• Αναίρεση κατά της καταδικαστικής απόφασης 52/2024 του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Δωδεκανήσου άσκησε αυτοπροσώπως ο 52χρονος ημεδαπός που εκτίει ισόβια στο Σωφρονιστικό Κατάστημα Κω • Επικαλείται ελλιπή αιτιολογία για την τοξικομανία του και αντιφατικά συμπεράσματα ως προς τη συμπεριφορά του στη φυλακή
Στον Άρειο Πάγο προσέφυγε με αίτηση αναίρεσης ο 52χρονος ημεδαπός που καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη για τη δολοφονία ενός 43χρονου ημεδαπού κατοίκου Κρητηνίας Ρόδου, τον Νοέμβριο του 2019, σε ερημική δασική περιοχή μεταξύ Σιαννών και Κρητηνίας.
Η αίτηση ασκήθηκε από τον ίδιο τον κρατούμενο αυτοπροσώπως, ο οποίος διόρισε ως ειδικό πληρεξούσιο συνήγορο για την ενώπιον του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου διαδικασία τον κ. Ευτύχιο Αλιγιζάκη, δικηγόρο Πειραιά. Στη δευτεροβάθμια δίκη, ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Δωδεκανήσου, τον καταδικασθέντα είχε εκπροσωπήσει και ο κ. Δήμος Μουτάφης, δικηγόρος Ρόδου.
Δύο άνδρες, είκοσι χρόνια γνωριμία και ηρωίνη ανάμεσά τους
Για να κατανοηθεί το πλαίσιο της υπόθεσης, απαιτείται να αναδράμει κανείς στη σχέση των δύο ανδρών, η οποία εκτεινόταν σε βάθος δύο δεκαετιών. Ο καταδικασθείς, τότε 46 ετών, κάτοικος Εμπωνα Ρόδου, διατηρούσε εποχική καντίνα παραδοσιακών προϊόντων στη συμβολή των επαρχιακών οδών Σιαννών και Εμπωνα. Ο 43χρονος θανών, έγγαμος κάτοικος Κρητηνίας, είχε επί εικοσαετία επιχείρηση καφέ και πώλησης παραδοσιακών προϊόντων στην ίδια περιοχή. Παράλληλα, ο 43χρονος έπασχε από πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας, μια πάθηση που τον ταλαιπωρούσε εδώ και χρόνια, προκαλώντας του δυσκινησία στα πόδια και στα χέρια, προβλήματα στην ισορροπία και διαλείποντα επεισόδια αδυναμίας.
Από τα τέλη του 2018, η απλή γνωριμία μεταξύ των δύο ανδρών εξελίχθηκε σε συναλλακτική σχέση διπλής φύσης: από τη μία, ο 43χρονος προμήθευε τον κατηγορούμενο με παραδοσιακά προϊόντα για την επιχείρησή του. Από την άλλη, αντάλλασσαν μικροποσότητες ηρωίνης, καθώς ο 43χρονος χρησιμοποιούσε περιστασιακά ναρκωτικές ουσίες συμπληρωματικά προς τη φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση των συμπτωμάτων της νόσου του. Σταδιακά, ο 46χρονος είχε αναπτύξει βαριά εξάρτηση από την ηρωίνη, καταναλώνοντας έως και 2 γραμμάρια ημερησίως κατά τις μαρτυρίες.
Οι ημέρες πριν από την τραγωδία
Κατά το δεκαήμερο που προηγήθηκε της δολοφονίας, οι σχέσεις των δύο ανδρών επιδεινώθηκαν δραματικά. Είχε συσσωρευτεί χρέος του κατηγορουμένου προς τον παθόντα συνολικού ύψους περίπου 450 ευρώ, εκ των οποίων τα 300 αφορούσαν σε συναλλαγές ναρκωτικών και τα υπόλοιπα σε πώληση παραδοσιακών προϊόντων. Η καθυστέρηση εξόφλησης πυροδότησε έντονες λεκτικές διενέξεις τόσο τηλεφωνικά όσο και δια ζώσης.
Η σύζυγος του 43χρονου κατέθεσε ότι άκουσε τον άνδρα της να φωνάζει σε τηλεφωνική συνομιλία με τον κατηγορούμενο «και τι θα με κάνεις ρε; Θα με φας;», ενώ σε άλλη συνομιλία άκουσε τον σύζυγό της να λέει «τι θες να πεις, θα με σκοτώσεις κιόλας;». Μια με δύο ημέρες πριν τον θάνατο, ο 43χρονος ανέφερε στη σύζυγό του ότι ο κατηγορούμενος του είχε εμφανιστεί σε προηγούμενη συνάντηση φέροντας κυνηγετικό όπλο, γεγονός που τον τρόμαξε, αν και ο κατηγορούμενος του είπε τότε ότι δεν ήταν οπλισμένο.
Ο χώρος, η ώρα και τα 4 πυρά
Το απόγευμα της 6ης Νοεμβρίου 2019, ο 43χρονος ενημέρωσε τη σύζυγό του ότι θα πήγαινε να συναντήσει τον κατηγορούμενο, ο οποίος τον είχε καλέσει υποτίθεται για να του δώσει τα οφειλόμενα χρήματα. Έφυγε με το Ι.Χ.Ε. αυτοκίνητό του περίπου στις 17:15 με 17:30 και δεν επέστρεψε ποτέ. Το τηλέφωνό του ήταν κλειστό, κάτι που δεν συνήθιζε.
Την ίδια ώρα, ο κατηγορούμενος ανέμενε πεζός τον 43χρονο σε ερημική δασική περιοχή μεταξύ Σιαννών και Κρητηνίας, φορώντας γιλέκο με 36 φυσίγγια και κρατώντας την κυνηγετική καραμπίνα μάρκας BERETTA. Όταν έφθασε ο θανών, ο κατηγορούμενος επιβιβάστηκε στη θέση του συνοδηγού και υπέδειξε στον 43χρονο να οδηγήσει σε πιο απόμερο σημείο, σε αδιέξοδο αγροτικό χωματόδρομο στο 3ο χιλιόμετρο της επαρχιακής οδού Εμπωνα-Σιαννών, σε απόσταση 200 μέτρων από την κύρια οδό.
Εκεί ξέσπασε έντονη λογομαχία: ο κατηγορούμενος απαίτησε από τον 43χρονο να του παραδώσει ποσότητα ηρωίνης για άμεση χρήση. Ο 43χρονος αρνήθηκε, επικαλούμενος τα ανεξόφλητα χρέη. Όταν ο τραυματισμένος παθών επιχείρησε να εκκινήσει το αυτοκίνητό του για να αποχωρήσει, ο κατηγορούμενος τον πυροβόλησε 2 φορές από την αριστερή πλευρά του οδηγού, θραύοντας το τζάμι. Ο 43χρονος, με τα κινητικά προβλήματα που είχε λόγω της νόσου του, κινήθηκε ελάχιστα μέτρα εμπρός. Στη συνέχεια ο δράστης άνοιξε τη θύρα του συνοδηγού και τον πυροβόλησε άλλες 2 φορές, από πολύ κοντινή απόσταση.
Η ιατροδικαστική έκθεση κατέγραψε 4 τραύματα: 2 εξ επαφής στον θώρακα με καταστροφή πνεύμονα, στομάχου, παγκρέατος και καρδιάς, και 2 εξ επαφής στον λαιμό και την παρωτιδική χώρα με πλήρη διατομή τραχείας και σφαγίτιδων φλεβών. Ο θάνατος επήλθε ως μόνη ενεργός αιτία αυτών των κακώσεων.
Η συμπεριφορά μετά τη δολοφονία
Αμέσως μετά την πράξη, ο κατηγορούμενος έψαξε στο αυτοκίνητο του θύματος και βρήκε 200 mg ηρωίνης δίπλα στις ταχύτητες, των οποίων έκανε χρήση. Στη συνέχεια αφαίρεσε και κατέστρεψε τα 2 κινητά τηλέφωνα του 43χρονου, περισυνέλεξε 3 από τους 4 κάλυκες, έκρυψε σε διαφορετικές τοποθεσίες το κυνηγετικό όπλο, το γιλέκο με τα φυσίγγια και τα κατεστραμμένα τηλέφωνα, και επέστρεψε στην οικία του. Σύμφωνα με τα πρακτικά της δίκης, αφού έκανε μπάνιο και ξυρίστηκε, εμφανίστηκε την επόμενη ημέρα σε κτήμα γνωστού του για να βοηθήσει στο μάζεμα ελιών, τηρώντας τη δέσμευσή του.
Την 8η Νοεμβρίου 2019 το πρωί, ευρισκόμενος σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη ψυχολογική κατάσταση και λόγω στερητικών συμπτωμάτων, ομολόγησε αυτοβούλως στον αστυνομικό που τον ανέκρινε ότι είχε σκοτώσει τον 43χρονο και οδήγησε τις αρχές τόσο στον τόπο του εγκλήματος όσο και σε όλα τα σημεία απόκρυψης των αντικειμένων. Ο αστυνομικός κατέθεσε ότι «αν δεν μας υποδείκνυε ο ίδιος τον χώρο που είχε αποκρύψει την καραμπίνα, σε καμία περίπτωση δεν θα την βρίσκαμε». Ο ίδιος αστυνομικός κατέθεσε επίσης ότι πριν από την απολογία του στον ανακριτή, ο κατηγορούμενος είχε μεταφερθεί στο νοσοκομείο λόγω στερητικών συμπτωμάτων.
Δύο καταδίκες, μία ισόβια ποινή και επικύρωση χωρίς ελαφρυντικά
Πρωτόδικα, το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Κω καταδίκασε τον κατηγορούμενο σε ισόβια κάθειρξη. Μετά από έφεση, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Δωδεκανήσου επανεξέτασε πλήρως την υπόθεση και με απόφασή του επικύρωσε ουσιαστικά την πρωτόδικη κρίση, επιβάλλοντας ισόβια κάθειρξη, συνολική ποινή φυλάκισης 12 μηνών, συνολική χρηματική ποινή 900 ευρώ και έξοδα ποινικής διαδικασίας 2.000 ευρώ. Ο καταδικασθείς κηρύχθηκε ένοχος χωρίς κανένα ελαφρυντικό για ανθρωποκτονία από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία κυνηγετικού όπλου, καθώς και παράνομη κατοχή όπλων και πυρομαχικών.
Το δικαστήριο απέρριψε όλους τους αυτοτελείς ισχυρισμούς που πρόβαλε η υπεράσπιση: τον μειωμένο καταλογισμό λόγω τοξικομανίας, τη μεταβολή της κατηγορίας σε ανθρωποκτονία εν βρασμώ ψυχικής ορμής, τα ελαφρυντικά ανάρμοστης συμπεριφοράς του παθόντος, ειλικρινούς μεταμέλειας και καλής συμπεριφοράς μετά την πράξη. Αιτιολόγησε την απόρριψη κυρίως με βάση τον μεθοδευμένο χαρακτήρα της πράξης, τη γρήγορη και οργανωμένη απόκρυψη των αποδεικτικών στοιχείων, και την κρίση ότι ο καταδικασθείς παρέμεινε λειτουργικός και με πλήρη συνείδηση τόσο κατά τη διάρκεια της ανθρωποκτονίας όσο και αμέσως μετά.
Με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο καταδικασθείς αμφισβητεί την επάρκεια της αιτιολογίας ως προς την απόρριψη του ισχυρισμού μειωμένου καταλογισμού βάσει του άρθρου 36 του Ποινικού Κώδικα. Το κεντρικό επιχείρημά του εδράζεται σε μια αντίφαση που εντοπίζει στο σκεπτικό της απόφασης: το Εφετείο αφενός παραδέχεται ότι προκύπτουν «ενδείξεις μακροχρόνιας χρήσης ηρωίνης αλλά και ψυχολογικής εξάρτησης υψηλής έντασης» και ότι ο κατηγορούμενος «ενσωμάτωσε τη χρήση ηρωίνης στον μηχανισμό αυτορρύθμισής του», αφετέρου καταλήγει ότι δεν πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 36 Π.Κ.
Με τον δεύτερο λόγο αναίρεσης, ο καταδικασθείς στρέφεται κατά της απόρριψης της ελαφρυντικής περίστασης που αφορά στη συμπεριφορά μετά την πράξη για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμα και κατά την κράτηση.
Ο αναιρεσείων ζητά από τον Άρειο Πάγο να γίνει δεκτή η αίτησή του και να αναιρεθεί η απόφαση 52/2024, ώστε να απαλλαγεί από κάθε κατηγορία και ποινή, επικαλούμενος και τυχόν αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενους λόγους που ο Άρειος Πάγος θα εντοπίσει κατά την εξέτασή της.
