Πανεπιστήμιο Αιγαίου: Ανακοίνωση 3ης Διεπιστημονικής Ημερίδας

ΣΑΒΒΑΤΟ 9 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ , 09.30΄-14.30΄ *

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΣΧΟΛΙΚΈΣ ΜΟΝΑΔΕΣ

Στην ημερίδα θα μελε­τη­θεί η σημασία και οι δυσκο­λίες της επι­κοι­νω­νίας των

μαθη­μα­τι­κών εννοιών και τεχνι­κών ανάμεσα στις επι­στη­μο­νι­κές κοι­νό­τη­τες στην ιστορία και στην

κοι­νω­νία και κατ’ ανα­λο­γία στη διδα­σκα­λία στις δια­φο­ρε­τι­κές εκπαι­δευ­τι­κές βαθ­μί­δες και στον

παι­δα­γω­γικό σχε­δια­σμό των Σχο­λι­κών Μονάδων.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

Σάββατο 09 Οκτω­βρίου 2021 09:30 – 14:30, Αίθουσα Κορ­νή­λιος Καστο­ριά­δης

09:30 – 10:00 Εγγραφή -Πιστοποίηση Συνέ­δρων

10:00 – 10:10 Έναρξη – Χαι­ρε­τι­σμοί

10:10 -12:00 Προβολή του φιλμ ντο­κι­μα­ντέρ Πώς μίσησα τα

μαθη­μα­τικά (Comment j’ai détesté les maths)** του

Ολιβιέ Πεϋρόν (Olivier Peyron), βραβείο Σεζάρ 2014

12:00 -12:30 Διά­λειμμα – Καφές

12:30 -13:20

Διάλεξη του Ζαν Ντόμπρ (Jean Dhombres)***,

Διευ­θυ­ντή Ερευνών CNRS Κέντρου Alexandre Koyré.

Παρακμή των Μαθη­μα­τι­κών στις μαθη­τι­κές επι­λο­γές:

πρό­κει­ται για χάσμα επι­κοι­νω­νίας, για μια συναι­σθη­μα­τική

κατά­σταση σε μια κοι­νω­νία που διέ­πε­ται από Big Data, ή

απλώς ένας ιστο­ρι­κός κύκλος στα ίδια τα μαθη­μα­τικά;

13:20 -14:30 Ερω­τή­σεις, τοπο­θε­τή­σεις, συζή­τηση

14:30 Λήξη Εργα­σιών

* Θα τηρη­θούν οι υγειο­νο­μι­κοί όροι του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου για την προ­σέ­λευση και συμ­με­τοχή στις

εργα­σίες της Ημε­ρί­δας.

Λόγω περιο­ρι­σμέ­νων θέσεων, όσες και όσοι -εκτός των φοιτητριών-ών των δυο Μεταπτυχιακών- επι­θυ­μούν να

παρα­κο­λου­θή­σουν την Ημερίδα θα πρέπει να το δηλώ­σουν έως την Τετάρτη 6/10 και ώρα 13.00 στο

[email protected] ώστε να λάβουν σχετική επι­βε­βαί­ωση.

3Η ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΑΒΒΑΤΟ 9ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2021

** Πώς μίσησα τα μαθη­μα­τικά (comment j’ai détesté les maths) του Ολιβιέ Πεϋρόν (Olivier

Peyron), βραβείο Σεζάρ 2014.

«Τα μαθη­μα­τικά πάντα σε δυσκό­λευαν, πάντα πίστευες ότι το να είσαι κακός στα Μαθη­μα­τικά ήταν ανα­πό­φευ­κτο, με

λίγα λόγια, πάντα τα μισού­σες! Θα μπο­ρού­σαμε να αρκε­στούμε να γελάμε για αυτό, αν τα Μαθη­μα­τικά δεν είχαν πάρει

μια τέτοια θέση στην κοι­νω­νία μας: η Apple, η Google, η Goldman Sachs δεν είναι παρά αλγό­ριθ­μοι και μαθη­μα­τι­κοί

τύποι. Πώς τα μαθη­μα­τικά έφτασαν να προ­κα­λούν τέτοια δυσφο­ρία, την ίδια που διευ­θύ­νουν τον κόσμο; Μέσα από ένα

ταξίδι στις τέσ­σε­ρις γωνιές του κόσμου με τους μεγα­λύ­τε­ρους σύγ­χρο­νους μαθη­μα­τι­κούς συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του

Σεντρίκ Βιλανί (Cédric Villani, μετάλ­λιο Fields 2010), το “πώς μίσησα τα μαθη­μα­τικά” μας λέει πώς τα Μαθη­μα­τικά

ανέ­τρε­ψαν τον κόσμο μας προς το καλύ­τερο … και μερικές φορές προς το χει­ρό­τερο.»

Αυτό το ντο­κι­μα­ντέρ δίνει φωνή σε όσους έχουν διδα­χθεί Μαθη­μα­τικά και τις περισ­σό­τε­ρες φορές τα

μίσησαν, μερικές φορές τα αγά­πη­σαν. Παρου­σιά­ζει επίσης την οπτική ενός ιστο­ρι­κού των μαθη­μα­τι­κών

Ζαν Ντόμπρ (Jean Dhombres), καθώς και εκείνη πολλών παρα­γό­ντων των μαθη­μα­τι­κών, τόσο στην

εκπαί­δευση όσο και στην έρευνα (μεταξύ άλλων Cédric Villani) ή ακόμη και στα οικο­νο­μικά (Γιώργος

Παπα­νι­κο­λάου).

Η ταινία μας μετα­φέ­ρει τόσο σε ένα συνέ­δριο μαθη­μα­τι­κών στο Χαϊ­ντε­ρα­μπάντ της Ινδίας, στη Silicon

Valley, σε ένα προ­πα­ρα­σκευα­στικό μάθημα στη Νάντη, όσο και στην καρδιά του δάσους στο Oberwolfach

της Γερ­μα­νίας.

*** Παρακμή των Μαθη­μα­τι­κών στις μαθη­τι­κές επι­λο­γές: πρό­κει­ται για χάσμα επι­κοι­νω­νίας,

για μια συναι­σθη­μα­τική κατά­σταση σε μια κοι­νω­νία που διέ­πε­ται από Big Data, ή απλώς ένας

ιστο­ρι­κός κύκλος στα ίδια τα μαθη­μα­τικά;

Ο Jean Dhombres είναι Ομό­τι­μος Καθη­γη­τής και Ερευ­νη­τής των Μαθη­μα­τι­κών και της Ιστο­ρίας

των Επι­στη­μών στο CNRS, (Γαλλία), Διευ­θυ­ντής Σπουδών στο Centre Alexandre Koyré.

Είναι επι­στη­μο­νι­κός συνερ­γά­της των Μετα­πτυ­χια­κών Προ­γραμ­μά­των του Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ.

και βρί­σκε­ται στη Ρόδο ως προ­σκε­κλη­μέ­νος ομι­λη­τής στο πλαίσιο του Προ­γράμ­μα­τος. Το έργο του

ανα­φέ­ρε­ται στην επι­στη­μο­λο­γία των Μαθη­μα­τι­κών, την ιστορία της Επι­στή­μης και τη διάδοση των

Επι­στη­μο­νι­κών ιδεών από την αρχαιό­τητα μέχρι σήμερα. Έχει μετά­σχει σε διε­θνείς επι­τρο­πές

και προ­γράμ­ματα για την ανα­βάθ­μιση και βελ­τί­ωση της Μαθη­μα­τι­κής Εκπαί­δευ­σης

(http://koyre.ehess.fr/docannexe/file/376/cv_dhombres.pdf )

Περί­ληψη (το πλήρες κείμενο δημο­σιεύ­ε­ται στον 12ο Τόμο Θέματα Εκπαι­δευ­τι­κού Σχε­δια­σμού)

Το πρό­σφατο Ανα­λυ­τικό Πρό­γραμμα του Λυκείου στη Γαλλία εισή­γαγε τη δυνα­τό­τητα στους μαθητές να

μην επι­λέ­γουν μαθη­μα­τικά (και παρε­μπι­πτό­ντως να απο­φεύ­γουν και τη φιλο­σο­φία). Είναι πολύ νωρίς για

να γνω­ρί­ζουμε αν αυτό αντι­στοι­χεί σε στα­τι­στική μείωση του ρόλου που αφιε­ρώ­νε­ται στα μαθη­μα­τικά,

όσον αφορά τους δια­γω­νι­σμούς επι­λο­γής και την πνευ­μα­τική ηγε­μο­νία, ή σε μείωση της ανάγκης για

σπουδές μαθη­μα­τι­κών σε πεδία επι­στη­μο­νι­κών επαγ­γελ­μά­των, όπως μηχα­νι­κής και ιατρι­κής.

Μια πεποί­θηση ή ένα στε­ρε­ό­τυπο επι­κοι­νω­νιακό σχήμα πολλών Big Dataists είναι να δηλώ­νουν πως ό,τι

είναι απα­ραί­τητο, μπο­ρούμε να το μάθουμε κάνο­ντάς το (learning by doing) και ότι η εξόρυξη δεδο­μέ­νων

δεν απαιτεί θεωρία. Ένα από τα θέματα που θα συζη­τή­σουμε είναι ο συναι­σθη­μα­τι­κός ρόλος των

μαθη­μα­τι­κών, ένα πεδίο στον οποίο φαί­νε­ται ότι δια­θέ­τουμε ελά­χι­στη ελευ­θε­ρία επι­λο­γής, όπου η κριτική

σκέψη είναι απούσα, όπου ακόμη και η φαντα­σία απορ­ρί­πτε­ται.

Δεν είναι η πρώτη φορά που τέθηκαν τέτοια ερω­τή­ματα. Σκε­φτείτε την αρχική άρνηση των Μαθη­μα­τι­κών

στις σπουδές ηλε­κτρο­λο­γίας/μηχα­νο­λο­γίας που κατα­γρά­φηκε κατά τον 19ο αιώνα ή την κατη­γο­ρία της

κρυμ­μέ­νης ιδε­ο­λο­γίας στη διδα­σκα­λία των οικο­νο­μι­κών στις αρχές του 21ου αιώνα. Είναι βέβαιο ότι δεν

μπο­ρούμε να εξε­τά­σουμε εξα­ντλη­τικά αυτά τα ερω­τή­ματα, αλλά του­λά­χι­στον θα δούμε μερικά

παρα­δείγ­ματα στα Μαθη­μα­τικά και στη διδα­σκα­λία τους, για τα οποία οι ιδέες της παρακ­μής, των

συναι­σθη­μά­των και της ευχα­ρί­στη­σης, έπαιξαν έναν ρόλο που ίσως δεν έχει ανα­λυ­θεί επαρκώς.