Πανεπιστήμια: Πώς θα ανοίξουν – Αυτοί είναι οι νέοι κανόνες

Με… νέους κανόνες και νέα μέτρα λόγω κορο­νοϊού ανοί­γουν τα πανε­πι­στή­μια της χώρας. Οι καθη­γη­τές του Εθνικού και Καπο­δι­στρια­κού Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών, Νίκος Σύψας, Βασι­λική Μπε­νέ­του, Νίκος Θωμαϊ­δης, Θωμάς Σφη­κό­που­λος και Θάνος Δημό­που­λος (Πρύ­τα­νης ΕΚΠΑ), παρα­θέ­τουν σχε­τι­κές οδηγίες με βάση τον ΕΟΔΥ και άλλους Διε­θνείς Οργα­νι­σμούς (CDC, ECDC, WHO).

Ο στόχος των οδηγιών είναι:

1. Η προ­στα­σία της υγείας των εργα­ζο­μέ­νων και φοι­τη­τών
2. Η έγκαιρη ανί­χνευση των νοσού­ντων
3. Η προ­στα­σία των ευπαθών ομάδων
4. Η στα­διακή επι­στροφή του συνόλου των εργα­ζο­μέ­νων
5. Η εύρυθμη λει­τουρ­γία των υπη­ρε­σιών
6. Η παρα­κο­λού­θηση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των μέτρων και η προ­σαρ­μογή τους, ανα­λό­γως της πορείας της παν­δη­μίας και σύμφωνα με τις οδηγίες των επί­ση­μων φορέων.

Σε σχέση με τους φοι­τη­τές

Ενθαρ­ρύ­νε­ται η ηλε­κτρο­νική διδα­σκα­λία ή δια ζώσης εκ περι­τρο­πής διδα­σκα­λία όπου αυτή είναι εφικτή. Σε περί­πτωση που πραγ­μα­το­ποι­η­θούν μαθή­ματα από αμφι­θε­ά­τρου πρέπει να μεγι­στο­ποιεί­ται η από­σταση μεταξύ των φοι­τη­τών στο πλαίσιο του εφικτού. Η ενδει­κνυό­μενη από­σταση μεταξύ των φοι­τη­τών πρέπει να είναι ίση με του­λά­χι­στον 1,5 μέτρο. Σε μικρό­τε­ρες αίθου­σες και εργα­στή­ρια συστή­νε­ται τα θρανία να έχουν κοινό προ­σα­να­το­λι­σμό ώστε να μειώ­νε­ται κατά το μέγιστο δυνατό η έκθεση των φοι­τη­τών σε στα­γο­νί­δια από βήχα ή φτέρ­νι­σμα.

Εκτός από τη διαρ­ρύθ­μιση των αιθου­σών διδα­σκα­λίας σημα­ντική είναι η απο­συμ­φό­ρηση και των γρα­φείων των καθη­γη­τών (από­σταση 1,5 μέτρου μεταξύ τους).

Απο­φύ­γετε την συγκέ­ντρωση φοι­τη­τών σε κοι­νό­χρη­στους χώρους. Θα πρέπει να απο­φεύ­γε­ται η συγκέ­ντρωση σε κλει­στούς χώρους. Εάν δεν είναι δυνατόν να ανα­στα­λεί η χρήση κοι­νό­χρη­στων χώρων, προ­σπα­θή­στε να περιο­ρί­σετε το βαθμό στον οποίο οι φοι­τη­τές ανα­μι­γνύ­ο­νται μεταξύ τους και παρα­μέ­νουν σε αυτούς.

Περιο­ρί­στε τη στενή επαφή μεταξύ φοι­τη­τών κατά την είσοδο και έξοδό τους από το πανε­πι­στη­μιακό κτίριο, φρο­ντί­ζο­ντας να τηρού­νται απο­στά­σεις μεταξύ τους τόσο κατά την προ­σέ­λευση, όσο και κατά την απο­χώ­ρησή τους.

Οδηγίες προς το προ­σω­πικό

Οι γενικές αρχές κατά την προ­ε­τοι­μα­σία στα­δια­κής επα­νό­δου στην εργασία:

Χωρο­τα­ξική μελέτη του χώρου ώστε να προσ­διο­ρι­στεί ο αριθμός των εργα­ζο­μέ­νων που θα επι­στρέ­ψουν προ­κει­μέ­νου να τηρού­νται οι ασφα­λείς απο­στά­σεις.

Στην πρώτη ομάδα επι­στρο­φής δεν θα συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται όσοι ανήκουν σε ευπα­θείς ομάδες, οι οποίοι επι­στρέ­φουν τελευ­ταίοι.

Μέριμνα δημιουρ­γίας χώρων χαμηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας έκθεσης για τους εργα­ζό­με­νους που ανήκουν στις ευπα­θείς ομάδες όταν επι­στρέ­ψουν.

Διε­ρεύ­νηση δυνα­τό­τη­τας συνέ­χι­σης εργα­σίας από το σπίτι όταν αυτό δεν παρα­κω­λύει την εύρυθμη λει­τουρ­γία των υπη­ρε­σιών.

Να απο­φεύ­γο­νται οι επαγ­γελ­μα­τι­κές δια ζώσης συνα­ντή­σεις και να προ­τι­μώ­νται οι τηλε­δια­σκέ­ψεις.

Όπου δεν παρα­κω­λύ­ε­ται η λει­τουρ­γία της υπη­ρε­σίας γίνεται διε­ρεύ­νηση της δυνα­τό­τη­τας δια­χω­ρι­σμού των εργα­ζο­μέ­νων σε δύο ομάδες που εναλ­λάσ­σο­νται κάθε 7 ημέρες (μια στο γραφείο, η άλλη εργασία από το σπίτι) χωρίς να έχουν επαφές μεταξύ τους για αποφυγή δια­σπο­ράς και συνέ­χιση της λει­τουρ­γίας του γρα­φείου σε περί­πτωση κρού­σμα­τος.

Να απο­φεύ­γο­νται οι επι­σκέ­πτες στο χώρο των Ιδρυ­μά­των.

Βασικές οδηγίες λει­τουρ­γίας των χώρων εργα­σίας

Τήρηση από­στα­σης 2 μέτρων ανάμεσα στους εργα­ζό­με­νους.

Ο αριθμός των ατόμων ανά τετρα­γω­νικό καθο­ρί­ζε­ται από τις ισχύ­ου­σες οδηγίες για επι­χει­ρή­σεις λια­νι­κού εμπο­ρίου:

Εμβαδόν γρα­φείου έως 20 τ.μ. επι­τρέ­πο­νται μέχρι 3 άτομα, από 20 τ.μ. – 100 τ.μ. 4 άτομα + 1 άτομο για κάθε επι­πλέον 10 τ.μ.

Εμβαδόν άνω των 100 τ.μ. μέχρι 12 άτομα + 1 άτομο για κάθε επι­πλέον 15 τ.μ.

Συχνή και σωστή υγιεινή των χεριών με σαπούνι και νερό ή αλκο­ο­λούχο αντι­ση­πτικό (δείτε ανα­λυ­τι­κές οδηγίες στο παράρ­τημα).

Κάλυψη του βήχα και του φτερ­νί­σμα­τος με χει­ρο­πε­τσέτα και ακο­λού­θως απόρ­ριψη σε κάδο με καπάκι ή εναλ­λα­κτικά χρήση του εσω­τε­ρι­κού του αγκώνα.

Αποφυγή επαφής των χεριών με τα μάτια την μύτη και το στόμα.

Ελα­χι­στο­ποί­ηση των επαφών μεταξύ των εργα­ζο­μέ­νων.

Καλός και συχνός αερι­σμός των χώρων.

Συχνός καθα­ρι­σμός των χώρων και ιδιαί­τερα των κοι­νό­χρη­στων αντι­κει­μέ­νων (πόμολα, κου­πα­στές, φωτο­τυ­πικά, δια­κό­πτες κλπ.)

Ατομική χρήση προ­σω­πι­κών αντι­κει­μέ­νων και γρα­φι­κής ύλης (συρ­ρα­πτικό, στυλό, πλη­κτρο­λό­γιο, ποντίκι κλπ.)

Σωστή εφαρ­μογή, χρήση και απόρ­ριψη των μέσων ατο­μι­κής προ­στα­σίας, όταν αυτή χρη­σι­μο­ποιεί­ται

Παρα­μονή των εργα­ζο­μέ­νων που εμφα­νί­ζουν συμ­πτώ­ματα λοί­μω­ξης ανα­πνευ­στι­κού στο σπίτι τους.

Τήρηση των οδηγιών από τους εργα­ζό­με­νους και τους εξω­τε­ρι­κούς συνερ­γά­τες

Μετά­βαση στην εργασία

Πριν την προ­σέ­λευση στην εργασία συστή­νε­ται η θερ­μο­μέ­τρηση στην οικία του εργα­ζό­με­νου ώστε να απο­φευ­χθεί η μετα­κί­νηση προς την εργασία σε περί­πτωση έναρξης εμπυ­ρέ­του. Συστή­νε­ται η αποφυγή χρήσης Μέσων Μαζικής Μετα­φο­ράς λόγω πιθανού συγ­χρω­τι­σμού που αυξάνει την πιθα­νό­τητα έκθεσης. Αν όμως δεν υπάρχει άλλη δυνα­τό­τητα, να γίνεται χρήση μάσκας και εφαρ­μογή αντι­ση­πτι­κού μετά την απο­βί­βαση. Προ­τεί­νε­ται προ­σέ­λευση με χρήση ιδιω­τι­κού οχή­μα­τος, με τα πόδια ή με ποδή­λατο, εάν είναι δυνατόν. Όπου είναι δυνατόν, να δίδεται η δυνα­τό­τητα ευέ­λι­κτου ωραρίου προ­σέ­λευ­σης και απο­χώ­ρη­σης στους εργα­ζό­με­νους που μετα­κι­νού­νται με τα ΜΜΜ, ώστε να απο­φεύ­γο­νται οι ώρες αιχμής.

Είσοδος στον χώρο εργα­σίας

Έξω από τον χώρο εργα­σίας πρέπει να υπάρχει αντι­ση­πτικό και ενη­με­ρω­τι­κές αφίσες ορθής χρήσης του, τήρησης απο­στά­σεων, χρήσης μάσκας, καθώς κι απο­τρο­πής εισόδου σε περί­πτωση εμφά­νι­σης ακόμη κι ήπιων συμ­πτω­μά­των. Συστή­νε­ται η αποφυγή του ανελ­κυ­στήρα αν είναι εφικτό, ειδάλ­λως ενδεί­κνυ­ται η είσοδος κατά μόνας. Οι κοι­νό­χρη­στες επι­φά­νειες, όπως κου­πα­στές και κομβία ανελ­κυ­στήρα να συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στον περιο­δικό ημε­ρή­σιο καθα­ρι­σμό. Μετά την έξοδο από τον ανελ­κυ­στήρα να απο­λυ­μαί­νο­νται τα χέρια ή να πλέ­νο­νται με σαπούνι και νερό.

Η κίνηση στους δια­δρό­μους θα γίνεται τηρώ­ντας τις απο­στά­σεις (1,5-2 μέτρα) μεταξύ των εργα­ζο­μέ­νων. Σε περί­πτωση υπο­δο­χής κοινού να υπάρχει πρό­βλεψη για αναμονή στην ουρά, τηρώ­ντας από­σταση 2 μέτρων (τοπο­θέ­τηση σήμαν­σης στο δάπεδο). Ο υπάλ­λη­λος υπο­δο­χής, κατά το δυνατόν, να βρί­σκε­ται πίσω από δια­χω­ρι­στικό πέτασμα και να φοράει μάσκα.

Τα προ­ϊ­ό­ντα/φάκελοι/δέματα που παρα­δί­δο­νται ταχυ­δρο­μικά, να τοπο­θε­τη­θούν από τον courier σε ειδικό χώρο-θυρίδα και θα τα παρα­λά­βει ο υπάλ­λη­λος υπο­δο­χής με υπο­χρε­ω­τική χρήση μάσκας και γαντιών. Τοπο­θέ­τηση ποδο­κί­νη­του κάδου με καπάκι για απόρ­ριψη μασκών.

Χώροι γρα­φείων

Βασική προ­ϋ­πό­θεση είναι η τήρηση φυσικής από­στα­σης 2 μέτρων. Ο προ­σα­να­το­λι­σμός των γρα­φείων πρέπει να τρο­πο­ποι­η­θεί, ώστε να απο­φεύ­γε­ται η κατά μέτωπο διάταξη των εργα­ζο­μέ­νων. Συχνή καθα­ριό­τητα κοι­νό­χρη­στων επι­φα­νειών (πόμολα, πάγκοι, φωτο­τυ­πικό μηχά­νημα) και μαζικός αερι­σμός κατ’ ελά­χι­στον 2 φορές την ημέρα. Τα παρά­θυρα να είναι ανοικτά καθ’ όλη τη διάρ­κεια λει­τουρ­γίας του γρα­φείου ή όσο περισ­σό­τερο γίνεται. Συνι­στά­ται να παρα­μέ­νουν για του­λά­χι­στον 15 λεπτά ανοιχτά όταν κάποιος εισέρ­χε­ται σε ένα δωμάτιο, ιδιαί­τερα αν το δωμάτιο είχε χρη­σι­μο­ποι­η­θεί από άλλους πριν από αυτόν.

Να διε­ρευ­νη­θεί η δυνα­τό­τητα απο­θή­κευ­σης ή προ­σω­ρι­νής απο­μά­κρυν­σης αντι­κει­μέ­νων φτιαγ­μέ­νων από υλικά (π.χ. μαλακά και πορώδη) που δεν μπορούν να καθα­ρι­στούν και απο­λυ­μαν­θούν εύκολα (π.χ. χαλιά, καλύμ­ματα σε καθί­σματα). Οι θύρες να είναι ανοι­κτές, εφόσον δεν είναι απα­ραί­τητη η ιδιω­τι­κό­τητα.

Η λει­τουρ­γία του κλι­μα­τι­στι­κού πρέπει να απο­φεύ­γε­ται όταν υπάρ­χουν πάνω από 2 άτομα στο χώρο. Σε περί­πτωση που χρη­σι­μο­ποι­η­θεί, να γίνεται με ανοιχτά παρά­θυρα και σύμφωνα με την σχετική εγκύ­κλιο του Υπουρ­γείου (Αρ. Πρωτ:Δ1(δ)/ ΓΠ οικ. 26635, 23-4-2020, Λήψη μέτρων δια­σφά­λι­σης της Δημό­σιας Υγείας από ιογε­νείς και άλλες λοι­μώ­ξεις κατά τη χρήση κλι­μα­τι­στι­κών μονάδων). Ο κάθε υπάλ­λη­λος γρα­φείου να καθα­ρί­ζει τον προ­σω­πικό του χώρο με αλκο­ο­λούχο αντι­ση­πτικό διάλυμα (του­λά­χι­στον 70% αλκο­ό­λης) σε μαντη­λά­κια ή ψεκα­σμούς, να δια­θέ­τει ατομικό υγρό αντι­ση­πτικό. Να απο­φεύ­γε­ται ο δια­μοι­ρα­σμός αντι­κει­μέ­νων, γρα­φι­κής ύλης και εξο­πλι­σμού (κι όπου είναι δυνατό, να γίνεται απο­κλει­στική ονο­μα­στική χρήση).

Για τον καθα­ρι­σμό του εξο­πλι­σμού και ιδιαί­τερα των ηλε­κτρο­νι­κών συσκευών πρέπει να ακο­λου­θού­νται οι οδηγίες του κατα­σκευα­στή. Σύσταση για χρήση μασκών σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ. Αποφυγή χει­ρα­ψίας με συνα­δέλ­φους. Αποφυγή αγγίγ­μα­τος του προ­σώ­που εν ώρα εργα­σίας.

Φωτο­τυ­πικά μηχα­νή­ματα

Να γίνεται χρήση από ένα άτομο κάθε φορά. Να υπάρχει δια­θέ­σιμο αντι­ση­πτικό διάλυμα σε εμφανές σημείο. Να γίνεται απο­λύ­μανση των χεριών πριν και μετά τη χρήση του φωτο­τυ­πι­κού μηχα­νή­μα­τος. Αποφυγή επαφής των χεριών με το πρόσωπο. Τοπο­θέ­τηση ενη­με­ρω­τι­κής αφίσας σε εμφανές σημείο που να υπεν­θυ­μί­ζει τη χρήση αντι­ση­πτι­κού πριν και μετά τη χρήση του φωτο­τυ­πι­κού μηχα­νή­μα­τος. Συχνός καθα­ρι­σμός του φωτο­τυ­πι­κού μηχα­νή­μα­τος και του χώρου γύρω από αυτό (πχ επι­φά­νειες ή γραφεία που ακου­μπάμε χαρτιά). Αποφυγή κοινής χρήσης αντι­κει­μέ­νων (πχ συρ­ρα­πτικό).

Χώροι υγιει­νής

Στους χώρους υγιει­νής θα πρέπει να οριστεί και να τηρεί­ται ο μέγι­στος αριθμός ατόμων που εισέρ­χο­νται ταυ­τό­χρονα, ανάλογα με την χωρη­τι­κό­τητα τους ώστε να τηρεί­ται η από­σταση των 2 μέτρων. Πριν από την είσοδο να δια­τί­θε­ται απο­λυ­μα­ντικό χεριών και σχετική υπεν­θύ­μιση εφαρ­μο­γής του κατά την είσοδο και έξοδο από το χώρο. Καλή πρα­κτική είναι να χρη­σι­μο­ποιεί­ται το καζα­νάκι με κλειστό το καπάκι της τουα­λέ­τας (εφόσον υπάρχει και είναι καθαρό). Να υπάρχει πάντα δια­θέ­σιμο υγρό σαπούνι. Το στέ­γνωμα των χεριών με ροή αέρα πρέπει να απο­φεύ­γε­ται. Να υπάρ­χουν αναρ­τη­μέ­νες αφίσες σωστού τρόπου πλυ­σί­μα­τος των χεριών.

Εφόσον υπάρχει παρά­θυρο στο χώρο υγιει­νής, να είναι συνεχώς ανοιχτό ή σε ανά­κλιση. Η λει­τουρ­γία των ανε­μι­στή­ρων χώρου απο­χω­ρη­τη­ρίου (WC) να είναι συνεχής. Συχνός και επι­με­λής καθα­ρι­σμός των χώρων.

Κυλι­κείο

Δεν επι­τρέ­πο­νται τρα­πε­ζο­κα­θί­σματα, ούτε παρα­μονή των εργα­ζο­μέ­νων (take away). Η κατα­νά­λωση των προ­ϊ­ό­ντων και το διάλ­λειμα να γίνεται κατά προ­τί­μηση σε υπαί­θριο χώρο. Έξω από το κυλι­κείο θα πρέπει να τοπο­θε­τη­θεί σήμανση με το μέγιστο αριθμό ατόμων που μπορούν να εισέρ­χο­νται. Ο χώρος πρέπει να αερί­ζε­ται διαρκώς. Προ­τεί­νε­ται η χρήση μάσκας (υπο­χρε­ω­τική για το προ­σω­πικό του κυλι­κείου). Στην είσοδο του χώρου θα πρέπει να υπάρχει απο­λυ­μα­ντικό χεριών.

Η τήρηση φυσικής από­στα­σης 2 μέτρων είναι επίσης απα­ραί­τητη, και μπορεί να οριο­θε­τη­θεί με αυτο­κόλ­λη­τες ταινίες στο δάπεδο. Ενθάρ­ρυνση για ανέ­πα­φες συναλ­λα­γές με χρήση κάρτας και η αποφυγή χρήσης μετρη­τών.

Μέσα Ατο­μι­κής Προ­στα­σίας

Μάσκες

Είναι υπο­χρε­ω­τι­κές, εάν ο υπάλ­λη­λος συναλ­λάσ­σε­ται με το κοινό. Σύσταση για όλους τους λοιπούς υπαλ­λή­λους. Ιδιαί­τερα, σε οποια­δή­ποτε περί­πτωση που εντός του χώρου του Πανε­πι­στη­μίου το άτομο βρεθεί για οποιο­δή­ποτε λόγο σε χώρο με συγ­χρω­τι­σμό και δεν είναι εφικτό να τηρη­θούν τα μέτρα κοι­νω­νι­κής απο­στα­σιο­ποί­η­σής. Η μάσκα μπορεί να είναι απλή χει­ρουρ­γική ή υφα­σμά­τινη, κατά προ­τί­μηση βαμ­βα­κε­ρής δύο στρώ­σεων, κατ’ ελά­χι­στον).

Γάντια

Δεν συνι­στώ­νται – Δεν υπο­κα­θι­στούν την απο­λύ­μανση των χεριών

Απα­ραί­τητο υλικό για την τήρηση των μέτρων

• Κάθε Πανε­πι­στη­μιακή μονάδα για την προ­στα­σία φοι­τη­τών, εκπαι­δευ­τι­κών και διοι­κη­τι­κού προ­σω­πι­κού είναι απα­ραί­τητο να εφο­δια­στεί κατά προ­τε­ραιό­τητα με τα παρα­κάτω:
• Αντι­ση­πτικά αλκο­ο­λούχα δια­λύ­ματα (με του­λά­χι­στον 60% αλκοόλη) για την απο­λύ­μανση των χεριών.
• Υγρά κρε­μο­σά­πουνα για τις τουα­λέ­τες.
• Χει­ρο­πε­τσέ­τες για τις τουα­λέ­τες όπου αυτό είναι εφικτό
• Κοινά καθα­ρι­στικά και απο­λυ­μα­ντικά κατάλ­ληλα για τον καθα­ρι­σμό επι­φα­νειών με δράση κατά του ιού (οικιακή χλωρίνη και αλκο­ο­λούχα δια­λύ­ματα με του­λά­χι­στον 70% αλκοόλη).
• Χει­ρουρ­γι­κές και μη χει­ρουρ­γι­κές μάσκες (για επεί­γου­σες κατα­στά­σεις).
• Γάντια, κυρίως για το προ­σω­πικό καθα­ριό­τη­τας, καθώς και για άλλες επεί­γου­σες κατα­στά­σεις.