Αγνωστο πώς θα τιμολογείται το ρεύμα μετά τον Ιούνιο

Θολό παρα­μέ­νει το τοπίο γύρω από τον τρόπο τιμο­λό­γη­σης του ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος ενάμιση μήνα πριν τη λήξη του νέου μοντέ­λου που καθιε­ρώ­θηκε τον περα­σμένο Αύγου­στο σε αντι­κα­τά­σταση της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής. Το νέο μοντέλο της τιμο­λό­γη­σης ανά μήνα και ανα­κοί­νω­σης των τιμο­λο­γίων 10 ημέρες νωρί­τερα λήγει στις 2 Ιουλίου με το ΥΠΕΝ να έχει υπο­βά­λει στην Κομι­σιόν αίτημα παρά­τα­σης έως το τέλος του 2023 και παράλ­ληλα αίτημα παρά­τα­σης για το ίδιο διά­στημα του μηχα­νι­σμού ανά­κτη­σης υπε­ρε­σό­δων των ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γών από τη χον­δρε­μπο­ρική αγορά (πλαφόν) που εκπνέει στις 30 Ιουνίου.

Οι Βρυ­ξέλ­λες από την εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται μέχρι στιγμής φέρο­νται να αντι­με­τω­πί­ζουν θετικά το αίτημα για την παρά­ταση του πλαφόν στην χον­δρε­μπο­ρική αγορά , παρ ότι αξιο­λο­γούν ότι η απο­κλι­μά­κωση των τιμών έχει επα­να­φέ­ρει την αγορά σε μια τροχιά κανο­νι­κό­τη­τας. Eχουν δώσει εξάλλου ήδη το «πράσινο» φως για την παρά­ταση του γνωστού ως «ιβη­ρι­κού» μοντέ­λου που ενέ­κρινε κατ εξαί­ρεση πέρυσι για τις αγορές της Ισπα­νίας και της Πορ­το­γα­λίας, κάτι που η πολι­τική ηγεσία του ΥΠΕΝ αξιο­λο­γεί ως πρό­κριμα και για τη στάση της απέ­να­ντι στο ελλη­νικό αίτημα. Θα πρέπει να σημειω­θεί ότι ο μηχα­νι­σμός του πλαφόν στην χον­δρε­μπο­ρική αγορά απο­τέ­λεσε τον βασικό αιμο­δότη του Ταμείου Ενερ­γεια­κής Μετά­βα­σης για τη χρη­μα­το­δό­τηση των λογα­ρια­σμών ρεύ­μα­τος. Από την 1η Ιουλίου πέρυσι που τέθηκε σε ισχύ μέχρι και τις πρώτες ημέρες του Μαΐου 2023 έχει ενι­σχύ­σει το ΤΕΜ με έσοδα της τάξης των 3,255 δισ. ευρώ.

Αντί­θετα, οι αρμό­διες αρχές των Βρυ­ξελ­λών με έντονο σκε­πτι­κι­σμό αντι­με­τω­πί­ζουν την παρά­ταση ισχύος του μοντέ­λου τιμο­λό­γη­σης στην λιανική αγορά. Αυτό έγινε σαφές, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, στις συνα­ντή­σεις που είχε στην Αθήνα η γενική διευ­θύ­ντρια Ενέρ­γειας της ΕΕ Ditte Juul-Jorgensen με την πολι­τική ηγεσία του ΥΠΕΝ καθώς και εκπρο­σώ­πους της αγοράς ηλε­κτρι­σμού στο πλαίσιο της συμ­με­το­χής της στο φόρουμ των Δελφών. Τόσο η πλευρά των παρα­γω­γών όσο και κυρίως η πλευρά των προ­μη­θευ­τών διά του συν­δέ­σμου τους (ΕΣΠΕΝ) έθεσε με έμφαση στην κ. Juul-Jorgensen το ζήτημα της κατάρ­γη­σης του νέου μοντέ­λου τιμο­λό­γη­σης με το επι­χεί­ρημα ότι επη­ρέ­ασε σημα­ντικά τον αντα­γω­νι­σμό, προ­σθέ­το­ντας στρε­βλώ­σεις.

Σε αντί­θεση με τον μηχα­νι­σμό του πλαφόν στην χον­δρε­μπο­ρική αγορά, το θετικό απο­τύ­πωμα του οποίου δεν έχει αμφι­σβη­τη­θεί, το νέο μοντέλο τιμο­λό­γη­σης στη λιανική από τους πρώτους μήνες εφαρ­μο­γής του επι­βε­βαί­ωσε τις ανη­συ­χίες που είχαν εκφρα­στεί για τις επι­πτώ­σεις στις τιμές, στον αντα­γω­νι­σμό και στις ανε­ξό­φλη­τες οφειλές από κατα­να­λω­τές που θα κάνουν κατά­χρηση της δυνα­τό­τη­τας αλλαγής προ­μη­θευτή ανά μήνα, τις οποίες και θα λάβει σοβαρά υπόψη της η Κομι­σιόν στην αξιο­λό­γησή του αιτή­μα­τος παρά­τα­σης της εφαρ­μο­γής του.

Είναι κοινό το συμπέ­ρα­σμα ότι το νέο μοντέλο τιμο­λό­γη­σης οδήγησε στο επι­θυ­μητό τελικό πολι­τικό απο­τέ­λε­σμα, με επι­πλέον όμως κόστος για το κράτος και τους κατα­να­λω­τές αλλά και σημα­ντικό ρίσκο για τους προ­μη­θευ­τές. Ειδι­κο­τερα:

Οι μηνιαίες τιμές που ανα­κοί­νω­σαν οι πάροχοι από τον Αύγου­στο και μετά που εφαρ­μό­στηκε το νέο μοντέλο τιμο­λό­γη­σης ενσω­μα­τώ­νουν τις πιο ακραίες προ­βλέ­ψεις για την εξέλιξη της χον­δρε­μπο­ρι­κής τιμής, μετα­φέ­ρο­ντας στα τιμο­λό­για το υψηλό ρίσκο πρό­βλε­ψης της εξέ­λι­ξης της τιμής, εν μέσω έντονης μετα­βλη­τό­τη­τας της αγοράς. Αυτό πολ­λα­πλα­σί­ασε το κόστος που θα μετέ­φερε στους λογα­ρια­σμούς ρεύ­μα­τος η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής, κάτι που βέβαια δεν έγινε αντι­λη­πτό στους κατα­να­λω­τές αφού καλύ­φτηκε με γεν­ναίες επι­δο­τή­σεις. Σύμφωνα με τα στοι­χεία που επε­ξερ­γά­στηκε η «K», τα οποία βασί­ζο­νται σε επίσημα στοι­χεία του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας, του ΑΔΜΗΕ και του ΔΕΔΔΗΕ, μόνο για το δίμηνο Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου, το συνο­λικό κόστος ρεύ­μα­τος για τη χαμηλή τάση ήταν αυξη­μένο κατά 1,11 δισ. ευρώ παρα­πάνω απ’ ότι θα ήταν εάν είχε τιμο­λο­γη­θεί με τη ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής.

Οι υψηλές επι­δο­τή­σεις για την κάλυψη των «φου­σκω­μέ­νων» λογα­ρια­σμών αφενός δημιούρ­γη­σαν υπε­ρέ­σοδα για τους προ­μη­θευ­τές και αφε­τέ­ρου έστει­λαν λάθος σήματα στους κατα­να­λω­τές σε σχέση με την εξοι­κο­νό­μηση, ζήτημα που έχει επι­ση­μαν­θεί τόσο από τον ΟΟΣΑ στην τελευ­ταία έκθεσή του, όσο και από τον ΙΕΑ με την επι­σή­μανση ότι θα ήταν πιο απο­τε­λε­σμα­τική η ενί­σχυση των κατα­να­λω­τών μέσω άμεσων επι­δο­τή­σεων και φορο­α­παλ­λα­γών.

Η αδιαμ­φι­σβή­τητη παρα­γωγή υπε­ρε­σό­δων στη λιανική αγορά υπο­χρέ­ωσε τον υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστα Σκρέκα να ανα­κοι­νώ­σει για πρώτη φορά στις αρχές του περα­σμέ­νου Οκτω­βρίου και να νομο­θε­τή­σει στη συνέ­χεια την φορο­λό­γησή τους, κάτι που ερμη­νεύ­τηκε από πολλούς και ως δημόσια απο­τυ­χία του νέου μοντέ­λου από τους πρώτους μήνες εφαρ­μο­γής του.

Το νέο μοντέλο τιμο­λό­γη­σης συν­δυά­στηκε και με την δυνα­τό­τητα των κατα­να­λω­τών να αλλά­ζουν ανά μήνα πάροχο. Η ρύθμιση αυτή ενί­σχυσε το φαι­νό­μενο του «ενερ­γεια­κού του­ρι­σμού» -της μετα­κί­νη­σης δηλαδή κατα­να­λω­τών από πάροχο σε πάροχο αφή­νο­ντας πίσω τους απλή­ρω­τους λογαριασμούς- και σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ έχει αυξήσει τις ανε­ξό­φλη­τες οφειλές κατά 500 εκατ. ευρώ από τον περα­σμένο Αύγου­στο έως και τον Μάιο του 2023. Ο υπουρ­γός Κώστας Σκρέκας έχει ανα­γνω­ρί­σει δημο­σίως και αυτό το πρό­βλημα, το οποίο όπως είπε εξε­τά­ζει σε συνερ­γα­σία με την ΡΑΕ και τους προ­μη­θευ­τές.

Η κινη­τι­κό­τητα των κατα­να­λω­τών αυξή­θηκε ελά­χι­στα και περιο­ρί­στηκε ουσια­στικά μεταξύ των ιδιωτών παρόχων,  αφού τον τόνο στο νέο μοντέλο τιμο­λό­γη­σης δίνει η ΔΕΗ,  τα τιμο­λό­γιο της οποίας απο­τε­λεί τη βάση για τον υπο­λο­γι­σμό της μηνιαίας επι­δό­τη­σης. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΔΕΔΔΗΕ το 2021 άλλαξαν προ­μη­θευτή 555.000 κατα­να­λω­τές και 588.000 το 2022, δηλαδή μόλις 33.000 παρα­πάνω. Τα πλαίσιο ορι­ζό­ντιας ρύθ­μι­σης των τιμο­λο­γίων, ακυ­ρώ­νει στην πράξη τον αντα­γω­νι­σμό και «τιμωρεί» εν τέλει τους πιο αντα­γω­νι­στι­κούς στην αγορά.

Πηγή kathimerini.gr