Το προσφυγικό χάος τρομάζει το Βερολίνο

Εχει προ­κα­λέ­σει σε λίγους μήνες περισ­σό­τε­ρες ζημιές από ό,τι η εξά­χρονη νομι­σμα­τική κρίση

Η Ευρώπη υπο­φέ­ρει. Οι θεσμοί της, όπως ο χώρος του Σένγκεν, καταρ­ρέ­ουν, τα σύμφωνα, όπως το Δου­βλίνο 2, χάνουν κάθε ισχύ, οι χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης τορ­πι­λί­ζουν τις προ­σπά­θειες των Βρυ­ξελ­λών για τη ρύθμιση των προ­σφυ­γι­κών ροών. Και η φύλαξη των νοτίων συνόρων της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, ιδίως στην Ελλάδα, φαντά­ζει όνειρο θερινής νυκτός. Παντού συντρίμ­μια και θρύψαλα. Και ακόμη χει­ρό­τερα, βελ­τί­ωση της κατά­στα­σης δεν φαί­νε­ται στον ορί­ζο­ντα.

Το κατα­θλι­πτικό αυτό σενάριο περιέ­γραφε την Παρα­σκευή στο Βερο­λίνο ανώτατο στέ­λε­χος των Σοσιαλ­δη­μο­κρα­τών. «Η κρίση του ευρώ ήταν παι­χνι­δάκι σε σύγκριση με την προ­σφυ­γική» έλεγε. «Η διαφορά τους βρί­σκε­ται στη φοβερή επι­τά­χυνση. Το Προ­σφυ­γικό έχει προ­κα­λέ­σει σε λίγους μήνες περισ­σό­τε­ρες ζημιές από ό,τι η εξά­χρονη νομι­σμα­τική κρίση».

Πρε­μιέρα του Shengexit

Αυτό, προ­σέ­θεσε, εξηγεί και την ανα­πά­ντεχη νεκρα­νά­σταση του Grexit, που είναι και πρε­μιέρα του Shengexit, όπως ονο­μά­ζε­ται η απει­λού­μενη εκδίωξη της Ελλάδας από τον χώρο του Σένγκεν. Υπό άλλες συν­θή­κες, λέει, τέτοια απειλή θέλει μήνες, αν όχι χρόνια για να «ωρι­μά­σει». Τώρα φτάνουν εβδο­μά­δες ή και ημέρες. Παρ’ όλα αυτά, τονίζει, ο κίν­δυ­νος έξωσης δεν είναι άμεσος αλλά έχει τον χαρα­κτήρα προει­δο­ποι­η­τι­κής βολής. «Εδώ αγω­νι­στή­καμε μήνες για να κρα­τή­σουμε την Ελλάδα στην ευρω­ζώνη και θα τη διώ­χναμε εν ριπή οφθαλ­μού από το Σένγκεν;» διε­ρω­τή­θηκε. «Για να γινόταν αυτό θα έπρεπε να έχουν προη­γη­θεί δια­βου­λεύ­σεις για τις συνέ­πειές της, αλλά γι’ αυτό λείπουν τόσο η πρόθεση όσο και το σχετικό πολι­τικό πλάνο».

Ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος Στέφαν Ζάι­μπερτ αρκέ­στηκε την Παρα­σκευή στον ρόλο της Σφίγγας. Στο ερώτημα αν η γερ­μα­νική κυβέρ­νηση ανήκει στις χώρες που ζήτησαν την επιβολή ελέγχων σε ταξι­διώ­τες από την Ελλάδα που κατευ­θύ­νο­νται σε χώρες του Σένγκεν (κάτι που θα σήμαινε πρα­κτικά τον απο­κλει­σμό της από τον χώρο) η απά­ντησή του ήταν: «Θέλουμε να δώσουμε στήριξη στις χώρες που λόγω γεω­γρα­φι­κής θέσης πρέπει να αντι­με­τω­πί­σουν αυτό που έρχεται πάνω τους. Θέλουμε να δια­τη­ρή­σουμε τον χώρο του Σένγκεν, γνω­ρί­ζουμε όμως – και αυτό το μάθαμε την τρέ­χουσα χρονιά – ότι το σύστημα βρί­σκε­ται υπό πίεση». Πιο συγκε­κρι­μέ­νος δεν ήθελε να γίνει.

Κυβερ­νη­τική πηγή παρα­δέ­χε­ται ωστόσο ότι το Βερο­λίνο χρη­σι­μο­ποιεί την επι­κεί­μενη έκθεση των θεσμών σχετικά με την πορεία του τρίτου Μνη­μο­νίου ως μέσο πίεσης για το Προ­σφυ­γικό. «Οσο ταχύ­τερα και καλύ­τερα κατα­σκευα­στούν τα hot spots (σ.σ.: οι χώροι ταυ­το­ποί­η­σης των προ­σφύ­γων) τόσο πιο ευμενής θα είναι και η έκθεση» λέει.

Η ίδια πηγή απο­κρούει πάντως την κατη­γο­ρία ότι το Βερο­λίνο συμ­με­τέ­χει σε μια «στρα­τη­γική έντασης» ενα­ντίον της Ελλάδας – έτσι όπως τη δια­τυ­πώ­νει το κόμμα της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης Die Linke (Η Αρι­στερά). «Ούτε κατά διάνοια» λέει. «Στρα­τη­γική της έντασης σημαί­νει απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση της χώρας. Αυτό δεν είναι ούτε στις προ­θέ­σεις ούτε στις πρα­κτι­κές μας».

Απώ­λειες πλέον των 30 δισ.

Αλλά ούτε και η στα­θε­ρο­ποί­ηση της κυβέρ­νη­σης του Αλέξη Τσίπρα είναι προ­φα­νώς στις προ­θέ­σεις του Βερο­λί­νου. Αυτό φάνηκε από την απά­ντηση του εκπρο­σώ­που του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών Μάρτιν Γέγκερ στην κυβερ­νη­τική συνέ­ντευξη Τύπου της Παρα­σκευής στο ερώτημα αν η πρό­σφατη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών, που προ­κά­λεσε στο ελλη­νικό κράτος απώ­λειες πλέον των 30 δισ. ευρώ λόγω της πώλησης τρα­πε­ζι­κών μετοχών σε κλάσμα των ονο­μα­στι­κών τιμών τους σε κερ­δο­σκό­πους, συμ­βάλ­λει στη στα­θε­ρο­ποί­ηση των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών της χώρας.

«Πάλι καλά που βρέ­θη­καν ιδιώτες επεν­δυ­τές» είπε. Στην αρχή του έτους, προ­σέ­θεσε, οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες είχαν επαρκή ρευ­στό­τητα. Μετά υπήρξε αλλαγή κυβέρ­νη­σης που τα χάλασε όλα. «Θα ήταν καλύ­τερο να είμαστε ευγνώ­μο­νες που όλα μπήκαν πάλι σε μια σειρά» τόνισε. Με τη δέουσα προ­σπά­θεια η χώρα θα μπο­ρούσε να βγει από τη σημε­ρινή επώδυνη κατά­σταση. «Αλλά δεν πρέπει να υπάρχει καμία αμφι­βο­λία για το ποιος έφερε την Ελλάδα σε αυτή την κατά­σταση» κατέ­ληξε.

Σύμφωνα με την ίδια κυβερ­νη­τική πηγή, πάντως, η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση θα μπο­ρούσε να γίνει και δια­φο­ρε­τικά. Τυπικά, λέει, η δια­δι­κα­σία ήταν ορθή επειδή, σύμφωνα με τους ισχύ­ο­ντες ευρω­παϊ­κούς κανόνες, οι μετοχές πρέπει να προ­σφερ­θούν κατ’ αρχάς σε ιδιώτες επεν­δυ­τές και μόνο μετά ανα­λαμ­βά­νει το Ευρω­παϊκό Ταμείο Στα­θε­ρο­ποί­η­σης την αγορά των μη πωλη­θέ­ντων χρε­ο­γρά­φων. Εν όψει της δια­φαι­νό­με­νης κονιορ­το­ποί­η­σης της τιμής των μετοχών θα μπο­ρούσε βέβαια να ληφθεί μια πολι­τική απόφαση για την προ­σω­ρινή ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών μόνο με κεφά­λαια του ESM. Αυτό δεν ήταν όμως επι­θυ­μητό. Οι δανει­στές συνε­χί­ζουν να θεωρούν την κυβέρ­νηση Τσίπρα ξένο, εχθρικό σώμα.

ΤΟ ΘΕΜΑ

Οι γερ­μα­νοί πολι­τι­κοί δεν έδειξαν ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον για το προ­σφυ­γικό. Ενας λόγος γι’ αυτό ήταν η συστη­μα­τική ενα­σχό­λησή τους με την εμπλοκή της Γερ­μα­νίας στον πόλεμο της Συρίας που απο­φα­σί­στηκε την Παρα­σκευή από τη γερ­μα­νική Βουλή και δεν τους άφηνε χρόνο για άλλα ζητή­ματα· ένας άλλος, το ότι τρο­μά­ζουν και μόνο στην ιδέα ενός τέτοιου απο­κλει­σμού. «Ξέρουν ότι τυχόν εκτο­πι­σμός της Ελλάδας από τον Σένγκεν δεν θα έλυνε κανένα πρό­βλημα» λέει ο καθη­γη­τής Πολι­τι­κών Επι­στη­μών στο Ελεύ­θερο Πανε­πι­στή­μιο του Βερο­λί­νου Ινγκο Πέτερς. «Το αντί­θετο μάλλον. Η χώρα θα υφί­στατο απο­στα­θε­ρο­ποί­ηση, οι πρό­σφυ­γες θα ανα­ζη­τού­σαν νέες χώρες διέ­λευ­σης και το πρό­βλημα θα γινόταν πιο δυσχε­ρές».

Το ΒΗΜΑ