Η Ρόδος αντιμέτωπη με το παρελθόν: Οι αστοχίες των καιρικών προγνώσεων άνοιξαν τις ίδιες πληγές

• Η πρό­γνω­ση της Ε.Μ.Υ. έκανε λόγο για έντο­να και­ρι­κά φαι­νό­με­να στα Δω­δε­κά­νη­σα από νωρίς το από­γευ­μα του Σαβ­βά­του έως και τη Δευ­τέ­ρα 2 Δε­κεμ­βρί­ου 2024• Κατά τη συ­νε­δρί­α­ση του ΠΕ­ΣΟΠΠ, ει­πώ­θη­κε ότι υπήρ­χε αρ­μο­δί­ως ενη­μέ­ρω­ση πως ο με­γά­λος όγκος νερού και τα έντο­να και­ρι­κά φαι­νό­με­να ανα­μέ­νο­νταν την Κυ­ρια­κή 1 Δε­κεμ­βρί­ου

Ρόδος 1994, τέσ­σε­ρις νε­κροί από την κα­κο­και­ρία. 2013, τέσ­σε­ρις νε­κροί από την κα­κο­και­ρία. 2019, μία νεκρή από την κα­κο­και­ρία.

2024… Η «πληγή» της Ρόδου μα­τώ­νει ξανά, και σή­με­ρα τη βρί­σκει να επου­λώ­νει για ακόμα μια φορά τις πλη­γές που άφη­σαν πίσω τα πλημ­μυ­ρι­κά φαι­νό­με­να που έπλη­ξαν την πε­ριο­χή μας.

Η ιστο­ρία επα­να­λαμ­βά­νε­ται την πρώτη φορά σαν τρα­γω­δία και τη δεύ­τε­ρη φορά σαν φάρσα, έλεγε ο Καρλ Μαρξ. Στην πε­ρί­πτω­ση της Ρόδου η επα­νά­λη­ψη αφορά μόνον στην τρα­γω­δία.

Όπως δή­λω­σε στη «δη­μο­κρα­τι­κή» ο πρό­ε­δρος του Ορ­γα­νι­σμού Αντι­σει­σμι­κού Σχε­δια­σμού και Προ­στα­σί­ας – ΟΑΣΠ, Ευ­θύ­μιος Λέκ­κας, που γνω­ρί­ζει πολύ καλά τις γε­ω­γρα­φι­κές ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της Ρόδου και έχει κάνει αυ­το­ψία σε αρ­κε­τές φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές που υπέ­στη το νησί, η απο­κα­τά­στα­ση των ζη­μιών από τις πλημ­μύ­ρες απαι­τεί πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο.

Επει­τα από την έκ­δο­ση του δελ­τί­ου τύπου της Ε.Μ.Υ. για επι­κίν­δυ­να και­ρι­κά φαι­νό­με­να, την Πα­ρα­σκευή 30 Νο­εμ­βρί­ου συ­νήλ­θε εκτά­κτως το Πε­ρι­φε­ρεια­κό Επι­χει­ρη­σια­κό Συ­ντο­νι­στι­κό Όρ­γα­νο Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας της Πε­ρι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Δω­δε­κα­νή­σου με σκοπό τον συ­ντο­νι­σμό και τη συ­νερ­γα­σία των φο­ρέ­ων ενό­ψει του κύ­μα­τος κα­κο­και­ρί­ας.

Κατά τη συ­νε­δρί­α­ση του ΠΕ­ΣΟΠΠ, όπως ει­πώ­θη­κε στο πλαί­σιο του κα­λύ­τε­ρου προ­γραμ­μα­τι­σμού, υπήρ­χε αρ­μο­δί­ως ενη­μέ­ρω­ση ότι ο με­γά­λος όγκος νερού και τα έντο­να και­ρι­κά φαι­νό­με­να ανα­μέ­νο­νταν από το από­γευ­μα της Κυ­ρια­κής 1 Δε­κεμ­βρί­ου!!!.

Η πρό­γνω­ση της Ε.Μ.Υ. έκανε λόγο για έντο­να και­ρι­κά φαι­νό­με­να στα Δω­δε­κά­νη­σα από νωρίς το από­γευ­μα του Σαβ­βά­του έως και τη Δευ­τέ­ρα 2 Δε­κεμ­βρί­ου 2024. Ο πρω­το­φα­νής όγκος νερού έπεσε στο βό­ρειο τρί­γω­νο του νη­σιού από το Σάβ­βα­το έως τις πρώ­τες ώρες της Κυ­ρια­κής. Στη συ­νέ­χεια, από το με­ση­μέ­ρι πε­ρί­που της Κυ­ρια­κής και ως το από­γευ­μα της Δευ­τέ­ρας παρά τις προ­γνώ­σεις των με­τε­ω­ρο­λό­γων για ακόμα πιο έντο­να και­ρι­κά φαι­νό­με­να, οι βρο­χο­πτώ­σεις ήταν σπο­ρα­δι­κές και -ευ­τυ­χώς- χωρίς την έντα­ση και τη ρα­γδαιό­τη­τα του Σαβ­βά­του. Δια­φο­ρε­τι­κά, σή­με­ρα, ο απο­λο­γι­σμός της κα­τα­στρο­φής στη Ρόδο, θα γι­νό­ταν σε άλλη βάση.

Θ. Κο­λυ­δάς: Γιατί δι­ήρ­κε­σαν τόσο οι κα­ται­γί­δες στη Ρόδο

Ο διευ­θυ­ντής της Ε.Μ.Υ, Θο­δω­ρής Κο­λυ­δάς εξή­γη­σε σε δη­μο­σί­ευ­σή του πώς οι κα­ται­γί­δες που έπλη­ξαν τη Ρόδο, δια­τη­ρή­θη­καν για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

Αφού ανάρ­τη­σε σχε­τι­κό χάρτη, ο με­τε­ω­ρο­λό­γος εξή­γη­σε τον μη­χα­νι­σμό της ατμό­σφαι­ρας που δια­τή­ρη­σε για τόσο πολύ, τις κα­ται­γί­δες, για τις οποί­ες το­νί­ζει ότι «δεν ήταν ακραί­ας έντα­σης».

Ο ίδιος ολο­κλή­ρω­σε το μή­νυ­μά του, απευ­θυ­νό­με­νος σε όσους συ­γκρί­νουν την κα­κο­και­ρία της Ρόδου, με αντί­στοι­χες άλλων πε­ριο­χών, ανα­φε­ρό­με­νος πι­θα­νό­τα­τα στη σύν­δε­ση της Bora με την κα­τά­στα­ση στη Βα­λέν­θια.

«Οι συ­γκλί­σεις των αε­ρί­ων μαζών με­τα­ξύ επι­φά­νειας και κα­τω­τέ­ρων σταθ­μών της ατμό­σφαι­ρας συ­νέ­βα­λαν στη δια­τή­ρη­ση των κα­ται­γί­δων για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα στην πε­ριο­χή της Ρόδου» ξε­κι­νά στη δη­μο­σί­ευ­ση, ο Θο­δω­ρής Κο­λυ­δάς.

«Στην επι­φά­νεια έπνε­αν ΝΑ άνε­μοι, ενώ στις κα­τώ­τε­ρες στάθ­μες η ροή της ατμό­σφαι­ρας ήταν Ν-ΝΔ . Αυτό οδή­γη­σε σε εμ­μο­νή των κα­ται­γί­δων -που χωρίς να είναι ακραί­ας έντα­σης – προ­κά­λε­σαν πολύ με­γά­λα ύψη υετού που έφτα­ναν τα 174mm σε 12 πε­ρί­που ώρες το Σάβ­βα­το 30 Νο­εμ­βρί­ου 2024. Η κα­τά­στα­ση αυτή δια­τη­ρή­θη­κε και το πρωί της Κυ­ρια­κής όπου προ­στέ­θη­καν περί τα 140 mm βρο­χής. Σε όλες τις με­γά­λες πλημ­μύ­ρες στο νησί αυτή η το­πι­κό­τη­τα δη­μιουρ­γεί πά­ντο­τε προ­βλή­μα­τα» συ­νέ­χι­σε Θο­δω­ρής Κο­λυ­δάς, για να κα­τα­λή­ξει: «Οι συ­γκρί­σεις αυτής της κα­κο­και­ρί­ας με αντί­στοι­χες άλλων πε­ριο­χών πρέ­πει να απο­φεύ­γε­ται».

Πώς γί­νε­ται η πρό­γνω­ση και­ρού

Η πρό­γνω­ση του και­ρού γί­νε­ται με δύο μο­ντέ­λα, ένα ευ­ρω­παϊ­κό και ένα αμε­ρι­κα­νι­κό. Το αμε­ρι­κα­νι­κό μο­ντέ­λο βα­σί­ζε­ται σε μια συλ­λο­γή πολ­λών άλλων μο­ντέ­λων, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων ορι­σμέ­νων συ­στη­μά­των πρό­βλε­ψης μι­κρής εμ­βέ­λειας που δί­νουν προ­βλέ­ψεις κάθε μια ώρα, πράγ­μα που ση­μαί­νει ότι δεν είναι τόσο εστια­σμέ­νο όσο το ευ­ρω­παϊ­κό.

Παρά την τε­χνο­λο­γι­κή πρό­ο­δο, οι προ­βλέ­ψεις δεν είναι πάντα ακρι­βείς. Η χα­ο­τι­κή φύση του και­ρού ση­μαί­νει ότι όσο οι με­τε­ω­ρο­λό­γοι πρέ­πει να κά­νουν υπο­θέ­σεις σχε­τι­κά με τις δια­δι­κα­σί­ες που λαμ­βά­νουν χώρα στην ατμό­σφαι­ρα, θα υπάρ­χει πάντα το πε­ρι­θώ­ριο λά­θους.

Οι με­τε­ω­ρο­λο­γι­κοί σταθ­μοί είναι ένα από τα μέσα που χρη­σι­μο­ποιούν οι με­τε­ω­ρο­λό­γοι για να συλ­λέ­ξουν δε­δο­μέ­να που θα τους βοη­θή­σουν να κά­νουν προ­βλέ­ψεις. Αλλά η το­πο­θε­σία των σταθ­μών μπο­ρεί να επη­ρε­ά­σει το πόσο ακρι­βή είναι τα δε­δο­μέ­να. Οι με­τε­ω­ρο­λο­γι­κοί σταθ­μοί είναι συ­νή­θως το­πο­θε­τη­μέ­νοι μέσα και γύρω από τις πό­λεις με απο­τέ­λε­σμα να υπάρ­χουν λι­γό­τε­ρα δε­δο­μέ­να για αγρο­τι­κές και νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές. Επι­πλέ­ον, επει­δή υπάρ­χουν λι­γό­τε­ροι με­τε­ω­ρο­λο­γι­κοί σταθ­μοί σε αυτές τις πε­ριο­χές και οι υπάρ­χο­ντες σταθ­μοί είναι συχνά απλω­μέ­νοι σε με­γά­λη από­στα­ση, είναι δύ­σκο­λο να κα­τα­γρά­ψουν ακρι­βείς πλη­ρο­φο­ρί­ες σε πε­ριο­χές με τόσο με­γά­λος εύρος.

Οι αστο­χί­ες των με­τε­ω­ρο­λό­γων

Είναι απο­ρί­ας άξιο ωστό­σο, πώς με την τε­χνο­λο­γία και την τε­χνο­γνω­σία του 2024 οι με­τε­ω­ρο­λό­γοι κα­τα­γρά­φουν… αστο­χί­ες, τη μία μετά την άλλη. Κι αυτό δεν συμ­βαί­νει μόνο στην Ελ­λά­δα, πρό­κει­ται πλέον για πα­γκό­σμιο φαι­νό­με­νο. Ο αν­θρώ­πι­νος πα­ρά­γο­ντας που αφορά στην ερ­μη­νεία των δε­δο­μέ­νων από τους με­τε­ω­ρο­λό­γους έχει οδη­γή­σει πολ­λές φορές στη διά­στα­ση από­ψε­ων με­τα­ξύ τους και άρα σε δια­φο­ρε­τι­κές προ­γνώ­σεις, ενώ και ο πα­ρά­γο­ντας της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής είναι ένας από τους λό­γους στους οποί­ους απο­δί­δο­νται οι αστο­χί­ες. Στη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση όμως, οι αστο­χί­ες των με­τε­ω­ρο­λό­γων που ακο­λου­θούν μα­θη­μα­τι­κά μο­ντέ­λα και αλ­γό­ριθ­μους, έχουν αντί­κτυ­πο στην σωστή προ­ε­τοι­μα­σία των αρ­μό­διων υπη­ρε­σιών και της Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας που κι­νη­το­ποιού­νται στις έκτα­κτες πε­ρι­πτώ­σεις.

Αστο­χί­ες και στην πρό­γνω­ση του και­ρού το 2013 με τους τέσ­σε­ρις  νε­κρούς

Αξί­ζει να ση­μειω­θεί ότι ένας από τους λό­γους που επι­κα­λέ­στη­καν οι Γιάν­νης Μα­χαι­ρί­δης, Στά­θης Κου­σουρ­νάς και ο αεί­μνη­στος Φώτης Χα­τζη­διά­κος που κρί­θη­καν αθώοι από το Μικτό Ορ­κω­τό Δι­κα­στή­ριο της Κω το 2022 για τη φο­νι­κή πλημ­μύ­ρα του 2013, ήταν και η αστο­χία στην πρό­γνω­ση του και­ρού. Μά­λι­στα, από την ακρο­α­μα­τι­κή δια­δι­κα­σία και κυ­ρί­ως από την κα­τά­θε­ση του κα­θη­γη­τή κ. Ευ­θυ­μί­ου Λέκκα φέ­ρε­ται να προ­έ­κυ­ψε ότι ήταν ένα ακραίο γε­γο­νός, μη προ­βλέ­ψι­μο και για τον πρό­σθε­το λόγο ότι το δελ­τίο και­ρού το­πο­θε­τού­σε την νε­ρο­πο­ντή μια ημέρα ενω­ρί­τε­ρα, και όχι την επί­μα­χη ημέρα.

Με­τα­ξύ άλλων στην κα­τά­θε­σή του ο κ. Λέκ­κας εξή­γη­σε τη δυ­σκο­λία πρό­βλε­ψης των και­ρι­κών φαι­νο­μέ­νων. Παρά το γε­γο­νός ότι η επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα ερ­γά­ζε­ται συ­νε­χώς για τη βελ­τί­ω­ση των συ­στη­μά­των και των αλ­γό­ριθ­μων, τα οποία χρη­σι­μο­ποιού­νται για την πρό­γνω­ση του και­ρού, εντού­τοις υπάρ­χουν κά­ποια φαι­νό­με­να που δεν μπο­ρούν να προ­βλε­φθούν.