Χωρίς υπαλλήλους το 60% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα

Ατο­μι­κές είναι οι τρεις στις τέσ­σε­ρις επι­χει­ρή­σεις που λει­τουρ­γούν στην Ελ­λά­δα, ενώ πάνω από έξι στις δέκα εμ­φα­νί­ζο­νται να λει­τουρ­γούν χωρίς μι­σθω­τούς, είτε διότι πρό­κει­ται για ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες είτε διότι πρό­κει­ται για επι­χει­ρή­σεις που η λει­τουρ­γία τους βα­σί­ζε­ται σε αδή­λω­τη, «μαύρη» ερ­γα­σία. Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­νό­τη­τα των επι­χει­ρή­σε­ων στην Ελ­λά­δα εξα­κο­λου­θεί να είναι στραμ­μέ­νη στον τομέα των υπη­ρε­σιών, με ίσως πιο ανη­συ­χη­τι­κό στοι­χείο το γε­γο­νός ότι στον πυ­ρή­να της νέας επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας, των επι­χει­ρή­σε­ων δη­λα­δή που με­τρούν πέντε – έξι χρό­νια ζωής, βρί­σκο­νται ο του­ρι­σμός και η εστί­α­ση. Το­μείς που φέρ­νουν γρή­γο­ρα έσοδα, αλλά που είναι εξαι­ρε­τι­κά ευά­λω­τοι σε οι­κο­νο­μι­κές, γε­ω­πο­λι­τι­κές και κλι­μα­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις. Mε δε­δο­μέ­να τα πα­ρα­πά­νω, κάθε άλλο παρά τυ­χαίο είναι το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα εξα­κο­λου­θεί να υστε­ρεί σε αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα ένα­ντι των άλλων ευ­ρω­παϊ­κών κρα­τών, η πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα της ερ­γα­σί­ας πα­ρα­μέ­νει εξαι­ρε­τι­κά χα­μη­λή και η με­γέ­θυν­ση του ΑΕΠ προ­έρ­χε­ται κυ­ρί­ως από την ιδιω­τι­κή κα­τα­νά­λω­ση.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που ανα­κοί­νω­σε χθες η Ελ­λη­νι­κή Στα­τι­στι­κή Αρχή (ΕΛ­ΣΤΑΤ), το πλή­θος των ενερ­γών επι­χει­ρή­σε­ων που δρα­στη­ριο­ποιού­νταν στην Ελ­λά­δα στους το­μείς της βιο­μη­χα­νί­ας, των κα­τα­σκευών, του εμπο­ρί­ου και των υπη­ρε­σιών ανήλ­θε σε 932.549 το 2023, από 917.441 το 2022.

Από το σύ­νο­λο των 932.549 ενερ­γών επι­χει­ρή­σε­ων, οι 697.484 επι­χει­ρή­σεις ήταν ατο­μι­κές, πο­σο­στό δη­λα­δή πε­ρί­που 75%, ενώ 574.264, το 61% δη­λα­δή του συ­νό­λου, δεν απα­σχο­λού­σαν μι­σθω­τούς. Οι το­μείς με το με­γα­λύ­τε­ρο πλή­θος ενερ­γών επι­χει­ρή­σε­ων ήταν το χον­δρι­κό και το λια­νι­κό εμπό­ριο με 222.793 επι­χει­ρή­σεις, οι οποί­ες απο­τε­λούν το 23,9% του συ­νό­λου των ανω­τέ­ρω επι­χει­ρή­σε­ων, οι επαγ­γελ­μα­τι­κές, επι­στη­μο­νι­κές και τε­χνι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες με 161.222 επι­χει­ρή­σεις (πρό­κει­ται για επι­χει­ρή­σεις – ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες για­τρούς, δι­κη­γό­ρους, μη­χα­νι­κούς, τε­χνί­τες κ.ο.κ.), οι οποί­ες απο­τε­λούν το 17,3%, και ακο­λου­θούν οι δρα­στη­ριό­τη­τες υπη­ρε­σιών πα­ρο­χής κα­τα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης με 108.413 επι­χει­ρή­σεις που αντι­στοι­χούν σε πο­σο­στό 11,6%. Με­τα­ποι­η­τι­κές επι­χει­ρή­σεις ήταν το 2023 μόλις το 6,15% του συ­νό­λου, οι πε­ρισ­σό­τε­ρες όμως επί­σης πολύ μι­κρές, κατά βάσιν βιο­τε­χνί­ες, αφού από τις 57.326 σχε­δόν οι μισές (28.203) εμ­φα­νί­ζο­νται να μην απα­σχο­λούν μι­σθω­τούς και 19.424 απα­σχο­λούν έναν έως τέσ­σε­ρις μι­σθω­τούς. Οπως άλ­λω­στε έχει επι­ση­μά­νει σε πρό­σφα­τη έκ­θε­σή της η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή, πε­ρί­που το 70% των μι­κρο­με­σαί­ων επι­χει­ρή­σε­ων στην Ελ­λά­δα δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε κλά­δους υπη­ρε­σιών χα­μη­λής έντα­σης γνώ­σης και σε κλά­δους της με­τα­ποί­η­σης χα­μη­λής τε­χνο­λο­γί­ας, απα­σχο­λεί το 76,6% των ερ­γα­ζο­μέ­νων και πα­ρά­γει το 66,3% της προ­στι­θέ­με­νης αξίας των ΜΜΕ.

Τι ση­μαί­νει το πα­ρα­πά­νω για τις ίδιες τις επι­χει­ρή­σεις και συ­νο­λι­κά για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία; Πολύ μι­κρές δυ­να­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης για τις ίδιες και χα­μη­λή αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία. «Η συ­γκρι­τι­κά με­γα­λύ­τε­ρη συμ­με­το­χή των πολύ μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων στην οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα της χώρας δυ­σχε­ραί­νει την επί­τευ­ξη οι­κο­νο­μιών κλί­μα­κας, ενώ πε­ριο­ρί­ζει τη δυ­να­τό­τη­τα τε­χνο­λο­γι­κού εκ­συγ­χρο­νι­σμού. Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, σύμ­φω­να με εκτι­μή­σεις τις Ευ­ρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής για το 2024, σχε­δόν το 47% των απα­σχο­λου­μέ­νων στην Ελ­λά­δα (Ε.Ε.-27: 30,1%) ερ­γά­ζε­ται σε επι­χει­ρή­σεις με λι­γό­τε­ρα από δέκα άτομα, με τους αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νους να αντι­προ­σω­πεύ­ουν το 27,1% της συ­νο­λι­κής απα­σχό­λη­σης στη χώρα μας (Ε.Ε.-27: 13,7%). Ενας άλλος δο­μι­κός πα­ρά­γο­ντας σχε­τί­ζε­ται με τον προ­σα­να­το­λι­σμό της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας προς τις υπη­ρε­σί­ες –των οποί­ων η πλειο­νό­τη­τα των κλά­δων είναι εντά­σε­ως ερ­γα­σί­ας– ένα­ντι της βιο­μη­χα­νί­ας που είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο εντά­σε­ως κε­φα­λαί­ου. Το πο­σο­στό της βιο­μη­χα­νί­ας στη συ­νο­λι­κή ακα­θά­ρι­στη προ­στι­θέ­με­νη αξία (ΑΠΑ) ανήλ­θε το 2024 σε 15,1% και παρά την αύ­ξη­ση του εν λόγω πο­σο­στού σε σύ­γκρι­ση με την προη­γού­με­νη δε­κα­ε­τία εξα­κο­λου­θεί να πα­ρα­μέ­νει από τα χα­μη­λό­τε­ρα στην Ε.Ε.-27», επι­ση­μαί­νει η Alpha Bank στο χθε­σι­νό δελ­τίο οι­κο­νο­μι­κών εξε­λί­ξε­ων.

Δεν είναι τυ­χαίο, άλ­λω­στε, ότι το 2025 η Ελ­λά­δα βρέ­θη­κε στην 50ή θέση με­τα­ξύ 69 χωρών στην Πα­γκό­σμια Επε­τη­ρί­δα Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας (με έτος ανα­φο­ράς το 2024) που κα­ταρ­τί­ζει το IMD (International Institute for Management Development), με τον πυ­λώ­να της «Επι­χει­ρη­μα­τι­κής Απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας» να κα­τρα­κυ­λά εννέα θέ­σεις (στην 53η) και το IMD να επι­ση­μαί­νει ότι η Ελ­λά­δα χρειά­ζε­ται επεν­δύ­σεις σε το­μείς που δη­μιουρ­γούν πολ­λές, νέες και στα­θε­ρές θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, όπως είναι ο με­τα­ποι­η­τι­κός, προ­κει­μέ­νου η οι­κο­νο­μία να είναι πιο αν­θε­κτι­κή.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ, από το σύ­νο­λο των 78.754 επι­χει­ρή­σε­ων που ιδρύ­θη­καν το 2023, οι 54.193 επι­χει­ρή­σεις ή το 69% ήταν ατο­μι­κές, ενώ 61.169 ή το 78% δεν απα­σχο­λού­σαν μι­σθω­τούς. Οι το­μείς με το με­γα­λύ­τε­ρο πλή­θος γεν­νή­σε­ων επι­χει­ρή­σε­ων ήταν οι επαγ­γελ­μα­τι­κές, επι­στη­μο­νι­κές και τε­χνι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες με 14.693 επι­χει­ρή­σεις (18,7%), το χον­δρι­κό και το λια­νι­κό εμπό­ριο με 13.001 επι­χει­ρή­σεις (16,5%), και ακο­λου­θούν οι δρα­στη­ριό­τη­τες υπη­ρε­σιών πα­ρο­χής κα­τα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης με 9.616 επι­χει­ρή­σεις (12,2%). Ακόμη και οι πε­ρί­φη­μες «γα­ζέ­λες» (όπως ονο­μά­ζο­νται οι επι­χει­ρή­σεις υψη­λής ανά­πτυ­ξης, που απα­σχο­λού­σαν δέκα μι­σθω­τούς το 2020 και είχαν μέση ετή­σια αύ­ξη­ση του αριθ­μού των μι­σθω­τών 10% την πε­ρί­ο­δο 2020-2023), αφο­ρούν κυ­ρί­ως για επι­χει­ρή­σεις των κλά­δων πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών κα­τα­λύ­μα­τος και εστί­α­σης.

Πηγή: moneyreview.gr