Οι περιοχές που «φυσάνε» για υπεράκτια αιολικά πάρκα – Εντονο ενδιαφέρον για Δωδεκάνησα

Πανιά για τις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες ανοί­γουν οι με­γα­λύ­τε­ρες ευ­ρω­παϊ­κές εται­ρεί­ες του κλά­δου υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων σε συ­νερ­γα­σία με ελ­λη­νι­κούς ομί­λους, ενό­ψει της νέας αγο­ράς που ανοί­γει και στην Ελ­λά­δα. Τα νερά του Αι­γαί­ου, σύμ­φω­να με τη στρα­τη­γι­κή με­λέ­τη που έχει κα­ταρ­τί­σει στο πλαί­σιο του σχε­δια­σμού της νέας αγο­ράς το ΥΠΕΝ, μπο­ρούν να φι­λο­ξε­νή­σουν ένα δυ­να­μι­κό πε­ρί­που 10 GW υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών στα­θε­ρής έδρα­σης και 30 έως 40 GW πλω­τής έδρα­σης. Το δυ­να­μι­κό αυτό προ­έ­κυ­ψε έπει­τα από λε­πτο­με­ρή χαρ­το­γρά­φη­ση των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σών η οποία, όπως το­νί­ζει στην «Κ» η γ.γ. Ενέρ­γειας Αλε­ξάν­δρα Σδού­κου, που έχει και την κε­ντρι­κή ευ­θύ­νη του σχε­δια­σμού, έλαβε υπόψη της πάνω από 50 κρι­τή­ρια (πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά, χω­ρο­τα­ξι­κά, οι­κο­νο­μι­κά, κοι­νω­νι­κά και γε­ω­πο­λι­τι­κά). Οι βέλ­τι­στες πε­ριο­χές εντο­πί­ζο­νται, σύμ­φω­να με αυτή την πρώτη χαρ­το­γρά­φη­ση, στις Κυ­κλά­δες, στο  Βό­ρειο Αι­γαίο με­τα­ξύ Λή­μνου και Αγ. Ευ­στρα­τί­ου, στα Δω­δε­κά­νη­σα, στον άξονα Ικα­ρί­ας – Πά­τμου – Λέρου, καθώς και στη θα­λάσ­σια πε­ριο­χή με­τα­ξύ Κρή­της και Καρ­πά­θου.

Ο πρώ­τος στό­χος που έχει θέσει η κυ­βέρ­νη­ση είναι η ανά­πτυ­ξη 2 GW μέχρι το 2030. Αυτό θα γίνει μέσω ενός μο­ντέ­λου κε­ντρι­κού κατά βάση σχε­δια­σμού, στο οποίο το ΥΠΕΝ κα­τέ­λη­ξε με­λε­τώ­ντας μο­ντέ­λα ανα­πτυγ­μέ­νων αγο­ρών, αλλά και την εμπει­ρία ξένων εται­ρειών με δρα­στη­ριό­τη­τα στον κλάδο διε­θνώς και βα­σι­κό μέ­λη­μα να «τρέ­ξουν» γρή­γο­ρα οι επεν­δύ­σεις. Με τον κε­ντρι­κό σχε­δια­σμό και την κα­τάρ­τι­ση μιας στρα­τη­γι­κής με­λέ­της ανά­πτυ­ξης για το σύ­νο­λο των αξιο­ποι­ή­σι­μων πε­ριο­χών, απο­φεύ­γο­νται δυ­σά­ρε­στες εκ­πλή­ξεις για τους επεν­δυ­τές που μπο­ρεί να οδη­γή­σουν σε κα­θυ­στε­ρή­σεις ή και να κα­τα­στή­σουν το όλο εγ­χεί­ρη­μα κενό γράμ­μα, όπως έγινε και στο πα­ρελ­θόν. Το κρά­τος, βά­ζο­ντας σε ένα χαρτί όλους τους πε­ριο­ρι­σμούς που θα έθε­ταν οι αδειο­δο­τού­σες αρχές (υπουρ­γεία Αμυ­νας, Ναυ­τι­λί­ας, Πο­λι­τι­σμού, Εξω­τε­ρι­κών, Υπη­ρε­σί­ες Αε­ρο­πο­ρί­ας, Διεύ­θυν­ση Αλιεί­ας, Διεύ­θυν­ση Πε­ρι­βάλ­λο­ντος κ.λπ.) θα πα­ρα­δώ­σει μέσω δη­μο­πρα­σιών στους επεν­δυ­τές «κα­θα­ρές» πε­ριο­χές, πα­ρέ­χο­ντας με­γα­λύ­τε­ρη επεν­δυ­τι­κή ασφά­λεια στον δρόμο για την έκ­δο­ση των πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών με­λε­τών και αδειο­δο­τή­σε­ων. Ενα επί­σης βα­σι­κό κρι­τή­ριο που έλαβε υπόψη του το ΥΠΕΝ για τον κα­θο­ρι­σμό των πε­ριο­χών είναι τα ανε­μο­λο­γι­κά, η έντα­ση των ανέ­μων δη­λα­δή ως κρι­τή­ριο από­δο­σης των επεν­δύ­σε­ων. Το τρίτο κρι­τή­ριο ήταν το κό­στος δια­σύν­δε­σης των πάρ­κων με το ηλε­κτρι­κό σύ­στη­μα, πα­ρά­με­τρος που εξε­τά­στη­κε σε συ­νερ­γα­σία με τον ΑΔΜΗΕ, ο οποί­ος και θα ανα­λά­βει κε­ντρι­κό ρόλο στην ανά­πτυ­ξη της νέας αγο­ράς. Εκτός «χάρτη» έμει­ναν πε­ριο­χές που μπο­ρεί να δια­θέ­τουν υψηλό θα­λάσ­σιο αιο­λι­κό δυ­να­μι­κό, αλλά το κό­στος δια­σύν­δε­σης κα­θι­στά ασύμ­φο­ρες τις επεν­δύ­σεις. Ενα  βα­σι­κό κρι­τή­ριο που μένει ανοι­χτό και θα πρέ­πει να ορι­στι­κο­ποι­η­θεί με την ολο­κλή­ρω­ση του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου είναι ο κα­θο­ρι­σμός της απο­ζη­μί­ω­σης της πα­ρα­γό­με­νης ενέρ­γειας από τα θα­λάσ­σια αιο­λι­κά πάρκα. Το ΥΠΕΝ ανα­ζη­τεί τη χρυσή τομή που θα κα­τα­στή­σει βιώ­σι­μες τις επεν­δύ­σεις και ταυ­τό­χρο­να δεν θα επι­βα­ρύ­νει υπέρ­με­τρα το κό­στος ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και τον ΕΛΑΠΕ. Μέχρι το τέλος του έτους ανα­μέ­νε­ται να βγει σε δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση το θε­σμι­κό πλαί­σιο και σύμ­φω­να με το αι­σιό­δο­ξο σε­νά­ριο σε διά­στη­μα ενός έτους από σή­με­ρα θα προ­κη­ρυ­χθούν οι πρώ­τες πα­ρα­χω­ρή­σεις πε­ριο­χών. Θα με­σο­λα­βή­σουν πε­ρί­που δύο χρό­νια για να ολο­κλη­ρώ­σουν τις πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές με­λέ­τες τους οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι επεν­δυ­τές για να ακο­λου­θή­σει εντός του πρώ­του τρι­μή­νου 2026 ο πρώ­τος δια­γω­νι­σμός από τη ΡΑΕ.

Εντο­νη κι­νη­τι­κό­τη­τα

Η νέα αγορά έχει μα­γνη­τί­σει από πολύ νωρίς τα ευ­ρω­παϊ­κά με­γα­θή­ρια του κλά­δου, αλλά και τους με­γά­λους εγ­χώ­ριους ενερ­γεια­κούς ομί­λους.  Εν­δει­κτι­κή της κι­νη­τι­κό­τη­τας είναι η κλει­στή συ­νά­ντη­ση με Ελ­λη­νες επεν­δυ­τές που έχει διορ­γα­νώ­σει για την προ­σε­χή Τρίτη η πρε­σβεία της Νορ­βη­γί­ας στην Αθήνα, αλλά και οι επα­φές που είχε η γ.γ. Ενέρ­γειας Αλε­ξάν­δρα Σδού­κου το δι­ή­με­ρο 23-25 Νο­εμ­βρί­ου στην Κο­πεγ­χά­γη. Η κ. Σδού­κου είχε επα­φές με πάνω από 20 εται­ρεί­ες του κλά­δου, με­τα­ξύ των οποί­ων κο­λοσ­σοί, όπως Equinor, Copenhagen Investment Partners (CIP), European Energy,   Northland Power,   Total  και  Shell, από τις οποί­ες ει­σέ­πρα­ξε το έντο­νο εν­δια­φέ­ρον τους για επεν­δύ­σεις στα νερά του Αι­γαί­ου.

Την Τρίτη στη νορ­βη­γι­κή πρε­σβεία έχουν κλη­θεί από τον Νορ­βη­γό πρέ­σβη στην Αθήνα να πα­ρα­στούν σε κλει­στή συ­νά­ντη­ση ερ­γα­σί­ας με εκ­προ­σώ­πους του εθνι­κού cluster της χώρας, Norwegian Offshore Wind Cluster (NOWC), οι εται­ρεί­ες ΤΕΡΝΑ, Motor Oil , ΕΛΠΕ, «Κο­πε­λού­ζος», ΔΕΗ Ανα­νε­ώ­σι­μες, Intrakat, Ελ­λά­κτωρ, ΕΝΤΕ­ΚΑ, Eunice, Jasper Wind,  ITA, RF Energy και  Resinvest. Ο επι­χει­ρη­μα­τι­κός νορ­βη­γι­κός  συ­νερ­γα­τι­κός σχη­μα­τι­σμός αριθ­μεί πε­ρισ­σό­τε­ρες από 300 εται­ρεί­ες-μέλη, με­τα­ξύ των οποί­ων και ο κο­λοσ­σός Equinor (με­τε­ξέ­λι­ξη της πε­τρε­λαϊ­κής Statoil), που κα­λύ­πτουν ολό­κλη­ρη την αλυ­σί­δα εφο­δια­σμού και στόχο έχει να κα­τα­στεί πρω­τα­γω­νι­στής στην πα­γκό­σμια αγορά ανά­πτυ­ξης θα­λάσ­σιων αιο­λι­κών πάρ­κων. Αντι­κεί­με­νο της συ­νά­ντη­σης είναι η διε­ρεύ­νη­ση πε­ρι­θω­ρί­ων συ­νερ­γα­σί­ας στην ανά­πτυ­ξη θα­λάσ­σιων αιο­λι­κών πάρ­κων στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες.

Πώς κα­θο­ρί­στη­καν οι πε­ριο­χές εν­δια­φέ­ρο­ντος

Ο κα­θο­ρι­σμός των πε­ριο­χών πε­ρι­γρά­φε­ται από τη γ.γ. Ενέρ­γειας Αλε­ξάν­δρα Σδού­κου ως μια πολύ μακρά και πο­λύ­πλο­κη δια­δι­κα­σία. «Κατ’ αρχάς, χαρ­το­γρα­φή­σα­με πλή­ρως τις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες ως προς το δια­θέ­σι­μο αιο­λι­κό δυ­να­μι­κό τους, αλλά και τη μορ­φο­λο­γία τους (βάθη, είδη βυθού, κυ­μα­τι­κή). Επει­τα ξε­κι­νή­σα­με έναν θε­σμι­κό διά­λο­γο με όλα τα υπουρ­γεία και φο­ρείς που έχουν αρ­μο­διό­τη­τα για τη δια­χεί­ρι­ση και εκ­με­τάλ­λευ­ση του θα­λάσ­σιου χώρου και συν­δια­μορ­φώ­σα­με μαζί τους έναν κα­τά­λο­γο με πε­ρισ­σό­τε­ρα από 50 κρι­τή­ρια που άπτο­νται όλων των δια­στά­σε­ων του εθνι­κής ση­μα­σί­ας θα­λάσ­σιου χώρου: πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών, χω­ρο­τα­ξι­κών, οι­κο­νο­μι­κών, κοι­νω­νι­κών και γε­ω­πο­λι­τι­κών.

Στη συ­νέ­χεια, αυτή την πο­λυ­πα­ρα­γο­ντι­κή ανά­λυ­ση την απο­τυ­πώ­σα­με σε γε­ω­γρα­φι­κό σύ­στη­μα πλη­ρο­φο­ριών (GIS) και εντο­πί­σα­με τις βέλ­τι­στες πε­ριο­χές ανά­πτυ­ξης και εκ­με­τάλ­λευ­σης υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών πάρ­κων, εκεί που όλα τα κρι­τή­ρια και οι εφαρ­μο­σθεί­σες πα­ρά­με­τροι υπο­δει­κνύ­ουν ότι μπο­ρεί να ανα­πτυ­χθεί η σχε­τι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα χωρίς εμπό­δια και χωρίς συ­γκρού­σεις συμ­φε­ρό­ντων. Τέλος, το απο­τέ­λε­σμα της ανά­λυ­σης αυτής το υπο­βάλ­λου­με σε στρα­τη­γι­κή με­λέ­τη πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κών επι­πτώ­σε­ων, ώστε να δια­σφα­λι­στεί η συμ­βα­τό­τη­τα της ανά­πτυ­ξης της δρα­στη­ριό­τη­τας με την προ­στα­σία του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, τόσο του φυ­σι­κού όσο και του αν­θρω­πο­γε­νούς», το­νί­ζει. Το απο­τέ­λε­σμα της πα­ρα­πά­νω με­λέ­της έδει­ξε, όπως απο­κα­λύ­πτει η ίδια στην «Κ», ότι εφαρ­μό­ζο­ντας τα αυ­στη­ρό­τε­ρα κρι­τή­ρια και την πλέον πε­ριο­ρι­στι­κή «ανά­γνω­ση» των τι­θέ­με­νων πα­ρα­μέ­τρων, μπο­ρεί να αξιο­ποι­η­θεί ένα δυ­να­μι­κό πε­ρί­που 10 GW υπε­ρά­κτιων αιο­λι­κών στα­θε­ρής έδρα­σης και 30 έως 40 GW πλω­τής έδρα­σης. Το επό­με­νο βήμα είναι ένας ου­σια­στι­κός διά­λο­γος με το­πι­κές κοι­νω­νί­ες και φο­ρείς, ώστε να δια­σφα­λι­στεί ότι τα έργα αυτά θα προ­χω­ρή­σουν με τη σύμ­φω­νη γνώμη των άμεσα εμπλε­κο­μέ­νων. «Λένε ότι το τα­ξί­δι των χι­λί­ων μι­λί­ων ξε­κι­νά­ει με το πρώτο βήμα. Πράγ­μα­τι, για να φτά­σου­με να έχου­με έργα εκα­το­ντά­δων με­γα­βάτ με τιμές αγο­ράς στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες χρειά­ζε­ται ακόμα πολύς δρό­μος. Το πρώτο βήμα όμως έγινε», δη­λώ­νει η κ. Σδού­κου.

Πηγή kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγ­γου