O Galbraith απαντά στα ελληνικά ΜΜΕ για το Σχέδιο X

Ο συγ­γρα­φέας του Βιβλίου «Καλω­σήρ­θατε στο δηλη­τη­ρια­σμένο δισκο­πό­τηρο» και μέλος της ομάδας εργα­σίας για το Σχέδιο Χ απα­ντάει στα δημο­σιεύ­ματα των ελλη­νι­κών ΜΜΕ σχετικά με το ρόλο, το εύρος και τον τρόπο που λει­τούρ­γησε η ομάδα υπό τον Γιάνη Βαρου­φάκη προ­κει­μέ­νου να καταρ­τι­στεί ένα εναλ­λα­κτικό σχέδιο σε περί­πτωση που οι πιστω­τές εξω­θού­σαν την Ελλάδα εκτός ευρώ.

Ακο­λου­θεί ολό­κληρη η επι­στολή του James K. Galbraith:

Οι οικο­γε­νεια­κοί δεσμοί με την Ελλάδα πάνε πίσω μέχρι τη φιλία του πατέρα μου με τον Ανδρέα Παπαν­δρέου, συνά­δελ­φοι καθη­γη­τές οικο­νο­μι­κών στις ΗΠΑ τη δεκα­ε­τία του 50. Το 2010 έφτασα στην Αθήνα προς ηθική υπο­στή­ριξη στις δύσκο­λες ώρες για τον Γιώργο Παπαν­δρέου που τότε μόλις είχε εκλεγεί. Συνά­ντησα τον Γιάνη Βαρου­φάκη το 2011 και τον βοήθησα να κανο­νί­σει την διετή παρα­μονή του στο Πανε­πι­στή­μιο του Τέξας στο Όστιν από το 2013. Σε αυτό το διά­στημα επίσης έκανα τις πρώτες φιλικές επαφές με τον Αλέξη Τσίπρα και άλλα μέλη του κύκλου του. Αυτές οι δια­συν­δέ­σεις και η βαθειά μου ανη­συ­χία για το απο­τέ­λε­σμα της ελλη­νι­κής κρίσης στην Ευρώπη και στον κόσμο τελικά με οδήγησε στο να εμπλακώ -ως εθε­λο­ντής και φίλος- με το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών από τις αρχές του Φεβρουα­ρίου του 2015 έως και τον Ιούλιο του ίδιου έτους.

Γνω­ρί­ζαμε από την αρχή ότι η επερ­χό­μενη κυβέρ­νηση του ΣΥΡΙΖΑ αντι­με­τώ­πιζε την πιο δύσκολη πρό­κληση: Να πείσει τους αδιάλ­λα­κτους Θεσμούς, τους εχθρι­κούς υπουρ­γούς Οικο­νο­μι­κών και τους επι­φυ­λα­κτι­κούς επι­κε­φα­λής των κρατών να τρο­πο­ποι­ή­σουν το απο­τυ­χη­μένο οικο­νο­μικό πρό­γραμμα που είχε επι­βλη­θεί με στόχο από την πρώτη στιγμή όχι να βοη­θή­σει την ελλη­νική οικο­νο­μία αλλά να σώσει τις Γαλ­λι­κές και τις Γερ­μα­νι­κές τρά­πε­ζες. Η απο­στολή του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών ήταν ως εκ τούτου διπλω­μα­τική και πολι­τική και ο δικός μου ρόλος ήταν, κυρίως, να γράφω και να μιλάω στον διεθνή Τύπο προ­κει­μέ­νου να κρατήσω καλά ενη­με­ρω­μέ­νους τους συμπα­θού­ντες στις Ηνω­μέ­νες πολι­τείας και όπου αλλού.

Το βιβλίο μου «Welcome to the Poisoned Chalice» (Καλω­σήρ­θατε στο δηλη­τη­ρια­σμένο δισκο­πό­τηρο)  -Εκδόσεις Yale, 2016- απο­τε­λεί μια συλλογή των γραπτών μου, των συνε­ντεύ­ξεων και των ομιλιών μου στην Ελλάδα από το 2010 μέχρι το καλο­καίρι του 2015. Τα περισ­σό­τερα από αυτά τα κείμενα δημο­σιεύ­τη­καν αυτή την περίοδο. Όλα τα κείμενα μαζί μετα­φέ­ρουν τη γεύση του ΣΥΡΙΖΑ τους πρώτους μήνες όπως τους έζησα μαζί με την κρίση μου σχετικά με την οικο­νο­μική και πολι­τική κατά­σταση που δια­μορ­φώ­θηκε.

Όπως γράφω και στο βιβλίο μου τον Μάρτιο του 2015 ο Γιάνης Βαρου­φά­κης με ρώτησε αν θα ήθελα να βοηθήσω για μια πολύ «λεπτή» εργασία. Αυτή ήταν η προ­ε­τοι­μα­σία ενός πρω­ταρ­χι­κού σχεδίου -που ζητή­θηκε από τον Πρωθυπουργό- για την περί­πτωση που η Ελλάδα ανα­γκα­ζό­ταν να βγει από το ευρώ. Όλοι γνω­ρί­ζαμε ότι τα γεγο­νότα θα κλι­μα­κώ­νο­νταν  προς το τέλος του Ιουνίου. Αυτό που δεν γνω­ρί­ζαμε -και δεν μπο­ρού­σαμε να γνωρίζουμε- ποια ακριβώς μορφή θα έπαιρνε αυτή η κλι­μά­κωση. Ήταν υπο­χρε­ω­τικό να προ­ε­τοι­μα­στούμε για το χει­ρό­τερο. Μαζί με μια μικρή ομάδα ανθρώ­πων δούλεψα για περίπου έξι εβδο­μά­δες σε αυτό το σχέδιο και στο τέλος κατέ­θεσε ένα μνη­μό­νιο: το «μνη­μό­νιο Σχέδιο X» στις πρώτες ημέρες του Μαΐου.

Η δουλειά μας επι­κε­ντρώ­θηκε στην οικο­νο­μική και νομική εμπει­ρία της ομάδας, στην ακα­δη­μαϊκή βιβλιο­γρα­φία για τη μετά­βαση νομί­σμα­τος, σε μερικές περιο­ρι­σμέ­νες απόρ­ρη­τες συζη­τή­σεις με έμπι­στους εμπει­ρο­γνώ­μο­νες και στην γνώση μας επί της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και της κοι­νω­νι­κής κατά­στα­σης. Ελπί­ζαμε να παρέ­χουμε ένα περί­γραμμα μέτρων που ενδε­χό­μενα θα έπρεπε να ληφθούν και  λύσεις στα προ­βλή­ματα που θα μπο­ρού­σαν να προ­κύ­ψουν. Είχαμε πλήρη επί­γνωση των δυσκο­λιών που θα αντι­με­τώ­πιζε η Ελλάδα αν εξα­να­γκα­ζό­ταν να εγκα­τα­λεί­ψει το ευρώ και επίσης των κιν­δύ­νων που θα ακο­λου­θού­σαν αν η εργασία μας γινόταν γνωστή. Για αυτούς τους λόγους εργα­στή­καμε αθόρυβα, κυρίως εκτός Αθηνών. Το μεγα­λύ­τερο μέρος της κυβέρ­νη­σης έξω -ή ακόμα και στο εσωτερικό- του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών δεν συμ­με­τείχε.

Τα ζητή­ματα που σχε­τί­ζο­νται με μια ανα­γκα­στική έξοδο από το ευρώ ήταν τρο­μα­κτικά: κυμαί­νο­νταν από την έννομη σχέση με την Ευρω­παϊκή Ένωση, τη δημιουρ­γία και τη δια­χεί­ριση μιας νέας Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας, τους μηχα­νι­σμούς για την παροχή αξιό­πι­στης ρευ­στό­τη­τας σε σύντομο χρονικό διά­στημα και την πιθανή υπο­στή­ριξη για ένα νέο νόμισμα, την μετα­τροπή των τρα­πε­ζι­κών απο­θε­μα­τι­κών και του ιδιω­τι­κού χρέους και στην σημα­ντικό προ­γραμ­μα­τι­σμό για την δια­τή­ρηση των προ­μη­θειών πρώτης ανάγκης, όπως τρο­φί­μων, καυ­σί­μων και φαρ­μά­κων. Δεν γνω­ρί­ζαμε πως το ελλη­νικό πολι­τικό σύστημα και η κοι­νω­νία θα αντι­δρούσε. Η δουλειά μας ήταν να αξιο­λο­γή­σουμε αυτές τις εκτι­μή­σεις στο βαθμό που μπο­ρού­σαμε -που ήταν συχνά περιο­ρι­σμέ­νος. Η απο­στολή μας δεν ήταν να κάνουμε συστά­σεις και δεν κάναμε καμία, προ­ε­τοι­μά­ζαμε ένα σενάριο που όλοι μας ελπί­ζαμε να απο­φευ­χθεί.

Στο τέλος της ημέρας ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Γιάνης Βαρου­φά­κης, συζή­τησε τα απο­τε­λέ­σματα του έργου μας με τον Πρω­θυ­πουργό και αυτός πήρε τις απο­φά­σεις που όλοι γνω­ρί­ζουμε. Αυτή ήταν απόφαση που έπρεπε να πάρει ο Πρω­θυ­πουρ­γός.  Έφυγα από την Ελλάδα στις 7 Ιουλίου με ανά­μι­κτα συναι­σθή­ματα. Από τη μια πλευρά ευχό­μουν να υπήρχαν καλύ­τερα απο­τε­λέ­σματα για τον ελλη­νικό λαό, ευχό­μουν να υπήρχε μια ισχυ­ρό­τερη ώθηση από τους φίλους της Ελλάδας και να υπήρχε μεγα­λύ­τερη ευε­λι­ξία από τους πιστω­τές που δεν δια­φά­νηκε ποτέ. Από την άλλη πλευρά ένιωθα ικα­νο­ποι­η­μέ­νος για τις υπη­ρε­σίες που προ­σέ­φερα για έναν καλό σκοπό και για την εμπι­στο­σύνη στην κρίση του φίλου μου, υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών, Γιάνη Βαρου­φάκη που διεκ­πε­ραί­ωσε όλες τις ευθύνες του εξαι­ρε­τικά.

J.K. Galbraith