Την πλήρη αναμόρφωση της διαδικασίας μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που δόθηκε σε δημόσια διαβούλευση καθώς, μεταξύ άλλων, καθιερώνει ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας, μέσω μίας μόνο διοικητικής πράξης.
Παράλληλα, για πρώτη φορά, επιτρέπεται σε Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) να λειτουργούν ως εργοδότες στη διαδικασία μετάκλησης, διευρύνοντας τις δυνατότητες κάλυψης των τεράστιων κενών στην ελληνική αγορά εργασίας, που βάσει των υπολογισμών, ενδέχεται να ξεπερνούν και τις 300.000.
Με στόχο μάλιστα να “τρέξουν” μεγάλα δημόσια ή στρατηγικά έργα, με το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου θεσπίζεται ειδικό καθεστώς μετάκλησης για εργαζόμενους σε αυτά, ανεξαρτήτως κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προσέλκυση ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης, εισάγοντας νέες κατηγορίες εθνικών θεωρήσεων, όπως tech visa και talent visa, καθώς και ρυθμίσεις για επισκέπτες καθηγητές, ενώ επιταχύνονται οι προξενικές διαδικασίες με απλοποίηση των διαδικασιών σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Παράλληλα, αυξάνεται η διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης (Blue Card).
Έτσι, το προωθούμενο νέο πλαίσιο καθιερώνει ενιαία άδεια διαμονής και εργασίας, μέσω μίας μόνο διοικητικής πράξης. Ο εργαζόμενος δεν θα χρειάζεται πλέον ξεχωριστές εγκρίσεις για εργασία και διαμονή. Η αίτηση εξετάζεται από «υπηρεσία μίας στάσης» και η απόφαση πρέπει να εκδίδεται εντός 90 ημερών, με περιορισμένες δυνατότητες παράτασης.
Η μετάκληση μπορεί να γίνεται ακόμη κι αν ο εργαζόμενος διαμένει ήδη νόμιμα στην Ελλάδα με άλλη άδεια, χωρίς υποχρεωτική έξοδο από τη χώρα.
Μάλιστα, από τις «πολλαπλές άδειες» και τα διακριτά στάδια που απαιτούνται σήμερα (έγκριση, βίζα, άδεια διαμονής, άδεια εργασίας), πάμε στην ενοποίηση της διαδικασίας.
Ο εργαζόμενος αποκτά δικαίωμα αλλαγής εργοδότη μετά τους πρώτους 6 μήνες απασχόλησης ή νωρίτερα, σε περίπτωση παραβίασης των όρων εργασίας ή απόλυσης, ενώ η ανεργία δεν οδηγεί αυτομάτως σε ανάκληση της άδειας, εφόσον είναι περιορισμένη χρονικά.
Όπως επισημαίνει ο CEO της WorkInGreece Βαγγέλης Κανελλόπουλος, το νέο πλαίσιο εναρμονίζει τη χώρα μας με την Οδηγία της ΕΕ 2024/1233, αυστηροποιεί ελέγχους και κυρώσεις για παράνομες πρακτικές, εισάγει νέες κατηγορίες νόμιμης εργασιακής μετανάστευσης, χωρίς όμως να επιλύει το κρίσιμο ζήτημα της ταχύτητας, της προβλεψιμότητας και της λειτουργικότητας της μετάκλησης.
Σύμφωνα με τον κ. Κανελλόπουλο, που μέσω της εταιρείας ανθρωπίνου δυναμικού εξειδικεύεται στη μετάκληση εργαζόμενων από τις τρίτες χώρες, στα θετικά του νομοσχεδίου είναι η κατάργηση της διπλής διαδικασίας για έκδοση άδειας διαμονής και άδειας εργασίας, η δημιουργία ενός πιο ξεκάθαρου νομικού πλαισίου για εργαζόμενους και εργοδότες και η μείωση, θεωρητικά, των απαιτούμενων διοικητικών πράξεων.
Έτσι, ορίζεται ρητά ανώτατο όριο εξέτασης των φακέλων σε 90 + 30 ημέρες. Βέβαια, σύμφωνα με τους ανθρώπους της αγοράς, στην πράξη, η συνολική διάρκεια παραμένει απροσδιόριστη και εξαιρετικά υψηλή (max 4 μήνες αντί για 1-2 μήνες).
Στα θετικά του νομοσχεδίου συγκαταλέγεται επίσης η ρητή αναφορά στα δικαιώματα των εργαζόμενων, καθώς επισημαίνεται ότι οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες απολαμβάνουν ίση μεταχείριση σε αμοιβές, ωράρια και συνθήκες εργασίας, πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλιση, συνδικαλιστικά δικαιώματα και σαφείς διαδικαστικές εγγυήσεις και δικαίωμα προσφυγής.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται η εισαγωγή ειδικών κατηγοριών θεωρήσεων και αδειών διαμονής για εργαζόμενους υψηλής ειδίκευσης (Tech / Talent), μεγάλα έργα και στρατηγικές επενδύσεις, startups και καινοτόμες επιχειρήσεις καθώς και επενδυτικά έργα ειδικού καθεστώτος.
Σύμφωνα με τον CEO της WorkInGreece, αν και ιδιαίτερα θετικό βήμα, έχει περιορισμένη πρακτική αξία για τη συντριπτική πλειονότητα της αγοράς, καθώς δεν εισάγει fast track ή δεσμευτικούς χρόνους Visa, δεν καλύπτει ουσιαστικά τον τουρισμό και την εποχική απασχόληση, δεν αφορά τον αγροτικό και μεταποιητικό τομέα και δεν επιταχύνει ανειδίκευτη και ημι-ειδικευμένη εργασία.
Και βέβαια, ο κ. Κανελλόπουλος επισημαίνει ότι το βασικό πρόβλημα, η διαδικασία έκδοσης Visa, παραμένει άθικτο. Ο ρόλος των πρεσβειών δεν αλλάζει ουσιαστικά, δεν θεσπίζονται Μετρήσιμοι Δείκτες Απόδοσης ή χρονικά όρια για τα προξενεία, ενώ ό,τι εγκρίνεται στην Ελλάδα μπορεί να «κοπεί» στο εξωτερικό.
Ο κ. Κανελλόπουλος, μιλώντας στο Εuro2day.gr, επισημαίνει παράλληλα κάποιες ακόμη ελλείψεις του νέου πλαισίου όπως η απουσία fast track διαδικασίας για σοβαρούς εργοδότες, αφού δεν υιοθετείται risk-based προσέγγιση. Επίσης, δεν προστατεύει την επένδυση του εργοδότη (εισιτήρια, νομικά, παράβολα) και δεν υπάρχει σύνδεση κόστους ↔ αξιοπιστίας ↔ ταχύτητας, με αποτέλεσμα να δημιουργείται το παράδοξο, ο σοβαρός εργοδότης να τιμωρείται με καθυστερήσεις.
Αναφερόμενος στο όριο των 90 ή 120 ημερών, το χαρακτηρίζει εκτός πραγματικότητας ειδικά για τον τουρισμό, επισημαίνοντας ότι το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο δεν έχει σχεδιαστεί για εποχικές οικονομίες όπως η ελληνική.
Σύμφωνα με τον CEO της WorkInGreece, το σχέδιο νόμου ενώ ανοίγει τη μετάκληση στις ΕΠΑ δεν αναφέρει τα Ιδιωτικά Γραφεία Ευρέσως Εργασίας (ΙΓΕΕ). Ο κ. Κανελλόπουλος μάλιστα προτείνει την πρόβλεψη για αποκλειστική μεσιτεία από ΙΓΕΕ και ΕΠΑ, ευθυγραμμισμένη με ILO & ΕΕ, που προστατεύει εργαζομένους κι εργοδότες αλλά και τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας.
Απαντώντας, τέλος, στην ερώτηση τι δεν κάνει το σχέδιο νόμου, επισημαίνει πως δεν ψηφιοποιεί end-to-end τη διαδικασία, δεν θεσπίζει Μετρήσιμους Δείκτες Απόδοσης για υπηρεσίες και πρεσβείες, δεν επιτρέπει πιλοτικά fast track προγράμματα και δεν αξιοποιεί ουσιαστικά risk profiling, data και AI.
Πηγή: euro2day.gr
