Μάρτυρες σχολικής βίας δύο στους τρεις μαθητές

Οι δύο στους τρεις μαθητές έχουν δει να εξε­λίσ­σε­ται μπροστά στα μάτια τους μέσα στο σχολείο κάποιο περι­στα­τικό βίας. Το ποσοστό αυτό –συγκε­κρι­μένα 65%–, όπως προ­έ­κυψε από έρευνα σε μαθητές, κατα­δει­κνύει την έκταση του προ­βλή­μα­τος, που απαιτεί εγρή­γορση και κινη­το­ποί­ηση όλων. Κατα­δει­κνύει, ωστόσο, και κάτι ακόμη, ενθαρ­ρυ­ντικό: ότι όλο και περισ­σό­τερα παιδιά ανοί­γο­νται, μιλούν για τα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν, ορθώ­νουν τη φωνή τους σε αυθαί­ρε­τες δια­κρί­σεις και νοο­τρο­πίες που απο­κρυ­σταλ­λώ­νο­νται στο σχολείο αλλά ξεκι­νούν από την οικο­γέ­νεια και την κοι­νω­νία. Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι ο υπουρ­γός Παι­δείας Νίκος Φίλης, μετέ­χο­ντας χθες σε ημερίδα με το σχετικό θέμα, ανα­φέρ­θηκε στην τραγική ιστορία του Βαγγέλη Για­κου­μάκη. «Δυστυ­χώς, όσο οξύ­νε­ται η οικο­νο­μική και κοι­νω­νική κρίση, τόσο μακραί­νει και η “μαύρη λίστα” της βίας και του εκφο­βι­σμού, ενώ προ­στί­θε­νται πλέον και νέες μορφές, όπως αυτή του ηλε­κτρο­νι­κού bullying. Τις τελευ­ταίες ημέρες δύο νέα «βαριά» περι­στα­τικά ήρθαν να προ­στε­θούν σ’ αυτή την εφιαλ­τική λίστα που στην κορυφή της είναι γραμ­μένο το όνομα του Βαγγέλη Για­κου­μάκη. Ανα­φέ­ρο­μαι στο μαχαί­ρωμα ενός 15χρονου μαθητή μέσα στο προ­αύ­λιο του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυκείου Κορυ­δαλ­λού και στο ξυλο­κό­πημα με μαγκούρα του διευ­θυ­ντή του Γυμνα­σίου Συβρί­του, στο Αμάρι του Ρεθύ­μνου. Βλέπετε, η βία δεν κάνει δια­κρί­σεις. Αυτή τη φορά μοι­ρά­στηκε μεταξύ ενός μαθητή και ενός καθη­γητή», είπε.

Πιο συγκε­κρι­μένα από την έρευνα –3.682 μαθητές της πρω­το­βάθ­μιας και 31.602 της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης κλή­θη­καν να συμπλη­ρώ­σουν ανώνυμα και ηλε­κτρο­νικά ερω­τη­μα­το­λό­για– προ­κύ­πτουν τα εξής:

• Το 70% των μαθητών ανέφερε ότι αισθά­νε­ται ασφά­λεια στο σχολείο. Αντί­θετα, μόνο το 5,5% των μαθητών απά­ντησε ότι νιώθουν ανα­σφα­λείς.

• Η πλειο­ψη­φία των μαθητών (65%) δήλωσε ότι έχει παρα­κο­λου­θή­σει bullying συμ­μα­θη­τών του. Αντί­θετα, το 28% ανέφερε ότι ποτέ δεν έχει παρα­κο­λου­θή­σει bullying συμ­μα­θη­τών του.

• Επίσης, δύο στους τρεις (ακριβές ποσοστό 66%) απά­ντη­σαν ότι ποτέ δεν έχουν ασκήσει βία. Ωστόσο δεν είναι αμε­λη­τέο ότι το 29% απά­ντησε ότι έχει ασκήσει βία από σπάνια έως πολύ συχνά.

«Η έκταση που έχουν πάρει τα περι­στα­τικά βίας και εκφο­βι­σμού στα σχολεία μας επι­τάσ­σει την άμεση κινη­το­ποί­ηση όλων και πρώτα και κύρια της πολι­τι­κής ηγεσίας του υπουρ­γείου Παι­δείας», ανέφερε ο κ. Φίλης στην ημερίδα στην οποία παρου­σιά­στηκε η έρευνα (τη συνυ­πο­γρά­φουν ο Βασίλης Νικο­λό­που­λος, προϊ­στά­με­νος της Μονάδας που υλο­ποί­ησε το έργο, και η Βασι­λική Αρτι­νο­πού­λου, καθη­γή­τρια Εγκλη­μα­το­λο­γίας του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου και επι­κε­φα­λής της Κεντρι­κής Επι­στη­μο­νι­κής Επι­τρο­πής του έργου). Ηδη, κατά τη διάρ­κεια του προ­γράμ­μα­τος «Ανά­πτυξη και Λει­τουρ­γία Δικτύου Πρό­λη­ψης και Αντι­με­τώ­πι­σης Φαι­νο­μέ­νων Σχο­λι­κής Βίας και Εκφο­βι­σμού», επι­μορ­φώ­θη­καν περίπου 9. 000 εκπαι­δευ­τι­κοί.

«Το φαι­νό­μενο της βίας και του εκφο­βι­σμού είναι σύνθετο, και στην εκδή­λωσή του εμπλέ­κει μια σειρά παρά­γο­ντες, ξεκι­νώ­ντας από ατομικά χαρα­κτη­ρι­στικά και το οικο­γε­νειακό περι­βάλ­λον, φτά­νο­ντας μέχρι τη βία που προ­κα­λούν οι κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες, ο ρατσι­σμός, η ξενο­φο­βία, αλλά και η προβολή βίαιων συμπε­ρι­φο­ρών από τα ΜΜΕ και το Δια­δί­κτυο», τόνισε ο κ. Φίλης, καλώ­ντας όλους «να πάρουν ενεργά μέρος σ’ αυτό τον διάλογο, ώστε να δια­μορ­φώ­σουμε εκείνο το σχολείο που θα γίνει ανάχωμα στη βία». Και κατέ­ληξε: «Τις περισ­σό­τε­ρες φορές, το σχολείο είτε κρύβει το πρό­βλημα κάτω από το χαλί, λες και η συγκά­λυψη ή η απο­σιώ­πηση θα ξορ­κί­σει αυτόν τον σύγ­χρονο Μινώ­ταυρο, είτε αντιδρά σπα­σμω­δικά και αυταρ­χικά. Στόχος μας δεν είναι να μετα­τρέ­ψουμε τα σχολεία σε δικα­στή­ρια, ούτε τους εκπαι­δευ­τι­κούς και τους μαθητές σε εισαγ­γε­λείς που απαγ­γέλ­λουν κατη­γο­ρίες και επι­βάλ­λουν ποινές. Η βία δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται με αυταρ­χι­σμό και ποι­νο­λό­για. Σκοπός μας είναι να δια­μορ­φώ­σουμε ένα πλαίσιο που να προ­λαμ­βά­νει τα φαι­νό­μενα βίας και, όταν δεν το κατα­φέρ­νει, να στη­ρί­ζει τον μαθητή-θύμα, χωρίς όμως να εξο­στρα­κί­ζει τον μαθητή-θύτη».

Καθη­με­ρινή