Στους Λειψούς δημιουργείται το πρώτο στον κόσμο καταφύγιο απελευθέρωσης αιχμάλωτων δελφινιών

Ορι­σμέ­νοι έχουν θέσει ως στόχο της ζωής τους να κά­νουν πε­ριου­σία. Κά­ποιοι άλλοι να δη­μιουρ­γή­σουν οι­κο­γέ­νειες με πολλά παι­διά, να γί­νουν διά­ση­μοι ή να τα­ξι­δέ­ψουν σε όλο τον κόσμο. Μια ομάδα αν­θρώ­πων εκεί­νο που θέ­λη­σε ήταν να σώσει το θα­λάσ­σιο πε­ρι­βάλ­λον του Αι­γαί­ου. Τα βλέμ­μα­τα με­γά­λων προ­σω­πι­κο­τή­των από όλο τον κόσμο έχουν στρα­φεί προς το “Ιν­στι­τού­το Θα­λάσ­σιας Προ­στα­σί­ας – Αρ­χι­πέ­λα­γος” και στο έργο δη­μιουρ­γί­ας του πρώ­του, σε πα­γκό­σμια κλί­μα­κα, κέ­ντρου απε­λευ­θέ­ρω­σης δελ­φι­νιών που με­γά­λω­σαν σε κα­θε­στώς αιχ­μα­λω­σί­ας. Το Κέ­ντρο δη­μιουρ­γή­θη­κε σ’ ένα πα­νέ­μορ­φο, μικρό κόλπο, στη βό­ρεια πλευ­ρά των Λει­ψών και απο­τε­λεί την κοι­τί­δα της πρω­το­βου­λί­ας για τον τερ­μα­τι­σμό της εκ­με­τάλ­λευ­σης των δελ­φι­νιών στους ζω­ο­λο­γι­κούς κή­πους όλου του κό­σμου. Ήδη, η Booking.com άνοι­ξε το πορ­το­φό­λι της και χρη­μα­το­δό­τη­σε ένα με­γά­λο πο­σο­στό της συ­νο­λι­κής δα­πά­νης δη­μιουρ­γί­ας του κα­τα­φυ­γί­ου και πα­ράλ­λη­λα έθεσε τέρμα στην πλατ­φόρ­μα πώ­λη­σης ει­σι­τη­ρί­ων για τα δελ­φι­νά­ρια του κό­σμου. Ταυ­τό­χρο­να, εντός των προ­σε­χών ημε­ρών, μια προ­σω­πι­κό­τη­τα διε­θνούς ακτι­νο­βο­λί­ας θα προ­βεί σε ση­μα­ντι­κές ανα­κοι­νώ­σεις σχε­τι­κά με το μέλ­λον αυτού του Κέ­ντρου.

«Απο­φα­σί­σα­με να δη­μιουρ­γή­σου­με το πρώτο πα­γκο­σμί­ως Κα­τα­φύ­γιο Θα­λάσ­σιας Ζωής στο Αι­γαίο, θέ­λο­ντας με τον τρόπο αυτό να επι­τύ­χου­με ένα με­γά­λο στόχο, αλλά ταυ­τό­χρο­να να τι­μή­σου­με και την ελ­λη­νι­κή πο­λι­τι­σμι­κή κλη­ρο­νο­μιά. Η Ελ­λά­δα υπήρ­ξε η πρώτη χώρα που θε­σμο­θέ­τη­σε την προ­στα­σία των δελ­φι­νιών πριν 2500 χρό­νια!» δή­λω­σε προς τη “δη­μο­κρα­τι­κή” η διευ­θύ­ντρια έρευ­νας του Ιν­στι­τού­του Θα­λάσ­σιας Προ­στα­σί­ας “Αρ­χι­πέ­λα­γος” κα. Ανα­στα­σία Μή­λιου.

Το ζή­τη­μα

Η εκ­με­τάλ­λευ­ση των δελ­φι­νιών για πα­ρα­στά­σεις προς τέρψη παι­διών και ενη­λί­κων έχει αρ­χί­σει να στη­λι­τεύ­ε­ται από πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις όλου του κό­σμου. Ωστό­σο, ο διε­θνής Νόμος απα­γο­ρεύ­ει την απε­λευ­θέ­ρω­σή τους στην ανοι­κτή θά­λασ­σα. Ο νο­μο­θέ­της έκρι­νε πως το με­γά­λω­μα σε κα­θε­στώς αιχ­μα­λω­σί­ας επι­δρά κα­θο­ρι­στι­κά στα έν­στι­κτα ανα­ζή­τη­σης τρο­φής και επι­βί­ω­σης, γι’ αυτό τα αιχ­μά­λω­τα δελ­φί­νια είναι σί­γου­ρο ότι θα πε­θά­νουν από ασι­τία όταν αφε­θούν ελεύ­θε­ρα. Ετσι, όταν ένα δελ­φι­νά­ριο κλεί­σει ορι­στι­κά, όπως έγινε με εκεί­νο της Φιν­λαν­δί­ας, τα δελ­φί­νια θα πρέ­πει να με­τα­φερ­θούν σε κά­ποιο άλλο “σόου” του κό­σμου.

Το Ιν­στι­τού­το “Αρ­χι­πέ­λα­γος” απο­φά­σι­σε να δώσει λύση. Μετά από εκτε­τα­μέ­νες με­λέ­τες, επέ­λε­ξε τον μα­κρό­στε­νο κόλπο της Βρου­λιάς για να δη­μιουρ­γή­σει ένα κέ­ντρο όπου θα με­τα­φέ­ρο­νται τα δελ­φί­νια που τε­λού­σαν υπό κα­θε­στώς αιχ­μα­λω­σί­ας. Εκεί εφήρ­μο­σαν μια σειρά από δρά­σεις, μία από τις οποί­ες πε­ρι­λαμ­βά­νει το κλεί­σι­μο της ει­σό­δου του κόλ­που με χο­ντρό, μπρού­τζι­νο δίχτυ. Με τον τρόπο αυτό δια­μόρ­φω­σαν μια ιδιό­τυ­πη, προ­στα­τευ­μέ­νη “δε­ξα­με­νή”, με­γέ­θους πολ­λα­πλά­σιου από το με­γα­λύ­τε­ρο δελ­φι­νά­ριο της Ευ­ρώ­πης (βρί­σκε­ται στην Ολ­λαν­δία). Εκεί μέσα θα αφή­νο­νται τα δελ­φί­νια ώστε να συ­νη­θί­σουν την ανοι­κτή θά­λασ­σα.Πα­ράλ­λη­λα, στη “δε­ξα­με­νή” θα ρί­χνο­νται ζω­ντα­νά ψάρια (από τις ιχθυο­καλ­λιέρ­γειες Λέρου) κι έτσι σιγά – σιγά τα κη­τοει­δή θα ανα­κτή­σουν το έν­στι­κτο του κυ­νη­γού.

«Σή­με­ρα, σε όλο τον κόσμο τε­λούν υπό αιχ­μα­λω­σία 2.913 δελ­φί­νια. Αυτά θέ­λου­με να απε­λευ­θε­ρω­θούν, διότι είναι επι­στη­μο­νι­κά δια­πι­στω­μέ­νο ότι ως πλά­σμα­τα δια­θέ­τουν υψηλό δεί­κτη νοη­μο­σύ­νης και στην αιχ­μα­λω­σία υπο­φέ­ρουν» εξή­γη­σε η κα. Μή­λιου, το­νί­ζο­ντας ταυ­τό­χρο­να πως το «Κα­τα­φύ­γιο Θα­λάσ­σιας Ζωής στους Λει­ψούς θα είναι το πρό­τυ­πο, με γνώ­μο­να το οποίο θα μπο­ρούν να ανα­πτυ­χθούν αντί­στοι­χα σε κάθε γωνιά του πλα­νή­τη».

Τη δη­μιουρ­γία του Κα­τα­φυ­γί­ου υπο­στη­ρί­ζει και η δη­μο­τι­κή αρχή Λει­ψών. Ο δή­μαρ­χος Φώτης Μάγ­γος μι­λώ­ντας στη “δ” δή­λω­σε ότι «εί­μα­στε αλ­λη­λέγ­γυοι με τις δρά­σεις του Ιν­στι­τού­του Αρ­χι­πέ­λα­γος και προ­σπα­θού­με να δί­νου­με άμεσα όλες τις αδειο­δο­τή­σεις και να εκ­δί­δου­με τις απο­φά­σεις που χρειά­ζο­νται για τη λει­τουρ­γία του Κα­τα­φυ­γί­ου».

Ένα ια­τρείο για τα

με­γά­λα θα­λάσ­σια είδη

Η χρη­μα­το­δό­τη­ση του Κα­τα­φυ­γί­ου έχει επι­τευ­χθεί μέσα από δω­ρε­ές. Η εκ­κί­νη­ση της λει­τουρ­γί­ας του θα γίνει εντός του επό­με­νου έτους, αφού προη­γου­μέ­νως θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί η πλή­ρης αδειο­δό­τη­ση όλων του των υπο­δο­μών.

Στο Κα­τα­φύ­γιο θα πα­ρέ­χε­ται επί­σης η εξει­δι­κευ­μέ­νη κτη­νια­τρι­κή πε­ρί­θαλ­ψη για τα με­γά­λα, θα­λάσ­σια είδη, που πολ­λές φορές εκ­βρά­ζο­νται τραυ­μα­τι­σμέ­να στις πα­ρα­λί­ες.

Ταυ­τό­χρο­να, στις χερ­σαί­ες του εγκα­τα­στά­σεις θα λει­τουρ­γεί ερευ­νη­τι­κό και εκ­παι­δευ­τι­κό κέ­ντρο για την πα­ρο­χή εξει­δι­κευ­μέ­νης κα­τάρ­τι­σης στην κτη­νια­τρι­κή πε­ρί­θαλ­ψη θα­λάσ­σιων θη­λα­στι­κών και χε­λώ­νων, καθώς και σε το­μείς σχε­τι­κούς με τη θα­λάσ­σια προ­στα­σία.

Οι φά­λαι­νες ξέ­ρουν

από οι­κο­λο­γία

Το αρ­χι­πέ­λα­γος του Αι­γαί­ου είναι το με­γα­λύ­τε­ρο πέ­ρα­σμα των φυ­ση­τή­ρων φα­λαι­νών. Περ­νούν από τη Ρόδο και από κει πλέ­ουν προς Λέ­βι­θα, Κά­λυ­μνο, Λέρο, Σάμο, Φούρ­νους, Τουρ­κία και φτά­νουν μέχρι έξω από τη θά­λασ­σα που βρέ­χει τα πόδια του Αγίου Όρους.

«Έχου­με ένα εξαι­ρε­τι­κά με­γά­λο πλη­θυ­σμό φυ­ση­τή­ρων στη Με­σό­γειο» μας λέει η κα. Ανα­στα­σία Μή­λιου. «Οι ανά­γκες δια­τρο­φής τους είναι τε­ρά­στιες. Φα­ντα­στεί­τε ότι η κάθε μία χρειά­ζε­ται πε­ρί­που ένα τόνο τρο­φής την ημέρα. Για το λόγο αυτό τρώ­γο­ντας ακο­λου­θούν μια με­γά­λη πο­ρεία στο αρ­χι­πέ­λα­γος, ώστε η δια­τρο­φή τους να μην απο­τε­λέ­σει την αιτία κλο­νι­σμού της θα­λάσ­σιας ισορ­ρο­πί­ας μιας συ­γκε­κρι­μέ­νης πε­ριο­χής».

Έχου­με ρίξει τόσα

σκου­πί­δια στο Αι­γαίο,

όσα δεν έρι­ξαν όλες

οι προη­γού­με­νες γε­νε­ές

Το αί­σθη­μα δια­τή­ρη­σης της ισορ­ρο­πί­ας στη φύση είναι ανυ­πέρ­βλη­το. Ο μόνος επι­βα­ρυ­ντι­κός πα­ρά­γο­ντας που υπάρ­χει είναι ο άν­θρω­πος. Έχει με­τρη­θεί ότι μόνο στις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες το Αι­γαίο έχει δε­χθεί τόσα σκου­πί­δια (κάθε εί­δους), όσο δεν είχε δε­χθεί όλα τα προη­γού­με­να χι­λιά­δες χρό­νια ιστο­ρί­ας.

Σε αυτό το πεδίο υπάρ­χει σο­βα­ρό κενό γνώ­σης. Το κενό αφορά στα κυ­τοει­δή και τους φυ­ση­τή­ρες του Αι­γαί­ου, στη διαρ­κή επι­βά­ρυν­ση του πε­λά­γους μας με σκου­πί­δια, στις τρα­γι­κές επι­πτώ­σεις που ήδη κα­τα­γρά­φο­νται, καθώς επί­σης και στο πόσο ανο­χύ­ρω­το είναι το θα­λάσ­σιό μας πε­ρι­βάλ­λον στον κίν­δυ­νο ενός ατυ­χή­μα­τος. Κα­θη­με­ρι­νά στο πέ­λα­γός μας πλέ­ουν με­ρι­κές χι­λιά­δες σκάφη, πολλά από τα οποία είναι δε­ξα­με­νό­πλοια με­τα­φο­ράς καυ­σί­μων κι άλλων υλι­κών. Η πρό­κλη­ση ατυ­χή­μα­τος δεν απο­τε­λεί μια μικρή πι­θα­νό­τη­τα. Ωστό­σο, παρά το γε­γο­νός αυτό, σή­με­ρα σε ολό­κλη­ρη τη χώρα δεν δια­μορ­φώ­θη­κε ορ­γα­νω­μέ­νο σχέ­διο, αλλά ούτε και υπάρ­χουν επαρ­κή μέσα για τον ου­σια­στι­κό πε­ριο­ρι­σμό της ρύ­παν­σης σε πε­ρί­πτω­ση που κάτι συμ­βεί στην ανοι­κτή θά­λασ­σα.

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι μέχρι και σή­με­ρα, έξω από τη Σα­ντο­ρί­νη ανα­βλύ­ζουν από­βλη­τα, πε­τρε­λαιοει­δή, χη­μι­κά και πολλά σκου­πί­δια από το βυ­θι­σμέ­νο “Sea Diamond”. Το κρουα­ζιε­ρό­πλοιο είχε προ­σκρού­σει σε ξέρα τον Απρί­λιο του 2007 και βού­λια­ξε υπό το βάρος των 22.000 τόνων του. Σύμ­φω­να με τα όσα έγι­ναν γνω­στά, το κου­φά­ρι του έχει εγκλω­βι­στεί ανά­με­σα σε βρά­χια κι αν τε­λι­κά αυτά υπο­χω­ρή­σουν, τότε η πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή επι­βά­ρυν­ση της πε­ριο­χής θα είναι ανε­πα­νόρ­θω­τη.