Ελληνοτουρκικά: Η «εκστρατεία» της Άγκυρας για τα νησιά

Θα απευ­θυν­θεί στις χώρες που υπέ­γρα­ψαν τις Συν­θή­κες Λω­ζάν­νης και Πα­ρι­σί­ων. Αυ­στη­ρό μή­νυ­μα ΗΠΑ προς Τουρ­κία

Οι πρό­σφα­τες εξαγ­γε­λί­ες του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών της Τουρ­κί­ας, Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου, περί διε­θνο­ποί­η­σης του ζη­τή­μα­τος της στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών του Αι­γαί­ου από την Ελ­λά­δα στη βάση της υπο­τι­θέ­με­νης πα­ρα­βί­α­σης δύο Συν­θη­κών (Λω­ζάν­νης του 1923 και Πα­ρι­σί­ων το 1947) έρ­χο­νται στη συ­νέ­χεια δύο πολύ προ­σε­κτι­κά γραμ­μέ­νων επι­στο­λών από τον μό­νι­μο αντι­πρό­σω­πο της χώρας στον ΟΗΕ, Φε­ρι­ντούν Σι­νιρ­λί­ο­γλου (Ιού­λιος 2021 και Σε­πτέμ­βριος 2021).

Ο προ­βλη­μα­τι­σμός που προ­κα­λεί στην Αθήνα η σύν­δε­ση κυ­ριαρ­χί­ας και απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης απο­κα­λύ­πτε­ται και από το χρο­νι­κό διά­στη­μα που έχει πε­ρά­σει από την τε­λευ­ταία επι­στο­λή του κ. Σι­νιρ­λί­ο­γλου (άνω των τεσ­σά­ρων μηνών), δίχως απά­ντη­ση από τη Μό­νι­μη Αντι­προ­σω­πεία της Ελ­λά­δας στον ΟΗΕ. Η απά­ντη­ση, προ­φα­νώς, βρί­σκε­ται υπό κα­θε­στώς επε­ξερ­γα­σί­ας, ώστε οι θέ­σεις της Ελ­λά­δας να είναι ξε­κά­θα­ρες προς όλες τις κα­τευ­θύν­σεις.

Με βάση της εξαγ­γε­λί­ες του κ. Τσα­βού­σο­γλου, το επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα η Αγκυ­ρα μπο­ρεί να διε­θνο­ποι­ή­σει το ζή­τη­μα, απευ­θυ­νό­με­νη στις χώρες που έχουν υπο­γρά­ψει τις Συν­θή­κες της Λω­ζάν­νης και των Πα­ρι­σί­ων. Η Συν­θή­κη της Λω­ζάν­νης υπε­γρά­φη το 1923 από τη Γαλ­λία, το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο (Η.Β.), την Ιτα­λία, την Ια­πω­νία, την Ελ­λά­δα, τη Ρου­μα­νία, την Τουρ­κία και το τότε βα­σί­λειο της Γιου­γκο­σλα­βί­ας. Διά­δο­χα κράτη της Γιου­γκο­σλα­βί­ας είναι το σύ­νο­λο αυτών που προ­έ­κυ­ψαν μετά τη διά­λυ­ση του 1991. Τη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων του 1947, όπου με­τα­ξύ άλλων απο­φα­σί­στη­κε η επι­κύ­ρω­ση της με­τα­βί­βα­σης των Δω­δε­κα­νή­σων από την Ιτα­λία στην Ελ­λά­δα, έχουν υπο­γρά­ψει μαζί με αυτές η Σο­βιε­τι­κή Ενωση (ΕΣΣΔ), το Η.Β., οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Γαλ­λία, η Αυ­στρα­λία, το Βέλ­γιο, η Σο­βιε­τι­κή Σο­σια­λι­στι­κή Δη­μο­κρα­τία της Λευ­κο­ρω­σί­ας, η Βρα­ζι­λία, ο Κα­να­δάς, η Τσε­χο­σλο­βα­κία, η Αι­θιο­πία, η Ινδία, η Ολ­λαν­δία, η Νέα Ζη­λαν­δία, η Πο­λω­νία, η Σο­βιε­τι­κή Σο­σια­λι­στι­κή Δη­μο­κρα­τία της Ου­κρα­νί­ας, η Νότια Αφρι­κή και η Γιου­γκο­σλα­βία. Στην πε­ρί­πτω­ση της ΕΣΣΔ είναι απο­λύ­τως σαφές ότι μόνο διά­δο­χο κρά­τος είναι η Ρω­σι­κή Ομο­σπον­δία.

Οι δια­κρι­τές πε­ρι­πτώ­σεις Ου­κρα­νί­ας και Λευ­κο­ρω­σί­ας προ­φα­νώς εκ­προ­σω­πού­νται από τα ση­με­ρι­νά αντί­στοι­χα κράτη, η Τσε­χο­σλο­βα­κία από τα δύο κράτη που προ­έ­κυ­ψαν μετά το 1993 (Τσε­χία και Σλο­βα­κία), ενώ είναι ασα­φές –πα­ρό­τι δεν ανα­φέ­ρο­νται– αν πρέ­πει να πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στην ομάδα κρα­τών της πρώην ΕΣΣΔ οι τρεις βαλ­τι­κές (Λι­θουα­νία, Εσθο­νία, Λε­το­νία) που τε­λού­σαν υπό σο­βιε­τι­κή κα­το­χή.

Είναι απο­λύ­τως σαφές ότι σε πε­ρί­πτω­ση που η Τουρ­κία επι­λέ­ξει την οδό της διε­θνο­ποί­η­σης θα εμπλέ­ξει τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και, βε­βαί­ως, θα απευ­θυν­θεί και στη Γερ­μα­νία, ο οποία απου­σί­α­ζε από τα τρα­πέ­ζια της Λω­ζάν­νης και των Πα­ρι­σί­ων. Ολα όσα ανέ­φε­ρε προ­χθές ο κ. Τσα­βού­σο­γλου απο­τε­λούν μια συ­νο­πτι­κή ανα­πα­ρα­γω­γή των επι­στο­λών Σι­νιρ­λί­ο­γλου και των επι­χει­ρη­μά­των που χρη­σι­μο­ποί­η­σε, ιδιαί­τε­ρα σε εκεί­νη του Σε­πτεμ­βρί­ου 2021 (που τότε είχε απο­κα­λυ­φθεί από την «Κ»). Επί της ου­σί­ας των επι­χει­ρη­μά­των της Αγκυ­ρας, στο άρθρο 15 της Συν­θή­κης της Λω­ζάν­νης είναι από­λυ­τη η επι­κύ­ρω­ση της με­τα­βί­βα­σης της κυ­ριαρ­χί­ας των νη­σιών στην Ελ­λά­δα.

Η Αγκυ­ρα δεν μπο­ρεί να επι­κα­λε­στεί τη Συν­θή­κη των Πα­ρι­σί­ων του 1947 διότι δεν είναι συμ­βαλ­λό­με­νη, ενώ για τα Δω­δε­κά­νη­σα έχει πα­ραι­τη­θεί ήδη από τη Λω­ζάν­νη. Ωστό­σο θε­ω­ρεί ότι είναι αντι­κει­με­νι­κό κα­θε­στώς της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης, κάτι που προ­κύ­πτει και από το επι­χεί­ρη­μα Σι­νιρ­λί­ο­γλου περί νήσων Ωλαντ (φιν­λαν­δι­κά νησιά στο στό­μιο του Βο­θνι­κού Κόλ­που, τα οποία είναι απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­να έπει­τα από απαί­τη­ση της Σου­η­δί­ας).

Πέρα από τη διε­θνο­ποί­η­ση, πά­ντως, στην Αθήνα υπάρ­χει ανη­συ­χία ότι η Αγκυ­ρα μπο­ρεί να επι­λέ­ξει να προ­ω­θή­σει αυτή τη θε­ώ­ρη­σή της για την κα­τά­στα­ση και με τρό­πους που πι­θα­νόν να οδη­γή­σουν σε νέες εντά­σεις στο Αι­γαίο.

Αυ­στη­ρό μή­νυ­μα ΗΠΑ προς Τουρ­κία

Από την πλευ­ρά του, τη σαφή θέση ότι δεν υφί­στα­ται θέμα αμ­φι­σβή­τη­σης της κυ­ριαρ­χί­ας στα ελ­λη­νι­κά νησιά του Αι­γαί­ου δια­τύ­πω­σε χθες το Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ, στέλ­νο­ντας το μή­νυ­μα ότι η Ουά­σιγ­κτον απορ­ρί­πτει τις αι­τιά­σεις της Αγκυ­ρας, που την τε­λευ­ταία πε­ρί­ο­δο εμ­μέ­νει στην τα­κτι­κή να συν­δέ­ει το θέμα της απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης των νη­σιών με την κυ­ριαρ­χία. «Η κυ­ριαρ­χία και η εδα­φι­κή ακε­ραιό­τη­τα όλων των χωρών πρέ­πει να γί­νο­νται σε­βα­στές και να προ­στα­τεύ­ο­νται. Η κυ­ριαρ­χία της Ελ­λά­δας σε αυτά τα νησιά δεν αμ­φι­σβη­τεί­ται», δή­λω­σε συ­γκε­κρι­μέ­να ο εκ­πρό­σω­πος του αμε­ρι­κα­νι­κού υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών απα­ντώ­ντας χθες σε ερώ­τη­ση της ιστο­σε­λί­δας Hellas Journal σχε­τι­κά με τις προ­χθε­σι­νές δη­λώ­σεις του Τούρ­κου υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών, Με­βλούτ Τσα­βού­σο­γλου. Ο τε­λευ­ταί­ος, επα­νερ­χό­με­νος στο θέμα των νη­σιών, είχε υπο­στη­ρί­ξει ότι η στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών πα­ρα­βιά­ζει τις διε­θνείς συν­θή­κες που κα­θό­ρι­σαν την πα­ρα­χώ­ρη­σή τους και ως εκ τού­του μπο­ρεί να τεθεί ζή­τη­μα κυ­ριαρ­χί­ας.

Πηγή kathimerini.gr

Βα­σί­λης Νέδος