ΙNSETE-ETE : “Μετατροπή της Ρόδου σε αειφόρο προορισμό, πρότυπο για την υπόλοιπη Ελλάδα”

Οι με­λέ­τες του Ιnsete και της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας προ­τάσ­σουν, με­τα­ξύ άλλων, βα­σι­κά έργα σε υπο­δο­μές, για την αλ­λα­γή του του­ρι­στι­κού μο­ντέ­λου και την εξα­σφά­λι­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού τη μετά Covid 19 πε­ρί­ο­δο

Το Ιν­στι­τού­το του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων πραγ­μα­το­ποί­η­σε με­λέ­τη  για τις: «Επεν­δύ­σεις σε Δη­μό­σιες Υπο­δο­μές για τη βελ­τί­ω­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού τομέα», τα απο­τε­λέ­σμα­τα της οποί­ας κα­τα­γρά­φουν τις ανά­γκες σε δη­μό­σια έργα. Αντί­στοι­χα και η Εθνι­κή Τρά­πε­ζα, στην νέα μελέτη της Διεύθυν­σης Οι­κο­νο­μι­κής Ανάλυσης της Εθνι­κής Τράπεζας θε­ω­ρεί κα­τα­λυ­τι­κή την ανα­βάθ­μι­ση υπο­δο­μών για την αλ­λα­γή του­ρι­στι­κού μο­ντέ­λου, εξε­τά­ζο­ντας τις απα­ραίτητες ενέργειες που θα κα­τα­στήσουν τον κλάδο αντα­γω­νι­στι­κό στις νέες συνθήκες, υπό το πρίσμα του Σχεδίου Ανάκαμ­ψης για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία .

Τα έργα που προ­τάσ­σουν οι του­ρι­στι­κοί φο­ρείς 

Στη με­λέ­τη του Ιnsete, οι άμεσα εν­δια­φε­ρό­με­νοι του του­ρι­στι­κού τομέα ανα­δει­κνύ­ουν μια σειρά από «εμ­βλη­μα­τι­κά-κο­ρυ­φαία» προ­τει­νό­με­να έργα, με βάση μια σαφή δια­δι­κα­σία αξιο­λό­γη­σης της δυ­να­μι­κής του του­ρι­σμού στην πε­ριο­χή, της ωρι­μό­τη­τας του κάθε έργου και των ανα­με­νό­με­νων ωφε­λειών για τη βελ­τί­ω­ση της του­ρι­στι­κής εμπει­ρί­ας.

Στα προ­τει­νό­με­να, λοι­πόν νέα έργα που έχουν εν­δε­χο­μέ­νως τη δυ­να­τό­τη­τα να απο­τε­λέ­σουν «εμ­βλη­μα­τι­κά-κο­ρυ­φαία» έργα για την ανά­πτυ­ξη του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού και προ­κρί­νο­νται μέσα από την αξιο­λό­γη­ση στη με­λέ­τη είναι τα εξής:

-Μη­τρο­πο­λι­τι­κό συ­νε­δρια­κό κέ­ντρο στην Αθήνα για την ανά­πτυ­ξη του συ­νε­δρια­κού του­ρι­σμού με­γά­λων συ­νε­δρί­ων και την κα­θιέ­ρω­ση της  Ελ­λά­δας ως ση­μα­ντι­κού διε­θνούς συ­νε­δρια­κού προ­ο­ρι­σμού.

-Πα­ρά­κτιο μέ­τω­πο της Αθή­νας: ανα­μόρ­φω­ση του πα­ρα­λια­κού με­τώ­που της Ατ­τι­κής, ώστε να βελ­τιω­θεί η ει­κό­να του προ­ο­ρι­σμού και να εμπλου­τι­σθεί το του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν της Αθή­νας, επι­τρέ­πο­ντας την αύ­ξη­ση της διάρ­κειας πα­ρα­μο­νής των του­ρι­στών και της δα­πά­νης τους.

-Ανα­βάθ­μι­ση τε­λω­νεια­κών σταθ­μών στα σύ­νο­ρα με Βαλ­κα­νι­κές χώρες για διευ­κό­λυν­ση της ει­σό­δου των του­ρι­στών και τη βελ­τί­ω­ση της ει­κό­νας της χώρας.

–Με­τα­τρο­πή της Ρόδου σε αει­φό­ρο προ­ο­ρι­σμό, σε συν­δυα­σμό με την βελ­τί­ω­ση του οδι­κού δι­κτύ­ου, ώστε να αντα­πο­κρι­θεί στις ανά­γκες της σύγ­χρο­νης αγο­ράς και να απο­τε­λέ­σει πρό­τυ­πο για την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα. Το έργο αυτό έχει μα­κρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα και απαι­τεί τον σχε­δια­σμό και την υλο­ποί­η­ση ενός απαι­τη­τι­κού επι­χει­ρη­σια­κού προ­γράμ­μα­τος και πε­ρι­λαμ­βά­νει εν­δει­κτι­κά ενέρ­γειες δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των, μεί­ω­σης ενερ­γεια­κού απο­τυ­πώ­μα­τος, ηλε­κτρο­κί­νη­σης των ΜΜΜ, εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας κ.α.

-Βελ­τί­ω­ση της οδι­κής σή­μαν­σης ώστε να διευ­κο­λυν­θούν οι τα­ξι­διώ­τες-πε­ρι­η­γη­τές με απώ­τε­ρο στόχο την μεί­ω­ση της επο­χι­κό­τη­τας και την αύ­ξη­ση των του­ρι­στι­κών ρευ­μά­των προς λι­γό­τε­ρο πο­λυ­σύ­χνα­στες πε­ριο­χές.

-Χώρος στάθ­μευ­σης του­ρι­στι­κών λε­ω­φο­ρεί­ων στην Αθήνα ώστε να απο­συμ­φο­ρη­θεί η κυ­κλο­φο­ρία κατά τις πε­ριό­δους αιχ­μής.

-Ανά­πλα­ση ΔΕΘ για την προ­ώ­θη­ση του MICE στην πόλη της Θεσ­σα­λο­νί­κης και τον εμπλου­τι­σμό των δρα­στη­ριο­τή­των city break που προ­σφέ­ρει η πόλη.

-To υφι­στά­με­νο αε­ρο­δρό­μιο Ηρα­κλεί­ου χρειά­ζε­ται ολο­κλη­ρω­τι­κή ανα­καί­νι­ση για τη σωστή εξυ­πη­ρέ­τη­ση των πολ­λών επι­σκε­πτών της Κρή­της, μέχρι την ολο­κλή­ρω­ση του νέου αε­ρο­δρο­μί­ου στο Κα­στέ­λι.

-Προ­στα­σία ακτών από τη διά­βρω­ση

-Κα­τα­σκευή νέου λι­μα­νιού στη Σα­ντο­ρί­νη

Οι γε­νι­κό­τε­ρες υπο­δο­μές 

Πέραν των συ­γκε­κρι­μέ­νων έργων κα­τα­γρά­φο­νται και οι πο­λυ­σχι­δείς ανά­γκες σε υπο­δο­μές στο σύ­νο­λο της χώρας: Σύμ­φω­να με τα ευ­ρή­μα­τα της με­λέ­της, απαι­τού­νται κυ­ρί­ως, δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις σε υπο­δο­μές που στο­χεύ­ουν σε ενί­σχυ­ση της συν­δε­σι­μό­τη­τας, της εμπει­ρί­ας πρό­σβα­σης και με­τα­κί­νη­σης, τη λει­τουρ­γία συ­νο­λι­κά του προ­ο­ρι­σμού, την προ­σέλ­κυ­ση νέων επι­σκε­πτών, τη βελ­τί­ω­ση της του­ρι­στι­κής εμπει­ρί­ας γε­νι­κά, τη  δη­μιουρ­γία νέων εμπει­ριών, την  προ­ώ­θη­ση της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης και έργα με με­γά­λη και πολ­λα­πλα­σια­στι­κή επί­δρα­ση.

Τα προ­τει­νό­με­να έργα κα­λύ­πτουν το σύ­νο­λο των πε­ρι­φε­ρειών της χώρας, ανά­λο­γα με τις ανά­γκες της κάθε μιας. Στον κα­τά­λο­γο έργων πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις σχε­τι­κές με:

-Αε­ρο­δρό­μια: Ανα­γκαί­ες ανα­βαθ­μί­σεις, επε­κτά­σεις και εκ­συγ­χρο­νι­σμοί υπο­δο­μών

-Λι­μά­νια και μα­ρί­νες: Ανα­βάθ­μι­ση του­ρι­στι­κών λι­μέ­νων, αξιο­ποι­ή­σεις λι­μα­νιών, επε­κτά­σεις και ανα­βαθ­μί­σεις λι­με­νι­κών υπο­δο­μών και μα­ρι­νών, δί­κτυο του­ρι­στι­κών λι­μέ­νων, κλπ.

-Στο­χευ­μέ­νες πα­ρεμ­βά­σεις / επε­κτά­σεις του οδι­κού δι­κτύ­ου και έργα οδι­κής σή­μαν­σης και ασφά­λειας

-Έργα δια­σύν­δε­σης με­τα­φο­ρι­κών μέσων: π.χ. δια­σύν­δε­ση αε­ρο­δρο­μί­ου Θεσ­σα­λο­νί­κης με μετρό Θεσ­σα­λο­νί­κης, δια­σύν­δε­ση αε­ρο­δρο­μί­ου Αθη­νών με λι­μέ­να Λαυ­ρί­ου κ.α.

-Έργα κοι­νής ωφέ­λειας όπως επάρ­κεια ύδρευ­σης, δια­χεί­ρι­ση υγρών και στε­ρε­ών απο­βλή­των, ανα­μόρ­φω­ση και προ­στα­σία πα­ρα­λια­κών με­τώ­πων, προ­στα­σία ακτών από την διά­βρω­ση, αντι­πλημ­μυ­ρι­κά έργα, υπο­γειο­ποί­η­ση κα­λω­δί­ων, κατ’ αρχάς στους πα­ρα­δο­σια­κούς οι­κι­σμούς

-Έργα ενί­σχυ­σης εμπει­ριών όπως η δη­μιουρ­γία δι­κτύ­ου μο­νο­πα­τιών, πε­ρι­πα­τη­τι­κών και πο­δη­λα­τι­κών δια­δρο­μών, καθώς και βελ­τιώ­σεις σε αρ­χαιο­λο­γι­κούς χώ­ρους και πο­λι­τι­στι­κά αξιο­θέ­α­τα

Οι προ­τά­σεις για τη δη­μιουρ­γία και βελ­τί­ω­ση κρί­σι­μων για τους προ­ο­ρι­σμούς δη­μό­σιων υπο­δο­μών, βα­σί­στη­κε σε εκτε­νή πρω­το­γε­νή έρευ­να μέσω ηλε­κτρο­νι­κού ερω­τη­μα­το­λο­γί­ου στα μέλη του ΣΕΤΕ, σε συ­νερ­γα­σία με την εξει­δι­κευ­μέ­νη εται­ρεία συμ­βού­λων GBR Consulting. Η με­λέ­τη δεν κα­λύ­πτει θε­μα­τι­κές κα­τη­γο­ρί­ες δη­μο­σί­ων υπο­δο­μών όπως είναι οι υπο­δο­μές ψη­φια­κής τε­χνο­λο­γί­ας, η ενερ­γεια­κή ανα­βάθ­μι­ση κτι­ρί­ων, οι υπο­δο­μές ενέρ­γειας, κλπ.

Οπως το­νί­ζε­ται και στο πρό­σφα­το «Σχέ­διο Ανά­πτυ­ξης για την Ελ­λη­νι­κή Οι­κο­νο­μία» (Έκ­θε­ση Πισ­σα­ρί­δη): «Ο εμπλου­τι­σμός και η ανα­βάθ­μι­ση του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος απαι­τούν συ­ντο­νι­σμέ­νες δρά­σεις από ιδιω­τι­κούς και δη­μό­σιους φο­ρείς. Ένα σύ­νο­λο δρά­σε­ων αφορά την ενί­σχυ­ση των υπο­δο­μών, κυ­ρί­ως στις με­τα­φο­ρές αλλά και στην ενέρ­γεια, την ύδρευ­ση, τη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των κ.α. Η ενί­σχυ­ση των υπο­δο­μών μπο­ρεί να συμ­βάλ­λει ση­μα­ντι­κά στις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές του του­ρι­στι­κού τομέα, καθώς και στην ποιό­τη­τα ζωής των μό­νι­μων κα­τοί­κων».  

Όπως επι­ση­μαί­νει το Ιnsete, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα προ­τει­νό­με­να έργα αφε­νός συ­νά­δουν σε πολύ με­γά­λο βαθμό με τις προ­τά­σεις της πα­ρα­πά­νω Έκ­θε­σης και αφε­τέ­ρου ικα­νο­ποιούν τα κρι­τή­ρια της αει­φο­ρί­ας – συχνά σε συν­δυα­σμό με ενέρ­γειες για ψη­φιο­ποί­η­ση – και συμ­βάλ­λουν στη δη­μιουρ­γία ενός ανα­βαθ­μι­σμέ­νου, εξω­στρε­φούς, αντα­γω­νι­στι­κού και βιώ­σι­μου πλαι­σί­ου ανά­πτυ­ξης, ει­δι­κά για την ενί­σχυ­ση του του­ρι­σμού και γε­νι­κό­τε­ρα του συ­νό­λου της οι­κο­νο­μί­ας. Για τον λόγο αυτό εκτι­μά­ται ότι πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια για να εντα­χθούν στα ευ­ρω­παϊ­κά προ­γράμ­μα­τα χρη­μα­το­δό­τη­σης των αμέ­σως επό­με­νων ετών, όπως  είναι το Τα­μείο Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας και το νέο ΕΣΠΑ.

 Tι λέει η ΕΤΕ 

Στις άμε­σες στρα­τη­γι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες ανα­φέ­ρε­ται η έτερη με­λέ­τη της Εθνι­κής Τρά­πε­ζας, με τη ματιά πλέον στην ερχόμενη θε­ρι­νή περίοδο. «Ο του­ρι­στι­κός τομέας είναι στο προ­σκήνιο ως ο κλάδος που έχει δε­χθεί το εντο­νότερο πλήγμα από τη συ­νε­χι­ζόμενη παν­δη­μία (η οποία ανέκοψε την ισχυ­ρά ανο­δι­κή πορεία των του­ρι­στι­κών ροών στην Ελλάδα κατά την τε­λευ­ταία 8ετία). Καθώς η υγειο­νο­μι­κή κρίση δη­μιουρ­γεί νέες τάσεις στην επι­λο­γή τα­ξι­διω­τι­κών προ­ο­ρι­σμών (απαι­τώντας αντα­γω­νι­στι­κές υπη­ρε­σίες σε όρους ασφάλειας και ποιότητας), διαρ­θρω­τι­κά ζητήματα των ελ­λη­νι­κών ξε­νο­δο­χείων (κυρίως η έμφαση στο μοντέλο μα­ζι­κού του­ρι­σμού) ανάγο­νται σε άμεσες στρα­τη­γι­κές προ­τε­ραιότητες», ανα­φέ­ρε­ται σχε­τι­κά.

Όπως ανα­φέ­ρει η με­λέ­τη της ΕΤΕ, η παν­δη­μία που προ­κλήθηκε από τον covid-19 και τα μέτρα που λήφθη­καν για την αντι­με­τώπισή της έπλη­ξαν την του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία, έναν από τους ση­μα­ντι­κότε­ρους σε συμ­βο­λή κλάδους της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μίας (με τις του­ρι­στι­κές ει­σπράξεις να καλύπτουν το 1⁄4 των εξα­γω­γών αγαθών και υπη­ρε­σιών). Ει­δι­κότερα, ο κύκλος ερ­γα­σιών των ελ­λη­νι­κών ξε­νο­δο­χείων σχεδόν μη­δε­νίστηκε στο τρίμηνο Απρι­λίου-Ιουνίου 2020, ενώ στο καλύτερο δίμηνο της φε­τι­νής περιόδου (Αυγ.-Σεπτ.) σημείωσε πτώση της τάξης του 60% (-35% για τα ξε­νο­δο­χεία που λει­τούργη­σαν), έναντι μέσης πτώσης 12% στον λοιπό επι­χει­ρη­μα­τι­κό τομέα.

Βάσει αυτής της δυ­σμε­νούς εικόνας, η ζήτηση του κλάδου αναμένεται να ση­μειώσει ετήσια πτώση της τάξης του 75% (-80% από το εξω­τε­ρι­κό και 45% από την Ελλάδα), οδηγώντας σε απώλειες του­ρι­στι­κών ει­σπράξεων της τάξης των €15 δις για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία το 2020. Όπως απο­τυ­πώνεται στα ευρήματα της έρευ­νας της ΕΤΕ σε μι­κρο­με­σαία ξε­νο­δο­χεία, το με­γα­λύτερο πλήγμα από την παν­δη­μία δέχτη­καν τα νησιά, κυρίως λόγω υψηλής εξάρτη­σης από τουρίστες εξω­τε­ρι­κού (που λόγω πε­ριο­ρι­σμών στις διε­θνείς με­τα­κι­νήσεις πιέστη­καν πε­ρισ­σότερο). Ως θε­τι­κό ση­μειω­νε­ται, ότι παρά τη σφο­δρότητα της κρίσης, τα νη­σιω­τι­κά ξε­νο­δο­χεία έχουν ισχυ­ρό οπλο­στάσιο για τη μετάβαση στην επόμενη μέρα (δη­λα­δη, υγιή σε μεγάλο βαθμό χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κή εικόνα προ κρι­σης, και πρόσφατα πραγ­μα­το­ποι­θείσες επεν­δύσεις αναβάθμι­σης ποιότητας).

Η επέλαση της παν­δη­μίας φαίνεται να προ­κα­λεί με­τα­βο­λές στα κριτήρια επι­λο­γής τα­ξι­διω­τι­κών προ­ο­ρι­σμών, με την πα­ρο­χή ποιο­τι­κών υπη­ρε­σιών και την εξα­σφάλιση υγειο­νο­μι­κής ασφάλειας να απο­κτά εξέχουσα ση­μα­σία (προ­τε­ραιότητα για το 1⁄2 των του­ρι­στών στις βα­σι­κές χώρες προέλευ­σης). Έτσι, η νέα κα­νο­νι­κότητα αναμένεται να είναι αρ­κε­τά δια­φο­ρε­τι­κή σε σχέση με το πα­ρελ­θόν, με αυ­ξη­μένο αντα­γω­νι­σμό όσον αφορά την προσέλκυση ξένων του­ρι­στών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα είναι ευ­και­ρία να απα­γκι­στρω­θεί από το μοντέλο μα­ζι­κού του­ρι­σμού που χα­ρα­κτη­ρίζεται από έντονα στοι­χεία επο­χι­κότητας, υψηλό πο­σο­στό ξε­νο­δο­χείων χα­μη­λής ποιότητας και εξάρτηση από πρα­κτο­ρεία εξω­τε­ρι­κού. Ο με­τα­σχη­μα­τι­σμός του κλάδου χρειάζεται επένδυση σε ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες και υπο­δο­μές, με παράλληλη προώθηση ενός ολο­κλη­ρω­μένου του­ρι­στι­κού προϊόντος που θα αφορά όλη τη διάρκεια του έτους. Προς αυτή την κατεύθυνση απαι­τούνται ενέργειες:

Από την πλευ­ρά των επι­χει­ρήσεων, χρειάζεται στρα­τη­γι­κή στόχευση για την αύξηση πο­λυ­τε­λών ξε­νο­δο­χείων, δε­δο­μένου ότι οι μονάδες 4-5 αστέρων καλύπτουν 23% των ελ­λη­νι­κών ξε­νο­δο­χείων, έναντι 65% στη Μεσόγειο. Αξιο­ση­μείωτο είναι ότι η τάση αναβάθμι­σης είναι ήδη εμ­φα­νής, καθώς οι  συ­γκε­κρι­μένες κα­τη­γο­ρίες σημείωσαν αύξηση 57% την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία στην Ελλάδα (με δι­πλα­σια­σμό των ξε­νο­δο­χείων 5 αστέρων), έναντι μείωσης 15% σε μονάδες 1-2 αστέρων. Τα πο­λυ­τε­λή ξε­νο­δο­χεία μπο­ρούν να προ­σελ­κύσουν τουρίστες υψηλής δαπάνης ενώ παράλληλα πα­ρου­σιάζουν καλύτερες επιδόσεις από χα­μη­λότερης ποιότητας ξε­νο­δο­χεία. Συ­γκε­κρι­μένα, φάνηκαν πιο αν­θε­κτι­κά στην τρέχουσα κρίση (με 62% του τομέα να έχει υγιή στόχευση, έναντι 27% για ξε­νο­δο­χεία 1-2 αστέρων), ενώ αναμένουν μικρότερη πτώση πωλήσεων το 2020 (35%, έναντι 50% για τα 1-2 αστέρων).

Επι­τα­κτι­κή κρίνεται επίσης η επίλυση δια­χρο­νι­κών ζη­τη­μάτων ελ­λι­πούς διασύνδε­σης των νησιών με τους τόπους προέλευ­σης των του­ρι­στών. Ει­δι­κότερα, βάσει της έρευ­νας της ΕΤΕ, το 60% των ξε­νο­δο­χεια­κών ΜμΕ σε νησιά δηλώνει πως η διασύνδεση απο­τε­λεί τρο­χο­πέδη στην δρα­στη­ριότητά τους, ενώ σαν βα­σι­κή ευ­και­ρία ανάπτυ­ξης ανα­γνω­ρίζουν την αναβάθμιση των υπο­δο­μών λι­μα­νιών και αε­ρο­δρο­μίων της χώρας.

«Αξιο­ση­μείωτο είναι ότι αυτή η διαπίστωση από την πλευ­ρά των επι­χει­ρήσεων συμ­βα­δίζει με τα συ­μπε­ράσματα του Σχεδίου Ανάπτυ­ξης για τον κλάδο (έκθεση Πισ­σα­ρίδη, Νοέμβριος 2020), καθώς η αναβάθμιση υπο­δο­μών υπο­γραμ­μίζεται ως μία από τις βα­σι­κές προ­τε­ραιότητες για τη μελ­λο­ντι­κή ανάπτυξη του κλάδου. Η «συμ­φω­νία» ακα­δη­μαϊκών και αγοράς για την εν­δε­δειγ­μένη κατεύθυνση που πρέπει να ακο­λου­θη­θεί παρέχει ένα κα­θα­ρό μήνυμα πο­λι­τι­κής», ανα­φέ­ρει η Διεύ­θυν­ση Με­λε­τών της Εθνι­κής.

Πηγή: newmoney.gr