Σε 550 τα θύματα μορφών βίας κατά γυναικών που αντιμετωπίσθηκαν τα τελευταία 7 χρόνια

Μπορεί να βρεθούν πρόσωπα που θα αμφι­σβη­τή­σουν ότι ένας θύτης θα θελήσει να ελέγξει τον βίαιό του χαρα­κτήρα, ωστόσο όλα συμ­φω­νούν ότι το θύμα θα έρθει η στιγμή που θα ζητήσει να σωθεί από την κακο­ποι­η­τική του σχέση. Η προ­σπά­θεια που γίνεται από την επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα και στην προ­κει­μένη περί­πτωση από τα επι­στη­μο­νικά στελέχη του Συμ­βου­λευ­τι­κού Κέντρου Γυναι­κών Δήμου Ρόδου απο­σκο­πεί στο να κατα­νο­ή­σει το θύμα την κατά­σταση στην οποία βρί­σκε­ται και να απο­φα­σί­σει να σωθεί. Στην προ­σπά­θεια αυτή υπάρ­χουν τρεις αντί­πα­λοι: η ενοχή – φόβος που νιώθει το θύμα, ο θύτης και ο χρόνος.

Η «δημο­κρα­τική», στη σειρά των ρεπορ­τάζ που έχει ξεκι­νή­σει για την ενδο­οι­κο­γε­νειακή και την έμφυλη βία, βρέθηκε στο Κέντρο Συμ­βου­λευ­τι­κής Υπο­στή­ρι­ξης Γυναι­κών Δήμου Ρόδου και συνο­μί­λησε με το επι­στη­μο­νικό του προ­σω­πικό: Εύη Μηνατσή, κοι­νω­νιο­λόγο – εγκλη­μα­το­λόγο, Δέσποινα Φακι­δα­ράκη, ψυχο­λόγο και Θεανώ Χρυσού, κοι­νω­νική λει­τουργό. Οι τρεις τους είναι «επι­στη­μό­νισ­σες» κι όχι «επι­στή­μο­νες», διότι μπορεί να φαντά­ζει εντελώς αδόκιμη και λάθος η θηλυκή απόδοση του κάθε επι­θε­τι­κού προσ­διο­ρι­σμού (η επι­στη­μό­νισσα, η πρυ­τά­νισσα, η εαυτή μου κ.λπ.), όμως οι ίδιες εξηγούν ότι «η ισότητα ξεκινά από τη γλώσσα, αυτήν κατα­νο­ούν τα παιδιά από τις πρώτες τάξεις του δημο­τι­κού σχο­λείου και απο­τε­λεί βασικό σκα­λο­πάτι στον αλλη­λο­σε­βα­σμό των φύλων».

Υπέμενε 40 χρόνια μια κακο­ποι­η­τική σχέση

«Το Κέντρο μας λει­τουρ­γεί στη Ρόδο από τα τέλη του 2013 και από τότε μέχρι σήμερα έχουμε δια­χει­ρι­στεί περίπου 550 περι­στα­τικά δια­φό­ρων μορφών βίας κατά των γυναι­κών στη Ρόδο», εξή­γη­σαν οι τρεις επι­στη­μό­νισ­σες στη δίωρη συνά­ντηση που είχαν με τη «δημο­κρα­τική». Στα παρα­δείγ­ματα που έφεραν για τα περι­στα­τικά ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας, μίλησαν για μια κυρία 70 ετών που ζήτησε τη βοήθειά τους, καθώς δεν άντεχε άλλο τον κακο­ποι­η­τικό της σύζυγο.

«Επί 40 χρόνια βίωνε μια σχέση κακο­ποί­η­σης, έφυγε και στην τσέπη της είχε μόνο λίγα ψιλά. Δεν άντεχε άλλο. Είχαμε και περί­πτωση γυναί­κας οικο­νο­μικά ανε­ξάρ­τη­της που τελικά δε μπόρεσε να φύγει από το πρό­βλημα».

Ο χρόνος στην προ­κει­μένη περί­πτωση δια­δρα­μα­τί­ζει σημα­ντικό ρόλο. Όλα ξεκι­νούν από μια στα­διακά αυξα­νό­μενη ένταση και έναν σύντροφο που κατη­γο­ρεί τη σύντροφό του με κάθε ευκαι­ρία: «…το φαγητό είναι πάλι ανάλατο…», «…εσύ φταις για τους κακούς βαθμούς των παιδιών στο σχολείο…», «…εσύ φταις για την οικο­νο­μική μου κατά­σταση…» (στις φωτο­γρα­φίες που συνο­δεύ­ουν το ρεπορ­τάζ υπάρχει πλήρης λίστα παρα­δειγ­μά­των). Το επόμενο στάδιο είναι η έκρηξη του θυμού με την εκδή­λωση της κακο­ποί­η­σης και το τρίτο στάδιο απο­τε­λεί τη «φάση του Παρα­δεί­σου» οπότε ο σύντρο­φος δικαιο­λο­γεί­ται για τη βίαιη συμπε­ρι­φορά του, απο­λο­γεί­ται, ζητά συγ­χώ­ρεση και συνήθως τη λαμ­βά­νει.

«Τις τρεις αυτές φάσεις τις ανα­γνω­ρί­ζουμε ως ένα μοτίβο που επι­στη­μο­νικά το ανα­γνω­ρί­ζουμε ως τον κύκλο της βίας. Πρό­κει­ται για μοτίβο που επα­να­λαμ­βά­νε­ται σε όλες τις περι­πτώ­σεις και όσο περνά ο χρόνος η τακτι­κό­τητά του γίνεται όλο και πιο συχνή και η έντασή του συνήθως είναι όλο και πιο έντονη».

Τα παιδιά μάς φέρνουν τις μητέρες τους

Μεταξύ των δράσεων του Συμ­βου­λευ­τι­κού Κέντρου Γυναι­κών Δήμου Ρόδου περι­λαμ­βά­νο­νται οι ομιλίες σε σχολεία.

«Στους μαθητές μιλάμε για τον αλλη­λο­σε­βα­σμό, τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα, την ισότητα των φύλων, τα έμφυλα στε­ρε­ό­τυπα και παράλ­ληλα συζη­τάμε μαζί τους για το φαι­νό­μενο της έμφυλης και ενδο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας. Προ­σπα­θούμε να τους δώσουμε να κατα­λά­βουν ότι κακο­ποί­ηση δεν είναι μόνο η σωμα­τική, αλλά είναι εξίσου σοβαρή μορφή βίας τόσο η ψυχο­λο­γική, όσο και η λεκτική. Υπήρξαν περι­πτώ­σεις γυναι­κών που μας δήλωσαν, ότι η προ­τροπή για να επι­σκε­φθούν το Κέντρο, έγινε από τα έφηβα παιδιά τους, τα οποία είχε τύχει να παρα­κο­λου­θή­σουν σχετική ομιλία».

Τα τρία στελέχη του Κέντρου εξή­γη­σαν στη ‘δ’ ότι υπάρχει ένας ‘’αόρατος’’ αριθμός περι­στα­τι­κών βίας και πρό­κει­ται για όλα εκείνα που δεν καταγ­γέλ­λο­νται ή που δεν ανα­ζη­τούν βοήθεια από ειδι­κούς. Σε αυτόν περι­λαμ­βά­νο­νται και πολλά περι­στα­τικά άσκησης ψυχο­λο­γι­κής και λεκτι­κής βίας, τα οποία απο­θαρ­ρύ­νουν τις γυναί­κες να τα καταγ­γεί­λουν, καθώς κατά την εκτί­μησή τους μόνο η σωμα­τική βία αφήνει εμφανή σημάδια, με απο­τέ­λε­σμα να πιστεύ­ουν ότι δε θα δικαιω­θούν. Στο περα­σμένο ρεπορ­τάζ της ‘δ’ ανα­λύ­θη­καν τα «κρυφά περι­στα­τικά» που σοβούν και βασα­νί­ζουν βουβά το μαλακό υπο­γά­στριο της κοι­νω­νίας.

Πώς γίνεται η δια­χεί­ριση ενός περι­στα­τι­κού

Τα στοι­χεία δεί­χνουν ότι μία στις τρεις γυναί­κες, του­λά­χι­στον μία φορά στη ζωή της θα πέσει θύμα σωμα­τι­κής, ψυχο­λο­γι­κής ή σεξουα­λι­κής βίας. Τα ίδια στοι­χεία (της Γ.Γ. Δημο­γρα­φι­κής και Οικο­γε­νεια­κής Πολι­τι­κής και Ισό­τη­τας των Φύλων, του Υπουρ­γείου Εργα­σίας & Κοι­νω­νι­κών Υπο­θέ­σεων) απο­τυ­πώ­νουν ότι θύματα βίας είναι όλες οι γυναί­κες, ανε­ξαρ­τή­τως μορ­φω­τι­κού επι­πέ­δου ή οικο­νο­μι­κής κατά­στα­σης. Μία στις πέντε είναι πανε­πι­στη­μια­κής εκπαί­δευ­σης, μία στις τρεις είναι από­φοιτη λυκείου και μόνο μία στις 100 είναι αναλ­φά­βητη.

«Εκείνο που κάνουμε στο Κέντρο είναι η ψυχο­κοι­νω­νική, νομική στήριξη και πλη­ρο­φό­ρηση των δικαιω­μά­των τους, με σκοπό την πολύ­πλευρη ενδυ­νά­μωση των γυναι­κών που ζητούν τη βοήθειά μας. Τηρώ­ντας αυστηρά τους κανόνες πλήρους ανω­νυ­μίας τις βοη­θούμε να κατα­νο­ή­σουν την κατά­σταση στην οποία βρί­σκο­νται, τις βοη­θούμε να κατα­λά­βουν ότι δεν ευθύ­νο­νται οι ίδιες για αυτό που τους συμ­βαί­νει. Η κατα­νό­ηση του προ­βλή­μα­τος είναι το πρώτο βήμα. Σε αυτό το πλαίσιο της κακο­ποι­η­τι­κής σχέσης τις βοη­θούμε και φτιά­χνουμε ένα Σχέδιο Δια­φυ­γής προς ένα ασφαλές περι­βάλ­λον. Φτιά­χνουμε το Σχέδιο αν υπάρχει χρόνος, καθώς υπάρ­χουν περι­στα­τικά που πια δεν υπάρχει χρόνος. Πρέπει να φύγουν αμέσως».

Οι γυναί­κες θύματα βίας στο Κέντρο κατα­λα­βαί­νουν ότι δεν υπάρ­χουν αδιέ­ξοδα, μίας και πολύ συχνά κατα­κλύ­ζο­νται από το φόβο για την αφαί­ρεση της επι­μέ­λειας των παιδιών τους, της προ­ο­πτι­κής να μείνουν στο δρόμο και να μην μπορούν να συνε­χί­σουν τη ζωή τους. Για τις γυναί­κες θύματα βίας υπάρχει ο Ξενώνας Φιλο­ξε­νίας Γυναι­κών Θυμάτων Βίας στον οποίο μπορούν να παρα­μεί­νουν για τρεις μήνες και ακο­λού­θως μπορούν να αιτη­θούν την υπαγωγή τους σε προ­γράμ­ματα και δομές που θα τις υπο­στη­ρί­ξουν την επόμενη ημέρα.

«Προ­σφέ­ρουμε στις γυναί­κες Εργα­σιακή Συμ­βου­λευ­τική, τις βοη­θούμε να φτιά­ξουν το βιο­γρα­φικό τους, να προ­ε­τοι­μα­στούν για μία εργα­σιακή συνέ­ντευξη και να ανα­πτύ­ξουν τις δεξιό­τη­τές τους. Υπο­στη­ρί­ζο­νται στο να θέσουν επαγ­γελ­μα­τι­κούς στόχους, τις καθο­δη­γούμε προς την κατεύ­θυνση κατα­νό­η­σης των δυνατών τους σημείων, να νιώσουν αυτο­πε­ποί­θηση και να πάρουν τις ζωές τους στα χέρια τους. Όπου μπο­ρούμε βοη­θούμε και στο να βρουν δουλειά. Γενικά, βγαί­νο­ντας από όλο αυτό, οι γυναί­κες τα πάνε πολύ καλά. Αυτά τα 550 και πλέον περι­στα­τικά που έχουμε δια­χει­ρι­στεί στα χρόνια λει­τουρ­γίας του Κέντρου μας έχουμε δει γυναί­κες που δεν είχαν εργα­στεί ποτέ στο παρελ­θόν να κατα­φέρ­νουν να σταθούν στα πόδια τους και να χτίζουν επαγ­γελ­μα­τι­κές καριέ­ρες».

Οι θύτες συνήθως μένουν πίσω κι αν στη Ρόδο είχαμε 550 γυναί­κες θύματα κακο­ποί­η­σης, σημαί­νει ότι στο νησί υπάρ­χουν γνωστοί σχεδόν 550 θύτες. Ο αριθμός θυμάτων και θυτών δεν είναι ίδιος, διότι υπάρ­χουν περι­στα­τικά αριθμού γυναι­κών που κακο­ποι­ή­θη­καν από τον ίδιο άντρα. Από αυτό εδώ το σημείο θα ξεκι­νή­σει και το επόμενο ρεπορ­τάζ. Τι συμ­βαί­νει με τους θύτες που κυκλο­φο­ρούν στην κοι­νω­νία;