• Το δικαστήριο έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε νομή με διάνοια κυρίου από τον Δήμο, εντόπισε αντίφαση στις ένορκες βεβαιώσεις των μαρτύρων του και κατέληξε ότι από το 1998 υπήρχε παραχώρηση χρήσης με όρους και όχι δωρεά
Ο Δήμος Σύμης επιχείρησε να εμφανιστεί ως κύριος ενός ακινήτου που ανήκε σε σύλλογο, ζητώντας μάλιστα διόρθωση ανακριβούς κτηματολογικής εγγραφής ώστε να γραφτεί εκείνος ως ιδιοκτήτης αντί του σωματείου.
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με απόφαση που εξέδωσε, δεν ακολούθησε το αφήγημα της «μεταβίβασης» και έκρινε ότι το θεμέλιο του ισχυρισμού δεν στάθηκε, ούτε στα έγγραφα ούτε στην απόδειξη και το διακύβευμα πλέον δεν είναι μόνο νομικό. Είναι ζήτημα αξιοπιστίας και δημόσιας λογοδοσίας για τον τρόπο που ένας Δήμος επέλεξε να διεκδικήσει περιουσία ενός ενεργού σωματείου της τοπικής κοινωνίας.
Τι ζήτησε ο Δήμος και πάνω σε ποιο αφήγημα στήριξε την αγωγή
Ο Δήμος Σύμης, που εκπροσωπήθηκε στη διαδικασία από τον δήμαρχο κ. Ελευθέριο Παπακαλοδούκα υποστήριξε ότι με πρακτικό του διοικητικού συμβουλίου του σωματείου τον Μάρτιο του 1998 αποφασίστηκε άτυπα δωρεά του οικοπέδου προς τον Δήμο και ότι από το 1998 ο Δήμος ασκούσε πράξεις νομής ώστε να θεμελιώνει κυριότητα, επικαλούμενος χρησικτησία και ζητώντας να αλλάξει η κτηματολογική εγγραφή υπέρ του.
Το αίτημα ήταν καθαρό, να αναγνωριστεί κύριος του οικοπέδου και να «διορθωθεί» η πρώτη εγγραφή στο κτηματολογικό γραφείο, ώστε αντί του συλλόγου να αναγράφεται ο Δήμος ως δικαιούχος.
Μιλάμε δηλαδή για ευθεία μεταβολή τίτλου στην πράξη, με όχημα μια δικαστική διόρθωση, πράγμα που εξηγεί γιατί η υπόθεση προκάλεσε ένταση και γιατί η τοπική κοινωνία τη διαβάζει ως προσπάθεια «να φαγωθεί» ένα ακίνητο που δεν ανήκε στον Δήμο.
Ο Σύλλογος Σοφοκλής και το έγγραφο που ανέτρεψε τον ισχυρισμό της δωρεάς
Από την άλλη πλευρά, το εναγόμενο σωματείο ήταν ο Σύλλογος Ερασιτεχνών Σύμης ο Σοφοκλής. Στα κρίσιμα σημεία του σκεπτικού, το δικαστήριο δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο πρακτικό του διοικητικού συμβουλίου του συλλόγου της 14 Μαρτίου 1998, που περιγράφεται όχι ως δωρεά αλλά ως παραχώρηση του ακινήτου προς αξιοποίηση από τον Δήμο, με συγκεκριμένους όρους που αποκαλύπτουν ακριβώς τη βούληση του συλλόγου να διατηρήσει την περιουσία του και όχι να την εκχωρήσει.
Οι όροι που αναφέρει η απόφαση είναι αποκαλυπτικοί, γιατί δεν θυμίζουν μεταβίβαση κυριότητας αλλά συμφωνία χρήσης. Περιλαμβάνεται ρητά ότι θα έπρεπε να διαμορφωθεί νομικό πλαίσιο ώστε να διασφαλίζεται η περιουσία του συλλόγου στο μέλλον, προβλέπεται κατανομή εσόδων 70% για τον Δήμο και 30% για τον σύλλογο σε εκδηλώσεις, καθώς και πρόβλεψη αίθουσας 60 τ.μ. και ονοματοδοσία της ως αίθουσα «Σοφοκλής».
Αυτά δεν συνάδουν με εικόνα δωρεάς, αλλά με εικόνα παραχώρησης χρήσης υπό διαπραγμάτευση και όρους, κάτι που το δικαστήριο το αντιμετωπίζει ως κεντρικό κλειδί της υπόθεσης.
Το πιο βαρύ σημείο: οι μάρτυρες του Δήμου και η κρίση του δικαστηρίου
Εδώ βρίσκεται σημείο αιχμής, ότι χρησιμοποιήθηκαν «μάρτυρες» και ότι η απόφαση λέει πως αυτά που κατέθεσαν δεν είναι αληθή. Το δικαστήριο αναφέρει ρητά ότι οι ένορκες βεβαιώσεις των μαρτύρων του ενάγοντος Δήμου δεν αρκούν για να ανατρέψουν τα πραγματικά δεδομένα, διότι οι μάρτυρες κατέθεσαν ότι, από όσο γνωρίζουν, το εναγόμενο σωματείο δώρισε το ακίνητο στον Δήμο, όμως η κατάθεσή τους διαψεύδεται από το περιεχόμενο του πρακτικού της 14 Μαρτίου 1998, όπου αναφέρεται ρητά ότι το οικόπεδο παραχωρήθηκε και δεν δωρίστηκε, ενώ επισημαίνεται και ότι αυτό ήταν γεγονός που οι μάρτυρες δεν μπορούσαν να γνωρίζουν με ασφάλεια.
Με απλά λόγια, η απόφαση δεν μένει σε μια τυπική αξιολόγηση μαρτυρίας. Κάνει αυτό που σπάνια συγχωρείται σε δημόσιες υποθέσεις, αντιπαραβάλλει το «λέχθηκε» με το «γράφεται» και διαλέγει το δεύτερο ως αξιόπιστο θεμέλιο. Αυτή η διαπίστωση είναι από μόνη της πολιτικά εκρηκτική, γιατί αποσπά την υπόθεση από την περιοχή της «ερμηνείας» και την φέρνει στην περιοχή της «ανακρίβειας».
Χρήση δεν σημαίνει κυριότητα και το δικαστήριο το έκανε ξεκάθαρο
Το δικαστήριο, στη συνέχεια, καταλήγει ότι ο ισχυρισμός του Δήμου πως είχε τη νομή του ακινήτου από το 1998 και άρα μπορούσε να θεμελιώσει κυριότητα είναι ουσιαστικά αβάσιμος, γιατί το σωματείο παραχώρησε μόνο τη χρήση του οικοπέδου. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρει ότι ο Δήμος κατείχε το ακίνητο με διάνοια κατόχου και όχι με διάνοια κυρίου, ενώ η εξουσίαση ήταν περιορισμένη στα όρια της σύμβασης παραχώρησης χρήσης και όχι σε συμπεριφορά ιδιοκτήτη που αποκλείει τον πραγματικό κύριο.
Αυτό είναι το καθοριστικό που ανατρέπει το αφήγημα της «σιωπηρής μεταβίβασης». Ακόμη και αν ένας Δήμος χρησιμοποιεί έναν χώρο, ακόμη και αν τον αξιοποιεί, αυτό δεν αρκεί αυτομάτως για να μετατραπεί η χρήση σε ιδιοκτησία, ειδικά όταν υπάρχουν γραπτοί όροι που δείχνουν ότι ο αρχικός κύριος δεν εγκατέλειψε ποτέ τη βούληση να κρατήσει την περιουσία του.
Το επεισόδιο της μήνυσης και η εικόνα σύγκρουσης στο πεδίο
Στην απόφαση υπάρχει και αναφορά σε ποινική κίνηση από πλευράς συλλόγου. Καταγράφεται ότι ο πρόεδρος του σωματείου, κατέθεσε μήνυση, όπου περιγράφεται ότι με εντολή του Δήμου κατεδαφίστηκαν κολώνες και θεμέλια στο οικόπεδο, με σκοπό να υπάρξει αντιποίηση της νομής του συλλόγου. Το στοιχείο αυτό προστίθεται ως ενδεικτικό ότι ο σύλλογος δεν είχε ποτέ πρόθεση να εκχωρήσει νομή στον Δήμο και ότι υπήρχε ενεργός αντίδραση και διεκδίκηση στο πεδίο, κάτι που υπονομεύει ακόμη περισσότερο την εικόνα «ήρεμης» χρησικτησίας από την πλευρά του Δήμου.
Ακόμη και η αναφορά στη στάθμευση οχημάτων και η εικόνα ενός χώρου που μετατρέπεται πρακτικά σε δημοτικό πάρκινγκ, συνδέεται με το συμπέρασμα του δικαστηρίου ότι υπήρχε χρήση και αντιπαράθεση, όχι μεταβίβαση και κυριότητα. Αυτό εξηγεί και γιατί η υπόθεση δεν έμεινε στα χαρτιά, αλλά ακούμπησε την καθημερινότητα της Σύμης.
Το διατακτικό, η ήττα του Δήμου και το μήνυμα της απόφασης
Το τελικό αποτέλεσμα είναι σαφές. Η αγωγή απορρίπτεται και ο ενάγων Δήμος καταδικάζεται να καταβάλει τα δικαστικά έξοδα του εναγομένου, μειωμένα στο ποσό των 250 ευρώ.
Το οικονομικό σκέλος είναι μικρό. Το ουσιαστικό είναι το μήνυμα. Όταν ένας δημόσιος φορέας διεκδικεί ιδιωτική ή συλλογική περιουσία μέσω κτηματολογικής διόρθωσης, το δικαστήριο απαιτεί καθαρή απόδειξη νομιμότητας και πραγματικής νομής με διάνοια κυρίου. Εδώ, σύμφωνα με το κείμενο της απόφασης, δεν υπήρξε τέτοια απόδειξη. Υπήρξε, αντίθετα, έγγραφο που μιλά για παραχώρηση χρήσης με όρους και ένορκες βεβαιώσεις που κρίθηκαν ασύμβατες με αυτό το έγγραφο.
