.

«Η έγκαιρη και συντο­νι­σμένη αντί­δραση σε ευρω­παϊκό επίπεδο είναι καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας, ώστε να απο­φευ­χθούν σοβαρές επι­πτώ­σεις στην κινη­τι­κό­τητα των πολιτών, τον του­ρι­σμό και την οικο­νο­μία, καθώς ανα­μέ­νε­ται σημα­ντική αύξηση των πτήσεων σε του­ρι­στι­κές χώρες όπως η Ελλάδα. Το ενδε­χό­μενο ακυ­ρώ­σεων ή αλλαγών στα αερο­πο­ρικά δρο­μο­λό­για, καθώς και αυξή­σεων τιμών, λόγω περιο­ρι­σμέ­νης επάρ­κειας καυ­σί­μων, θα σημα­το­δο­τή­σει σημα­ντι­κές απώ­λειες για τον του­ρι­σμό», επε­σή­μανε η ευρω­βου­λευ­τής στην ερώτησή της.

Δια­χει­ρί­σιμη επί του παρό­ντος η κατά­σταση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η κατά­σταση επί του παρό­ντος παρα­μέ­νει δια­χει­ρί­σιμη, όπως σημεί­ωσε και ο διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος του Αερο­δρο­μίου της Αθήνας, Γιώργος Καλ­λι­μα­σιάς κατά τη γενική συνέ­λευση της εται­ρείας πριν λίγες ημέρες. Οπως εξήγησε, οι τιμές των καυ­σί­μων δεν επη­ρε­ά­ζουν άμεσα τα οικο­νο­μικά του αερο­δρο­μίου, καθώς η προ­μή­θειά τους απο­τε­λεί ευθύνη των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών με τον ρόλο του αερο­δρο­μίου να περιο­ρί­ζε­ται στις υπο­δο­μές ανε­φο­δια­σμού.

Τόνισε ωστόσο ότι η Ελλάδα δια­θέ­τει στρα­τη­γικά απο­θέ­ματα και παρα­γω­γική δυνα­τό­τητα, κάτι που λει­τουρ­γεί ως δίχτυ ασφα­λείας. Δεν έκρυψε, πάντως, ότι εφόσον η κρίση με το αερο­πο­ρικό καύσιμο λάβει πανευ­ρω­παϊ­κές δια­στά­σεις, «δεν θα μεί­νουμε ανε­πη­ρέ­α­στοι», καθώς ακόμα και αν τα ελλη­νικά αερο­δρό­μια, δεν έχουν πρό­βλημα, θα υπάρ­ξουν συνέ­πειες εφόσον η κρίση αγγίξει τους αερο­λι­μέ­νες προ­ο­ρι­σμού.

Όσο για την έκθεση του αερο­δρο­μίου της Αθήνας στη Μέση Ανατολή, ο κ. Καλ­λι­μα­σιάς είπε ότι αντι­στοι­χεί περίπου στο 7,5% της επι­βα­τι­κής κίνησης και δεν έχει απο­λε­σθεί στο σύνολό της καθώς η δρα­στη­ριό­τητα σε αυτούς τους προ­ο­ρι­σμούς έχει μειωθεί στο 50%.

Στάση ανα­μο­νής τηρούν και οι δύο εγχώ­ριοι αερο­πο­ρι­κοί παίκτες. Αν και Aegean και Sky Express έχουν μέχρι στιγμής επι­λέ­ξει δύο δια­φο­ρε­τι­κούς δρόμους όσον αφορά τις τιμές των εισι­τη­ρίων με την πρώτη να εφαρ­μό­ζει ήδη αυξή­σεις ύψους 7% – 8% και τη δεύτερη να έχει επι­λέ­ξει να δια­τη­ρή­σει στα­θε­ρούς τους ναύλους, και οι δύο εται­ρείες παρα­κο­λου­θούν στενά την κατά­σταση, η ρευ­στό­τητα της οποίας αυξάνει την αβε­βαιό­τητα δεδο­μέ­νου ότι και η του­ρι­στική περί­ο­δος είναι προ των πυλών.

Ανα­φο­ρικά με τα απο­θέ­ματα της χώρας και τη δια­χεί­ριση της κατά­στα­σης στην Ελλάδα, πηγές του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών ανέ­φε­ραν στο «ethnos.gr» ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση κινεί­ται στο πλαίσιο των απο­φά­σεων της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, οι οποίες δια­μορ­φώ­νο­νται σε υψηλό επίπεδο με τα όποια μέτρα ληφθούν να εξει­δι­κεύ­ο­νται σε δεύτερο χρόνο σε κάθε χώρα – μέλος.

Η «διόρ­θωση» δεν θα έρθει αυτό­ματα ακόμα κι αν ανοί­ξουν τα Στενά

Σε κάθε περί­πτωση, ακόμα και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν άμεσα πλήρως, το πρό­βλημα στην αλυσίδα τρο­φο­δο­σίας των αερο­πο­ρι­κών καυ­σί­μων έχει ήδη δημιουρ­γη­θεί και εκτι­μά­ται ότι θα απαι­τη­θούν κάποιες εβδο­μά­δες μέχρι να επι­τευ­χθεί «διόρ­θωση», η οποία κατά πάσα πιθα­νό­τητα δεν θα επα­να­φέ­ρει τις τιμές των εισι­τη­ρίων στα προ της κρίσης επίπεδα. Οπως εξηγεί στο «ethnos.gr» ο καθη­γη­τής στο Τμήμα Οικο­νο­μι­κών Επι­στη­μών και Κοσμή­το­ρας της Σχολής Οικο­νο­μι­κών και Πολι­τι­κών Επι­στη­μών στο ΑΠΘ, Γρη­γό­ρης Ζαρω­τιά­δης, ο πολυ­ή­με­ρος απο­κλει­σμός έχει παγιώ­σει κάποιες ελλεί­ψεις σε αερο­δρό­μια, οι οποίες θα πρέπει να απο­κα­τα­στα­θούν.

Ανα­φε­ρό­με­νος στη λει­τουρ­γία της αερο­πο­ρι­κής αγοράς, τη χαρα­κτη­ρί­ζει έντονα ολι­γο­πω­λιακή. «Σε αντί­θεση με άλλους κλάδους ενέρ­γειας, όπου οι τιμές μπορεί να εξο­μα­λυν­θούν με την υπο­χώ­ρηση της κρίσης, στις αερο­με­τα­φο­ρές οι αυξή­σεις τείνουν να παγιώ­νο­νται. Οι αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες μετα­κυ­λούν το αυξη­μένο κόστος στους επι­βά­τες και συχνά δια­τη­ρούν υψηλά επίπεδα τιμών ακόμη και όταν οι πιέσεις απο­κλι­μα­κώ­νο­νται, στο πλαίσιο ανα­πλή­ρω­σης απω­λειών και επα­να­προσ­διο­ρι­σμού της κερ­δο­φο­ρίας τους», επι­ση­μαί­νει.

Ανα­λύ­ο­ντας την περί­πτωση της Ελλάδας, ο καθη­γη­τής υπο­γραμ­μί­ζει ότι οι επι­πτώ­σεις εκτεί­νο­νται πέρα από το άμεσο κόστος των καυ­σί­μων αγγί­ζο­ντας όχι μόνο τον του­ρι­σμό, ο οποίος απο­τε­λεί βασικό πυλώνα της οικο­νο­μίας, αλλά και δύο άλλους πολύ σημα­ντι­κούς κλάδους που πλήτ­το­νται από την κατά­σταση, τη ναυ­τι­λία και τα διυ­λι­στή­ρια.

Ειδικά για τον του­ρι­σμό σημειώ­νει πως βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πος με δύο συν έναν βασι­κούς κιν­δύ­νους:

Τη μείωση των πτήσεων charter και τη δυσλει­τουρ­γία μικρό­τε­ρων αερο­δρο­μίων, που εξαρ­τώ­νται απόλυτα από την αερο­πο­ρική κίνηση.

Τη γενι­κό­τερη πίεση από τον παγκό­σμιο πλη­θω­ρι­σμό, που περιο­ρί­ζει το εισό­δημα και κατά συνέ­πεια και την αγο­ρα­στική δύναμη των δυνη­τι­κών επι­σκε­πτών της χώρας μας.

Συνέ­πειες ανα­φο­ρικά με την ασφά­λεια σε περί­πτωση που η χώρα κατα­στεί με κάποιον τρόπο συμ­μέ­τοχη στον πόλεμο.

Παράλ­ληλα, ο κ. Ζαρω­τιά­δης επι­ση­μαί­νει ότι η ελλη­νική οικο­νο­μία δέχεται πιέσεις και σε άλλους στρα­τη­γι­κούς τομείς. Η εμπο­ρική ναυ­τι­λία, κρίσιμη για τα έσοδα από το εξω­τε­ρικό, ήδη επη­ρε­ά­ζε­ται από τους περιο­ρι­σμούς, ενώ και ο κλάδος των διυ­λι­στη­ρίων, ένας από τους πιο εξα­γω­γι­κούς της χώρας, αντι­με­τω­πί­ζει σοβαρές προ­κλή­σεις. Συνο­λικά, κατα­λή­γει ότι οι επι­πτώ­σεις μπορεί να γίνουν αισθη­τές σε ορί­ζο­ντα λίγων εβδο­μά­δων, ακόμη και αν υπάρξει σύντομα κάποια μορφή απο­κλι­μά­κω­σης.

Πηγή: ethnos.gr