Υπ. Υγείας: Τι πρέπει να διατίθεται από τα σχολικά κυλικεία

Το υπουρ­γείο Υγείας και Κοι­νω­νι­κής Αλλη­λεγ­γύης, στο πλαίσιο ανά­πτυ­ξης μιας εθνικής δια­τρο­φι­κής πολι­τι­κής που έχει στόχο την προ­στα­σία και προ­α­γωγή της υγείας του ευαί­σθη­του μαθη­τι­κού πλη­θυ­σμού της πρω­το­βάθ­μιας και δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, εξέδωσε υγειο­νο­μική διάταξη σχετικά με τον καθο­ρι­σμό των προ­ϊ­ό­ντων που πρέπει να δια­τί­θε­νται από τα κυλι­κεία δημο­σίων και ιδιω­τι­κών σχο­λείων.

Ο καθο­ρι­σμός των προ­ϊ­ό­ντων που επι­τρέ­πε­ται να πωλού­νται από τα σχολικά κυλι­κεία, καθώς και των προ­δια­γρα­φών που αυτά πρέπει να έχουν έγινε λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις διε­θνείς και εθνικές δια­τρο­φι­κές συστά­σεις. Συγκε­κρι­μένα, από τα σχολικά κυλι­κεία πρέπει να δια­τί­θε­νται:

Φρούτα – λαχα­νικά

✔ Φρέσκα φρούτα ανάλογα με την εποχή (π.χ. μήλο, αχλάδι, πορ­το­κάλι, μαντα­ρί­νια, μπανάνα, σταφύλι, βερί­κοκα, ροδά­κινο κ.λπ.), καλά πλυμένα και συσκευα­σμένα σε ατομική μερίδα.

✔ Απο­ξη­ρα­μένα φρούτα (π.χ. βερί­κοκα, δαμά­σκηνα, σύκα, στα­φί­δες, μπα­νά­νες κλπ) χωρίς προ­σθήκη ζάχαρης. Συσκευα­σμένα σε ατομική μερίδα έως 50γρ.

✔ Φυσικός χυμός φρούτων ή και λαχα­νι­κών που παρα­σκευά­ζε­ται εντός των κυλι­κείων–καντι­νών.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η προ­σθήκη ζαχάρων ή άλλων γλυ­κα­ντι­κών ουσιών. Συστή­νε­ται να είναι δυνατή η κατα­νά­λωσή του άμεσα μετά την παρα­σκευή του σε ποτήρια μιας χρήσης ανα­κυ­κλώ­σι­μου υλικού.

✔ Φρου­το­σα­λάτα που παρα­σκευά­ζε­ται εντός των κυλι­κείων–καντι­νών από φρέσκα, καλά πλυμένα φρούτα εποχής.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η προ­σθήκη σακ­χά­ρων ή άλλων γλυ­κα­ντι­κών ουσιών.

✔ Σαλάτα από φρέσκα, καλά πλυμένα λαχα­νικά που παρα­σκευά­ζε­ται εντός των κυλι­κείων–καντι­νών, χωρίς προ­σθήκη αλατιού. Επι­τρέ­πε­ται μόνο η προ­σθήκη ελαιο­λά­δου, ξυδιού ή λεμο­νιού.

✔ Συσκευα­σμέ­νοι φυσικοί χυμοί φρούτων και ομοει­δών προ­ϊ­ό­ντων, χωρίς συντη­ρη­τικά και χωρίς προ­σθήκη ζάχαρης, σε ατομική συσκευα­σία έως και 250ml.

Γαλα­κτο­κο­μικά

✔ Γάλα τυπο­ποι­η­μένο, παστε­ριω­μένο σε ατομική συσκευα­σία έως 500ml πλήρες και ημια­πο­βου­τυ­ρω­μένο (1,5% – 1,8% λιπαρά).

✔ Σοκο­λα­τούχο γάλα με χαμηλά λιπαρά (max. 1,8%) σε συσκευα­σία έως 250ml.

✔ Για­ούρτι τυπο­ποι­η­μένο (έως 5% λιπαρά), χωρίς πρό­σθετα σάκχαρα, σε ατομική μερίδα έως 200γρ.

✔ Ροφή­ματα από συν­δυα­σμούς φρέσκου γάλα­κτος και φρέσκων φρούτων που θα παρα­σκευά­ζο­νται στο κυλι­κείο.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η προ­σθήκη ζάχαρης.

✘ Απα­γο­ρεύ­ε­ται η διάθεση άλλων τυπο­ποι­η­μέ­νων ανα­λό­γων ροφη­μά­των καθώς και η χρήση έτοιμης σκόνης για την παρα­σκευή τους.

✔ Τυριά πολύ σκληρά, σκληρά, ημί­σκληρα, μαλακά τυριά. Συστή­νο­νται τυριά παρα­δο­σιακά και Ελλη­νικά Προ­στα­τευό­με­νης Ονο­μα­σίας Προ­έ­λευ­σης.

✘ Εξαι­ρού­νται τα ανα­κα­τερ­γα­σμένα τυριά ή τηγμένα τυριά και ανα­κα­τερ­γα­σμένα τυριά με αλει­φώδη υφή.

Απλά αρτο­πα­ρα­σκευά­σματα ή αρτο­σκευά­σματα

✔ Κου­λούρι σησα­μέ­νιο ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό.

✔ Κρι­τσί­νια ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευα­σία έως 50 γρ.

✔ Φρυ­γα­νιές ολικής άλεσης πλού­σιες σε φυτικές ίνες ή λευκές, σε ατομική συσκευα­σία έως 50 γρ.

✔ Κράκερ ολικής άλεσης πλούσια σε φυτικές ίνες ή λευκά, σε ατομική συσκευα­σία έως 50 γρ.

✔ Τα παρα­πάνω απλά αρτο­πα­ρα­σκευά­σματα πρέπει να πληρούν τις ακό­λου­θες προ­δια­γρα­φές: κορε­σμένα λιπαρά έως 3%, τρανς λιπαρά έως 0,1 %, νάτριο έως 0,5%.

Διάφορα αρτο­σκευά­σματα

✔ Μου­στο­κού­λουρα σε ατομική μερίδα έως 60 γρ.

✔ Στα­φι­δό­ψωμο σε ατομική μερίδα έως 60 γρ.

✔ Μπάρα δημη­τρια­κών ολικής άλεσης σε ατομική μερίδα έως 40 γρ, η οποία να πληρεί τις ακό­λου­θες προ­δια­γρα­φές: κορε­σμένα λιπαρά έως 3%, τρανς λιπαρά έως 0,1%, νάτριο έως 0,5%.

✔ Επι­τρέ­πε­ται η διάθεση τυρόπιτας-πίτας λαχα­νι­κών σε ατο­μι­κές μερίδες των 120 γρ. και με συγκε­κρι­μέ­νες προ­δια­γρα­φές: Α) Η λιπαρή ύλη για τη ζύμη-φύλλο πρέπει να είναι απο­κλει­στικά ελαιό­λαδο. Δεν επι­τρέ­πε­ται η χρήση ζύμης σφο­λιά­τας. Β) Το τυρί που θα χρη­σι­μο­ποιεί­ται στις τυρό­πι­τες θα πρέπει να απο­τε­λεί του­λά­χι­στον το 40% του συνο­λι­κού βάρους.

✔ Συστή­νο­νται τυριά παρα­δο­σιακά και ελλη­νικά Προ­στα­τευό­με­νης Ονο­μα­σίας Προ­έ­λευ­σης.

✘ Απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση τετηγ­μέ­νων τυριών.

✔ Πίτσα με τις παρα­κάτω προ­δια­γρα­φές: Για τη βάση τα επι­τρε­πό­μενα υλικά είναι αλεύρι, αβγό, για­ούρτι, αλάτι και μυρω­δικά βότανα. Απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση ενι­σχυ­τι­κών γεύσης όπως το γλου­τα­μι­νικό μονο-νάτριο. Για τη γέμιση τα επι­τρε­πό­μενα προ­ϊ­ό­ντα είναι τυρί, τομάτα, πιπε­ριές, μανι­τά­ρια, κρεμ­μύδι, καλα­μπόκι.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η χρήση σάλτσας και αλλα­ντι­κών.

Σάντουιτς

✔ Τα σάντουιτς/τοστ μπορούν να παρα­σκευά­ζο­νται με συν­δυα­σμούς των τρο­φί­μων των επό­με­νων παρα­γρά­φων. Μπορούν να είναι τυπο­ποι­η­μένα ή να παρα­σκευά­ζο­νται στο χώρο του κυλικείου-καντίνας αυθη­με­ρόν.

✔ Επι­τρέ­πε­ται η χρήση όλων των ειδών ψωμιού, ολικής άλεσης πλούσιο σε φυτικές ίνες ή λευκό όπως ψωμάκι ατομικό, ψωμί για τοστ, μπα­γκέτα, ελλη­νική πίτα, αραβική πίτα, σησα­μέ­νιο κου­λούρι. Συστή­νε­ται το ψωμί ολικής άλεσης.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται το μπριος, το κρουα­σάν ή το πιροσκί. Η ελλη­νική πίτα δεν πρέπει να περιέ­χει γλυ­κου­ρο­νικό νάτριο.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η χρήση άλλων αλλα­ντι­κών, εκτός από βραστή γαλο­πούλα με τις παρα­κάτω προ­δια­γρα­φές: α) Κορε­σμένα λιπαρά έως 1%, β) Νάτριο έως 1 %

Λαχα­νικά όλων των ειδών.

✔ Ελιές χωρίς το κου­κού­τσι και πάστα ελιάς.

✔ Αβγό καλά βρα­σμένο.

✔ Από λιπαρές ύλες επι­τρέ­πε­ται μόνο η προ­σθήκη ελαιο­λά­δου.

✔ Επι­τρέ­πε­ται η παρα­σκευή γλυκών σάντουιτς με συν­δυα­σμό των προ­α­να­φε­ρο­μέ­νων ψωμιών και ως γέμιση 1 κου­τα­λιά της σούπας μέλι ή μέλι με ταχίνι.

Γλυ­κί­σματα

✔ Κρέμα και ρυζό­γαλο σε ατο­μι­κές μερίδες των 150 γρ. (με περιε­κτι­κό­τητα σε λίπος γάλα­κτος έως 4%).

✔ Χαλβάς σε ατομική μερίδα έως 50 γρ.

✔ Παστέλι σε ατομική μερίδα έως 50γρ.

✔ Μέλι σε ατομική μερίδα.

✔ Σοκο­λάτα υγείας και γάλα­κτος σε ατομική μερίδα έως 30γρ.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η διάθεση τσιχλών και καρα­με­λών.

Ξηροί καρποί

✔ Στα κυλι­κεία των σχο­λείων δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης επι­τρέ­πο­νται οι ξηροί καρποί όλων των ειδών χωρίς προ­σθήκη αλατιού ή ζάχαρης σε ατομική συσκευα­σία έως 50 γρ.

✘ Δεν επι­τρέ­πο­νται οι τηγα­νι­σμέ­νοι ξηροί καρποί.

Υγρά τρόφιμα

✔ Εμφια­λω­μένο νερό.

✔ Στα κυλι­κεία των σχο­λείων δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης επι­τρέ­πο­νται τα παρα­κάτω αφε­ψή­ματα: χαμο­μήλι, φασκό­μηλο, τσάι του βουνού, χωρίς προ­σθήκη ζάχαρης ή σύν­θε­των γλυ­κα­ντι­κών.

✘ Καφές μόνο για το προ­σω­πικό.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η διάθεση ανα­ψυ­κτι­κών.

✔ Τέλος, επι­τρέ­πε­ται η διάθεση και «βιο­λο­γι­κών προ­ϊ­ό­ντων» όπως αυτά ορί­ζο­νται στους Κανο­νι­σμούς 834/2007 και 889/2008 του Ευρω­παϊ­κού κοι­νο­βου­λίου και του Συμ­βου­λίου, με την προ­ϋ­πό­θεση ότι αυτά εμπί­πτουν στον ανωτέρω κατά­λογο.

✘ Δεν επι­τρέ­πε­ται η διάθεση λει­τουρ­γι­κών τρο­φί­μων ή συμπλη­ρω­μά­των δια­τρο­φής και προ­ϊ­ό­ντων που περιέ­χουν γενε­τικά τρο­πο­ποι­η­μέ­νους οργα­νι­σμούς, όπως επίσης δεν επι­τρέ­πε­ται και η διάθεση άλλων προ­ϊ­ό­ντων, που δεν περι­λαμ­βά­νο­νται στην παρούσα υγειο­νο­μική διάταξη.

Πηγή: ΕΥΖΗΝ