Δημήτρης Διακομιχάλης: «Iμια 30 χρόνια, μια νύχτα που δεν έσβησε ποτέ»

Ο τότε δή­μαρ­χος Κα­λύ­μνου Δη­μή­τρης Δια­κο­μι­χά­λης θυ­μά­ται τις κρί­σι­μες ώρες, τα πα­ρα­σκή­νια και τις απο­φά­σεις που σφρά­γι­σαν μια από τις πιο δρα­μα­τι­κές στιγ­μές του ελ­λη­νι­σμού στο Αι­γαίο

Τριά­ντα χρό­νια μετά την κρίση των Ιμίων, η συλ­λο­γι­κή μνήμη επι­στρέ­φει σε εκεί­νον τον χει­μώ­να του 1996, τότε που μια μικρή βρα­χο­νη­σί­δα στο νο­τιο­α­να­το­λι­κό Αι­γαίο, στο βό­ρειο συ­γκρό­τη­μα της Δω­δε­κα­νή­σου, βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο μιας από τις πιο δρα­μα­τι­κές ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις της με­τα­πο­λί­τευ­σης. Στην πρώτη γραμ­μή, όχι μόνο ως θε­σμι­κός εκ­πρό­σω­πος αλλά και ως άν­θρω­πος της νη­σιω­τι­κής κοι­νω­νί­ας, βρέ­θη­κε ο τότε δή­μαρ­χος Κα­λύ­μνου, Δη­μή­τρης Δια­κο­μι­χά­λης, ο οποί­ος σή­με­ρα μιλά στη «δ». Με την Κά­λυ­μνο να πα­ρα­κο­λου­θεί με αγω­νία και ολό­κλη­ρη τη χώρα να κρατά την ανάσα της, ο ίδιος δια­χει­ρί­στη­κε ένα γε­γο­νός που ξε­περ­νού­σε τα όρια της το­πι­κής αυ­το­διοί­κη­σης και με­τα­τρε­πό­ταν σε ζή­τη­μα εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας και διε­θνούς δι­πλω­μα­τί­ας.

Για τους νη­σιώ­τες, τα Ίμια δεν ήταν μια «γκρί­ζα ζώνη» σε χάρ­τες και δι­πλω­μα­τι­κά έγ­γρα­φα, αλλά κομ­μά­τι της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τάς τους, της ταυ­τό­τη­τάς τους. Ο κ. Δια­κο­μι­χά­λης έζησε από κοντά εκεί­νες τις ώρες έντα­σης, πί­ε­σης και ιστο­ρι­κού φόρ­του, έχο­ντας απέ­να­ντί του όχι μόνο την Άγκυ­ρα αλλά και την ίδια την ιστο­ρι­κή ευ­θύ­νη απέ­να­ντι στην κοι­νό­τη­τά του. Σή­με­ρα, τρεις δε­κα­ε­τί­ες μετά, η φωνή του πα­ρα­μέ­νει κα­θα­ρή υπεν­θύ­μι­ση ότι πίσω από τις γε­ω­πο­λι­τι­κές κρί­σεις βρί­σκο­νται άν­θρω­ποι, τόποι και μνή­μες που δεν σβή­νουν.

Ανα­λυ­τι­κά η συ­νέ­ντευ­ξη :

Τριά­ντα χρό­νια μετά την κρίση των Ιμίων, ποιο είναι κ. Δια­κο­μι­χά­λη το πρώτο συ­ναί­σθη­μα που σας έρ­χε­ται στο μυαλό όταν ανα­τρέ­χε­τε σε εκεί­νες τις ημέ­ρες;

Βρι­σκό­μουν στο Δη­μαρ­χείο κα. Πα­μπρή, ξη­με­ρώ­μα­τα της απο­φρά­δας εκεί­νης νύ­χτας (31 Ια­νουα­ρί­ου 1996) όταν ενη­με­ρώ­θη­κα για το συμ­βάν της πτώ­σης του ελι­κο­πτέ­ρου του Πο­λε­μι­κού μας Ναυ­τι­κού. Ήταν ό,τι πιο τρα­γι­κό θα μπο­ρού­σε να συμ­βεί και να ακού­σω. Ήταν πραγ­μα­τι­κά άδικο να κοπεί έτσι το νήμα της ζωής των τριών νέων αν­θρώ­πων, των αξιω­μα­τι­κών του Π.Ν από λαν­θα­σμέ­νους και κα­κούς χει­ρι­σμούς πο­λι­τι­κών και στρα­τιω­τι­κών.

Κά­πο­τε ας απο­φα­σί­σουν οι τότε υπεύ­θυ­νοι να ενη­με­ρώ­σουν γιατί δεν φυ­λά­χθη­κε και η δυ­τι­κή Ίμια με απο­τέ­λε­σμα να ανέ­βουν οι Τούρ­κοι κο­μά­ντος στο νησί και γιατί ο τότε πρω­θυ­πουρ­γός δεν ήταν όλες τις κρί­σι­μες ώρες στην αί­θου­σα επι­χει­ρή­σε­ων του Πε­ντα­γώ­νου με όλους τους επι­τε­λείς του, αλλά ήταν στη Βουλή και μά­λι­στα τον διοι­κη­τή της ΕΥΠ τον κύριο Βα­σι­λι­κό­που­λο, τον κρα­τού­σαν εκτός αί­θου­σας. Με όλα αυτά που συ­νέ­βαι­ναν και τα πα­ρα­κο­λου­θού­σα εκ των πραγ­μά­των, μόνο οργή, αγα­νά­κτη­ση και ντρο­πή μπο­ρού­σα να αι­σθά­νο­μαι.

Πώς θυ­μά­στε το κλίμα στην Κά­λυ­μνο πριν και κατά τη διάρ­κεια των γε­γο­νό­των; Υπήρ­χε αί­σθη­ση ότι εξε­λισ­σό­ταν κάτι ιστο­ρι­κό ή επι­κίν­δυ­νο;

Μετά την προ­σά­ρα­ξη του τουρ­κι­κού εμπο­ρι­κού πλοί­ου Φι­γκέν Ακάτ στα αβαθή των Ιμίων και την κατ’ αρχήν άρ­νη­ση του Τούρ­κου κα­πε­τά­νιου να απο­κολ­λή­σει ελ­λη­νι­κή εται­ρεία το σκά­φος, λέ­γο­ντας ότι τα Ίμια ανή­κουν στην Τουρ­κία, επει­δή αυτό διέρ­ρευ­σε, οι ψα­ρά­δες μας άρ­χι­σαν να ανη­συ­χούν γιατί εκεί ψά­ρευαν. Ο υπό­λοι­πος πλη­θυ­σμός δεν είχε συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει τι συ­νέ­βαι­νε και η συ­μπε­ρι­φο­ρά του ήταν στα πλαί­σια της κα­νο­νι­κό­τη­τας. Μετά την το­πο­θέ­τη­ση της Ελ­λη­νι­κής Ση­μαί­ας στην ανα­το­λι­κή Ίμια από εμένα και την ομάδα με την οποία είχα πάει στα Ίμια (του διοι­κη­τή του Αστυ­νο­μι­κού Τμή­μα­τος Κα­λύ­μνου κ. Γε­ώρ­γιο Ριόλα, τον ιδιο­κτή­τη του σκά­φους Μι­χά­λη Αρ­βύ­θη και τον Θε­ο­φί­λη Μη­λά­το) στις 25 Ια­νουα­ρί­ου 1996 και την αλ­λα­γή της από τους Τούρ­κους δη­μο­σιο­γρά­φους στις 27 Ια­νουα­ρί­ου με το ελι­κό­πτε­ρο, άρ­χι­σε ο κό­σμος να ανη­συ­χεί, αφού στο νησί έρ­χο­νταν και έφευ­γαν τη­λε­ο­πτι­κά συ­νερ­γεία.

Οι Κα­λύ­μνιοι βέ­βαια λόγω χα­ρα­κτή­ρα είχαν ηθικό πολύ υψηλό, αφού είναι συ­νη­θι­σμέ­νοι από τα επει­σό­δια με τους ψα­ρά­δες μας και τις τούρ­κι­κες ακταιω­ρούς. Έτσι αντι­με­τώ­πι­ζε η κοι­νω­νία της Κα­λύ­μνου τις ενέρ­γειες της Τουρ­κί­ας στα Ίμια ως ένα άλλο επει­σό­διο που επι­χει­ρού­σε η Τουρ­κία σε βάρος των κυ­ριαρ­χι­κών μας δι­καιω­μά­των.

Το γε­γο­νός πά­ντως του άδι­κου χαμού των τριών αξιω­μα­τι­κών εκεί­νες τις ημέ­ρες, μαζί με την εξέ­λι­ξη των γε­γο­νό­των και την δη­μο­σιό­τη­τα από την τη­λε­ό­ρα­ση ήταν λο­γι­κό να ανε­βά­σει το πα­τριω­τι­κό συ­ναί­σθη­μα όλης της κοι­νω­νί­ας.

Κα­τη­γο­ρη­θή­κα­τε τότε ότι προ­βή­κα­τε σε «εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή», κάτι που η κυ­βέρ­νη­ση χα­ρα­κτή­ρι­σε ανε­πί­τρε­πτο. Τι απα­ντά­τε σή­με­ρα σε αυτή την κα­τη­γο­ρία;

Στην προ­σπά­θειά της η κυ­βέρ­νη­ση να δι­καιο­λο­γή­σει τους απα­ρά­δε­κτους χει­ρι­σμούς με τα γνω­στά απο­τε­λέ­σμα­τα που εί­χα­με την νύκτα της 31ης Ια­νουα­ρί­ου στα νησιά, έπρε­πε να βρει ενό­χους. Έτσι η κυ­βέρ­νη­ση του Ση­μί­τη τότε με τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης που ήλεγ­χε, προ­σπά­θη­σε να με κα­τη­γο­ρή­σει ότι το­πο­θε­τώ­ντας την Ελ­λη­νι­κή Ση­μαία στα νησιά εγώ έκανα εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή. Είναι η πιο κα­τά­πτυ­στη δι­καιο­λο­γία που μπο­ρού­σε κα­νείς να εφεύ­ρει για τους απα­ρά­δε­κτους χει­ρι­σμούς που έγι­ναν εκεί­νες τις ημέ­ρες από την τότε κυ­βέρ­νη­ση.

Δη­λα­δή η το­πο­θέ­τη­ση της Ελ­λη­νι­κής Ση­μαί­ας σε ελ­λη­νι­κό έδα­φος από έναν έλ­λη­να πο­λί­τη ή από έναν εκλεγ­μέ­νο της Τ.Α απο­τε­λεί πράξη άσκη­σης εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής;

Τι ντρο­πή, τι δου­λι­κό­τη­τα!

Δη­λα­δή επει­δή τώρα η Τουρ­κία αμ­φι­σβη­τεί το μισό Αι­γαίο, οι ψα­ρά­δες μας δεν πρέ­πει να ψα­ρεύ­ουν; Την απά­ντη­ση σε αυτό το απα­ρά­δε­κτο ισχυ­ρι­σμό της τότε κυ­βέρ­νη­σης την έδω­σαν οι 3.500 επι­στο­λές στή­ρι­ξης από όλη την Ελ­λά­δα που είχα λάβει από απλούς πο­λί­τες, από δε­κά­δες δη­μάρ­χους και από τον πρό­ε­δρο του ΣΑΕ κ. Άθενς. Αλή­θεια αν η το­πο­θέ­τη­ση της ελ­λη­νι­κής ση­μαί­ας από έναν δή­μαρ­χο σε ελ­λη­νι­κό έδα­φος, σε νησί που βρί­σκε­ται στα διοι­κη­τι­κά όρια του Δήμου του, ήταν πράξη ανε­πί­τρε­πτη, τότε τι να πε­ρι­μέ­νει ο Έλ­λη­νας πο­λί­της;

Εσείς έχετε δη­λώ­σει ότι βρε­θή­κα­τε σε νη­σί­δες της διοι­κη­τι­κής δι­καιο­δο­σί­ας του Δήμου Κα­λύ­μνου. Πώς ορί­ζε­τε τη θε­σμι­κή ευ­θύ­νη ενός δη­μάρ­χου σε τέ­τοιες πε­ρι­πτώ­σεις;

Τα Ίμια ανή­κουν στα διοι­κη­τι­κά όρια του Δήμου σύμ­φω­να: 1) Με την εφη­με­ρί­δα της Στρα­τιω­τι­κής Διοι­κή­σε­ως Δω­δε­κα­νή­σου αρ. φύλ­λου 48 της 26ης Ιου­λί­ου του 1947 που ορί­ζει ποιες νη­σί­δες και νη­σί­δια υπά­γο­νται στην Επαρ­χία Κα­λύ­μνου και ποιες συ­γκε­κρι­μέ­νες νη­σί­δες στα διοι­κη­τι­κά όρια του Δήμου Κα­λυ­μνί­ων. 2) Τον Ν. 547 ΦΕΚ Α – 39/14-2-48 Περί Διοι­κή­σε­ως Δω­δε­κα­νή­σου. Ως εκ τού­του η θε­σμι­κή ευ­θύ­νη ενός δη­μάρ­χου υφί­στα­ται εν των πραγ­μά­των από τα πα­ρα­πά­νω, για ό,τι συμ­βαί­νει στα νησιά αυτά.

Πόσω μάλ­λον ενέρ­γειες που δια­τα­ράσ­σουν το ιδιο­κτη­σια­κό κα­θε­στώς στη ζώνη ευ­θύ­νης του.

Τέ­τοια ενέρ­γεια δια­τά­ρα­ξης του ιδιο­κτη­σια­κού κα­θε­στώ­τος στα διοι­κη­τι­κά όρια του Δήμου Κα­λυ­μνί­ων έγινε πριν την 25η Δε­κεμ­βρί­ου του 1995 που προ­σά­ρα­ξε σκό­πι­μα το σκά­φος ΦΙ­ΓΚΕΝ ΑΚΑΤ στα Ίμια από τους Τούρ­κους, αφού αυτοί είχαν εγ­γρά­ψει στο κτη­μα­το­λό­γιο του χω­ριού Κα­ρά­κα­για της επαρ­χί­ας Μού­γκλα της Νο­μαρ­χί­ας Αλι­καρ­νασ­σού, τα Ίμια ως τουρ­κι­κό έδα­φος. Η ενέρ­γεια αυτή της κλο­πής εκ μέ­ρους της Τουρ­κί­ας Ελ­λη­νι­κού Χερ­σαί­ου Χώρου αλ­λοί­ω­νε τα διοι­κη­τι­κά όρια του Δήμου Κα­λυ­μνί­ων και μεί­ω­νε την έκτα­σή του, γι’ αυτό όφει­λα να αντι­δρά­σω. Δυ­στυ­χώς γι’ αυτή την απα­ρά­δε­κτη ενέρ­γεια της Τουρ­κί­ας η κυ­βέρ­νη­ση σιώ­πη­σε εκ­κω­φα­ντι­κά.

Αν βρι­σκό­σα­σταν σή­με­ρα κ. Δια­κο­μι­χά­λη, με τη γνώση και την εμπει­ρία των 30 χρό­νων που πέ­ρα­σαν, θα κά­να­τε κάτι δια­φο­ρε­τι­κά ή θε­ω­ρεί­τε ότι η Ιστο­ρία σας δι­καί­ω­σε;

Τριά­ντα χρό­νια μετά από τα θλι­βε­ρά εκεί­να γε­γο­νό­τα κα. Πα­μπρή, δεν θα είμαι εγώ να πω προ­σω­πι­κά αν αι­σθά­νο­μαι δι­καιω­μέ­νος ή αν με δι­καί­ω­σε η Ιστο­ρία, ή αν θα έκανα κάτι άλλο, γιατί εγώ έκανα το κα­θή­κον μου. Ας απα­ντή­σουν αυτοί που, ενώ εγώ κρά­τη­σα τον βοσκό για επτά ολό­κλη­ρα χρό­νια στα νησιά με τα κα­τσί­κια του, με με­γά­λο προ­σω­πι­κό κό­στος, η πα­ρου­σία του οποί­ου υπερ­τό­νι­ζε στην πράξη, πέρα από τις Διε­θνής Συν­θή­κες και Συμ­βά­σεις την Ελ­λη­νι­κό­τη­τα των Ιμίων, γιατί μετά τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου του 2002 που έφυγα από τον Δήμο, δεν στή­ρι­ξαν τον βοσκό οι­κο­νο­μι­κά με απο­τέ­λε­σμα τον Απρί­λιο του 2004 να φύγει από τα νησιά; Είναι δυ­να­τόν τόσον ο δή­μαρ­χος Κα­λυ­μνί­ων κύ­ριος Ρούσ­σος όσον και οι κυ­βερ­νή­σεις της πε­ριό­δου μετά το 2002 για 6.000,00€ να αφή­σουν τον βοσκό να πάρει τα κα­τσί­κια του από τα νησιά και να φύγει; Έκτο­τε δυ­στυ­χώς από τότε μέχρι και σή­με­ρα πε­ρι­πο­λούν δυ­τι­κό­τε­ρα και των δύο νη­σιών τουρ­κι­κές ακταιω­ροί και οι ψα­ρά­δες μας δεν μπο­ρούν να προ­σεγ­γί­σουν τα νησιά για να ψα­ρέ­ψουν και αν κά­ποιο σκά­φος ξε­φύ­γει της επι­τή­ρη­σης των τουρ­κι­κών ακταιω­ρών τότε γί­νο­νται πραγ­μα­τι­κές ναυ­μα­χί­ες.

Το με­γά­λο ερώ­τη­μα που μένει δυ­στυ­χώς ανα­πά­ντη­το 21 χρό­νια μετά τη φυγή του Αντώ­νη Βε­ζυ­ρό­που­λου από τα νησιά, είναι γιατί δεν βρέ­θη­κε ένας τρό­πος να δί­δο­νται στον φτωχό πο­λύ­τε­κνο βοσκό οι 6.000,00€ ετη­σί­ως ώστε να το­νί­ζε­ται στην πράξη και η ελ­λη­νι­κό­τη­τα των Ιμίων. Εκεί­νοι που τότε με κα­τη­γο­ρού­σαν ότι εγώ έκανα εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή επει­δή το­πο­θέ­τη­σα την Ελ­λη­νι­κή ση­μαία στα Ίμια με­ρι­κούς μήνες αρ­γό­τε­ρα στην Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ στη Μα­δρί­τη τον Ιού­λιο του 1997 ανα­γνώ­ρι­ζαν ότι η Τουρ­κία είχε νό­μι­μα ζω­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα και εν­δια­φέ­ρο­ντα στο Αι­γαίο τα οποία έχουν με­γά­λη ση­μα­σία για την ασφά­λεια και την εθνι­κή τους κυ­ριαρ­χία, και δύο χρό­νια αρ­γό­τε­ρα στην Σύ­νο­δο Κο­ρυ­φής στο Ελ­σίν­κι τον Δε­κέμ­βριο του 1999 ανα­γνώ­ρι­ζαν και συ­νο­ρια­κές δια­φο­ρές με την Τουρ­κία. Με το κοινό ανα­κοι­νω­θέν της Μα­δρί­της στις 8 Ιου­λί­ου 1997 οι κύ­ριοι που με κα­τη­γο­ρού­σαν τότε άνοι­ξαν την πόρτα του φρε­νο­κο­μεί­ου, αφού απο­δέ­χθη­καν ότι πέραν από τα νό­μι­μα ζω­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα της Τουρ­κί­ας στο Αι­γαίο, υπάρ­χουν και άλλα εν­δια­φέ­ρο­ντα. Δη­λα­δή στα εν­δια­φέ­ρο­ντα της Τουρ­κί­ας είναι και η Γα­λά­ζια Πα­τρί­δα, ή ότι την ευ­θύ­νη έρευ­νας και διά­σω­σης ανα­το­λι­κά του 25ου Με­σημ­βρι­νού την έχει η Τουρ­κία; Ή μήπως στα εν­δια­φέ­ρο­ντά της, συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και τα 18, τα 25 και τα 150 νησιά, των οποί­ων το ιδιο­κτη­σια­κό κα­θε­στώς αμ­φι­σβη­τεί και ότι πρέ­πει να απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­θούν τα Δω­δε­κά­νη­σα και τα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση για την νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα για όλα τα νησιά ανε­ξαρ­τή­του με­γέ­θους, πρέ­πει να υπάρ­ξει μια ολι­στι­κή πρό­τα­ση ανά­πτυ­ξης με αν­θρώ­πι­νη πα­ρου­σία και σε συν­δυα­σμό με ισχυ­ρή απο­τρο­πή να δια­σφα­λί­ζε­ται δια­χρο­νι­κά η Ελ­λη­νι­κό­τη­τα του Αρ­χι­πε­λά­γους σε έναν κόσμο που οι ανα­θε­ω­ρη­τι­κές δυ­νά­μεις διά της ισχύ­ος τους θέ­λουν να επι­βά­λουν το δικό τους δί­καιο.