Νίκος Παπανδρέου: «Η κυβέρνηση είναι απόλυτα εκτεθειμένη»

• «Αυτό που εί­δα­με να συμ­βαί­νει στις με­γα­λειώ­δεις κι­νη­το­ποι­ή­σεις των απλών πο­λι­τών πρέ­πει να αφυ­πνί­σει τον πο­λι­τι­κό κόσμο της χώρας» • «Ο λαός άκου­σε τρεις ημέ­ρες πο­λι­τι­κούς αρ­χη­γούς και βου­λευ­τές να ξι­φουλ­κούν χωρίς κα­νέ­να αντί­κρι­σμα»

Για τις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην Ελ­λά­δα και την Ευ­ρώ­πη, σχο­λιά­ζο­ντας τόσο τις γε­ω­πο­λι­τι­κές προ­κλή­σεις όσο και τα ζη­τή­μα­τα εσω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής μιλά σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο ευ­ρω­βου­λευ­τής του ΠΑΣΟΚ Νίκος Πα­παν­δρέ­ου.

Στην πολύ εν­δια­φέ­ρου­σα συ­νέ­ντευ­ξή του, το­πο­θε­τεί­ται ως προς το νέο τοπίο στις σχέ­σεις ΗΠΑ – Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, για τον ρόλο της Τουρ­κί­ας και τη ση­μα­σία του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού δια­λό­γου, ενώ πα­ράλ­λη­λα ανα­δει­κνύ­ει κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα υγεί­ας και ψυ­χι­κής ευ­η­με­ρί­ας που απα­σχο­λούν τους Ευ­ρω­παί­ους πο­λί­τες.

Στο πεδίο της εσω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής σκη­νής, ο κ. Ν. Πα­παν­δρέ­ου σχο­λιά­ζει τις πρό­σφα­τες μα­ζι­κές κι­νη­το­ποι­ή­σεις των πο­λι­τών για την τρα­γω­δία των Τε­μπών, το­νί­ζο­ντας ότι ήταν ξε­κά­θα­ρο το μή­νυ­μα «Αλή­θεια και Δι­καιο­σύ­νη». Ανα­φέ­ρε­ται επί­σης στην πρό­τα­ση σύ­στα­σης Προ­α­να­κρι­τι­κής Επι­τρο­πής ενώ σε ό,τι αφορά στην πρό­τα­ση δυ­σπι­στί­ας κατά της κυ­βέρ­νη­σης επι­ση­μαί­νει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ότι «η ΝΔ συ­σπει­ρώ­θη­κε γύρω από τον αρ­χη­γό της τη στιγ­μή που υπουρ­γοί και βου­λευ­τές απέ­φευ­γαν να το­πο­θε­τη­θούν στους τη­λε­ο­πτι­κούς σταθ­μούς».

• Κύριε Πα­παν­δρέ­ου θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με τη συ­νέ­ντευ­ξη από τις σχέ­σεις με­τα­ξύ ΗΠΑ και Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης, μετά την επα­νε­κλο­γή του Ντό­ναλντ Τραμπ στην προ­ε­δρία. Πώς βλέ­πε­τε να δια­μορ­φώ­νε­ται το κλίμα και ποια θε­ω­ρεί­τε ως την με­γα­λύ­τε­ρη πρό­κλη­ση σε αυτό το νέο τοπίο που δια­μορ­φώ­νε­ται;

Βρι­σκό­μα­στε ήδη δύο μήνες μετά από την επί­ση­μη ανά­λη­ψη της Προ­ε­δρί­ας από τον Ντό­ναλντ Τραμπ και ήδη ο νέος Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος φρο­ντί­ζει να μας δεί­χνει με τις κι­νή­σεις και τις απο­φά­σεις του τη σκλη­ρή γραμ­μή, που θα ακο­λου­θή­σει απέ­να­ντι σε επί δε­κα­ε­τί­ες φί­λους και συμ­μά­χους. Ωστό­σο οφεί­λου­με να ομο­λο­γή­σου­με πως μας είχε προϊ­δε­ά­σει για αυτό που θα ακο­λου­θού­σε.

Αυτή τη στιγ­μή θα μπο­ρού­σα­με να πούμε ότι στο μέσον της σχέ­σης ΗΠΑ – ΕΕ βρί­σκε­ται η Ου­κρα­νία όχι ως εμπό­διο αλλά ως μια ση­μα­ντι­κή σύρ­ρα­ξη, που πρέ­πει να τερ­μα­τι­στεί με δί­καιο τρόπο και όχι με άνευ όρων πα­ρά­δο­ση της Ου­κρα­νί­ας. Η πρώτη πρό­κλη­ση λοι­πόν είναι αυτή και η δεύ­τε­ρη εξί­σου ση­μα­ντι­κή και ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας για την Ευ­ρώ­πη έχει να κάνει με την επι­βο­λή δα­σμών. Εκεί η Ευ­ρώ­πη πρέ­πει να «πλη­ρώ­σει» τον Τραμπ με το ίδιο νό­μι­σμα στην πε­ρί­πτω­ση που επι­βάλ­λει δα­σμούς. Είμαι πε­πει­σμέ­νος πως η Ουά­σιγ­κτον δεν θα λάβει το σωστό μή­νυ­μα εάν η Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση απα­ντή­σει χλια­ρά και χωρίς απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα. Άλ­λω­στε κατά την πρώτη θη­τεία του Τραμπ πρά­ξα­με κάτι ανά­λο­γο, δη­λα­δή απα­ντή­σα­με με απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα και σύ­μπνοια, με απο­τέ­λε­σμα να αλ­λά­ξει η αμε­ρι­κα­νι­κή από­φα­ση.

• Πώς εκτι­μά­τε ότι η επα­νε­κλο­γή του Ντό­ναλντ Τραμπ θα επη­ρε­ά­σει τις σχέ­σεις με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας, δε­δο­μέ­νων των προη­γού­με­νων φι­λι­κών σχέ­σε­ών του με τον Πρό­ε­δρο Ερ­ντο­γάν;

Η χώρα μας εδώ και δε­κα­ε­τί­ες απο­τε­λεί όχι μόνο έναν από τους πιο αξιό­πι­στους συμ­μά­χους στο ΝΑΤΟ, αλλά απο­τε­λεί και τον πλέον στα­θε­ρό πα­ρά­γο­ντα στην ευαί­σθη­τη πε­ριο­χή της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου. Η Αθήνα οφεί­λει να έχει γε­νι­κό­τε­ρα τις κε­ραί­ες της ανοι­χτές και να πα­ρου­σιά­ζει τις θέ­σεις της, οι οποί­ες εδρά­ζο­νται στο Διε­θνές Δί­καιο. Οι όποιες φι­λι­κές σχέ­σεις εν­δε­χο­μέ­νως να είχαν ή να εξα­κο­λου­θούν να έχουν Τραμπ και Ερ­ντο­γάν εν­δε­χο­μέ­νως να μην ταυ­τί­ζο­νται με τα γε­ω­πο­λι­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα των ΗΠΑ και ασφα­λώς αυτό που προ­έ­χει για τον Τραμπ είναι τα αμε­ρι­κα­νι­κά συμ­φέ­ρο­ντα και όχι από­λυ­τα οι εκά­στο­τε φι­λί­ες του.

Άλ­λω­στε εί­δα­με πως οι ΗΠΑ φαί­νε­ται πως δεν επέ­τρε­ψαν στον Ερ­ντο­γάν να χτυ­πή­σει και να δια­λύ­σει τις δυ­νά­μεις των Κούρ­δων YPG παρά τις απει­λές και τα τε­λε­σί­γρα­φα της Άγκυ­ρας.

Θα επα­να­λά­βω όμως πως η Ελ­λά­δα πρέ­πει να είναι στα­θε­ρά σε δι­πλω­μα­τι­κή ετοι­μό­τη­τα και να μην επα­να­παύ­ε­ται με το εάν κά­ποιος ηγέ­της είναι φίλος ή εχθρός με κά­ποιον άλλον. Ας μην ξε­χνά­με πως ο Ερ­ντο­γάν έχει φι­λι­κές σχέ­σεις και με τον Πού­τιν και με τα κα­θε­στώ­τα σε Κίνα και Ιράν, κα­τε­ξο­χήν δη­λα­δή αντι­πά­λους των ΗΠΑ.

• Μέσα σε αυτό το πλαί­σιο, ποιες είναι οι προ­ο­πτι­κές για έναν εποι­κο­δο­μη­τι­κό διά­λο­γο με­τα­ξύ Ελ­λά­δας και Τουρ­κί­ας, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις πρό­σφα­τες γε­ω­πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και την πο­λι­τι­κή των ΗΠΑ;

Ο ελ­λη­νο­τουρ­κι­κός διά­λο­γος είναι χρή­σι­μος ακόμα και στις φά­σεις με­γά­λης έντα­σης των δύο κρα­τών. Εί­μα­στε γεί­το­νες, η ιστο­ρία μας «έχει κα­τα­δι­κά­σει» να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον αιώ­νες τώρα, ωστό­σο έχου­με μία και μο­να­δι­κή δια­φω­νία που είναι η διευ­θέ­τη­ση της υφα­λο­κρη­πί­δας. Ωστό­σο πάντα είναι καλό να συ­ζη­τά­με ακόμα κι αν κα­τα­λή­γου­με στο ό,τι δια­φω­νού­με.

Μόλις την Τε­τάρ­τη είχα την ευ­και­ρία στην ομάδα των Σο­σια­λι­στών και Δη­μο­κρα­τών να συ­νο­μι­λή­σω με τον αντι­πρό­ε­δρο του Ρε­που­μπλι­κα­νι­κού Κόμ­μα­τος της Τουρ­κί­ας (CHP), Οζ­γκιούρ Εζέλ, ο οποί­ος εμ­φα­νί­στη­κε – του­λά­χι­στον ενώ­πιόν μας – με­τριο­πα­θής. Φρό­ντι­σα, ωστό­σο, να κα­τα­στή­σω σαφές στον Τούρ­κο συ­νο­μι­λη­τή μας πως, όσο και να θέ­λου­με να κρα­τή­σου­με την πόρτα της ΕΕ ανοι­χτή για την γεί­το­να, η πο­λι­τι­κή του Ερ­ντο­γάν είναι αυτή που την κλεί­νει. Επί­σης δεν θα πρέ­πει να ξε­χνά­με ότι οι ελ­λη­νο­τουρ­κι­κές σχέ­σεις είναι και ευ­ρω­τουρ­κι­κές σχέ­σεις καθώς η Τουρ­κία απει­λώ­ντας είτε εμάς, είτε την Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία, απει­λεί ξε­κά­θα­ρα την Ευ­ρω­παϊ­κή Ένωση.

• Ως μέλος της επι­τρο­πής SANT του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου, ποια είναι τα κύρια θέ­μα­τα υγεί­ας που προ­ω­θεί­τε για την ευαι­σθη­το­ποί­η­ση ορ­γα­νι­σμών και πο­λι­τών στην ΕΕ;

Πρώτο και κύριο μέ­λη­μά μου στην επι­τρο­πή SANT και άλλων συ­να­δέλ­φων είναι να στα­μα­τή­σει η ανι­σό­τη­τα, που υπάρ­χει ως προς την πρό­σβα­ση σε σύγ­χρο­νες θε­ρα­πεί­ες και φάρ­μα­κα με­τα­ξύ των πο­λι­τών της Ένω­σης. Όλοι οι πο­λί­τες της ΕΕ πρέ­πει να απο­κτή­σουν ίση πρό­σβα­ση στα πιο σύγ­χρο­να φάρ­μα­κα και δια­γνω­στι­κές εξε­τά­σεις, διότι η αν­θρώ­πι­νη ζωή έχει την ίδια αξία τόσο στη Γαλ­λία όσο και στη Γερ­μα­νία, στην Ελ­λά­δα και στη Λι­θουα­νία.

Πριν από μικρό χρο­νι­κό διά­στη­μα φι­λο­ξέ­νη­σα μαζί με άλ­λους δύο συ­να­δέλ­φους μου ευ­ρω­βου­λευ­τές την πα­ρου­σί­α­ση της υγρής βιο­ψί­ας μίας ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κής εξέ­τα­σης, που αφορά στη διά­γνω­ση του με­τα­στα­τι­κού καρ­κί­νου του στή­θους.

Επί­σης πρέ­πει να δώ­σου­με ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στις σπά­νιες νό­σους. Ξέ­ρε­τε, δυ­στυ­χώς η αγορά δεν έχει με­γά­λο κί­νη­τρο ώστε να επεν­δύ­σει στην έρευ­να για αυτά τα φάρ­μα­κα. Σε ολό­κλη­ρη την Ευ­ρώ­πη οι ασθε­νείς με διά­φο­ρα σπά­νια νο­σή­μα­τα υπο­λο­γί­ζο­νται σε 36 εκα­τομ­μύ­ρια, ωστό­σο στην επι­τρο­πή SANT έχου­με υπο­χρέ­ω­ση να με­ρι­μνή­σου­με και γι αυ­τούς τους ασθε­νείς. Αυτός είναι και ο λόγος που το Ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο ξε­κι­νά έρευ­να της κοι­νής γνώ­μης στην οποία οι πο­λί­τες απα­ντούν – ανώ­νυ­μα – σε ερω­τή­μα­τα για τις σπά­νιες νό­σους. Στό­χος μας είναι να χαρ­το­γρα­φή­σου­με πλή­ρως τα προ­βλή­μα­τα και στα­δια­κά να τα λύ­σου­με.

• Συμ­με­τεί­χα­τε σε συ­ζη­τή­σεις σχε­τι­κά με την ψυ­χι­κή υγεία των νέων στην Ευ­ρώ­πη. Ποιες είναι οι κύ­ριες ανη­συ­χί­ες σας για αυτό το θέμα και ποιες πο­λι­τι­κές προ­τεί­νε­τε για την αντι­με­τώ­πι­σή του;

Η ψυ­χι­κή υγεία είναι μία από τις πιο σύγ­χρο­νες προ­κλή­σεις της επο­χής μας, ιδιαί­τε­ρα στις νε­α­νι­κές ηλι­κί­ες. Είναι ένα πολύ με­γά­λο θέμα, που πρέ­πει να αντι­με­τω­πί­σου­με με με­θο­δι­κό­τη­τα και δρα­στι­κό τρόπο. Από τη μία λοι­πόν θα πρέ­πει να προ­σεγ­γί­σου­με με τέ­τοιο τρόπο τους νέους μας ώστε να ανοι­χτούν, να μι­λή­σουν για προ­βλή­μα­τα ψυ­χι­κής υγεί­ας, που αντι­με­τω­πί­ζουν και να στα­θού­με δίπλα τους αρω­γοί.

Χρειά­ζο­νται άμε­σες επεν­δύ­σεις με ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στην πρό­λη­ψη, στην άμεση πα­ρο­χή βο­ή­θειας και θε­ρα­πεί­ας.

Ακόμα ένας στό­χος μας ως προς την ψυ­χι­κή υγεία είναι η κα­τα­πο­λέ­μη­ση του στίγ­μα­τος. Οι κοι­νω­νί­ες μας δεί­χνουν ελα­στι­κό­τη­τα σε πολ­λές μορ­φές συ­μπε­ρι­φο­ράς ωστό­σο, ακόμα και σή­με­ρα, αντι­με­τω­πί­ζουν με προ­κα­τά­λη­ψη τους ασθε­νείς με ψυ­χι­κά νο­σή­μα­τα, τους βά­ζουν «τα­μπέ­λες», τους απο­φεύ­γουν και τους οδη­γούν με τη συ­μπε­ρι­φο­ρά τους στο κοι­νω­νι­κό πε­ρι­θώ­ριο στε­ρώ­ντας τους ευ­και­ρί­ες στην ερ­γα­σία ή ακόμα και στη στέ­γα­ση.

Οι συ­ντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας με τη συν­δρο­μή της Πο­λι­τεί­ας είμαι σί­γου­ρος ότι θα ρί­ξουν φως στα σκο­τά­δια των συ­ναν­θρώ­πων μας που πα­λεύ­ουν με ψυ­χι­κά νο­σή­μα­τα και χρειά­ζο­νται τη βο­ή­θειά μας.

• Σε ό,τι αφορά κύριε Πα­παν­δρέ­ου στις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην Ελ­λά­δα πώς βλέ­πε­τε να δια­μορ­φώ­νε­ται η κα­τά­στα­ση μετά από τις κι­νη­το­ποι­ή­σεις για τα Τέμπη;

Αυτό που εί­δα­με να συμ­βαί­νει στις ιστο­ρι­κές κι­νη­το­ποι­ή­σεις των απλών πο­λι­τών πρέ­πει να αφυ­πνί­σει τον πο­λι­τι­κό κόσμο της χώρας. Δεν ήταν πο­λι­τι­κά υπο­κι­νού­με­νες, δεν τέ­θη­καν κάτω από μία κομ­μα­τι­κή ση­μαία – όπως ατυ­χώς επι­χεί­ρη­σαν να μας πεί­σουν ακόμη και υπουρ­γοί της κυ­βέρ­νη­σης – αλλά ήταν η πλέον αυ­θόρ­μη­τη αντί­δρα­ση του λαού σε αυτό που βλέ­που­με να δια­δρα­μα­τί­ζε­ται εδώ και δύο χρό­νια. Ήταν η πλέον διαυ­γής αντί­δρα­ση σε μία από τις πλέον σκο­τει­νές υπο­θέ­σεις. Ο λαός μας, ζή­τη­σε απλά και αυ­το­νό­η­τα σε μια δη­μο­κρα­τία πράγ­μα­τα. Αλή­θεια και δι­καιο­σύ­νη. Σί­γου­ρα η κυ­βέρ­νη­ση είναι από­λυ­τα εκτε­θει­μέ­νη και με λυπεί το γε­γο­νός πως, αντί να ανα­γνω­ρί­σει τρα­γι­κά λάθη και πα­ρα­λεί­ψεις, που οδή­γη­σαν στην κα­τη­γο­ρία της συ­γκά­λυ­ψης, συ­νε­χί­ζει την επι­κοι­νω­νια­κή δια­χεί­ρι­ση της τρα­γω­δί­ας αδια­φο­ρώ­ντας για την ουσία. Εί­δα­με άλ­λω­στε και τον πρω­θυ­πουρ­γό να λέει στη Βουλή ότι ήταν λάθος που παρά την ολο­κλή­ρω­ση της σύμ­βα­σης 717 επτά μήνες μετά την τρα­γω­δία, αυτό δεν έγινε γνω­στό στο ευρύ κοινό. Μα το ζη­τού­με­νο δεν είναι να πλη­ρο­φο­ρη­θεί ο κό­σμος την ολο­κλή­ρω­ση του έργου, αλλά να νιώ­σει πως τα τραί­να είναι ασφα­λή και δεν θα θρη­νή­σου­με άλλα αθώα θύ­μα­τα.

Αυτό που πρέ­πει να μάθει ο κό­σμος για την 717 είναι ποιοι ευ­θύ­νο­νται που ένα έργο ζω­τι­κής ση­μα­σί­ας για την ασφά­λεια των συ­γκοι­νω­νιών αντί να ολο­κλη­ρω­θεί εντός δύο ετών – όπως προ­βλε­πό­ταν – πα­ρα­δό­θη­κε κακήν κακώς μετά από 57 νε­κρούς. Άρα λοι­πόν χρειά­ζε­ται άπλε­το φως και φυ­σι­κά να οδη­γη­θούν στη Δι­καιο­σύ­νη όσοι ευ­θύ­νο­νται, όσο ψηλά κι αν βρέ­θη­καν ή κι αν βρί­σκο­νται ακόμα.

• Θα ήθελα το σχό­λιό σας για την πρω­το­βου­λία του ΠΑΣΟΚ να συ­στα­θεί Προ­α­να­κρι­τι­κή Επι­τρο­πή για τον Χρή­στο Τρια­ντό­που­λο αλλά και για την πρό­τα­ση δυ­σπι­στί­ας κατά της κυ­βέρ­νη­σης.

Η πρό­τα­ση για τη σύ­στα­ση προ­α­να­κρι­τι­κής επι­τρο­πής για τον κ. Τρια­ντό­που­λο, εάν λει­τουρ­γή­σει σωστά και όχι όπως η προη­γού­με­νη, ελ­πί­ζω να φω­τί­σει ένα κομ­μά­τι της τρα­γω­δί­ας, που είναι αυτό της ελ­λι­πέ­στα­της διε­ρεύ­νη­σης. Άλ­λω­στε το πό­ρι­σμα του ΕΟ­ΔΑ­ΣΑ­ΑΜ έδει­ξε πως το μπά­ζω­μα προ­κά­λε­σε την απώ­λεια ση­μα­ντι­κών στοι­χεί­ων. Πρέ­πει λοι­πόν επι­τέ­λους να μά­θου­με ποιος και γιατί έδωσε εντο­λές για απο­μά­κρυν­ση χω­μά­των και βα­γο­νιών και για ποιον λόγο. Αδυ­να­τώ να πι­στέ­ψω και σί­γου­ρα είναι αδια­νό­η­το να βρί­σκο­νται στο ση­μείο κυ­βερ­νη­τι­κά στε­λέ­χη και να έχουν τον ρόλο του πα­ρα­τη­ρη­τή. Του­λά­χι­στον εάν ο κ. Τρια­ντό­που­λος ήταν πα­ρα­τη­ρη­τής σί­γου­ρα θα πα­ρα­τη­ρού­σε και ποιος έδωσε την εντο­λή για το μπά­ζω­μα του χώρου. Ως προς την πρό­τα­ση δυ­σπι­στί­ας έχω εκ­φρά­σει εδώ και καιρό την άποψή μου. Η ΝΔ συ­σπει­ρώ­θη­κε γύρω από τον αρ­χη­γό της τη στιγ­μή που υπουρ­γοί και βου­λευ­τές απέ­φευ­γαν να το­πο­θε­τη­θούν στους τη­λε­ο­πτι­κούς σταθ­μούς.

Ξε­χνά­με πως ο λαός ζή­τη­σε αλή­θεια και δι­καιο­σύ­νη, δεί­χνο­ντας επί­σης πως στη συ­νεί­δη­σή του έχει ήδη κα­τα­δι­κά­σει αρ­κε­τούς εμπλε­κό­με­νους.