Οταν… σχεδόν έκλαψε ο Βαρουφάκης

Δεν στα­μα­τά να μιλά και να δίνει συ­νε­ντεύ­ξεις ή να γρά­φει άρθρα ο Γιά­νης Βα­ρου­φά­κης, υπε­ρα­σπι­ζό­με­νος την πο­λι­τι­κή του. Στη γαλ­λι­κή εφη­με­ρί­δα Le Monde Diplomatique, ο πρώην υπουρ­γός ανα­φέ­ρε­ται στους εκ­βια­σμούς του Βόλφ­γκανγκ Σόι­μπλε κατά τη διάρ­κεια των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων στο Eurogroup.

Κατά την πρώτη μου συ­νά­ντη­ση του Eurogroup, στις 11 Φε­βρουα­ρί­ου, έστει­λα στους συ­νο­μι­λη­τές μου ένα απλό μή­νυ­μα: Η κυ­βέρ­νη­ση μας θα είναι ένας αξιό­πι­στος εταί­ρος. Θα κά­νου­με τα πάντα για να βρε­θεί κοινό έδα­φος με το Eurogroup, έχο­ντας ως βάση μία τρι­πλή στρα­τη­γι­κή για την αντι­με­τώ­πι­ση των οι­κο­νο­μι­κών προ­βλη­μά­των της Ελ­λά­δας.

1. Μια σειρά από ση­μα­ντι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις για τη βελ­τί­ω­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας των θε­σμών μας και την κα­τα­πο­λέ­μη­ση της δια­φθο­ράς, της φο­ρο­δια­φυ­γής, της ολι­γαρ­χί­ας και την το­κο­γλυ­φία.

2. Εξυ­γί­αν­ση των οι­κο­νο­μι­κών του κρά­τους, μέσω ενός μέ­τριου αλλά βιώ­σι­μου πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος, το οποίο δεν δεν απαι­τεί υπερ­βο­λι­κές προ­σπά­θειες του ιδιω­τι­κού τομέα.

3. Εξορ­θο­λο­γι­σμό, ή ανα­διάρ­θρω­ση της δομής του χρέ­ους μας, έτσι ώστε να επι­τευ­χθεί αυτό το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα κι ένας ρυθ­μός ανά­πτυ­ξης που απαι­τεί­ται για τη βελ­τι­στο­ποί­η­ση της απο­πλη­ρω­μής των πι­στω­τών μας». Λίγες ημέ­ρες νω­ρί­τε­ρα, στις 5 Φε­βρουα­ρί­ου, έκανα την πρώτη μου επί­σκε­ψη στον Γερ­μα­νό υπουρ­γό Εξω­τε­ρι­κών, Βόλφ­γκανγκ Σόι­μπλε. Προ­σπά­θη­σα να τον δια­βε­βαιώ­σω ότι θα μπο­ρού­σε να υπο­λο­γί­ζει σ’ εμάς γα την δια­τύ­πω­ση προ­τά­σε­ων οι οποί­ες δεν θα ήταν μόνο προς το συμ­φέ­ρον του ελ­λη­νι­κού λαού αλλά και όλων των ευ­ρω­παι­κών λαών, Γερ­μα­νών, Γαλ­λων, Σλο­βά­κων, Φι­λαν­δών, Ισπα­νών, Ιτα­λών κλπ. Δυ­στυ­χώς, καμία από τις καλές προ­θέ­σεις μας δεν κί­νη­σε κα­νέ­να εν­δια­φέ­ρον από τους αν­θρώ­πους που δια­θέ­τουν τα ηνία της Ένω­σης. Αυτό το σκλη­ρό μά­θη­μα επρό­κει­το να το μά­θου­με στους πέντε μήνες δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων που ακο­λού­θη­σαν…

Με Ντάι­σελ­μπλουμ

Στο άρθρο του, που φι­λο­ξε­νεί­ται στο στο τεύ­χος του Αυ­γού­στου της μη­νιαί­ας γαλ­λι­κής εφη­με­ρί­δας, o Γ. Βα­ρου­φά­κης ανα­φέ­ρε­ται εκτε­νώς στην πρώτη συ­νά­ντη­ση που είχε με τον επι­κε­φα­λής του Eurogroup, Γε­ρούν Ντάι­σελ­μπλουμ, αμέ­σως μετά την ανά­λη­ψη των κα­θη­κό­ντων του. «Στις 30 Ια­νουα­ρί­ου, λίγες ημέ­ρες μετά τον διο­ρι­σμό μου ως υπουρ­γό Οι­κο­νο­μι­κών, ο πρό­ε­δρος του Eurogroup, Γε­ρούν Ντάι­σελ­μπλουμ, με επι­σκέ­φθη­κε. Δεν είχαν πε­ρά­σει παρά λίγα λεπτά όταν με ρώ­τη­σε τι ακρι­βώς προ­τί­θε­μαι να κάνω για το μνη­μό­νιο, τη συμ­φω­νία που η προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση είχε υπο­γρά­ψει με την τρόι­κα. Του είπα ότι η κυ­βέρ­νη­σή μας εξε­λέ­γη για να επα­να­δια­πραγ­μα­τευ­θεί.

Με λίγα λόγια ότι θα επι­διώ­ξει την ανα­θε­ώ­ρη­ση, σε γε­νι­κές γραμ­μές, των δη­μο­σιο­νο­μι­κών πο­λι­τι­κών και των μέ­τρων που είχαν προ­κα­λέ­σει τόσο με­γά­λη ζημιά τα τε­λευ­ταία πέντε χρό­νια: Μεί­ω­ση κατά το 1/3 του εθνι­κού ει­σο­δή­μα­τος και κι­νη­το­ποί­η­ση ολό­κλη­ρης της κοι­νω­νί­ας ενά­ντια στην ιδέα των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων. Άμεση ήταν η απά­ντη­ση του Ντάι­σελ­μπλουμ: «Δεν γί­νε­ται αυτό. Ή μνη­μό­νιο ή απο­τυ­χία του προ­γράμ­μα­τος». Με άλλα λόγια: Ή απο­δε­χό­μα­στε τις πο­λι­τι­κές που επι­βλή­θη­καν στις προη­γού­με­νες κυ­βερ­νή­σεις, πα­ρό­λο που έχου­με εκλε­γεί για να τις αμ­φι­σβη­τή­σου­με, δε­δο­μέ­νου ότι είχαν απο­τύ­χει πα­τα­γω­δώς ή οι τρά­πε­ζές μας θα πα­ρέ­με­ναν κλει­στές.

Κι αυτό, γιατί μι­λώ­ντας με συ­γκε­κρι­μέ­νους όρους, αυτό συ­νε­πά­γε­ται μια «απο­τυ­χία του προ­γράμ­μα­τος» ενός κρά­τους μέ­λους, το οποίο δεν έχει πρό­σβα­ση στην αγορά: Η ΕΚΤ παύει κάθε χρη­μα­το­δό­τη­ση προς τις τρά­πε­ζες, οι οποί­ες στη συ­νέ­χεια δεν έχουν άλλη επι­λο­γή από το κλεί­σι­μο τους και την παύση λει­τουρ­γί­ας των ΑΤΜ τους. Αυτή η προ­σπά­θεια εκ­βια­σμού μιας μόλις εκλεγ­μέ­νης δη­μο­κρα­τι­κά κυ­βέρ­νη­σης, δεν ήταν η μόνη, ανα­φέ­ρει στο άρθρο του ο Γ. Βα­ρου­φά­κης.

«Κατά τη συ­νε­δρί­α­ση του Eurogroup, έντε­κα ημέ­ρες αρ­γό­τε­ρα, ο κ. Ντάι­σελ­μπλουμ επι­βε­βαί­ω­σε την πε­ρι­φρό­νη­σή του για τις πιο στοι­χειώ­δεις δη­μο­κρα­τι­κές αρχές. Αλλά ο Σόι­μπλε ήταν σε θέση να τον αντα­γω­νι­στεί. Ο υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών της Γαλ­λί­ας, Μισέλ Σαπέν, έλαβε το λόγο με στόχο να τους κα­λέ­σει όλους, ώστε να βρε­θεί ένα συμ­βι­βα­σμός ανά­με­σα στη διάρ­κεια της συμ­φω­νί­ας, που ήταν ακόμα σε ισχύ και στο δι­καί­ω­μα του ελ­λη­νι­κού λαού να μας δώσει εντο­λή να επα­να­δια­πραγ­μα­τευ­τού­με ση­μα­ντι­κά ση­μεία της συμ­φω­νί­ας.

Μι­λώ­ντας λίγο μετά από αυτόν, ο Σόι­μπλε δεν θα χάσει ούτε στιγ­μή να επα­να­φέ­ρει τον Μισέλ Σαπέν σ’αυτό που θε­ω­ρού­σε εκεί­νος ως τάξη: «Δεν μπο­ρού­με να αφή­σου­με τις εκλο­γές να αλ­λά­ξουν κάτι», είπε έτσι κοφτά, με μια με­γά­λη πλειο­ψη­φία των υπουρ­γών να ακούν την γνώμη του chef. Έχω χάσει τον λο­γα­ρια­σμό πόσες φορές βρε­θή­κα­με μπρο­στά στο φά­ντα­σμα του κλει­σί­μα­τος των τρα­πε­ζών μας, επει­δή αρ­νού­μα­στε να δε­χθού­με ένα πρό­γραμ­μα το οποίο είχε απο­δεί­ξει την ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα του. Οι πι­στω­τές και το Eurogroup έκλει­ναν τα αφτιά στα οι­κο­νο­μι­κά επι­χει­ρή­μα­τά μας. Ήθε­λαν να πα­ρα­δο­θού­με. Με κα­τη­γό­ρη­σαν ακόμη και για το ότι τόλ­μη­σα να τους δι­δά­ξω ένα μά­θη­μα»…

Οι φόβοι

Η εί­σο­δος των τε­χνο­κρα­τών στον γύρο των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων επι­βε­βαί­ω­σε τους χει­ρό­τε­ρους φό­βους μας. Δη­μο­σί­ως, οι πι­στω­τές δια­τυ­μπά­νι­ζαν την επι­θυ­μία τους να πά­ρουν τα χρή­μα­τά τους και να δουν την Ελ­λά­δα να κάνει με­ταρ­ρυθ­μί­σεις. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, είχαν ένα στόχο: Να τα­πει­νώ­σουν την κυ­βέρ­νη­σή μας και να μας ανα­γκά­σουν να συν­θη­κο­λο­γή­σου­με, ακόμη και αν αυτό σή­μαι­νε την ορι­στι­κή αδυ­να­μία των δα­νει­στών να ανα­κτή­σουν τα χρή­μα­τά τους ή την απο­τυ­χία του προ­γράμ­μα­τος των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων που μόνο εμείς θα μπο­ρού­σα­με να πεί­σου­με τους Έλ­λη­νες να το απο­δε­χθούν…

Το πιο θλι­βε­ρό ήταν ίσως το να πα­ρα­βρε­θώ μπρο­στά στην τα­πεί­νω­ση των ελά­χι­στων υπουρ­γών Οι­κο­νο­μι­κών που ήταν κα­λο­προ­αί­ρε­τοι προς το μέρος μας. Το να ακούω αν­θρώ­πους σε επι­τε­λι­κές θέ­σεις στην Επι­τρο­πή και στη γαλ­λι­κή κυ­βέρ­νη­ση να λένε ότι «η Επι­τρο­πή πρέ­πει συμ­μορ­φω­θεί με τις δια­πι­στώ­σεις του Προ­έ­δρου του Eurogroup» ή ότι «η Γαλ­λία δεν είναι πια αυτό που ήταν», σχε­δόν με έκανε να κλάψω. Για να μην ανα­φέ­ρου­με την απο­γο­ή­τευ­σή μου, όταν ο Γερ­μα­νός υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών μου είπε, στις 8 Ιου­νί­ου στο γρα­φείο του, ότι δεν πα­ρέ­χει συμ­βου­λές σχε­τι­κά με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο για να απο­φευ­χθεί το ατύ­χη­μα – μια έξοδο από το ευρώ – η οποία, ωστό­σο, θα μπο­ρού­σε να απο­δει­χθεί εξαι­ρε­τι­κά δα­πα­νη­ρή για την Ευ­ρώ­πη.

Πα­ρά­δο­ση

Στο τέλος του Ιου­νί­ου, πα­ρα­δο­θή­κα­με και απο­δε­χθή­κα­με τις πε­ρισ­σό­τε­ρες από τις απαι­τή­σεις της «τρόι­κας». Με μία εξαί­ρε­ση: Επι­μεί­να­με σε μια μικρή ανα­διάρ­θρω­ση του χρέ­ους μας, χωρίς κού­ρε­μα, μέσω της ανταλ­λα­γής με­το­χών. Στις 25 Ιου­νί­ου, πα­ρα­βρέ­θη­κα στο προ­τε­λευ­ταίο μου Eurogroup. Μου πα­ρου­σί­α­σαν την τε­λευ­ταία πρό­τα­ση της «τρόι­κα», με τη μορφή τε­λε­σι­γρά­φου «take it or leave it». Εί­χα­με υπο­χω­ρή­σει σε πάνω από τα εννέα δέ­κα­τα των απαι­τή­σε­ων των εταί­ρων μας και πε­ρι­μέ­να­με να κά­νουν μια προ­σπά­θεια, ώστε να πε­τύ­χου­με κάτι που να μοιά­ζει με μια έντι­μη συμ­φω­νία. Επέ­λε­ξαν, αντ΄αυ­τού, να σκλη­ρύ­νουν τη στάση τους σχε­τι­κά με το ΦΠΑ, για πα­ρά­δειγ­μα. Δεν επι­τρε­πό­ταν πλέον καμία αμ­φι­βο­λία. Αν συμ­φω­νού­σα­με να το υπο­γρά­ψου­με, αυτό το κεί­με­νο θα κα­τέ­στρε­φε τα τε­λευ­ταία απο­μει­νά­ρια του ελ­λη­νι­κού κρά­τους πρό­νοιας. Απαι­τού­σαν από μας μια θε­α­μα­τι­κή συν­θη­κο­λό­γη­ση που να δεί­χνει στα μάτια του κό­σμου ότι γο­να­τί­σα­με.

Ημε­ρη­σία