T. Xατζημιχάλη: «Μέχρι να δούμε το καράβι να δένει στο λιμάνι, η προσέγγισή του δεν είναι σίγουρη…»

Η κ. Τόνια Χα­τζη­μι­χά­λη, ναυ­τι­λια­κός-του­ρι­στι­κός πρά­κτο­ρας, από οι­κο­γέ­νεια με με­γά­λη πο­ρεία στον κλάδο, στη συ­νέ­ντευ­ξή της σή­με­ρα στη «δ», επι­χει­ρεί μια πρώτη «απο­κρυ­πτο­γρά­φη­ση» στον με­γά­λο γρίφο του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού.

Απο­τυ­πώ­νει με ψυ­χραι­μία τα προ­βλή­μα­τα που έχουν προ­κύ­ψει από την δια­κο­πή των προ­σεγ­γί­σε­ων κρουα­ζιε­ρό­πλοιων στη Ρόδο, σε μια σεζόν που ξε­κι­νού­σε με τις κα­λύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές, ση­μειώ­νο­ντας ωστό­σο ότι η ζημία δεν είναι μη ανα­στρέ­ψι­μη αν κι εφό­σον επι­τρα­πούν έστω από τον Ιού­λιο οι κα­τά­πλοι.

Όπως λέει, το εν­δια­φέ­ρον των με­γά­λων εται­ρειών κρουα­ζιέ­ρας για την πε­ριο­χή μας πα­ρα­μέ­νει ζω­ντα­νό γι αυτό δεν πρέ­πει να χά­νου­με την αι­σιο­δο­ξία μας, κρού­ει όμως και τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου για την ψυ­χραι­μία και την σύ­νε­ση που θα πρέ­πει να επι­κρα­τή­σει ώστε να πε­ρά­σου­με το τεστ της συρ­ρι­κνω­μέ­νης σεζόν με επι­τυ­χία, απο­μο­νώ­νο­ντας τους επι­τή­δειους που θα θε­λή­σουν να βγά­λουν τα… σπα­σμέ­να μιας ολό­κλη­ρης σεζόν, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας γνω­στές με­θό­δους που έχουν δυ­σφη­μί­σει τη Ρόδο κατά το πα­ρελ­θόν και ως προς τις εκτι­μή­σεις για το τι μέλ­λει γε­νέ­σθαι υιο­θε­τεί τη ρήση του πα­τέ­ρα της, του γνω­στού πρά­κτο­ρα κρουα­ζιέ­ρας για του­λά­χι­στον 50 χρό­νια κ. Τσα­μπί­κου Χα­τζη­μι­χά­λη, πως «μέχρι να δούμε το κα­ρά­βι να δένει στο λι­μά­νι, η προ­σέγ­γι­σή του δεν είναι σί­γου­ρη»…

• Κυρία Χα­τζη­μι­χά­λη θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη από τις νε­ό­τε­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες για την επα­νέ­ναρ­ξη της κρουα­ζιέ­ρας.

Σύμ­φω­να με την υπάρ­χου­σα κα­τά­στα­ση και το μέτρο απα­γό­ρευ­σης προ­σεγ­γί­σε­ων πλοί­ων ανα­ψυ­χής και κρουα­ζιε­ρό­πλοιων από το κρά­τος, δεν μπο­ρού­με να έχου­με μια πιο κα­θα­ρή ει­κό­να για το πώς θα εξε­λι­χθεί η επα­νέ­ναρ­ξη της κρουα­ζιέ­ρας. Στις αρχές που ξέ­σπα­σε η παν­δη­μία με τον κο­ρω­νο­ϊό, όλοι εί­χα­με την ανη­συ­χία για το πώς θα εξε­λι­χθεί καθώς οι επι­βά­τες των κρουα­ζιε­ρό­πλοιων είναι από διά­φο­ρες χώρες και όχι μόνο μιας εθνι­κό­τη­τας. Μαζί με τους πο­λί­τες της Ρόδου εκ­φρά­σα­με την ανη­συ­χία μας για το πόσο ασφα­λές είναι να επι­τρέ­πο­νται οι προ­σεγ­γί­σεις των πλοί­ων, καθώς νοια­ζό­μα­σταν και νοια­ζό­μα­στε για τις ευ­πα­θείς ομά­δες και όχι μόνο. Όταν πάρ­θη­καν τα μέτρα με την απα­γό­ρευ­ση των προ­σεγ­γί­σε­ων υπήρ­χε μια «ανα­κού­φι­ση» για την δια­τή­ρη­ση της υγιούς κα­τά­στα­σης -χωρίς κρού­σμα­τα- στο νησί της Ρόδου. Τώρα που προ­σαρ­μο­στή­κα­με σε νέα δε­δο­μέ­να ως προς την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας και την δια­τή­ρη­ση της ασφά­λειάς μας, πρέ­πει να δούμε πώς θα επι­στρέ­ψου­με στην… κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του του­ρι­σμού. Δυ­στυ­χώς αυτός ο ιός έχει πλή­ξει όλο τον πλα­νή­τη με απο­τέ­λε­σμα να μη μπο­ρού­με να προ­γραμ­μα­τί­σου­με την επό­με­νη ημέρα. Μέχρι λοι­πόν να δο­θούν οι κα­τευ­θυ­ντή­ριες γραμ­μές από τους ει­δι­κούς, δεν μπο­ρού­με να προ­βλέ­ψου­με εάν υπάρ­ξει σεζόν για την κρουα­ζιέ­ρα και πώς θα εξε­λι­χθεί. Δυ­στυ­χώς, η κρουα­ζιέ­ρα είναι πολύ ευά­λω­τη και αυτή τη στιγ­μή δε γνω­ρί­ζου­με τι θα ισχύ­σει για φέτος.

• Το τοπίο, λοι­πόν, πα­ρα­μέ­νει θολό για μια του­ρι­στι­κή σεζόν που ξε­κι­νού­σε με τις κα­λύ­τε­ρες προ­ϋ­πο­θέ­σεις για τη Ρόδο…

Ναι, η αλή­θεια είναι ότι υπήρ­χε ένα ιδιαί­τε­ρο κλίμα αι­σιο­δο­ξί­ας για την σεζόν αυτή όχι μόνο στον τομέα της κρουα­ζιέ­ρας αλλά γε­νι­κά για το νησί της Ρόδου. Πιο ει­δι­κά στον τομέα της κρουα­ζιέ­ρας ανα­μέ­να­με πε­ρισ­σό­τε­ρες προ­σεγ­γί­σεις με έναρ­ξη της σεζόν νω­ρί­τε­ρα από ότι συ­νή­θως και με διάρ­κεια μέχρι και τον Δε­κέμ­βριο. Αυτό που μας κάνει να μη ξέ­ρου­με πού βα­δί­ζου­με, είναι πως έστω κι εάν αρ­θούν τα μέτρα δεν γνω­ρί­ζου­με εάν θα ισχύ­σουν οι προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες προ­σεγ­γί­σεις έστω από τον Ιού­λιο και μετά, κι εάν οι εται­ρεί­ες προ­τι­μή­σουν τα ελ­λη­νι­κά λι­μά­νια καθώς κι αν υπάρ­χει ο ανα­με­νό­με­νος κό­σμος για να «γε­μί­σουν» τα πλοία, αφού όπως δια­πι­στώ­νου­με πα­ντού θα υπάρ­χουν ει­δι­κά μέτρα ώστε να μη συ­γκε­ντρώ­νε­ται με­γά­λος αριθ­μός κό­σμου.

• Όλα λοι­πόν είναι με­τέ­ω­ρα κ. Χα­τζη­μι­χά­λη. Εχει γίνει μια πρώτη απο­τί­μη­ση της ζη­μί­ας που έχει συ­ντε­λε­στεί εξαι­τί­ας των ακυ­ρώ­σε­ων προ­σεγ­γί­σε­ων μέχρι σή­με­ρα;

Όπως σας ανέ­φε­ρα αυτή η σεζόν θα ξε­κι­νού­σε με τις κα­λύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές… Με τους μήνες που χά­θη­καν, δη­λα­δή Φε­βρουά­ριο, Μάρ­τιο, Απρί­λιο και Μάιο, χά­θη­κε κι ένα με­γά­λο πο­σο­στό από τις προ­σεγ­γί­σεις κρουα­ζιε­ρο­πλοί­ων. Σαφώς η ζημιά είναι αρ­κε­τά με­γά­λη αλλά δεν είναι μη ανα­στρέ­ψι­μη σε πε­ρί­πτω­ση που αρ­θούν τα μέτρα και ξε­κι­νή­σουν τα πλοία έστω και τον Ιού­λιο, καθώς η Ελ­λά­δα και ιδιαί­τε­ρα το νησί της Ρόδου, έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να φι­λο­ξε­νή­σει πλοία μέχρι και το τέλος του χρό­νου, όπως εί­θι­σται, λόγω καλών και­ρι­κών συν­θη­κών.

• Υπάρ­χει ει­κό­να για το επό­με­νο έτος; Εκτι­μά­τε ότι τα «από­νε­ρα» του κο­ρω­νοϊ­ού θα επη­ρε­ά­σουν τον θα­λάσ­σιο του­ρι­σμό και το 2021;

Ο ιός αυτός μάς απέ­δει­ξε ότι δεν μπο­ρού­με να κά­νου­με προ­βλέ­ψεις και να εί­μα­στε σί­γου­ροι για τί­πο­τα. Η κάθε μέρα που περ­νά­ει είναι ση­μα­ντι­κή και δια­φο­ρε­τι­κή. Μέχρι λοι­πόν να παρ­θούν απο­φά­σεις για το τι θα γίνει την φε­τι­νή σεζόν από όλους τους φο­ρείς όπως ο κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός, οι πλοιο­κτή­τριες εται­ρεί­ες, οι αε­ρο­πο­ρι­κές εται­ρεί­ες, τουρ οπε­ρέι­τορς κ.ά., θα προ­τι­μού­σα να μείνω φει­δω­λή για την πο­ρεία του του­ρι­σμού, και ει­δι­κά τον θα­λάσ­σιο, για το 2021. Για να μην μέ­νου­με όμως μόνο στα αρ­νη­τι­κά, και επει­δή ει­δι­κά αυτόν τον δύ­σκο­λο καιρό χρεια­ζό­μα­στε δύ­να­μη και αι­σιο­δο­ξία, να πούμε ότι οι με­γά­λες εται­ρί­ες κρουα­ζιε­ρό­πλοιων είχαν δεί­ξει ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον από αυτό του 2020, για το 2021.

• Αυτό πράγ­μα­τι, είναι αι­σιό­δο­ξο. Με δε­δο­μέ­νο λοι­πόν το εν­δια­φέ­ρον των εται­ρειών κρουα­ζιε­ρό­πλοιων, ποιες πρω­το­βου­λί­ες θε­ω­ρεί­τε ότι πρέ­πει να ανα­λη­φθούν τόσο σε το­πι­κό όσο και σε κε­ντρι­κό επί­πε­δο, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχυ­θεί ο θα­λάσ­σιος του­ρι­σμός όταν επι­τρα­πούν και πάλι οι προ­σεγ­γί­σεις;

Κατά την γνώμη μου σε το­πι­κό επί­πε­δο υπάρ­χουν τρό­ποι που θα κά­νουν το νησί της Ρόδου ακόμη πιο δε­λε­α­στι­κό προ­ο­ρι­σμό, φτά­νει όλοι όσοι ασχο­λού­μα­στε με τον του­ρι­σμό συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των εστια­το­ρί­ων, των του­ρι­στι­κών κα­τα­στη­μά­των κ.ά., να εί­μα­στε επιει­κείς με τους επι­βά­τες που «θα» έρ­θουν από εδώ και πέρα, απο­φεύ­γο­ντας θλι­βε­ρές πε­ρι­πτώ­σεις και κα­τα­στά­σεις που βί­ω­σαν επι­βά­τες πλοί­ων στα προη­γού­με­να χρό­νια όπως ξυ­λο­δαρ­μοί, υψη­λοί λο­γα­ρια­σμοί, απει­λές από με­ρί­δα «επαγ­γελ­μα­τιών», που δεν χα­ρα­κτη­ρί­ζουν το σύ­νο­λο, αρ­κούν όμως για να προ­κα­λέ­σουν τε­ρά­στια δυ­σφή­μι­ση… Ολοι γνω­ρί­ζου­με τι έχει προη­γη­θεί. Με όλη αυτή την κρί­σι­μη και αβέ­βαιη κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τεί γύρω μας, πρέ­πει να αντι­λη­φθού­με ότι, εάν ανή­κου­με στους τυ­χε­ρούς που θα προ­τι­μή­σουν οι πλοιο­κτή­τριες εται­ρεί­ες και συ­νε­πώς οι επι­βά­τες της, θα πρέ­πει να υπάρ­χει σύ­νε­ση και όχι εκ­με­τάλ­λευ­ση σε κα­νέ­να επί­πε­δο. Δεν μπο­ρού­με να βγά­λου­με τα «σπα­σμέ­να» στην με­τέ­πει­τα του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, εάν κι εφό­σον βέ­βαια υπάρ­ξει και για όσο διαρ­κέ­σει.

Ο Δήμος και η του­ρι­στι­κή αστυ­νο­μία, θα πρέ­πει να κά­νουν τα­κτι­κούς ελέγ­χους και να αφου­γκρά­ζο­νται τα προ­βλή­μα­τα και των επαγ­γελ­μα­τιών αλλά και των του­ρι­στών ώστε να επι­βάλ­λε­ται η νο­μι­μό­τη­τα και η τάξη.

Αυτό λοι­πόν μπο­ρεί να είναι ένα μικρό λι­θα­ρά­κι και ταυ­τό­χρο­να ένα κρί­σι­μο τεστ για το νησί μας, για την επό­με­νη του­ρι­στι­κή σεζόν. Όλοι εί­μα­στε μια αλυ­σί­δα και όλοι θέ­λου­με την ανά­δει­ξη του νη­σιού μας. Για να γίνει αυτό ακόμη πιο δυ­να­τό, η τα­πει­νή μου γνώμη είναι πως σε κε­ντρι­κό επί­πε­δο θα πρέ­πει να λη­φθεί από­φα­ση για μεί­ω­ση του Φ.Π.Α στα νησιά μας και ει­δι­κά στα πα­ρα­με­θό­ρια όπως είναι η Ρόδος μας.

• Το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα, επέ­δει­ξε ισχυ­ρά αντα­να­κλα­στι­κά με απο­τέ­λε­σμα να συ­γκα­τα­λέ­γε­ται στις χώρες με τα λι­γό­τε­ρα κρού­σμα­τα, θα λει­τουρ­γή­σει ενι­σχυ­τι­κά στην ανά­πτυ­ξη του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού στην μετά κο­ρω­νο­ϊό εποχή;

Σα­φέ­στα­τα. Προ­σω­πι­κά, πι­στεύω ότι οι εται­ρεί­ες κρουα­ζιέ­ρας θα προ­τι­μή­σουν να στρα­φούν προς τη Με­σό­γειο και τα ελ­λη­νι­κά νησιά, λαμ­βά­νο­ντας πά­ντο­τε υπ όψιν τους την ασφά­λεια του πλοί­ου και των επι­βα­τών, λι­μά­νια που θα μπο­ρούν να κα­λύ­ψουν τις ανά­γκες τους σε ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη. Όταν ξέ­σπα­σε στην άλλη άκρη του κό­σμου ο ιός, πολ­λές ήταν οι εται­ρεί­ες που έδει­ξαν την προ­τί­μη­σή τους στη χώρα μας και ιδιαί­τε­ρα στο νησί μας, ζη­τώ­ντας μας δια­θε­σι­μό­τη­τα κα­τά­πλου στο λι­μά­νι μας.

Στις αρχές Μαρ­τί­ου, πριν λη­φθούν μέτρα από την κυ­βέρ­νη­ση, υπήρ­χαν αλ­λα­γές προ­σεγ­γί­σε­ων σε όλα τα λι­μά­νια του κό­σμου με ιδιαί­τε­ρη προ­τί­μη­ση το λι­μά­νι της Ρόδου που αυτό θα σή­μαι­νε την άνοδο του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού στο νησί μας. Υπήρ­χε άμεση λήψη μέ­τρων και αυτό κατά την τα­πει­νή μου γνώμη μας ευ­νο­εί. Αυτό όμως, είναι κάτι που δεν εξαρ­τά­ται μόνο από εμάς αλλά και από το τι θα απο­φα­σί­σουν οι υπό­λοι­πες χώρες και οι πλοιο­κτή­τριες εται­ρεί­ες.

• Ως προς τους επαγ­γελ­μα­τί­ες του κλά­δου; Με ποιο τρόπο θε­ω­ρεί­τε ότι θα πρέ­πει να στη­ρι­χθούν;

Είναι ση­μα­ντι­κό, όσον αφορά στους επαγ­γελ­μα­τί­ες του κλά­δου, να δο­θούν κί­νη­τρα για την χο­ρή­γη­ση χα­μη­λό­το­κων τρα­πε­ζι­κών δα­νεί­ων, με την εγ­γύ­η­ση του ελ­λη­νι­κού δη­μο­σί­ου και με πε­ρί­ο­δο χά­ρι­τος 2-3 ετών, ώστε να προ­στα­τευ­θούν οι θέ­σεις ερ­γα­σί­ας και να πα­ρα­μεί­νουν ενερ­γές οι επι­χει­ρή­σεις που επλή­γη­σαν, λόγω του τόσο επώ­δυ­νου κο­ρω­νοϊ­ού, που ανέ­τρε­ψε τα πάντα.

• Κλεί­νο­ντας, ποιο θα λέ­γα­τε ότι είναι το ιδα­νι­κό σε­νά­ριο για την κρουα­ζιέ­ρα και γε­νι­κό­τε­ρα τον θα­λάσ­σιο του­ρι­σμό;

Θα απα­ντή­σω με με­γά­λη επι­φύ­λα­ξη σε αυτήν την ερώ­τη­ση και όπως έχω μάθει από τον πα­τέ­ρα μου «μέχρι να δούμε το κα­ρά­βι να δένει στο λι­μά­νι, η προ­σέγ­γι­σή του δεν είναι σί­γου­ρη». Πρώτα από όλα, εί­μα­στε άν­θρω­ποι και θέ­λου­με να εί­μα­στε υγιείς και προ­στα­τευ­μέ­νοι.

Το ιδα­νι­κό λοι­πόν σε­νά­ριο, θα είναι όταν αρ­θούν τα πε­ριο­ρι­στι­κά μέτρα από την χώρα μας αλλά και από τις άλλες χώρες, να ξε­κι­νή­σει η κρουα­ζιέ­ρα τη­ρώ­ντας όλα τα απα­ραί­τη­τα πρω­τό­κολ­λα και ο κό­σμος να έχει τη διά­θε­ση και τη δυ­να­τό­τη­τα να τα­ξι­δέ­ψει και πάλι νιώ­θο­ντας ασφα­λής. Ήδη, με­γά­λο μέρος του­ρι­στών εκ­φρά­ζει την επι­θυ­μία να τα­ξι­δέ­ψει και ανυ­πο­μο­νεί να μάθει πότε ακρι­βώς αυτό θα είναι δυ­να­τόν.

Η Ρόδος είναι ένα με­γά­λο νησί, ένας ασφα­λής προ­ο­ρι­σμός, με σχε­δόν κα­θό­λου κρού­σμα­τα, με υπο­δο­μές που μπο­ρούν να στη­ρί­ξουν την επα­νέ­ναρ­ξη του του­ρι­σμού, είτε θα­λάσ­σιου είτε χερ­σαί­ου. Βε­βαί­ως πρέ­πει όλοι οι κλά­δοι να εί­μα­στε ενω­μέ­νοι και προ­ε­τοι­μα­σμέ­νοι καθώς όλοι θέ­λου­με να δου­λέ­ψου­με όπως πριν, χωρίς επι­πλέ­ον προ­βλή­μα­τα.