Μπαράζ αγωγών κατά των περικοπών στις συντάξεις

Τον δρόμο για ένα «μπα­ράζ» αγω­γών κατά των νέων συ­ντα­ξιο­δο­τι­κών ρυθ­μί­σε­ων δεί­χνει η νο­μο­λο­γία των ανω­τά­των δι­κα­στη­ρί­ων.

Οι πα­ρα­τη­ρή­σεις που έγι­ναν στο νέο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό κα­θε­στώς για τον δη­μό­σιο τομέα από τη θε­ρι­νή Ολο­μέ­λεια του Ελεγ­κτι­κού Συ­νε­δρί­ου (ΕΣ) πε­ρι­λαμ­βά­νουν σε 10 ση­μεία εν­στά­σεις για εν­δε­χό­με­νη πα­ρα­βί­α­ση δια­φό­ρων συ­νταγ­μα­τι­κών δια­τά­ξε­ων ή των διε­θνών κα­νό­νων που κα­το­χυ­ρώ­νουν τα πε­ριου­σια­κά δι­καιώ­μα­τα των πο­λι­τών.

Οι συ­νταγ­μα­τι­κές αυτές προει­δο­ποι­ή­σεις είναι για τις με­γά­λες αυ­ξή­σεις των ορίων ηλι­κί­ας σε συν­δυα­σμό με τον νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού και τις νέες πε­ρι­κο­πές των συ­ντά­ξε­ων, την ανα­δρο­μι­κή ανα­προ­σαρ­μο­γή τους, αλλά και τις ρυθ­μί­σεις για το κα­τώ­τα­το όριο σύ­ντα­ξης που προ­βλέ­πε­ται αμε­τά­βλη­το για τα επό­με­να 6 χρό­νια (μέχρι το 2021), ενώ θα αυ­ξα­νό­ταν από 1ης/1/16, εφό­σον οδη­γή­σει κα­τη­γο­ρί­ες συ­ντα­ξιού­χων (που δεν έχουν συ­μπλη­ρώ­σει το 67ο έτος) σε ιδιαί­τε­ρα χα­μη­λές συ­ντά­ξεις.

«Κα­μπα­νά­κι»

Με ιδιαί­τε­ρα «κομψή» δια­τύ­πω­ση, το ΕΣ στέλ­νει προει­δο­ποι­η­τι­κό σήμα ότι διά­φο­ρες από τις νέες δια­τά­ξεις μπο­ρεί να είναι ασύμ­βα­τες προς τα άρθρα του Συ­ντάγ­μα­τος που κα­το­χυ­ρώ­νουν τον σε­βα­σμό στην αν­θρώ­πι­νη αξία και την αξιο­πρε­πή δια­βί­ω­ση, την ισό­τη­τα, την αρχή της δι­καιο­λο­γη­μέ­νης εμπι­στο­σύ­νης του πο­λί­τη προς το κρά­τος, την αρχή της χρη­στής διοί­κη­σης, αλλά επι­ση­μαί­νει προ­βλή­μα­τα ασά­φειας και ελ­λεί­ψεις ορι­σμέ­νων ρυθ­μί­σε­ων, που χρειά­ζο­νταν πε­ραι­τέ­ρω διευ­κρι­νί­σεις και οι οποί­ες απο­τε­λούν, όμως, πλέον νόμο του κρά­τους, ενταγ­μέ­νες στο ψη­φι­σθέν 3ο Μνη­μό­νιο.

Η νέα γνω­μο­δό­τη­ση της θε­ρι­νής (7με­λούς) Ολο­μέ­λειας ΕΣ αφή­νει πολ­λές ελ­πί­δες σε αρ­κε­τούς ήδη συ­ντα­ξιού­χους να αμ­φι­σβη­τή­σουν επι­τυ­χώς στα δι­κα­στή­ρια τις νέες πε­ρι­κο­πές αλλά και σε μελ­λο­ντι­κούς συ­ντα­ξιού­χους, ιδίως όσους βρί­σκο­νται πολύ κοντά στην «έξοδο» και αιφ­νι­διά­ζο­νται τώρα με μία πα­ρά­τα­ση του ερ­γα­σια­κού βίου και έναν νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού της σύ­ντα­ξής τους.

Μο­λο­νό­τι οι πα­ρα­τη­ρή­σεις του ΕΣ αφο­ρούν μόνο τον ευ­ρύ­τε­ρο δη­μό­σιο τομέα (αφού δεν γνω­μο­δο­τεί για τις συ­ντά­ξεις του ιδιω­τι­κού τομέα) είναι βέ­βαιο ότι θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ενώ­πιον των δι­κα­στη­ρί­ων και από τις υπό­λοι­πες κα­τη­γο­ρί­ες συ­ντα­ξιού­χων, καθώς γί­νε­ται και μία σχε­τι­κή επι­σή­μαν­ση για τον πολύ πρό­σφα­το Ν. 4334/15 και ρυθ­μί­σεις του που αφο­ρούν συ­ντα­ξιού­χους φο­ρέ­ων κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης.

Μο­λο­νό­τι στην έκ­θε­ση αξιο­λό­γη­σης που συ­νό­δευ­σε τις νέες ρυθ­μί­σεις στη Βουλή, σε ερώ­τη­ση για τις πι­θα­νές συ­νέ­πειές τους, στην απο­νο­μή της Δι­καιο­σύ­νης η πο­λι­τεία απα­ντά ότι «δεν μπο­ρεί να γίνει εκ των προ­τέ­ρων σαφής εκτί­μη­ση», νο­μι­κοί κύ­κλοι (και δι­κα­στι­κοί) προ­ε­ξο­φλούν ότι θα ακο­λου­θή­σει ένα με­γά­λο «κύμα» αγω­γών από χι­λιά­δες τω­ρι­νούς ή μελ­λο­ντι­κούς συ­ντα­ξιού­χους.

Οι νέες αυτές προ­σφυ­γές θα «μπλο­κά­ρουν» και πάλι -κατά τους ίδιους κύ­κλους- τα δι­κα­στή­ρια και θα χρεια­στεί οπωσ­δή­πο­τε να γί­νουν κά­ποιες «πι­λο­τι­κές» δίκες στις ολο­μέ­λειες ανώ­τα­των δι­κα­στη­ρί­ων προ­κει­μέ­νου να ξε­κα­θα­ρί­σουν τα συ­νταγ­μα­τι­κά προ­βλή­μα­τα και να δοθεί «κα­τευ­θυ­ντή­ρια γραμ­μή» προς τα κα­τώ­τε­ρα δι­κα­στή­ρια για την τύχη των αγω­γών.

Στις πο­λυ­σέ­λι­δες δύο γνω­μο­δο­τή­σεις του το ΕΣ, αν και ανα­γνω­ρί­ζει την ανα­γκαιό­τη­τα λήψης των μέ­τρων αυτών, στη λο­γι­κή της άμε­σης δη­μο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής και της βελ­τί­ω­σης της μα­κρο­πρό­θε­σμης βιω­σι­μό­τη­τας του συ­ντα­ξιο­δο­τι­κού συ­στή­μα­τος, εντού­τοις επι­ση­μαί­νει ότι επι­χει­ρεί­ται πε­ριο­ρι­σμός δι­καιω­μά­των αλλά και νο­μί­μων προσ­δο­κιών.

Το ΕΣ υπο­γραμ­μί­ζει ότι προσ­δο­κά πως μέσα σε εύ­λο­γο χρόνο θα συ­ντα­χθεί από την πο­λι­τεία μία ει­δι­κή με­λέ­τη για να εντα­χθούν οι απο­σπα­σμα­τι­κές αυτές ρυθ­μί­σεις σε έναν ευ­ρύ­τε­ρο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό σχε­δια­σμό διαρ­θρω­τι­κού χα­ρα­κτή­ρα, ώστε να συμ­βά­λουν στη βιω­σι­μό­τη­τα του συ­ντα­ξιο­δο­τι­κού συ­στή­μα­τος.

Αλ­λω­στε, η έλ­λει­ψη τέ­τοιου εί­δους με­λε­τών (σε σχέση και με τις οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις στους συ­ντα­ξιού­χους) οδή­γη­σε και την Ολο­μέ­λεια ΣτΕ να «πε­ρι­κό­ψει» πρό­σφα­τα τις τε­λευ­ταί­ες μειώ­σεις ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές. Στη με­λέ­τη που ζητεί το ΕΣ να γίνει (έστω και εκ των υστέ­ρων) το­νί­ζει ότι θα πρέ­πει σε αυτήν να αι­τιο­λο­γη­θεί γιατί δεν ήταν δυ­να­τό να θε­σπι­στούν ηπιό­τε­ρα εναλ­λα­κτι­κά μέτρα για τους συ­ντα­ξιού­χους που αφορά το σχέ­διο.

Ταυ­τό­χρο­να το ΕΣ ζητεί να εξε­τα­στεί, στο πλαί­σιο της με­λέ­της αυτής, ποια είναι η συ­νο­λι­κή επι­βά­ρυν­ση της κα­τη­γο­ρί­ας αυτής των συ­ντα­ξιού­χων από τα μέτρα που έχουν θε­σπι­στεί δια­δο­χι­κά σε βάρος της, εν όψει και των συ­νταγ­μα­τι­κών δια­τά­ξε­ων που επι­βάλ­λουν την ισό­τι­μη συμ­με­το­χή των πο­λι­τών στα δη­μό­σια βάρη, ανά­λο­γα με τη δύ­να­μη του κα­θε­νός.

Δεν πα­ρα­λεί­πει, πά­ντως, το ΕΣ να επι­ση­μά­νει ότι με τον νέο Ν. 4334/15 λή­φθη­καν και άλλης φύσης μέτρα για να αντι­με­τω­πι­στεί η πρό­σφα­τη οξεία δη­μο­σιο­νο­μι­κή κρίση (άρα υπήρ­ξε ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη επι­βά­ρυν­ση).

Σε γε­νι­κές γραμ­μές το ΕΣ θε­ω­ρεί κατ’ αρχήν δι­καιο­λο­γη­μέ­νες τις δια­τά­ξεις που επι­χει­ρούν να ομοιο­γε­νο­ποι­ή­σουν το όριο ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης στα 67 χρό­νια (για να υπάρ­ξει συ­νο­χή στο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό σύ­στη­μα).

Οι ρυθ­μί­σεις

Ωστό­σο, το­νί­ζει ότι οι επί­μα­χες ρυθ­μί­σεις μπο­ρεί να κρι­θούν αντί­θε­τες προς τη συ­νταγ­μα­τι­κή αρχή της δι­καιο­λο­γη­μέ­νης εμπι­στο­σύ­νης του πο­λί­τη προς το κρά­τος, στο μέτρο που δεν προ­βλέ­πουν με­τα­βα­τι­κή διά­τα­ξη με την οποία θα κλι­μα­κώ­νε­ται η αύ­ξη­ση του ορίου ηλι­κί­ας. Κι αυτό για να μην αιφ­νι­διά­ζο­νται οι εν δυ­νά­μει δι­καιού­χοι, που βρί­σκο­νται κοντά στον χρόνο συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης.

Αντί­στοι­χη πα­ρα­τή­ρη­ση για εν­δε­χό­με­νη πα­ρα­βί­α­ση της ίδιας συ­νταγ­μα­τι­κής αρχής αλλά και του 1ου Πρό­σθε­του Πρω­το­κόλ­λου της ΕΣΔΑ (που προ­στα­τεύ­ει τα πε­ριου­σια­κά δι­καιώ­μα­τα) δια­τυ­πώ­νε­ται σε αρ­κε­τές ακόμα πε­ρι­πτώ­σεις που κα­τα­λαμ­βά­νουν ήδη θε­με­λιω­μέ­να συ­ντα­ξιο­δο­τι­κά δι­καιώ­μα­τα, ρυθ­μί­ζο­ντάς τα με δυ­σμε­νέ­στε­ρο (σε σύ­γκρι­ση με το πα­ρελ­θόν) τρόπο.

Σχε­τι­κά με την ανα­προ­σαρ­μο­γή ανα­δρο­μι­κά (με το νέο κα­θε­στώς) των συ­ντά­ξε­ων, που έχουν ήδη κα­νο­νι­στεί μέσα στο 2015, το ΕΣ επι­ση­μαί­νει τον κίν­δυ­νο πα­ρα­βί­α­σης των πα­ρα­πά­νω αρχών, αλλά θέτει και ζή­τη­μα πα­ρα­βί­α­σης των αρχών της χρη­στής διοί­κη­σης στις πε­ρι­πτώ­σεις που θα ανα­ζη­τη­θεί από τους συ­ντα­ξιού­χους αυ­τούς να επι­στρέ­ψουν δια­φο­ρές ποσών συ­ντά­ξε­ων που τους έχουν ήδη κα­τα­βλη­θεί.

Πηγή Εθνος