Τουρκικοί ισχυρισμοί για το Αιγαίο

«Γκρί­ζες ζώνες»: Πρό­κει­ται για έναν όρο που έχουν επι­νο­ή­σει οι Τούρ­κοι και πε­ρι­λαμ­βά­νει κά­ποιες νη­σί­δες και βρα­χο­νη­σί­δες τις οποί­ες διεκ­δι­κούν, διότι δεν ανα­φέ­ρο­νται ονο­μα­στι­κά στις Συν­θή­κες της Λω­ζάν­νης (1923) και των Πα­ρι­σί­ων (1947), βάσει των οποί­ων επι­κυ­ρώ­θη­κε η εν­σω­μά­τω­ση των πε­ρισ­σό­τε­ρων νη­σιών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου στην Ελ­λά­δα. Οι «γκρί­ζες ζώνες» συν­δέ­ο­νται άμεσα με το casus belli, καθώς με­τα­ξύ των 6 και 12 ναυ­τι­κών μι­λί­ων βρί­σκο­νται οι πε­ρισ­σό­τε­ρες νη­σί­δες που διεκ­δι­κεί η Αγκυ­ρα.

Απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση νη­σιών Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου: Μόλις την πε­ρα­σμέ­νη Δευ­τέ­ρα, μια ομι­λία του Προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας Πρ. Παυ­λό­που­λου στη Ρόδο έγινε αφορ­μή για ακόμα μία αντί­δρα­ση της Τουρ­κί­ας, διά του υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών, με την οποία υπεν­θυ­μι­ζό­ταν η πάγια άποψη της Αγκυ­ρας περί απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των ελ­λη­νι­κών νη­σιών του Ανατ. Αι­γαί­ου και των Δω­δε­κα­νή­σων. Ει­δι­κά στη δεύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση, η Συμ­φω­νία υπο­γρά­φη­κε το 1947 υπό το βάρος των πιέ­σε­ων της τότε ΕΣΣΔ. Εν συ­νε­χεία, με τη δη­μιουρ­γία του ΝΑΤΟ, αλλά, κυ­ρί­ως, την τουρ­κι­κή ει­σβο­λή του 1974 στην Κύπρο, η Ελ­λά­δα έχει το­πο­θε­τή­σει στα νησιά δυ­νά­μεις Εθνο­φυ­λα­κής.

Θα­λάσ­σια σύ­νο­ρα: Η Τουρ­κία δεν ανα­γνω­ρί­ζει θα­λάσ­σια σύ­νο­ρα με την Ελ­λά­δα, παρά μόνον σε δύο ση­μεία: στο Αι­γαίο, τρία ναυ­τι­κά μίλια από τις εκ­βο­λές του Εβρου, και στην Ανατ. Με­σό­γειο με­τα­ξύ Kαστελ­λό­ρι­ζου και του ηπει­ρω­τι­κού όγκου της Ανα­το­λί­ας.

Υφα­λο­κρη­πί­δα: Πρό­κει­ται για το μο­να­δι­κό ζή­τη­μα το οποίο η Ελ­λά­δα ανα­γνω­ρί­ζει. Η Αγκυ­ρα θε­ω­ρεί ότι τα ελ­λη­νι­κά νησιά δεν έχουν δική τους υφα­λο­κρη­πί­δα. Αντι­θέ­τως, υπο­στη­ρί­ζει ότι τα ελ­λη­νι­κά νησιά απο­τε­λούν εξάρ­σεις του βυθού του χερ­σαί­ου όγκου της Ανα­το­λί­ας. Με βάση το τουρ­κι­κό επι­χεί­ρη­μα, ο βυθός πε­ρί­που ημί­σε­ος του Αι­γαί­ου υπά­γε­ται στη δι­καιο­δο­σία της Τουρ­κί­ας.

Ενα­έ­ριος χώρος: Η Ελ­λά­δα έχει 10 ναυ­τι­κά μίλια (ν.μ.) εθνι­κού ενα­έ­ριου χώρου (ΕΕΧ) τον οποίο και αμ­φι­σβη­τεί η Τουρ­κία, που αντι­τεί­νει ότι αυτός πρέ­πει να εφά­πτε­ται με τα 6 ν.μ. των χω­ρι­κών υδά­των. Για αρ­κε­τά με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα οι πε­ρισ­σό­τε­ρες πα­ρα­βά­σεις ΕΕΧ πραγ­μα­το­ποιού­νταν με­τα­ξύ των 6 και 10 ν.μ. Πλέον, κα­τα­στρα­τη­γού­νται και τα 6 ν.μ. ενώ έχουν πλη­θύ­νει και οι υπερ­πτή­σεις πάνω από ελ­λη­νι­κές νη­σί­δες, με πλέον τα­κτι­κές εκεί­νες που πραγ­μα­το­ποιού­νται στο σύ­μπλεγ­μα του Φαρ­μα­κο­νη­σί­ου και την Πα­να­γιά των Οι­νουσ­σών.

FIR: Η Τουρ­κία υπο­στη­ρί­ζει ότι ανα­το­λι­κά του 25ου Με­σημ­βρι­νού (χω­ρί­ζει το Αι­γαίο στη μέση σε έναν νοητό άξονα Ηρα­κλεί­ου Κρή­της-Κα­βά­λας) η αρ­μο­διό­τη­τα ευ­θύ­νης της αε­ρο­πλο­ΐ­ας ανή­κει στην Αγκυ­ρα (συ­γκε­κρι­μέ­να στην Κων­στα­ντι­νού­πο­λη) και όχι στην Αθήνα. Οι συ­χνές Οδη­γί­ες προς Αε­ρο­ναυ­τιλ­λο­μέ­νους (NOTAM) ανα­δει­κνύ­ουν αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα. Πρα­κτι­κή απο­τύ­πω­ση αυτής της αμ­φι­σβή­τη­σης είναι η εί­σο­δος τουρ­κι­κών μα­χη­τι­κών τα οποία ει­σέρ­χο­νται στον χώρο ευ­θύ­νης του FIR Αθη­νών, δίχως να υπο­βάλ­λουν σχέ­δια πτή­σης.

Ερευ­να και διά­σω­ση: Οπως και ο έλεγ­χος της αε­ρο­πλο­ΐ­ας, η πραγ­μα­το­ποί­η­ση επι­χει­ρή­σε­ων έρευ­νας και διά­σω­σης (SAR) δεν συ­νι­στά κυ­ριαρ­χι­κό δι­καί­ω­μα. Ωστό­σο, και σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση η Τουρ­κία υπο­στη­ρί­ζει ότι ανα­το­λι­κά του 25ου Με­σημ­βρι­νού η αρ­μο­διό­τη­τα πραγ­μα­το­ποί­η­σης επι­χει­ρή­σε­ων SAR ανή­κει στην Αγκυ­ρα και όχι στην Αθήνα.

Με βάση τις πα­ρα­πά­νω δια­φο­ρές και τις υφι­στά­με­νες συν­θή­κες, γί­νε­ται απο­λύ­τως σαφές ότι η Ελ­λά­δα και η Τουρ­κία είναι αδύ­να­τον να συμ­φω­νή­σουν στην οριο­θέ­τη­ση ΑΟΖ. Ιδιαί­τε­ρα στην Ανατ. Με­σό­γειο, από τα νότια της Ρόδου (28ος Με­σημ­βρι­νός) έως και τα ανοι­χτά της Πάφου (32ος Με­σημ­βρι­νός), όπου η Τουρ­κία υπο­στη­ρί­ζει ότι έχει τον από­λυ­το έλεγ­χο, άρα και τα δι­καιώ­μα­τα στη θά­λασ­σα, τη στήλη νερού κάτω από την επι­φά­νεια, μέχρι και τον βυθό.