Χαμηλότερη ζήτηση και μικρότερη παραμονή ρίχνουν τα τουριστικά έσοδα

Η προ­σέλ­κυση του­ρι­στών υψηλού εισο­δη­μα­τι­κού επι­πέ­δου μέσω επεν­δύ­σεων σε ξενο­δο­χεία και υπο­δο­μές, η άνοδος του αριθμού των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων, αλλά και η αύξηση της μέσης δαπάνης ανά επι­σκέ­πτη, ήταν τρία από τα στοι­χή­ματα που είχαν θέσει στελέχη και επι­χει­ρη­μα­τίες της αγοράς με γνώμονα την περαι­τέρω τόνωση των του­ρι­στι­κών εσόδων, ακόμη και με μικρό­τερο όγκο των αφίξεων.

Εντού­τοις, η φετινή σεζόν δείχνει να αντι­στρέ­φει τις προσ­δο­κίες για υψη­λό­τε­ρες εισπρά­ξεις από τον του­ρι­σμό, ενώ ήδη έχουν αρχίσει να γίνο­νται εμφα­νείς οι πρώτες επι­φυ­λά­ξεις για την κερ­δο­φο­ρία των ξενο­δο­χεια­κών μονάδων και των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων. Αυτό απο­δεί­χτηκε εξάλλου και από τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των θέσεων από τις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες για τη σεζόν στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια, που μέχρι τέλος Ιουνίου (πιο πρό­σφατα στοι­χεία) ήταν λιγό­τε­ρες κατά 1,2 εκατ. (7%) σε σχέση με τις θέσεις που είχαν δρο­μο­λο­γη­θεί την αντί­στοιχη χρονική στιγμή για τη σεζόν του 2018 και κατά 4,9% (855 χιλ.) σε σχέση με τον αριθμό των θέσεων που εντέλει υλο­ποι­ή­θη­καν το 2018.

Φορείς του χώρου προ­βλέ­πουν μάλιστα πως τα “σημάδια” στα έσοδα θα αρχί­σουν να απο­τυ­πώ­νο­νται καθα­ρό­τερα στα στοι­χεία που θα ακο­λου­θή­σουν για τις επι­δό­σεις των καλο­και­ρι­νών μηνών, καθώς είναι αισθητή τόσο η κάμψη στη διάρ­κεια παρα­μο­νής και στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε ξενο­δο­χεία, τόσο και οι πιέσεις που δέχεται η μέση δαπάνη ανά ταξίδι.

Επί του παρό­ντος και σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις τον Μάιο αυξή­θη­καν κατά 9,3%, ενώ στο πεντά­μηνο τα έσοδα είχαν αύξηση 14,4%, ήτοι 364 εκατ. ευρώ περισ­σό­τερα σε σύγκριση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2018 και άγγιξαν τα 2,9 δισ. ευρώ. Στον αντί­ποδα, η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση τον ίδιο μήνα δια­μορ­φώ­θηκε στα 2,38 εκατ. ταξι­διώ­τες, μειω­μένη κατά 2,6% σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο μήνα του 2018. Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου, η εισερ­χό­μενη ταξι­διω­τική κίνηση επίσης μειώ­θηκε, οριακά κατά 0,9%, και δια­μορ­φώ­θηκε στις 5,3 εκατ. επι­σκέ­πτες, έναντι 5,35 εκατ. την αντί­στοιχη περίοδο του 2018.

Σημειώ­νε­ται πως πέρσι στην Ελλάδα ήρθαν περίπου 30 εκατ. επι­σκέ­πτες από το εξω­τε­ρικό, χωρίς να υπο­λο­γί­ζο­νται οι επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας. Τα έσοδα αντι­στοί­χως έφτασαν τα 15,6 δισ. ευρώ, σημειώ­νο­ντας άνοδο 10,2% σε σύγκριση με το 2017. Η μέση δαπάνη ανά ταξίδι συνο­λικά για τον εισερ­χό­μενο του­ρι­σμό ήταν 486 ευρώ, η δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση 70 ευρώ, ενώ η μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής δια­μορ­φώ­θηκε στις 7 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Χαμηλά η Γερ­μα­νία

Η γερ­μα­νική αγορά, που απο­τε­λεί από τους βασι­κούς “τρο­φο­δό­τες” του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, δείχνει ήδη τα πρώτα σημάδια κόπωσης. Ενδει­κτικά, στο πεντά­μηνο οι εισπρά­ξεις από τη Γερ­μα­νία μειώ­θη­καν κατά 10,3% και ανήλθαν στα 493 εκατ. ευρώ. Αλλά και τον Μάιο σημειώ­θηκε κάμψη κατά 8,2%, με τα έσοδα να φτάνουν τα 357 εκατ. ευρώ.

Από την άλλη πλευρά, οι υπό­λοι­πες αγορές-“δεξα­με­νές” έχουν επη­ρε­α­στεί λιγό­τερο. Πιο συγκε­κρι­μένα, στο πεντά­μηνο οι εισπρά­ξεις από τη Γαλλία αυξή­θη­καν κατά 15,6% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 178 εκατ. ευρώ. Οι εισπρά­ξεις από το Ηνωμένο Βασί­λειο κατά 15,9% και έφτασαν στα 362 εκατ. ευρώ. Από τις χώρες εκτός της Ε.Ε.-28, άνοδο κατά 50,7% παρου­σί­α­σαν οι εισπρά­ξεις από τις ΗΠΑ, οι οποίες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 255 εκατ. ευρώ, ενώ αυτές από τη Ρωσία σημεί­ω­σαν μείωση κατά 6,2% και δια­μορ­φώ­θη­καν στα 37 εκατ. ευρώ. Τον Μάιο, τα έσοδα από τη Γαλλία ενι­σχύ­θη­καν κατά 30,6%, στα 110 εκατ. ευρώ. Αύξηση κατά 8,8% παρου­σί­α­σαν και οι εισπρά­ξεις από το Ηνωμένο Βασί­λειο, οι οποίες δια­μορ­φώ­θη­καν στα 251 εκατ. ευρώ.

Λιγό­τε­ρες μέρες στην Ελλάδα

Δεν είναι όμως μόνο η χαμη­λό­τερη ζήτηση που προ­βλη­μα­τί­ζει τους επι­χει­ρη­μα­τίες του χώρου. Ξενο­δό­χοι, ακόμη και σε δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς, όπως η Κρήτη, η Κως και η Ρόδος, κάνουν λόγο για ορατή μείωση στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, που κατά μέσο όρο υπο­λο­γί­ζε­ται στο 10%-15%.

Σε αυτό παίζουν διά­φο­ροι παρά­γο­ντες ρόλο. Αφενός η μεγάλη προ­σφορά σε κατα­λύ­ματα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, που παίρ­νουν υψηλό μερίδιο από τις παρα­δο­σια­κές επι­λο­γής δια­μο­νής σε ξενο­δο­χεία και ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια. Αφε­τέ­ρου, η ανά­καμψη των γει­το­νι­κών προ­ο­ρι­σμών της Μεσο­γείου και ειδικά της Τουρ­κίας, σε συν­δυα­σμό με την πτώση της τουρ­κι­κής λίρας, έχει επη­ρε­ά­σει σημα­ντικά τους ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς.

Επι­χει­ρη­μα­τίες σε δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς σημειώ­νουν ακόμη πως και ο Ιούνιος και ο Ιούλιος κινή­θη­καν στους ίδιους ρυθμούς, εξη­γώ­ντας πως ναι μεν δια­νύ­ουμε την πιο υψηλή περίοδο από πλευράς κρα­τή­σεων, όμως στο τέλος της χρονιάς το “ταμείο” των αφίξεων θα είναι χαμη­λό­τερο από πέρσι. Λόγω της μειω­μέ­νης ζήτησης ήδη έχουν γίνει “γεν­ναίες” εκπτώ­σεις στις τιμές, που ακο­λού­θως θα επη­ρε­ά­σουν και τη φετινή κερ­δο­φο­ρία, ενώ και οι tour operators πιέζουν για πακέτα σε χαμη­λό­τερη τιμή.

Ήδη πρό­σφατη μελέτη του ITEΠ έδειξε άλλωστε ότι 45% των μονάδων συνε­χούς λει­τουρ­γίας παρου­σί­ασε μειω­μένη πλη­ρό­τητα, 1 στα 4 ξενο­δο­χεία εμφά­νισε μείωση στις τιμές του, 46% των ξενο­δο­χείων επο­χι­κής λει­τουρ­γίας κατέ­γραψε μείωση στις προ­κρα­τή­σεις του, ενώ το 23% από αυτά ανα­γκά­στη­καν να μειώ­σουν τις τιμές που προ­σφέ­ρουν για τα early bookings. Σύμφωνα, τέλος, με την Ένωση Ξενο­δό­χων Αττικής και Αργο­σα­ρω­νι­κού, με πτώση της τάξης του 3.8% στην πλη­ρό­τητα και 2,9% στο έσοδο ανά δια­θέ­σιμο δωμάτιο και με οριακή θετική αλλαγή +1% στη μέση τιμή δωμα­τίου “έκλεισε” το πρώτο εξάμηνο του 2019 για τα ξενο­δο­χεία της Αθήνας.

Μικτή εικόνα στους προ­ο­ρι­σμούς

Μελέτη του Ινστι­τού­του του Συν­δέ­σμου Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων για τις του­ρι­στι­κές επι­δό­σεις της χρονιάς που πέρασε ανά περι­φέ­ρεια είχε δείξει πως οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις δια­μορ­φώ­θη­καν στις 227 χιλ., παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση 8,2%.

Στις τρεις πρώτες θέσεις κατά­τα­ξης των χωρών με βάση τον αριθμό των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων το 2018 βρέ­θη­καν η Γερ­μα­νία, το Ηνωμένο Βασί­λειο και η Ιταλία. Ο κάθε επι­σκέ­πτης της Ελλάδας κατά μέσο όρο επι­σκέ­φθηκε 1,16 περι­φέ­ρειες. Η δαπάνη ανά επί­σκεψη ανά περι­φέ­ρεια μειώ­θηκε ως απο­τέ­λε­σμα της μείωσης της διάρ­κειας παρα­μο­νής, παρόλο που η δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση αυξή­θηκε.

Συγκε­κρι­μένα, η δαπάνη ανά επί­σκεψη στις 13 περι­φέ­ρειες της χώρας δια­μορ­φώ­θηκε κατά μέσο όρο στα 449 ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 1,8% σε σχέση με το 2017 (458 ευρώ). Η υψη­λό­τερη δαπάνη ανά επί­σκεψη κατα­γρά­φηκε στην περι­φέ­ρεια Νότιου Αιγαίου με 666 ευρώ παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση 6,4%. Η χαμη­λό­τερη δαπάνη ανά επί­σκεψη κατα­γρά­φηκε στην περι­φέ­ρεια Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης, μόλις167 ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας μείωση 20,3%.

Η μέση δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση στις 13 περι­φέ­ρειες της χώρας το 2018 δια­μορ­φώ­θηκε κατά μέσο όρο στα 69 ευρώ παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση +1,9% σε σχέση με το 2017 (68 ευρώ). Η υψη­λό­τερη δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση κατα­γρά­φηκε στο Νότιο Αιγαίο με 86 ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση 9,3%. Η μέγιστη διάρ­κεια παρα­μο­νής, 8,4 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, κατα­γρά­φηκε στην Κρήτη παρα­μέ­νο­ντας στα επίπεδα του 2017.Η ελά­χι­στη διάρ­κεια παρα­μο­νής ήταν 3,4 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και σημειώ­θηκε στην περι­φέ­ρεια Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης κατα­γρά­φο­ντας μείωση 16,6%.

Οι πέντε σημα­ντι­κό­τε­ρες αγορές της Ελλάδας τη χρονιά που πέρασε, με βάση την κατά­ταξη των εσόδων, ήταν η Γερ­μα­νία, το Ηνωμένο Βασί­λειο, οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Ιταλία. Αν προ­στε­θεί η Ρωσία, παρόλο που τα τελευ­ταία χρόνια έχει μειωθεί αισθητά η δυνα­μική της, οι έξι αυτές χώρες αθροι­στικά συνει­σφέ­ρουν το 41,5% των επι­σκέ­ψεων, το 49,7% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων και το 52,2% των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων στην Ελλάδα, κατα­λή­γει η μελέτη.

Την υψη­λό­τερη δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση κατα­γρά­φουν οι επι­σκέ­πτες από τις ΗΠΑ (89 ευρώ), ενώ ανά επί­σκεψη οι επι­σκέ­πτες από τη Γερ­μα­νία (614 ευρώ), λόγω μεγάλης διάρ­κειας παρα­μο­νής (8,8 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις).

Οι Βαλ­κά­νιοι του­ρί­στες

Στην κάμψη των εσόδων προ­στί­θε­ται ένας ακόμη παρά­γο­ντας, όπως εξηγούν στελέχη της του­ρι­στι­κής αγοράς, που έχει να κάνει με το “μείγμα” των επι­σκε­πτών, αυτών κυρίως που έρχο­νται στην Ελλάδα οδικώς από τα Βαλ­κά­νια.

Αντί­στοιχη έρευνα του ΙΝΣΕΤΕ σημεί­ωνε πως η ημε­ρή­σια δαπάνη των Ρου­μά­νων του­ρι­στών που ήρθαν πέρσι στην Ελλάδα ήταν μόλις 53 ευρώ (με μέση κατά κεφαλήν δαπάνη στα 324 ευρώ και 6,1 ημέρες μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής). Των Σέρβων επι­σκε­πτών ήταν ακόμη χαμη­λό­τερη, στα 43 ευρώ ημε­ρη­σίως (344 η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη και 8 ημέρες η μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής), όπως και των του­ρι­στών από τη Βουλ­γα­ρία (38 ευρώ η ημε­ρή­σια δαπάνη, 101 ευρώ μέση κατά κεφαλήν δαπάνη και 2,3 ημέρες παρα­μονή). Οι Αλβανοί επι­σκέ­πτες ξόδεψαν τη χρονιά που πέρασε 69 ευρώ ημε­ρη­σίως κατά μέσο όρο και από τη Βόρεια Μακε­δο­νία 48 ευρώ.

Σε ό,τι αφορά τα στοι­χεία του πρώτου εξα­μή­νου για τη φετινή χρονιά, οι οδικές αφίξεις παρου­σιά­ζουν υστέ­ρηση όλους τους μήνες. Η συνο­λική μείωση ανέρ­χε­ται σε 536.000 ή 12% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2018. Η εικόνα όμως δεν είναι ενιαία, καθώς υπάρ­χουν δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά χώρα και μεθο­ριακό σταθμό που κατα­γρά­φο­νται οι διε­λεύ­σεις των επι­σκε­πτών. Για παρά­δειγμα, οι αφίξεις από την Αλβανία έχουν επα­νέλ­θει από τον Μάιο σε θετι­κούς ρυθμούς, ενώ από τη Βουλ­γα­ρία υπάρχει σταθερά αρνη­τική διψήφια μετα­βολή από την αρχή του έτους. Επίσης, οι αφίξεις από τη Βόρεια Μακε­δο­νία είχαν θετικό πρόσημο τον Απρίλιο και τον Ιούνιο και αρνη­τικό πρόσημο τους υπό­λοι­πους μήνες, ενώ οι αφίξεις από την Τουρκία, αν και είχαν αρνη­τικό ξεκί­νημα, επα­νήλ­θαν σε θετι­κούς ρυθμούς από τον Μάρτιο.

πηγή capital.gr