Η Ρόδος έχει όλες τις προοπτικές για να μετατραπεί σε απέραντη σκηνή διαρκούς φεστιβάλ υπαίθριων καλλιτεχνών

Οι καλ­λι­τέ­χνες του δρό­μου δη­μιουρ­γούν γύρω τους μια σφαί­ρα χαράς και οι πε­ρα­στι­κοί για λίγο χά­νο­νται μέσα της· ξε­χνούν την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, αφή­νο­νται στις μου­σι­κές τους και για με­ρι­κές στιγ­μές περ­νούν σε άλλη διά­στα­ση. Τέ­τοιου εί­δους σφαί­ρες χαράς δη­μιουρ­γή­θη­καν αρ­κε­τές τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες και νύ­χτες στους δρό­μους της Με­σαιω­νι­κής Πόλης, εκεί όπου δί­νουν τις πα­ρα­στά­σεις τους μι­κροί καλ­λι­τέ­χνες με με­γά­λη καρ­διά. Η «δη­μο­κρα­τι­κή» βρέ­θη­κε κοντά τους, ρώ­τη­σε για τις λε­πτο­μέ­ρειες της ζωής τους, έμαθε από την αγάπη τους γι’ αυτό που κά­νουν και βάζει την ιδέα για να με­τα­τρα­πεί η παλιά πόλη σε κέ­ντρο ενός διαρ­κούς, διε­θνούς φε­στι­βάλ υπαί­θριας καλ­λι­τε­χνί­ας.

Η κοι­νω­νία των υπαί­θριων καλ­λι­τε­χνών σε όλο τον κόσμο είναι τε­ρά­στια. Είναι ανυ­πο­λό­γι­στος ο αριθ­μός όλων εκεί­νων που έχουν βρει το νόημα της ζωής σε κά­ποια πλα­τεία, σε ένα πε­ζο­δρό­μιο, πλάι σε ένα δέ­ντρο και δί­νουν πα­ρα­στά­σεις ομορ­φαί­νο­ντας τη ζωή των πε­ρα­στι­κών. Στην Ιτα­λία, στην πα­τρί­δα της κο­μέ­ντια ντελ άρτε και του Πι­ρα­ντέ­λο, εκεί­νο που πρω­τα­γω­νι­στεί είναι η κί­νη­ση του σώ­μα­τος των καλ­λι­τε­χνών. Η κί­νη­ση αυτή είναι που ξυπνά όλα τα συ­ναι­σθή­μα­τα και προ­κα­λεί τις αντι­δρά­σεις του κοι­νού, που είτε γε­λά­ει με την καρ­διά του, είτε βυ­θί­ζε­ται σε σύν­νε­φο σκέ­ψε­ων από τις ξαφ­νι­κές αι­σθή­σεις που ξυ­πνούν μέσα του.

«Θέλω με αυτό που κάνω να φέρω τους θε­α­τές κοντά στον δικό μου κόσμο, να τους κάνω να νιώ­σουν αυτό το αί­σθη­μα της ευ­φο­ρί­ας και της ελευ­θε­ρί­ας» πε­ριέ­γρα­ψε στη «δη­μο­κρα­τι­κή» η Μίνα Πο­λυ­χρο­νί­ου, που τις τε­λευ­ταί­ες βρα­διές δίνει πα­ρα­στά­σεις ενα­έ­ριου χορού στην πλα­τεία του αρ­χαιο­λο­γι­κού μου­σεί­ου Ρόδου.  Η ίδια, μαζί με τη μα­θή­τρια, συ­νερ­γά­τι­δα και φίλη της Αφρο­δί­τη Τόλια, έχουν δη­μιουρ­γή­σει μια ιδιαί­τε­ρη χο­ρο­γρα­φία, που εξε­λίσ­σε­ται πέντε μέτρα πάνω από το έδα­φος. Σε εκεί­νο το ύψος φτά­νουν με δυο υφα­σμά­τι­νες κορ­δέ­λες που κρέ­μο­νται από το με­γά­λο δέ­ντρο που δε­σπό­ζει πάνω από το λι­θό­στρω­το.

Όπως φαί­νε­ται και από τις φω­το­γρα­φί­ες, που δη­μο­σιεύ­ει η «δη­μο­κρα­τι­κή», ο κό­σμος που πα­ρα­κο­λου­θεί είναι πολύς και όλοι τους θαυ­μά­ζουν εκεί­νο που τα δυο κο­ρί­τσια απο­κα­λούν ως «τη μάχη του καλού με το κακό». Η Αφρο­δί­τη βρί­σκε­ται στο έδα­φος, τυ­λιγ­μέ­νη με ύφα­σμα που δη­μιουρ­γεί ένα κου­κού­λι, όπως εκεί­νο που σκε­πά­ζει τις ψυχές των αν­θρώ­πων στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά τους.  Πιο ψηλά η Μίνα, με τη χο­ρο­γρα­φία της δεί­χνει το δρόμο προς την ελευ­θε­ρία και το δρόμο αυτό ακο­λου­θεί στη συ­νέ­χεια η ψυχή, που σπάει το κου­κού­λι και ενώ­νε­ται με το πραγ­μα­τι­κό νόημα της ζωής. Τα δυο κο­ρί­τσια, αιω­ρού­νται μαζί και δη­μιουρ­γούν σχή­μα­τα αφο­σί­ω­σης και δύ­να­μης.

Στο τέλος της πα­ρά­στα­σης ο κό­σμος χει­ρο­κρο­τεί κα­τευ­χα­ρι­στη­μέ­νος, εντυ­πω­σια­σμέ­νος από εκεί­νο που είδε, που δεν έχει καμία απο­λύ­τως σχέση με τη μι­ζέ­ρια του κρά­χτη των εστια­το­ρί­ων, που άφησε πίσω του.

Λίγο πιο κάτω, στην πλα­τεία Ιπ­πο­κρά­τους, μια άλλη ομάδα δίνει υπαί­θριες πα­ρα­στά­σεις και εκεί ο στό­χος είναι πιο εύ­κο­λα κα­τα­νοη­τός· η ομάδα «Φόρα Μό­στρα» γεννά γέλιο και αυτό βγαί­νει αβί­α­στα από τα στό­μα­τα των παι­διών, αλλά και των με­γα­λύ­τε­ρων παι­διών. Ακρο­βά­τες, ξυ­λο­πό­δα­ροι και ζο­γκλέρ, μου­σι­κά όρ­γα­να με ήχους αστεί­ους και πρό­σω­πα ακόμα πιο εύ­θυ­μα, συ­ντο­νί­ζο­νται όλοι μαζί και κά­νουν τους πά­ντες να γε­λούν με την καρ­διά τους.

«Κάθε χρόνο αλ­λά­ζου­με όνομα. Φέτος λε­γό­μα­στε Φόρα Μό­στρα, του χρό­νου θα εί­μα­στε κάτι άλλο», έλεγε χθες προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή» ένα από τα παι­διά που συ­γκρο­τούν την ομάδα. Οι αλ­λα­γές αυτές ανα­νε­ώ­νουν τη διά­θε­ση, θέ­τουν και­νούρ­γιους στό­χους καλ­λι­τε­χνι­κής έκ­φρα­σης. Τα παι­διά της «Φόρα Μό­στρα» θέ­λη­σαν να δια­τη­ρή­σουν την ανω­νυ­μία τους γι’ αυτό και στα όσα πε­ριέ­γρα­ψαν προς τη «δη­μο­κρα­τι­κή» στά­θη­καν απο­κλει­στι­κά στην καλ­λι­τε­χνία  της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τάς τους. «Εί­μα­στε μαζί οκτώ χρό­νια, έχου­με πάει σε διά­φο­ρα μέρη της Ευ­ρώ­πης, δί­νου­με πα­ρα­στά­σεις στο δρόμο και πά­ντο­τε ο κό­σμος αντα­πο­κρί­νε­ται θε­τι­κά, χαί­ρε­ται μαζί μας και αυτό εμείς το κα­τα­λα­βαί­νου­με».

Το πιο εκ­παι­δευ­μέ­νο κοινό είναι εκεί­νο της Ιτα­λί­ας, εκεί όπου οι υπαί­θριες πα­ρα­στά­σεις απο­τε­λούν πραγ­μα­τι­κό­τη­τα επί πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες. Σε άλλες πε­ριο­χές το κοινό είναι πιο απαί­δευ­το, όμως το απο­τέ­λε­σμα στο τέλος είναι το ίδιο: Χα­ρού­με­να χα­μό­γε­λα.

Υπάρ­χουν δυ­σκο­λί­ες; Η απά­ντη­ση στο ερώ­τη­μα ήρθε αβί­α­στα: «Οι δυ­σκο­λί­ες είναι μόνο στις πρό­βες. Όταν θέ­λου­με να δη­μιουρ­γή­σου­με ένα και­νούρ­γιο νού­με­ρο. Εκεί πρέ­πει να δου­λέ­ψου­με όλοι μαζί, να κά­νου­με πρό­βες, να ξε­πε­ρά­σου­με αυτό που κά­να­με πριν και να πάμε σε άλλο επί­πε­δο. Αυτό είναι δύ­σκο­λο, αλλά με τη δου­λειά πά­ντο­τε τα κα­τα­φέρ­νου­με».

Για τα παι­διά της «Φόρα Μό­στρα» η Ρόδος είναι ένας μα­γι­κός τόπος. Η παλιά πόλη προ­σφέ­ρε­ται για υπαί­θριες πα­ρα­στά­σεις, αν και στην αρχή υπήρ­χαν κα­τα­στη­μα­τάρ­χες που τους αντι­με­τώ­πι­ζαν εχθρι­κά: «Ενιω­θαν ότι ο κό­σμος έβλε­πε μόνο εμάς κι όχι τις βι­τρί­νες τους. Η αί­σθη­ση αυτή άλ­λα­ξε σιγά – σιγά και τώρα όλα είναι καλά».

Το ει­σι­τή­ριο… στο κα­πέ­λο

Οι υπαί­θριοι καλ­λι­τέ­χνες εξα­κο­λου­θούν να είναι πα­ρε­ξη­γη­μέ­νοι στη Ρόδο. Για πολ­λούς πα­ρα­μέ­νει η αί­σθη­ση ότι ο καλ­λι­τέ­χνης πρέ­πει να είναι στε­γα­σμέ­νος και για να τον πα­ρα­κο­λου­θή­σεις θα πρέ­πει να κα­τα­βάλ­λεις ει­σι­τή­ριο, θε­ω­ρη­μέ­νο από την εφο­ρία.  Οτι­δή­πο­τε άλλο, είναι ζη­τια­νιά.

Βέ­βαια, η κα­τά­στα­ση δεν είναι κα­θό­λου έτσι. Ο υπαί­θριος καλ­λι­τέ­χνης είναι ένα πρό­σω­πο πα­θια­σμέ­νο με αυτό που κάνει, πολ­λές φορές φέρει σο­βα­ρούς τί­τλους σπου­δών. Η Μίνα Πο­λυ­χρο­νί­ου τα­ξί­δε­ψε μέχρι την Αρ­γε­ντι­νή για να βρει την κα­τάλ­λη­λη σχολή Τσίρ­κου και  Ενα­έ­ριου Χορού κι εκεί να μάθει αυτό που για λίγες νύ­χτες ακόμα θα προ­σφέ­ρει στην πλα­τεία Μου­σεί­ου. Η ίδια, έχει δη­μιουρ­γή­σει σχολή στη Θεσ­σα­λο­νί­κη και σε αυτήν φοι­τούν παι­διά και ενή­λι­κες. «Τα παι­διά είναι κα­τα­πλη­κτι­κά, δη­μιουρ­γούν εκ­φρά­σεις και κι­νή­σεις που αφή­νουν άναυ­δους όλους τους ενή­λι­κες».

Τα παι­διά της ομά­δας «Φόρα Μό­στρα» περ­νούν ώρες ατε­λεί­ω­τες σε πρό­βες προ­κει­μέ­νου το απο­τέ­λε­σμα της πα­ρά­στα­σή τους να βρί­σκε­ται στα επί­πε­δα που θέ­λουν. Οι πρό­βες αυτές αντι­στοι­χούν με τις πρό­βες που μπο­ρεί να κάνει ένας με­γά­λος θί­α­σος προ­τού πα­ρου­σιά­σει το έργο του σε κά­ποια κε­ντρι­κή σκηνή.

Οι υπαί­θριοι καλ­λι­τέ­χνες είναι πρό­σω­πα που ξε­χω­ρί­ζουν και το μόνο που ζη­τούν είναι η αγάπη από το κοινό τους. Το κα­πέ­λο στο δρόμο είναι απλώς ένας τρό­πος πλη­ρω­μής ει­σι­τη­ρί­ου για το θέαμα που προη­γή­θη­κε. Το κα­πέ­λο στο δρόμο είναι απλώς το μέσο για να συ­νε­χί­σει η δρα­στη­ριό­τη­τα των αν­θρώ­πων που ξε­φεύ­γουν από την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα και πλά­θουν ένα κόσμο απαλ­λαγ­μέ­νο από τις υλι­στι­κές ανά­γκες.

Η «δη­μο­κρα­τι­κή» έθεσε στα παι­διά αυτά το ερώ­τη­μα αν τους απα­σχο­λεί η προ­ο­πτι­κή δη­μιουρ­γί­ας μιας οι­κο­γέ­νειας. Η απά­ντη­ση από όλους ήταν η ίδια. Ολοι τους  θέ­λουν την οι­κο­γέ­νεια, θέ­λουν πολύ να χτί­σουν μια ζωή με τον άν­θρω­πό τους. «Εχει πολλά πα­ρα­δείγ­μα­τα οι­κο­γε­νειών που δη­μιουρ­γή­θη­καν από υπαί­θριους καλ­λι­τέ­χνες και μαζί συ­νέ­χι­σαν τις πα­ρα­στά­σεις τους σε δρό­μους και πλα­τεί­ες».  Για τους «έξω» όλο αυτό φα­ντά­ζει ως βουνό, όμως για τους μυ­η­μέ­νους η εξέ­λι­ξη αυτή είναι απο­λύ­τως φυ­σιο­λο­γι­κή και εξαι­ρε­τι­κά εύ­κο­λη.

Ολο το κα­λο­καί­ρι ένα φε­στι­βάλ υπαί­θριας καλ­λι­τε­χνί­ας

Στο Κιλ­κίς εδώ και χρό­νια υπάρ­χει θε­σπι­σμέ­νο το «Φε­στι­βάλ Κου­κλο­θέ­α­τρου» και σε αυτό συμ­με­τέ­χουν εκα­το­ντά­δες καλ­λι­τέ­χνες. Ολοι τους φτά­νουν εκεί από κάθε γωνιά του κό­σμου, στή­νουν τα μικρά τους σκη­νι­κά και μέσα εκεί δη­μιουρ­γούν ολό­κλη­ρους κό­σμους. Οι ίδιοι οι καλ­λι­τέ­χνες μέ­νουν κρυμ­μέ­νοι χα­μη­λά, ως υπο­βο­λείς ζωής στις κού­κλες που έχουν στα χέρια τους.

Τόσο η Μίνα με την Αφρο­δί­τη, όσο και τα παι­διά από τη «Φόρα Μό­στρα» θε­ώ­ρη­σαν ότι είναι εξαι­ρε­τι­κά εύ­κο­λο η παλιά πόλη της Ρόδου να γίνει μια απέ­ρα­ντη σκηνή που θα προ­σελ­κύ­σει εκα­το­ντά­δες καλ­λι­τέ­χνες από όλο τον κόσμο. Οι καλ­λι­τέ­χνες αυτοί δεν χρειά­ζο­νται τί­πο­τε πε­ρισ­σό­τε­ρο από κοινό. Είναι πρό­σω­πα που τρέ­φο­νται με την αγάπη του κό­σμου κι έχουν τον τρόπο τους να εξα­σφα­λί­σουν τα απα­ραί­τη­τα για τροφή και στέγη.

Μά­λι­στα, η Ρόδος έχει το πλε­ο­νέ­κτη­μα του ορ­γα­νω­μέ­νου Με­σαιω­νι­κού Φε­στι­βάλ.  Η καρ­διά της ομά­δας του «Με­σαιω­νι­κού Ρόδου» είναι γε­μά­τη πρό­σω­πα που έχουν την όρεξη και τη δύ­να­μη να υλο­ποι­ή­σουν με­γά­λα έργα. Με τα παι­διά του Με­σαιω­νι­κού Φε­στι­βάλ να βρί­σκο­νται μπρο­στά και με όλους τους καλ­λι­τέ­χνες να υπο­στη­ρί­ζουν, τότε είναι σί­γου­ρο ότι η κα­τή­φεια των χα­μη­λών ει­σπρά­ξε­ων θα αντι­κα­τα­στα­θεί από τη διαρ­κή  χαρά της δη­μιουρ­γί­ας.

«Η Με­σαιω­νι­κή Πόλη της Ρόδου είναι ένα μου­σείο που ανα­σαί­νει» όπως το πε­ριέ­γρα­ψε η Μίνα και η ανάσα αυτή μπο­ρεί να δη­μιουρ­γή­σει ζωή πα­ρα­δειγ­μα­τι­κή για όλο τον κόσμο.