Ο φετινός Αύγουστος είναι διαφορετικός από τους άλλους! Oύτε γιορτές ούτε πανηγύρια…!

Εναν Αύ­γου­στο δια­φο­ρε­τι­κό από τους άλ­λους, υπο­δέ­χθη­καν οι Δω­δε­κα­νή­σιοι, αφού θα είναι ο πρώ­τος και -ίσως ο μο­να­δι­κός- που στα νησιά, από το πιο με­γά­λο μέχρι το πιο μικρό, δεν θα τη­ρη­θεί φέτος το έθιμο των πα­νη­γυ­ριών, το οποίο είναι άρ­ρη­κτα συν­δε­δε­μέ­νο με την πα­ρά­δο­ση, τα ήθη και τα έθιμα των νη­σιω­τών.

Από τα μέτρα για την απο­τρο­πή δια­σπο­ράς του κο­ρω­νοϊ­ού δεν γλί­τω­σαν ούτε τα πα­νη­γύ­ρια… που απο­τε­λούν σήμα κα­τα­τε­θέν για το ελ­λη­νι­κό κα­λο­καί­ρι στα νησιά.

Μό­νι­μοι κά­τοι­κοι, και επι­σκέ­πτες, αλλά και καλ­λι­τέ­χνες που ήλ­πι­ζαν ότι το μέτρο θα ήταν προ­σω­ρι­νό, με απο­γο­ή­τευ­ση πλη­ρο­φο­ρή­θη­καν ότι φέτος η πα­ρα­δο­σια­κή μου­σι­κή, ο χορός και τα τρα­γού­δια δεν πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται στην «ατζέ­ντα» του Αυ­γού­στου.

Πα­νη­γύ­ρια που διορ­γα­νώ­νο­νται από τις το­πι­κές κοι­νω­νί­ες και τους πο­λι­τι­στι­κούς συλ­λό­γους κάθε πε­ριο­χής και που ο θρη­σκευ­τι­κός χα­ρα­κτή­ρας συν­δέ­ε­ται άρ­ρη­κτα με τη δια­σκέ­δα­ση, φέτος πα­ρα­πέμ­φθη­καν στις… κα­λέν­δες, πα­ρ΄ό­τι είχαν γίνει σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις οι σχε­τι­κές προ­ε­τοι­μα­σί­ες, με την ελ­πί­δα ότι την τε­λευ­ταία στιγ­μή κάτι θα αλ­λά­ξει.

Στα τε­λευ­ταία χρό­νια, πλάι στους επι­δέ­ξιους χο­ρευ­τές και στους βαθιά θρη­σκευό­με­νους, συ­να­ντά κα­νείς όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρους νέους αλλά και αλ­λο­δα­πούς του­ρί­στες που μοιά­ζουν να γοη­τεύ­ο­νται από το τε­λε­τουρ­γι­κό, οι ρίζες του οποί­ου χά­νο­νται στο πα­ρελ­θόν, μέχρι που ο κο­ρω­νο­ϊ­ός ήρθε να ανα­κό­ψει αυτή την πο­ρεία.

Κάθε χρόνο, ενό­ψει του «Πάσχα του Κα­λο­και­ριού» όλα τα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου, έκα­ναν ξε­χω­ρι­στές ετοι­μα­σί­ες για τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο.

Τα πα­τρο­γο­νι­κά σπί­τια άνοι­γαν και πάλι για να υπο­δε­χθούν συγ­γε­νείς και φί­λους, ακόμα και για ανά­παυ­λα των δύο τριών ημε­ρών, λόγω της οι­κο­νο­μι­κής και υγειο­νο­μι­κής κρί­σης.

Φέτος, η κί­νη­ση του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου ανα­μέ­νε­ται και πάλι αυ­ξη­μέ­νη, παρά την οι­κο­νο­μι­κή κρίση, όμως θα είναι η πιο «βουβή» γιορ­τή. Η κί­νη­ση ανα­μέ­νε­ται να κο­ρυ­φω­θεί στα κο­ντι­νά νησιά πα­ρα­μο­νή και ανή­με­ρα της εορ­τής του «Πάσχα του κα­λο­και­ριού», καθώς παρά την οι­κο­νο­μι­κή στε­νό­τη­τα, η φι­λο­ξε­νία σε σπί­τια συγ­γε­νών και φίλων, απο­τε­λεί διέ­ξο­δο για τις δια­κο­πές των Ρο­δί­ων, όσων του­λά­χι­στον έχουν την δυ­να­τό­τη­τα να εκ­δρά­μουν.

Το «Πάσχα του κα­λο­και­ριού» έχει ως ση­μεία ανα­φο­ράς στη Ρόδο, την Ια­λυ­σό και την Κρε­μα­στή.

Στο χωριό της Κρε­μα­στής, σε μια από τις ωραιό­τε­ρες εκ­κλη­σί­ες που γιορ­τά­ζει την κοί­μη­ση της Θε­ο­τό­κου, συ­γκε­ντρώ­νο­νται πι­στοί και επι­σκέ­πτες από τη Ρόδο και ολό­κλη­ρη την Δω­δε­κά­νη­σο ενώ το με­γα­λύ­τε­ρο πα­νη­γύ­ρι σε έκτα­ση αλλά και σε διάρ­κεια με πλή­θος εκ­δη­λώ­σε­ων, για πρώτη φορά φέτος δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί.

Η κοί­μη­ση της Θε­ο­τό­κου εκτός από την Κρε­μα­στή και την Ια­λυ­σό, εορ­τά­ζε­ται επί­σης στον Εμπω­να, στα Αφά­ντου στο Βάτι, στην Σά­λα­κο, στην Ιστριο, στον Ασκλη­πειό στην Νότια Ρόδο καθώς και σε πολλά εξω­κλή­σια και ναούς του νη­σιού, όπου φέτος δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν πα­νη­γύ­ρια.

ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ

ΤΗΣ ΔΩ­ΔΕ­ΚΑ­ΝΗ­ΣΟΥ

Ηθη και έθιμα δε­κα­ε­τιών στα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου, δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν φέτος, αφού ο κο­ρω­νο­ϊ­ός έχει σα­ρώ­σει τα πάντα στο πέ­ρα­σμά του και δεν απο­κλεί­ε­ται ενό­ψει της εορ­τής του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου, να λη­φθούν ακόμα πιο αυ­στη­ρά μέτρα από την κυ­βέρ­νη­ση.

Ει­δι­κό­τε­ρα τα πιο γνω­στά πα­νη­γύ­ρια που συ­γκε­ντρώ­νουν εκα­το­ντά­δες πι­στούς και φέτος δεν θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν στα Δω­δε­κά­νη­σα, είναι τα εξής:

-Στην Κάρ­πα­θο, το πα­νη­γύ­ρι της Κοί­μη­σης της Θε­ο­τό­κου, στην Όλυ­μπο, είναι από τα πιο κα­τα­νυ­κτι­κά. Απο­κο­ρύ­φω­μα του πα­ρα­δο­σια­κού εορ­τα­σμού είναι ο χορός που γί­νε­ται στη μικρή πλα­τεία, μπρος στην εκ­κλη­σιά της Πα­να­γί­ας.

– Στην Πάτμο, το νησί της Ορ­θο­δο­ξί­ας, όπου τα πάντα πε­ρι­στρέ­φο­νται γύρω από το ιστο­ρι­κό Μο­να­στή­ρι της Απο­κά­λυ­ψης, ο χρυ­σο­ποί­κιλ­τος επι­τά­φιος πε­ρι­φέ­ρε­ται από τους μο­να­χούς στα σο­κά­κια του νη­σιού, ενώ οι κα­μπά­νες ηχούν αστα­μά­τη­τα. Στις 14 Αυ­γού­στου τε­λεί­ται εσπε­ρι­νός και ανή­με­ρα γί­νε­ται λει­τουρ­γία με λαϊκό πα­νη­γύ­ρι που διαρ­κεί όλη τη νύχτα.

– Στην Κάσο και στο χωριό Πα­να­γιά, όπου γί­νε­ται το με­γα­λύ­τε­ρο πα­νη­γύ­ρι του νη­σιού. Όλα τα πα­τρο­πα­ρά­δο­τα έθιμα τη­ρού­νται με ευ­λά­βεια και δεν είναι λίγοι οι ξε­νι­τε­μέ­νοι Κα­σιώ­τες που επι­λέ­γουν αυτή τη μέρα για να επι­σκε­φθούν τον τόπο τους. Η Ιερά Μονή της Κοι­μή­σε­ως της Θε­ο­τό­κου, της επι­λε­γό­με­νης Κυράς στον Εμπο­ρειό Νι­σύ­ρου απο­κα­λεί­ται και «Καρ­πα­θιά».

-Στην Χάλκη με λα­μπρό­τη­τα και κα­τά­νυ­ξη τι­μά­ται η Πα­να­γιά η Χω­ρια­νή. Το πα­νη­γύ­ρι της Πα­να­γιάς της Χω­ρια­νής στο Χωριό είναι μο­να­δι­κό και το τε­λε­τουρ­γι­κό του πα­ρα­μέ­νει αναλ­λοί­ω­το εδώ και δε­κα­ε­τί­ες. Δυο – τρεις ημέ­ρες πριν από τον Δε­κα­πε­νταύ­γου­στο κα­θα­ρί­ζουν όλοι μαζί την εκ­κλη­σία, ενώ την πα­ρα­μο­νή ξε­κι­νούν για το Χωριό. Το γλέ­ντι αρ­χί­ζει με χα­ρού­με­να και σα­τι­ρι­κά δί­στι­χα τα οποία μαζί με το γλυ­κό­λα­λο ήχο της λύρας γεν­νούν ανα­μνή­σεις και συ­γκι­νή­σεις καθώς τα δί­στι­χα δεί­χνουν τον πόνο που αι­σθά­νο­νται οι Χαλ­κί­τες όταν βρε­θούν στο ερει­πω­μέ­νο πια Χωριό, την παλιά πρω­τεύ­ου­σα του νη­σιού, και θυ­μη­θούν πώς ήταν κά­πο­τε.

Στις 13 Αυ­γού­στου κάθε χρόνο Χαλ­κί­τες με­τα­φέ­ρουν την ει­κό­να της Πα­να­γί­ας κρα­τώ­ντας την στα χέρια, στην εκ­κλη­σία του πα­λιού χω­ριού για να ξε­κι­νή­σουν οι εκ­δη­λώ­σεις την πα­ρα­μο­νή του Δε­κα­πε­νταύ­γου­στου.

– Στην Αστυ­πά­λαια, στην Πα­να­γιά την Πορ­τα­ΐ­τισ­σα ανή­με­ρα, έξω από την εκ­κλη­σία, μα­γει­ρεύ­ουν το «Λα­μπρια­νό» και γί­νε­ται με­γά­λο γλέ­ντι.

–Στην Πα­να­γία Σπη­λια­νή στη Νί­συ­ρο. Τη μέρα της γιορ­τής αφού γίνει λει­τουρ­γία και αγια­στεί το κόλ­λυ­βο (στάρι), σχη­μα­τί­ζε­ται πομπή που κα­τε­βαί­νει τα σκα­λιά. Πε­ρι­φέ­ρε­ται μέσα στο Μαν­δρά­κι και κα­τα­λή­γει στο Ζη­σι­μο­πού­λειο θέ­α­τρο πάνω από την κε­ντρι­κή πλα­τεία, όπου πα­ρα­τί­θε­ται γεύμα για όλους.

Το βράδυ στή­νε­ται χορός, η λε­γό­με­νη «κούπα της Πα­να­γί­ας». Η πρώτη του χορού κρατά μια κούπα καθώς χο­ρεύ­ει. Οποιος μπαί­νει στο χορό ρί­χνει χρή­μα­τα για το μο­να­στή­ρι και το νησί.