Η πρώτη επιστημονική μελέτη για τη σπογγαλιεία στην Κάλυμνο

Τη Δευτέρα 2 Μαρτίου, στις 7 το από­γευμα, σε αμφι­θέ­α­τρο του Εθνικού Ιδρύ­μα­τος Ερευνών, στην Αθήνα, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η παρου­σί­αση του βιβλίου «Σπογ­γα­λιευ­τική δρα­στη­ριό­τητα και κοι­νω­νική συγκρό­τηση στο νησί της Καλύ­μνου», της αεί­μνη­στης συμπα­τριώ­τισ­σας μας που έφυγε πρόωρα από τη ζωή τον Μάιο του 2011, Ευδο­κίας Ολυ­μπί­του. Το βιβλίο εξέδωσε το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, προ ολίγων μηνών.

Στην παρου­σί­αση έδωσαν το παρόν, εκτός από την οικο­γέ­νεια και τους συνα­δέλ­φους της συγ­γρα­φέως και πολλοί συμπα­τριώ­τες, Καλύ­μνιοι και Δωδε­κα­νή­σιοι, όλοι παρα­κι­νη­μέ­νοι από το ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον αυτής της παρου­σί­α­σης: παρου­σια­ζό­ταν ένα βιβλίο, με απούσα τη συγ­γρα­φέα, που δεν πρόλαβε… Εκδό­θηκε με την επι­μέ­λεια των στενών συνερ­γα­τών της, που έζησαν και γνώ­ρι­σαν από κοντά την, κατά τις μαρ­τυ­ρίες τους, εξαι­ρε­τική επι­στή­μονα, άνθρωπο και Καλυ­μνιά από τον πατέρα της Φίλιππο, Ευδοκία Ολυ­μπί­του. Κι’ ακόμα επρό­κειτο για ένα βιβλίο, την πρώτη, στην καλύ­μνικη βιβλιο­γρα­φία, επι­στη­μο­νική μελέτη για τη σπογ­γα­λιεία στην Κάλυμνο, που δια­περνά δύο αιώνες(19ος-20ος).

Η παρου­σί­αση έγινε από τις κυρίες Ελευ­θε­ρία Ζέη, επί­κουρη καθηγή-τρια στο τμήμα Ιστο­ρίας και Αρχαιο­λο­γίας του Παν/μιου Κρήτης και την Τζελίνα Χαρ­λαύτη, επί­κουρη καθη­γή­τρια στο τμήμα Ναυ­τι­λια­κών Σπουδών του Παν/μίου Πει­ραιώς. Συντό­νιζε ο ιστο­ρι­κός Δημή­τρης Δημη­τρό­που­λος.

Η ανάλυση του βιβλίου ήταν λεπτο­με­ρής και πολυ­ε­πί­πεδη και ακού­στη­καν κρι­τι­κές εγκω­μια­στι­κές για τη μέθοδο, την προ­σέγ­γιση, την ορ-γάνωση, το χει­ρι­σμό και την παρου­σί­αση του υλικού από τη συγ­γρα­φέα.

Καθώς εξε­λισ­σό­ταν η παρου­σί­αση, μέσα σε μια ατμό­σφαιρα προ­σή­λω­σης και συγκί­νη­σης θα έλεγα, είχα την αίσθηση ότι δε θα συμ­βαί­νει συχνά, τόσοι πολλοί ακρο­α­τές να είναι βιω­μα­τι­κοί γνώστες αλλά και συναι­σθη­μα­τικά εμπλεγ­μέ­νοι με το περιε­χό­μενο ενός παρουσιαζόμε-νου βιβλίου.

Διάλεξα να τελειώσω το σημεί­ωμα αυτό της παρου­σί­α­σης, με δύο παρα­γρά­φους του βιβλίου: Η μία από σημεί­ωμα της εκδο­τι­κής ομάδας (σελ.14 ) και η άλλη από την εισα­γωγή του βιβλίου, της ίδιας της συγ­γρα­φέως Ευδο­κίας Ολυ­μπί­του, (σελ.28). Μας χρειά­ζο­νται νομίζω για την ενί­σχυση της πρό­σφα­της ιστο­ρι­κής μας μνήμης και την ανά­δειξη της συμ­βο­λής του Δημο­τι­κού Αρχείου Καλύ­μνου στη συγ­γραφή του βι βλίου αυτού:

1.«Να σημειω­θεί ότι όλες οι παρα­πο­μπές στο Δημο­τικό Αρχείο Καλύ-μνου ακο­λου­θούν την ταξι­νό­μηση που είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί από την ίδια τη συγ­γρα­φέα και ομάδα φοι­τη­τών της (ο σχε­τι­κός κατά­λο­γος έχει κατα­τε­θεί στον Δήμο Καλύ­μνου). Στη φάση ολο­κλή­ρω­σης της εκδο-τικής προ­ε­τοι­μα­σίας πλη­ρο­φο­ρη­θή­καμε ότι με τοπική πρω­το­βου­λία, επι­χει­ρή­θηκε νέα ταξι­νό­μηση του αρχείου, η οποία ενδε­χο­μέ­νως να έχει επι­φέ­ρει αλλαγές στην αρίθ­μηση κάποιων φακέλων. Ελπί­ζουμε ότι με τη δημο­σιο­ποί­ηση της μελέτης αυτής, που συμ­βάλ­λει καθο­ρι­στικά στην ι στορία της καλυ­μνια­κής σπογ­γα­λιείας, ο Δήμος Καλύ­μνου θα μερι­μνή­σει ώστε να συντα­χθεί ένας πίνακας αντι­στοι­χιών που θα επι­τρέ­πει την ταύτιση της παλαιάς και της νέας αρίθ­μη­σης των φακέλων του αρχεια­κού υλικού».

Η εκδο­τική ομάδα

2.«Η μελέτη του δημο­τι­κού αρχείου της Καλύ­μνου υπήρξε πολυ­ε­τής και κοπια­στική. Σημα­ντική, ωστόσο, για την εξοι­κεί­ωση μου με την οργα­νω­τική δομή των τοπικών διοι­κή­σεων και των αντί­στοι­χων αρχεια­κών κατα­λοί­πων τους, ήταν η κατα­λο­γο­γρά­φηση και ταξι­νό­μησή του που έγινε λίγο αργό­τερα με δική μου ευθύνη και την πολύ­τιμη συν­δρομή πέντε,τελειο­φοί­των τότε, φοι­τη­τών του Τμή­μα­τος Ιστο­ρίας του Ιονίου Πανε­πι­στη­μίου, του Νίκου Αλε­βυ­ζάκη (2005, 2006), της Αλε­ξάν­δρας Παπα­δο­πού­λου (2005,2006), του Αρι­στείδη Αμά­ρα­ντου (2005), του Γιώργου Παγω­νάκη (2005) και της Ελένης Ρένεση (2005)»…

Ευδοκία Ολυ­μπί­του

kalymnosola.wordpress.com