Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία, η αντιμετώπιση του προβλήματος θα βασιστεί σε ένα πλέγμα παρεμβάσεων που περιλαμβάνει την επιστημονική παρακολούθηση του φαινομένου, την καταγραφή των συλλήψεων, τον εντοπισμό περιοχών όπου συγκεντρώνεται και αναπαράγεται το είδος, τη συνεργασία με ερευνητικούς φορείς, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, καθώς και τη δημιουργία διαδικασιών ασφαλούς διαχείρισης της βιομάζας που θα συλλέγεται.

Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση της εμπειρίας άλλων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα της Κύπρου, όπου εφαρμόστηκε πρόγραμμα ελεγχόμενης αλιείας και συγκέντρωσης λαγοκέφαλων. Η εμπειρία αυτή δείχνει ότι η στοχευμένη εξαλίευση μπορεί να συμβάλει στη μείωση της πίεσης που ασκεί το είδος στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στην ανακούφιση των αλιέων, χωρίς ωστόσο να αποτελεί από μόνη της οριστική λύση.

«Ο λαγοκέφαλος δεν είναι ένα απλό αλιευτικό ζήτημα. Είναι ένα πρόβλημα που επηρεάζει το εισόδημα των επαγγελματιών αλιέων, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα και τη δημόσια υγεία. Γι’ αυτό και η αντιμετώπισή του δεν μπορεί να γίνει αποσπασματικά. Χρειάζεται επιστημονική τεκμηρίωση, συστηματική παρακολούθηση, συνεργασία με τους αλιείς και στοχευμένες παρεμβάσεις εκεί όπου το πρόβλημα είναι εντονότερο», δηλώνει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης.

Σημειώνεται ότι η πιλοτική δράση πρόκειται να χρηματοδοτηθεί από το Πρόγραμμα Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα (ΠΑΛΥΘ), ενώ το σχετικό σχέδιο έχει ήδη αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για διαπραγμάτευση και έγκριση.

Ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα ξενικού χωροκατακτητικού είδους που έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια στη Μεσόγειο. Πρόκειται για είδος με φυσική κατανομή στον Ινδικό και τον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό, το οποίο εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, στο πλαίσιο του φαινομένου που είναι γνωστό ως «λεσσεψιανή μετανάστευση».

Στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005 και έκτοτε η παρουσία του έχει επεκταθεί σημαντικά, κυρίως στο Αιγαίο, τα Δωδεκάνησα και την Κρήτη. Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλάσσιων υδάτων, η απουσία επιβεβαιωμένων φυσικών θηρευτών και η υψηλή αναπαραγωγική ικανότητα του είδους θεωρούνται βασικοί παράγοντες που ευνοούν την εξάπλωσή του.

Πρόκειται για ψάρι ιδιαίτερα ανθεκτικό και προσαρμοστικό, το οποίο μπορεί να επιβιώσει σε διαφορετικά θαλάσσια περιβάλλοντα. Είναι σαρκοφάγο και ευκαιριακός θηρευτής, καθώς τρέφεται κυρίως με ψάρια, καρκινοειδή, όπως καβούρια και γαρίδες, αλλά και κεφαλόποδα, όπως χταπόδια και σουπιές. Έχει παρατηρηθεί ακόμη και κανιβαλισμός μεταξύ ατόμων του ίδιου είδους, στοιχείο που αποτυπώνει τη μεγάλη προσαρμοστικότητά του.

Η παρουσία του έχει σημαντικές επιπτώσεις στη θαλάσσια βιοποικιλότητα, καθώς επηρεάζει τους πληθυσμούς άλλων ειδών και μεταβάλλει την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Παράλληλα, προκαλεί σοβαρά προβλήματα στην επαγγελματική αλιεία. Με τα ισχυρά του δόντια μπορεί να καταστρέψει δίχτυα, πετονιές και παραγάδια, ενώ συχνά καταστρέφει αλιεύματα που έχουν ήδη παγιδευτεί στα αλιευτικά εργαλεία.

Οι ζημιές αυτές μεταφράζονται σε αυξημένο κόστος και απώλεια εισοδήματος για τους επαγγελματίες αλιείς, ιδιαίτερα σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές όπου η αλιευτική δραστηριότητα αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.

Εκτός από τις περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, ο λαγοκέφαλος συνιστά και σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Το είδος περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που δεν καταστρέφεται ούτε με το μαγείρεμα ούτε με την κατάψυξη. Για τον λόγο αυτό η κατανάλωσή του απαγορεύεται αυστηρά.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση των πολιτών, των επαγγελματιών του τουρισμού και των αλιευτικών κοινοτήτων, καθώς η προστασία των καταναλωτών θεωρείται κρίσιμο στοιχείο της συνολικής στρατηγικής αντιμετώπισης του προβλήματος.

«Το μήνυμα πρέπει να είναι ξεκάθαρο: ο λαγοκέφαλος δεν καταναλώνεται. Δεν καθαρίζεται, δεν μαγειρεύεται, δεν μπαίνει στην αγορά. Η προστασία της δημόσιας υγείας είναι απόλυτη προτεραιότητα. Παράλληλα, όμως, οφείλουμε να σταθούμε δίπλα στους επαγγελματίες αλιείς, οι οποίοι βλέπουν τα εργαλεία τους να καταστρέφονται και το εισόδημά τους να πιέζεται από ένα εισβολικό είδος που αλλάζει τα δεδομένα στις θάλασσές μας», σημειώνει ο κ. Πρωτοψάλτης.

Όπως επισημαίνει, η αντιμετώπιση του φαινομένου προϋποθέτει τη συλλογή αξιόπιστων δεδομένων και τη στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

«Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε ένα εισβολικό είδος χωρίς δεδομένα. Πρέπει να γνωρίζουμε πού εμφανίζεται, πότε αυξάνεται ο πληθυσμός του, ποια αλιευτικά εργαλεία είναι αποτελεσματικότερα και ποιες περιοχές χρειάζονται άμεση προτεραιότητα. Η επιστήμη, οι αλιείς και η Πολιτεία πρέπει να κινηθούν μαζί. Μόνο έτσι μπορούμε να περάσουμε από τη διαπίστωση του προβλήματος στην ουσιαστική διαχείρισή του, με ψυχραιμία και εμπιστοσύνη στην επιστήμη», υπογραμμίζει.

Τέλος, όπως επισημαίνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες η διαχείριση των ποσοτήτων που ενδεχομένως θα συλλέγονται στο πλαίσιο της πιλοτικής δράσης απαιτεί ειδικό σχεδιασμό, καθώς λόγω της τοξικότητας του είδους απαιτούνται ασφαλείς διαδικασίες συγκέντρωσης, αποθήκευσης, μεταφοράς και τελικής καταστροφής της βιομάζας, με τρόπο που να διασφαλίζει τόσο τη δημόσια υγεία όσο και την προστασία του περιβάλλοντος.

Πηγή: insider.gr

Το ΥΠΑΑΤ εξετάζει πιλοτική αλιεία λαγοκέφαλων με οικονομικά κίνητρα

Αυτή είναι η ουσία που χάνεται κάτω από τους εντυπωσιακούς τίτλους. Η Μεσόγειος μεταμορφώνεται σιωπηλά από τα ξενικά είδη που μπαίνουν από τη Διώρυγα του Σουέζ, και η πίεση στη βιοποικιλότητα δεν φωτογραφίζεται όμορφα ούτε φέρνει κλικ. Ο Κονδυλάτος το λέει καθαρά, ο άνθρωπος δεν είναι στο μενού του λαγοκέφαλου, εμείς μπαίνουμε στο δικό του περιβάλλον. Όμως αντί να συζητάμε για το πώς διαχειριζόμαστε μια οικολογική ανισορροπία που εξελίσσεται εδώ και είκοσι χρόνια, προτιμάμε την υστερία της μιας εβδομάδας και μετά την ξεχνάμε μέχρι το επόμενο βίντεο.

Η θάλασσα δεν θα μας τιμωρήσει με ένα δάγκωμα, θα το κάνει με ένα οικοσύστημα που δεν θα αναγνωρίζουμε.

Ο φόβος κολυμπάει στην επιφάνεια, η καταστροφή δουλεύει στον βυθό

Η πρωτοβουλία χρηματοδοτείται από την TUI Care Foundation με τη στήριξη εργαζομένων του ομίλου, του προγράμματος Rhodes Co-Lab και δωρεών επισκεπτών της TUI.

Η Μονή Παναγίας Υψενής συγκαταλέγεται στις περιοχές που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές από τις πυρκαγιές, καθώς η γύρω βλάστηση καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. Στο πλαίσιο του έργου θα φυτευτούν συνολικά 3.060 δέντρα, μεταξύ των οποίων 2.000 ελαιόδεντρα, 500 χαρουπιές, 500 κυπαρίσσια και 60 δέντρα Ζητιάς, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού οικοσυστήματος και την αποκατάσταση των φυσικών ενδιαιτημάτων της περιοχής.

«Το TUI Forest Rhodes συνδυάζει την προστασία της φύσης με τη μακροπρόθεσμη στήριξη της περιοχής. Στόχος είναι να υποστηριχθεί η φυσική αναγέννηση του τοπίου και να συμβάλουμε ουσιαστικά στη διατήρηση της βιοποικιλότητας στη Ρόδο», δήλωσε ο CEO της TUI Group, Sebastian Ebel.

Το έργο αποτελεί μέρος του Rhodes Co-Lab, της κοινής πρωτοβουλίας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και της TUI Group για την προώθηση ενός πιο βιώσιμου μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης στο νησί. Η περιοχή αναδάσωσης βρίσκεται κοντά σε προστατευόμενη φυσική ζώνη και αναμένεται να συμβάλει στην αποκατάσταση σημαντικών οικοτόπων για την τοπική πανίδα.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία σύγχρονων υποδομών άρδευσης και πυροπροστασίας, καθώς και ενός κέντρου περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και ενημέρωσης, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Το κέντρο θα φιλοξενεί δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης, εθελοντισμού και προγράμματα για επισκέπτες.

Σύμφωνα με την TUI, το έργο αναμένεται να έχει και σημαντικό κοινωνικοοικονομικό αποτύπωμα, καθώς εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει ή θα στηρίξει περίπου 45 θέσεις εργασίας. Επιπλέον, η αξιοποίηση των νέων ελαιώνων θα προσφέρει μακροπρόθεσμες πηγές εισοδήματος για την τοπική κοινωνία, ενώ η αποκατάσταση της βλάστησης θα συμβάλει στη μείωση της διάβρωσης του εδάφους και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της περιοχής απέναντι σε μελλοντικές πυρκαγιές.

Το πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με τον τοπικό περιβαλλοντικό οργανισμό Gia Ti Fisi και με τη συμμετοχή εθελοντών, προσφέροντας παράλληλα στους επισκέπτες της Ρόδου τη δυνατότητα να συμμετέχουν ενεργά σε δράσεις προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Πηγή: tornosnews.gr

Η TUI δημιουργεί νέο δάσος στη Ρόδο – Φύτευση 3.060 δέντρων γύρω από τη Μονή Παναγίας Υψενής

Το έργο αναπτύχθηκε στην Κοιλάδα των Πεταλούδων, η οποία εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής, όπως τεχνητή νοημοσύνη, εφαρμογές IoT και ψηφιακά εργαλεία επιτήρησης, προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο επιτήρησης και έγκαιρης ειδοποίησης, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη προστασία του οικοσυστήματος και στη διατήρηση της μοναδικής βιοποικιλότητας της περιοχής.

Η πρωτοβουλία υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος εταιρικής υπευθυνότητας της Nova για την αποκατάσταση και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας περιοχών που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, αλλά και την προστασία μέσω χρήσης τεχνολογίας. Σε συνέχεια των αποκαταστάσεων που πραγματοποίησε στον Έβρο, τη Ρόδο και την Πεντέλη, με το «Smart Forest Ρόδος» η Nova αναδεικνύει τη δυνατότητα μετάβασης από ένα αντιδραστικό σε ένα προληπτικό μοντέλο πολιτικής προστασίας, όπου η τεχνολογία παίζει καταλυτικό ρόλο.

Το «Smart Forest Ρόδος» έχει ήδη τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία, υποστηρίζοντας το έργο του Δήμου Ρόδου, των αρμόδιων φορέων, των στελεχών της Πολιτικής Προστασίας και των εθελοντών.

Η τελετή παράδοσης πραγματοποιήθηκε παρουσία επιτελικών στελεχών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των φορέων Πολιτικής Προστασίας της Ρόδου, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την προστασία του φυσικού κεφαλαίου της χώρας.

Η Corporate Affairs Executive Director της Nova, Μάρθα Κεσίσογλου, υπογράμμισε: «Για όλους εμάς στη Nova, το “Smart Forest Ρόδος” αποτελεί ένα έργο-ορόσημο, καθώς αποτυπώνει στην πράξη τη μετάβαση από την αποκατάσταση στην πρόληψη. Η εμπειρία μας από αποκαταστάσεις σε περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, όπως η Δαδιά, η Ρόδος και η Πεντέλη, ανέδειξε ακόμη πιο έντονα την ανάγκη για έγκαιρη δράση, συνεργασία και αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι που, σε συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τον Δήμο Ρόδου και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, παραδίδουμε ως δωρεά μια λύση ICT που υποστηρίζει ουσιαστικά την Πολιτική Προστασία και την τοπική κοινωνία. Η πρωτοβουλία αυτή εκφράζει την έμπρακτη σύνδεση της επιχειρηματικής μας δραστηριότητας με την κοινωνική αξία και την υπεύθυνη προσφορά προς το περιβάλλον και τις επόμενες γενιές».

Ο Δήμαρχος Ρόδου, Αλέξανδρος Κολιάδης, δήλωσε: «Το καλοκαίρι του 2023 αποτελεί μια βαθιά πληγή που όλοι μας κουβαλάμε. Μας σημάδεψε και μας υπενθύμισε με σκληρό τρόπο πόσο σημαντική είναι η πρόληψη. Σήμερα, με το έργο “Smart Forest Ρόδος”, κάνουμε ένα μεγάλο βήμα μπροστά, θέτοντας την τεχνητή νοημοσύνη, τις θερμικές κάμερες και την ψηφιακή επιτήρηση στην πρώτη γραμμή της πρόληψης και της προστασίας. Αποκτούμε εργαλεία που μας επιτρέπουν να εντοπίζουμε τον κίνδυνο έγκαιρα και να παρεμβαίνουμε πιο άμεσα και αποτελεσματικά. Η Κοιλάδα των Πεταλούδων αποτελεί μια μοναδική περιοχή και αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της Ρόδου, φιλοξενώντας ένα ξεχωριστό παγκόσμιο οικοσύστημα. Η προστασία της αποτελεί ύψιστο καθήκον για όλους μας.

Το σύστημα αυτό αποκτά την πραγματική του αξία στα χέρια των ανθρώπων της πρώτης γραμμής, των στελεχών της Πολιτικής Προστασίας και των εθελοντών μας. Οι εθελοντές κρατούν το νησί όρθιο σε κάθε δύσκολη στιγμή και η προσφορά τους είναι ανεκτίμητη. Το ίδιο και η κινητοποίηση των τοπικών φορέων και της κοινωνίας της Ρόδου. Το “Smart Forest Ρόδος” έγινε πραγματικότητα χάρη στη δύναμη της συνεργασίας. Ευχαριστούμε τη Nova, που επένδυσε στην ανθεκτικότητα του νησιού μας, παρέχοντας ένα σύγχρονο σύστημα πρόληψης και επιτήρησης.

Παράλληλα, η παρουσία του Γενικού Γραμματέα και του Γενικού Διευθυντή Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιβεβαιώνει τη σημασία του έργου και τη στενή συνεργασία μας με την κεντρική διοίκηση για τη θωράκιση του φυσικού πλούτου της Ρόδου μας. Αυτό το προηγμένο σύστημα, που έχει εγκατασταθεί στην Κοιλάδα των Πεταλούδων και έχει τεθεί ήδη σε λειτουργία, αποτελεί οδηγό για το μέλλον. Στόχος μας είναι να επεκτείνουμε το δίκτυο και σε άλλες κρίσιμες περιοχές του νησιού μας. Συνεχίζουμε με σχέδιο, συνέπεια και συστηματική δουλειά, ώστε να δώσουμε στη Ρόδο και στους ανθρώπους της την ασφάλεια και το μέλλον που τους αξίζει».

Ο Γενικός Γραμματέας Δασών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Στάθης Σταθόπουλος, δήλωσε: «Με χαρά βρέθηκα στη Ρόδο, για να ευχαριστήσω εκ μέρους του ΥΠΕΝ και του Υπουργού κ. Παπασταύρου, αφενός τη Nova για τον σχεδιασμό και την εγκατάσταση του έξυπνου συστήματος πρόληψης και διαχείρισης πυρκαγιών, εδώ, στην Κοιλάδα των Πεταλούδων, αφετέρου την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, τον Δήμο Ρόδου, προσωπικά τον Περιφερειάρχη Γ. Χατζημάρκο και τον Δήμαρχο κ. Κολιάδη για τον συντονισμό και τη βοήθεια. Μια σπουδαία δουλειά μέσω εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, για την έγκαιρη πρόβλεψη πυρκαγιών και την έγκαιρη παρέμβαση για την αντιμετώπισή τους, δύο στοιχεία που βρίσκονται στον “πυρήνα” της συγκεκριμένης ιδιωτικής πρωτοβουλίας “Smart Forest Ρόδος – ENGAGE AFD”, σε μια κρίσιμη, περιβαλλοντικά φορτισμένη, προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000.

Είναι εξαιρετικά σημαντικό το γεγονός ότι έχουμε στη διάθεσή μας και αξιοποιούμε νέες τεχνολογίες για την επίτευξη αυτού του δύσκολου έργου. Η κλιματική κρίση επιτάσσει την εντατικοποίηση πρωτοβουλιών πρόληψης για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, όπως η παρούσα, αλλά και πλήθος άλλων πρωτοβουλιών που λαμβάνουμε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν τα προγράμματα AntiNero, που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη σε διάφορες περιοχές της χώρας και αφορούν στη δημιουργία μικτών αντιπυρικών ζωνών, η πρωτοβουλία, με πόρους ύψους 30 εκατ. ευρώ από το Πράσινο Ταμείο για τη δημιουργία αντιπυρικών ζωνών πλάτους 10 μέτρων περιμετρικά οικισμών που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασών και δασικών εκτάσεων υψηλής επικινδυνότητας για την εκδήλωση πυρκαγιών, η εισαγωγή νέων προδιαγραφών εκπόνησης διαχειριστικών μελετών δάσους, κ.ά. Και πάλι τις θερμές μας ευχαριστίες!»

Ο Γενικός Διευθυντής Δασών και Δασικών Εκτάσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Ευάγγελος Γκουντούφας, σημείωσε: «Η συνεργασία μας με τη Nova τα τελευταία χρόνια έχει καλύψει διαφορετικές αλλά αλληλένδετες πτυχές της δασικής πολιτικής με εξαιρετικά αποτελέσματα. Ξεκινώντας με έργα αποκατάστασης σε κρίσιμα και εμβληματικά δασικά οικοσυστήματα που είχαν πληγωθεί από δασικές πυρκαγιές, όπως στη Δαδιά Έβρου, στη Ρόδο και στην Πεντέλη, υλοποιούμε σήμερα καινοτόμες εφαρμογές πρόληψης σε συνεργασία και με την τοπική αυτοδιοίκηση.

Η εμπειρία των τελευταίων χρόνων έχει δείξει ότι η αποτελεσματική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος απαιτεί επενδύσεις στην πρόληψη με έμφαση στην ενεργητική διαχείριση των δασών μας, με χρήση σύγχρονων τεχνολογιών και ισχυρών συνεργασιών. Απαιτεί να ξεφύγουμε από αποσπασματικές παρεμβάσεις και να περάσουμε σε ολοκληρωμένη αειφορική διαχείριση, σε έγκαιρη ανίχνευση του κινδύνου, ταχύτατη απόκριση, συντονισμένη καταστολή και αποτελεσματική αποκατάσταση όπου απαιτείται. Για άλλη μια φορά ευχαριστώ τη Nova για την εμπιστοσύνη της στην προσέγγιση αυτή, που την κάνει πράξη για ακόμη μια φορά».

Ο CEO της Nova ICT, αναδόχου του έργου, Αλέξανδρος Μπρέγιαννης, τόνισε: «Η τεχνολογία έχει πραγματική αξία όταν συμβάλλει στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και του περιβάλλοντος. Με την παράδοση του συστήματος στον Δήμο Ρόδου, θέλουμε να ενισχύσουμε την προσπάθεια πρόληψης και έγκαιρης αντιμετώπισης των πυρκαγιών, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης προς όφελος της τοπικής κοινωνίας».

Με όχημα την τεχνογνωσία, την καινοτομία και τη συνεργασία, η Nova συμβάλλει έμπρακτα στη διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς της χώρας και στη δημιουργία θετικού περιβαλλοντικού και κοινωνικού αποτυπώματος. Η δέσμευση αυτή στη βιώσιμη ανάπτυξη αναγνωρίστηκε το 2026 από την EcoVadis, έναν από τους κορυφαίους διεθνείς οργανισμούς αξιολόγησης βιωσιμότητας, με τη Nova να κατατάσσεται στο Top 13% των εταιρειών τηλεπικοινωνιών παγκοσμίως και το Top 10% του κλάδου ως προς τις περιβαλλοντικές της επιδόσεις.

Μπορείτε να δείτε την τελετή παράδοσης του έργου «Smart Forest Ρόδος» εδώ.

Η Nova παρέδωσε στον Δήμο Ρόδου το σύστημα Πολιτικής Προστασίας «Smart Forest Ρόδος», δωρεά για την προστασία και την ανθεκτικότητα του φυσικού περιβάλλοντος

Στο πλαίσιο αυτής της φιλοσοφίας, το Περιφερειακό Φυτώριο Νοτίου Αιγαίου, σε συνεργασία με το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α. – Κ.Π.Ε.) Πεταλούδων Ρόδου, υλοποίησε και κατά το σχολικό έτος 2025-2026 ένα εκτεταμένο πρόγραμμα περιβαλλοντικής ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης μαθητών.

Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, συνολικά 31 σχολικές μονάδες από τη Ρόδο και άλλα νησιά του Νοτίου Αιγαίου επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις του Φυτωρίου. Μέσα από οργανωμένες ξεναγήσεις, βιωματικές δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα, 994 μαθητές και 100 εκπαιδευτικοί γνώρισαν από κοντά τη διαδικασία παραγωγής φυτών, τη σημασία της βιοποικιλότητας, τις αρχές της αειφορίας και τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο καθένας μας στην προστασία του περιβάλλοντος.  Σημειωτέον ότι η δαπάνη μετακίνησης των μαθητών καλύφθηκε από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης που έχει συναφθεί με την Φυτώριο Α.Ε.

Παράλληλα, το Περιφερειακό Φυτώριο συνέχισε να στηρίζει έμπρακτα την περιβαλλοντική εκπαίδευση και τον σχολικό πρασινισμό, διαθέτοντας φυτικό υλικό σε σχολικές μονάδες όλων των βαθμίδων. Συνολικά κατά το σχολικό έτος 2025-2026 διατέθηκαν σε 25 σχολικές μονάδες:

1.238 φυτά
95 φυτοχώματα
400 μέτρα σταλακτηφόρου σωλήνα άρδευσης
Οι παραδόσεις περιλάμβαναν καλλωπιστικά, αρωματικά και παραγωγικά φυτά, δέντρα και θάμνους, συμβάλλοντας στη δημιουργία και αναβάθμιση σχολικών κήπων, βοτανικών γωνιών και υπαίθριων χώρων περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Η μεγάλη ανταπόκριση των σχολικών κοινοτήτων επιβεβαιώνει ότι η περιβαλλοντική εκπαίδευση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία διαμόρφωσης ενεργών και υπεύθυνων πολιτών. Μέσα από την άμεση επαφή με τη φύση, οι μαθητές αποκτούν γνώσεις, καλλιεργούν δεξιότητες και αναπτύσσουν στάσεις ζωής που συνδέονται με τον σεβασμό προς το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Το Περιφερειακό Φυτώριο Νοτίου Αιγαίου συνεχίζει να επενδύει στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, καλλιεργώντας στους νέους την αξία της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και ενισχύοντας έμπρακτα τις σχολικές κοινότητες με φυτικό υλικό που μετατρέπει τις αυλές και τους κοινόχρηστους χώρους σε ζωντανά εργαστήρια μάθησης και οικολογικής ευαισθητοποίησης.

Ο Πρόεδρος Περιφερειακού Φυτωρίου Νοτίου Αιγαίου Μιχάλης Λουλούς δήλωσε:

«Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος μας υπενθυμίζει ότι η προστασία της φύσης ξεκινά από την καθημερινή μας στάση και, κυρίως, από την εκπαίδευση των παιδιών μας. Στο Περιφερειακό Φυτώριο Νοτίου Αιγαίου πιστεύουμε ότι κάθε φυτό που παραδίδουμε σε ένα σχολείο και κάθε μαθητής που γνωρίζει από κοντά τη διαδικασία της καλλιέργειας αποτελεί έναν μικρό αλλά πολύτιμο κρίκο στην αλυσίδα της περιβαλλοντικής συνείδησης. Συνεχίζουμε με συνέπεια να στηρίζουμε την εκπαιδευτική κοινότητα και να επενδύουμε σε δράσεις που καλλιεργούν την αγάπη για το περιβάλλον, γιατί το μέλλον των νησιών μας περνά μέσα από τη γνώση, τη συμμετοχή και τον σεβασμό στη φύση.»

Οι δράσεις του Φυτωρίου με μια ματιά

Σχολικό Έτος 2025 – 2026
31 σχολικές μονάδες επισκέφθηκαν το Περιφερειακό Φυτώριο Νοτίου Αιγαίου

994 μαθητές συμμετείχαν σε εκπαιδευτικές ξεναγήσεις και δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης

100 εκπαιδευτικοί συνόδευσαν και συμμετείχαν στα προγράμματα

25 σχολικές μονάδες ενισχύθηκαν με φυτικό υλικό για τη δημιουργία και αναβάθμιση σχολικών κήπων

1.238 φυτά διατέθηκαν σε σχολεία όλων των βαθμίδων

95 φυτοχώματα παραδόθηκαν για τη στήριξη των φυτεύσεων

400 μέτρα σταλακτηφόρου σωλήνα άρδευσης διατέθηκαν για τη δημιουργία και συντήρηση σχολικών καλλιεργειών

Αναλυτικά

Σχολικές μονάδες: 31
Μαθητές: 994
Εκπαιδευτικοί: 100

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β’
Διάθεση φυτικού υλικού σε σχολικές μονάδες
Σχολικό έτος 2025-2026
1. 1ο Δημοτικό Σχολείο Καλυθιών

100 πικροδάφνες
100 χρυσάνθεμα
10 αγγελικές
2. Δημοτικό Σχολείο Κεφάλου Κω

25 ρίγανες
25 θυμάρια
25 δάφνες
25 δυόσμοι
25 μέντες
20 θρούμπια
100 μ. σωλήνας Φ25
200 μ. σταλακτηφόρος σωλήνας Φ20
σταλακτηφόρος σωλήνας Φ16
40 φυτοχώματα
3. Παιδικός Σταθμός Αγίου Νικολάου

4 δεντρολίβανα
2 λεβάντες
2 κόρνοι
4 ζαρντινιέρες
16 φυτοχώματα
4. 21ο Νηπιαγωγείο Ρόδου

2 δεντρολίβανα
1 λεβάντα
1 αρμπαρόριζα
1 φυτόχωμα
5. Γενικό Λύκειο Ιαλυσού

60 πεύκα
6. 3ο Νηπιαγωγείο Καλυθιών

4 λυγούστρα
4 αγγελικές
4 δεντρολίβανα
7. Νηπιαγωγείο Καλάθου

1 ακακία Κωνσταντινουπόλεως
3 λεβάντες
3 δεντρολίβανα
1 παοχίνια
1 αριά
2 φυτοχώματα
8. 2ο Νηπιαγωγείο Κοσκινού

8 κόρνοι
5 αγγελικές
4 δεντρολίβανα
2 ζαρντινιέρες
9. Γυμνάσιο Αφάντου

10 αγγελικές
9 αγάβες
6 δεντρολίβανα
6 αλόες
5 χαρουπιές
4 λεβάντες
10. ΕΠΑ.Λ. Κω

75 παραγωγικά φυτά
11. Ειδικό Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

5 δεντρολίβανα
4 κόρνοι
7 φυτοχώματα
12. 2ο Δημοτικό Σχολείο Αρχαγγέλου

130 αγγελικές
33 δεντρολίβανα
14 τεύτρια
9 τριανταφυλλιές
8 μυρτιές
3 lemongrass
2 λευκόφυλλα
2 καλλιστήμονες
1 ακακία Κωνσταντινουπόλεως
13. 1ο Δημοτικό Σχολείο Ιαλυσού

15 φυτοχώματα (12 lt)
14. Γυμνάσιο Κρεμαστής

23 δεντρολίβανα
3 αγγελικές
2 δυόσμοι
1 τριανταφυλλιά
1 λεβάντα
10 φυτοχώματα (12 lt)
15. 4ο ΓΕ.Λ. Ρόδου

4 λεβάντες
4 βεντέλιες
2 δεντρολίβανα
16. 1ο Γενικό Λύκειο Ρόδου

10 λυγούστρα
10 αγγελικές
10 κόρνοι
6 βασιλικοί
5 βραχυχίτωνες
17. Δημοτικό Σχολείο Αγαθονησίου

2 χαρουπιές
2 δάφνες
2 δεντρολίβανα
2 μέντες
2 δυόσμοι
18. 3ο Γυμνάσιο Ρόδου (Βενετόκλειο)

100 κυπαρίσσια
19. Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Παστίδας

71 ανθοφόρα φυτά
20. Νηπιαγωγείο Σγουρού

66 ανθοφόρα φυτά
21. Νηπιαγωγείο Σορωνής

20 λυγούστρα
4 δεντρολίβανα
3 δυόσμοι
2 ακακίες Κωνσταντινουπόλεως
2 βραχυχίτωνες
22. Δημοτικό Σχολείο Λάρδου

10 αγγελικές
10 κόρνοι
2 λεβάντες
2 δεντρολίβανα
1 ακακία Κωνσταντινουπόλεως
23. Δημοτικός Βρεφονηπιακός Σταθμός Μοσχοβή

2 λυγαριές
2 δεντρολίβανα
2 λεβάντες
2 μέντες
2 δυόσμοι
24. Παιδικός Σταθμός Κοσκινού

5 λαντάνες
2 κατηφέδες
2 κόρνοι
1 σκυλάκι
4 φυτοχώματα
25. Νηπιαγωγείο – Δημοτικό Θεολόγου

18 κόρνοι
10 δεντρολίβανα
2 λεβάντες
Απολογισμός διάθεσης φυτικού υλικού
Σχολικές μονάδες: 25
Φυτά: 1.238
Φυτοχώματα: 95
Σταλακτηφόρος σωλήνας άρδευσης: 400 μέτρα

Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος: Το Περιφερειακό Φυτώριο Νοτίου Αιγαίου καλλιεργεί τις ρίζες της περιβαλλοντικής συνείδησης

Το φαινόμενο αυτό απασχολεί έντονα την επιστημονική κοινότητα, καθώς οι επιπτώσεις του αφορούν όχι μόνο τη βιοποικιλότητα αλλά και την αλιεία, την οικονομία και την καθημερινότητα των παράκτιων κοινωνιών.

Στο πλαίσιο αυτό, το protothema.gr ήρθε σε επικοινωνία με την κυρία Νότα Περιστεράκη, βιολόγο – ιχθυολόγο του Ινστιτούτου Βιολογικών Πόρων και Εσωτερικών Υδάτων του ΕΛΚΕΘΕ, η οποία ανέλυσε τις σημαντικότερες αλλαγές που παρατηρούνται στις ελληνικές θάλασσες, τα είδη που έχουν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια και τις προκλήσεις που δημιουργούν για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Περισσότερα από 65 ξενικά είδη έχουν εγκατασταθεί στις ελληνικές θάλασσες
Αρχικά, σε ερώτηση που της έγινε σχετικά με τα βασικά ξενικά είδη που έχουν εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στις ελληνικές θάλασσες και τις αλλαγές που παρατηρούνται σε σχέση με πριν από 20-30 χρόνια, η κ. Νότα Περιστεράκη ανέφερε ότι οι αλλαγές είναι μεγάλες.

Όπως σημείωσε «περισσότερα από 65 είδη ξενικών ειδών ψαριών -και άλλων ειδών που πιάνονται στα αλιευτικά εργαλεία- έχουν εγκατασταθεί πλέον στις θάλασσές μας. Από αυτά, ιδιαίτερα άφθονα τα τελευταία χρόνια στις νοτιότερες θάλασσές μας, είναι ο λαγοκέφαλος (ιδιαίτερα 2 τοξικά είδη λαγοκέφαλου), το λεοντόψαρο, τα ξενικά μπαρμπούνια (3 είδη), οι γερμανοί (2 είδη), ξενικοί λούτσοι, η γαυρόφρισσα, 2 είδη τρομπέτας, 2 είδη μπλε καβουριών, 2 είδη ξενικών γαρίδων και το σουπιοκαλάμαρο».

Σύμφωνα με την ίδια «πολλά από αυτά έφτασαν στα νερά μας τα τελευταία 15 χρόνια, ενώ οι πληθυσμοί τους είναι συνεχώς αυξανόμενοι. Τα περισσότερα προέρχονται από την Ερυθρά θάλασσα και έχουν φτάσει στη Μεσόγειο μέσω του Καναλιού του Σουέζ και ονομάζονται λεσσεψιανοί μετανάστες, λόγω του μηχανικού Λεσσέψ που σχεδίασε και κατασκεύασε το Κανάλι του Σουέζ το 1869. Είναι είδη τροπικά και ευνοούνται από την άνοδο της θερμοκρασίας και της αλατότητας της Μεσογείου, λόγω της κλιματικής αλλαγής».

Πώς επηρεάζονται οι ντόπιοι πληθυσμοί
Όσον αφορά το πώς επηρεάζουν τα εισβολικά ψάρια το θαλάσσιο οικοσύστημα και τα ντόπια είδη της Ελλάδας η κ. Περιστεράκη αναφέρει τα εξής:

«Τα περισσότερα από τα προαναφερόμενα είδη μπορούν να χαρακτηριστούν ως εισβολικά/χωροκατακτητικά, δηλαδή είδη που αυξάνονται με ταχύ ρυθμό, εκτοπίζουν ή ανταγωνίζονται τα αυτόχθονα είδη και έχουν επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα στο οποίο εγκαθίστανται, αλλά και στον άνθρωπο. Τα είδη αυτά είναι πιο ικανά στον οικολογικό ανταγωνισμό από τα υπόλοιπα, γιατί προσαρμόζονται εύκολα σε μεγάλη γκάμα περιβαλλοντικών συνθηκών και πηγών τροφής, αναπαράγονται με υψηλούς ρυθμούς, δεν έχουν αρκετούς φυσικούς εχθρούς ή ανταγωνιστές και επικρατούν των άλλων ειδών. Συνεπώς, όταν αυξάνεται ο πληθυσμός των εισβολικών/χωροκατακτητικών ειδών, συνήθως μειώνεται ο πληθυσμός των αυτόχθονων ειδών, είτε επειδή τα θηρεύουν είτε επειδή ανταγωνίζονται μαζί τους για την τροφή ή το ενδιαίτημά τους. Ιδιαίτερα επιβλαβή για το οικοσύστημα θεωρούνται ο λαγοκέφαλος και το λεοντόψαρο, τα οποία έχουν αναπτύξει μεγάλους πληθυσμούς και είναι εντατικοί θηρευτές αυτόχθονων ειδών, αλλά και χορτοφάγα είδη, όπως οι γερμανοί, οι οποίοι αποψιλώνουν τον βυθό από βλάστηση, καταστρέφοντας τα ενδιαιτήματα άλλων θαλάσσιων ειδών».

 
Λαγοκέφαλος

Και συμπληρώνει: «Υπάρχουν αρκετά είδη που τρέφονται με γόνο αυτόχθονων ψαριών, όπως το λεοντόψαρο και οι τρομπέτες, αλλά και είδη όπως τα ξενικά μπαρμπούνια, τα οποία πιθανώς ανταγωνίζονται τα αυτόχθονα όσον αφορά την τροφή και την εξάπλωσή τους. Καθώς τα λεσσεψιανά είδη βρίσκονται κυρίως στην παράκτια ζώνη, όπου απαντώνται συνήθως τα μικρά ιχθύδια των αυτόχθονων ειδών, αποτελούν απειλή για την επιβίωσή τους. Τα εισβολικά/χωροκατακτητικά είδη μπορούν να αυξάνονται ανεξέλεγκτα σε προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές (θαλάσσια πάρκα κ.λπ.), όπου απαγορεύεται η αλιεία. Για τον λόγο αυτό, η θέσπιση τέτοιων περιοχών χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και επιστημονική έρευνα, καθώς και μέτρα εξαλίευσης των ειδών αυτών».

Υπήρχαν παλαιότερα είδη ψαριών που σήμερα έχουν μειωθεί εξαιτίας της παρουσίας εισβολικών ειδών;
Στο συγκεκριμένο ερώτημα η κ. Περιστεράκη εμφανίζεται επιφυλακτική λόγω έλλειψης επαρκών επιστημονικών στοιχείων, ωστόσο παραθέτει συγκεκριμένα είδη που έχει παρατηρηθεί μείωση του πληθυσμού τους.

«Χωρίς να υπάρχουν πολλές επιστημονικές μελέτες για τον ακριβή λόγο μείωσης αυτόχθονων ειδών, παρατηρείται μείωση της βιοποικιλότητας, καθώς και μείωση των πληθυσμών αυτόχθονων ειδών, όπως το μπαρμπούνι, τα χταπόδια, οι σκορπίνες των ρηχών νερών, εκεί που υπάρχουν μεγάλοι πληθυσμοί εισβολικών ειδών. Ωστόσο, χρειάζεται περισσότερη μελέτη, γιατί η ίδια η άνοδος της θερμοκρασίας της θάλασσας έχει αρνητικές επιπτώσεις σε αυτόχθονα ψυχρόφιλα είδη. Επίσης, χρειάζεται έρευνα για τη μελέτη των παρασίτων ή πιθανών ασθενειών που μπορεί να μεταφέρουν τα είδη αυτά στις νέες περιοχές εξάπλωσής τους και πώς μπορεί να επηρεάσουν τα ντόπια είδη», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Οι συνθήκες και το μέλλον της βιοποικιλότητας στις ελληνικές θάλασσες
«Στις θάλασσές μας η μεγαλύτερη εξάπλωση των λεσσεψιανών θερμόφιλων ειδών συμβαίνει στις περιοχές με μεγάλη άνοδο της θερμοκρασίας της θάλασσας, όπως τα νότια Δωδεκάνησα και η Κρήτη, ωστόσο εξαπλώνονται και σε άλλες περιοχές όπου αυξάνει σταδιακά η θερμοκρασία της θάλασσας. Άλλα ξενικά είδη μπορεί να εμφανιστούν από απελευθερώσεις από υδατοκαλλιέργειες, από μεταφορά ballast waters σε δεξαμενές εμπορικών πλοίων (για έρμα), από άγκυρες, ύφαλα σκαφών, απελευθερώσεις από οικιακά ενυδρεία», αναφέρει η έμπειρη βιολόγος – ιχθυολόγος του ΕΛΚΕΘΕ ως προς τις συνθήκες που ευνοούν την εμφάνιση τέτοιων ειδών.

Τέλος, όσον αφορά τις εκτιμήσεις της επιστημονικής κοινότητας για το μέλλον της βιοποικιλότητας στις ελληνικές θάλασσες αν συνεχιστεί η εξάπλωση αυτών των ειδών σημειώνει:

«Ήδη σε περιοχές με έντονες αλλαγές θερμοκρασίας, αλατότητας και αυξανόμενων πληθυσμών ξενικών ειδών, παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στην ιχθυοπανίδα και συνολικά στη βιοποικιλότητα. Σε μελέτες που έχουν γίνει από την παρακολούθηση της αλιείας στην Κρήτη, η αναλογία στο αλίευμα ξενικών/αυτόχθονων ειδών αυξάνει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, και όσον αφορά τις ποσότητες και όσον αφορά τον αριθμό των ειδών. Επίσης, έχει παρατηρηθεί μείωση του ολικού αριθμού ειδών σε δειγματοληψίες που γίνονται επί σειρά ετών σε περιοχές με επικράτηση εισβολικών ειδών».

Διάγραμμα με το ποσοστό ξενικών και ντόπιων ειδών στα δίχτυα, στην Κρήτη, για την περίοδο 2018-2023

Και καταλήγει: «Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε ακόμα στην εξέλιξη αυτού του φαινομένου. Χρειάζεται να ενισχυθεί η έρευνα και η παρακολούθηση της εξάπλωσης των ξενικών ειδών, της βιολογίας και της διατροφής τους, καθώς και των επιπτώσεών τους στους αυτόχθονους πληθυσμούς. Δυστυχώς, η επιστημονική έρευνα είναι αρκετά παραγκωνισμένη και υποχρηματοδοτούμενη στην παρούσα συγκυρία και το επιστημονικό δυναμικό φυλλορροεί. Ωστόσο, τα είδη αυτά πρέπει να μπουν δυναμικά στη διατροφή μας, καθώς η εξαλίευσή τους είναι και ένας τρόπος επιβράδυνσης της εξάπλωσής τους. Άλλωστε, στην πλειοψηφία τους είναι βρώσιμα είδη, πολύ νόστιμα και με υψηλή θρεπτική αξία».

Πηγή: protothema.gr

Λαγοκέφαλοι, λεοντόψαρα και δεκάδες ξενικά είδη: Γιατί γεμίζουν οι ελληνικές θάλασσες με «εισβολείς»

Το νέο είδος ανήκει στους λεγόμενους σπηλαιόβιους γρύλους και ονομάστηκε Dolichopoda balrogi, προς τιμήν του Μπάλρογκ, του μυθικού πλάσματος που κατοικεί στα βάθη της Μόρια στο έργο του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών».

Η ανακάλυψη στο Καστελλόριζο δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Orthoptera Research και προσθέτει ένα ακόμη είδος στο γένος Dolichopoda, μια ομάδα γρύλων που έχει προσαρμοστεί να ζει σε σκοτεινά και υγρά υπόγεια περιβάλλοντα. Τα είδη αυτά συναντώνται κυρίως στη νότια Ευρώπη και την ανατολική Μεσόγειο.

Η ανακάλυψη μέσα σε ένα τεχνητό τούνελ στο Καστελλόριζο
Το Καστελλόριζο, που βρίσκεται στο πιο ανατολικό άκρο της Ελλάδας, έχει μήκος περίπου έξι χιλιόμετρα και πλάτος μόλις τρία. Παρά το μικρό του μέγεθος, θεωρείται ιδιαίτερα ενδιαφέρον για τους βιολόγους, καθώς φιλοξενεί αρκετά σπάνια ασπόνδυλα είδη, όπως σκορπιούς, ισόποδα, ακρίδες και σκαθάρια.

Θέλοντας να μελετήσουν καλύτερα τη βιοποικιλότητα του νησιού, οι ερευνητές αποφάσισαν να εξερευνήσουν το μοναδικό χερσαίο σπήλαιο του Καστελλόριζου, μια τεχνητή υπόγεια σήραγγα βάθους περίπου 25 μέτρων στις πλαγιές του όρους Βίγλα.

Καθώς προχωρούσαν στο εσωτερικό της, παρατήρησαν ότι οι τοίχοι ήταν γεμάτοι από γρύλους που είχαν προσκολληθεί στις κάθετες επιφάνειες και στις οροφές του τούνελ.

Η εικόνα τους κίνησε αμέσως το ενδιαφέρον. Ακολούθησαν λεπτομερείς μορφολογικές αναλύσεις και γενετικές εξετάσεις, οι οποίες επιβεβαίωσαν ότι επρόκειτο για ένα είδος άγνωστο μέχρι σήμερα στην επιστήμη.

Καστελλόριζο: Τα χαρακτηριστικά του γρύλου
Ο σπηλαιόβιος γρύλος στο Καστελλόριζο, διαθέτει καφέ χρωματισμό και εξαιρετικά μακριά, κυρτά πόδια που του επιτρέπουν να κινείται και να παραμένει προσκολλημένο σε απότομες ή κρεμαστές επιφάνειες.

Όπως και τα υπόλοιπα σπηλαιόβια συγγενικά του είδη, έχει εξελιχθεί ώστε να επιβιώνει σε περιβάλλοντα με ελάχιστο ή καθόλου φυσικό φως, όπου η υγρασία παραμένει υψηλή και οι συνθήκες είναι σχετικά σταθερές όλο τον χρόνο.

Παρότι το όνομά του παραπέμπει στο πλάσμα του Τόλκιν, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι πρόκειται για έναν απολύτως ακίνδυνο οργανισμό. Ωστόσο, η ικανότητά του να επιβιώνει σε τέτοιες συνθήκες το καθιστά εξίσου εντυπωσιακό από βιολογικής άποψης.

Αξίζει να σημειωθεί πως, με την ανακάλυψη αυτή, ο συνολικός αριθμός των γνωστών ειδών του γένους Dolichopoda ανέρχεται πλέον σε 68. Από αυτά, τα 51 έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της χώρας για τη μελέτη αυτής της ιδιαίτερης ομάδας εντόμων.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας, Κωνσταντίνο Καλαντζή, η ανακάλυψη αποτελεί υπενθύμιση ότι η επιστήμη εξακολουθεί να βρίσκει νέα είδη ακόμη και σε μέρη που θεωρούνται καλά μελετημένα.

«Οι ανακαλύψεις βιοποικιλότητας δεν περιορίζονται μόνο σε απομακρυσμένα τροπικά δάση ή στα βάθη των ωκεανών. Ακόμη και οικεία τοπία και ανθρώπινες κατασκευές μπορεί να κρύβουν είδη που παρέμεναν απαρατήρητα μέχρι σήμερα», σημειώνει.

Newly discovered Dolichopoda balrogi (female) in the artificial tunnel on the island of Kastellorizo, Greece. pic.twitter.com/QDinkS7Wqr

— Sci_Interest (@Brian_Ybzee) May 30, 2026
Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες
Η ανακάλυψη συνοδεύεται και από μια προειδοποίηση: Πολλά σπηλαιόβια είδη έχουν εξαιρετικά περιορισμένη γεωγραφική εξάπλωση και συχνά απαντώνται μόνο σε ένα συγκεκριμένο σπήλαιο ή υπόγειο σύστημα. Αυτό τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε περιβαλλοντικές αλλαγές ή σε ανθρώπινες παρεμβάσεις.

Οι ερευνητές θεωρούν απαραίτητο να πραγματοποιηθούν νέες και πιο εξειδικευμένες έρευνες στα υπόγεια οικοσυστήματα του Καστελλόριζου, προκειμένου να διαπιστωθεί αν υπάρχουν και άλλοι πληθυσμοί του Dolichopoda balrogi στο νησί.

Παράλληλα, προτείνουν την εξέταση μέτρων προστασίας, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη επιβίωση του είδους.

Με πληροφορίες από BBC Wildlife

Πηγή: .lifo.gr

Επιστήμονες ανακάλυψαν νέο είδος εντόμου σε σπηλιά στο Καστελλόριζο

Ολοκληρώθηκε από το Ενυδρείο της Ρόδου – Υδροβιολογικό Σταθμό ο τέταρτος κύκλος επιστημονικής καταγραφής της βιοποικιλότητας και των ανθρωπογενών πιέσεων στα εκβολικά συστήματα του νησιού.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την επιστημονική ομάδα του Υδροβιολογικού Σταθμού και Ενυδρείου Ρόδου σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν αυξημένο όγκο υδάτων σε αρκετά από τα εξεταζόμενα συστήματα, συγκριτικά με προηγούμενες καταγραφές, εξέλιξη που αποδίδεται στις έντονες βροχοπτώσεις του χειμώνα.

Όπως ανακοίνωσε ο Υδροβιολογικός Σταθμός Ρόδου, καταγράφηκε σημαντική ποικιλία ειδών χλωρίδας και πανίδας, τόσο αυτόχθονων όσο και ξενικών. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει τη δυναμική αλλά και την οικολογική τρωτότητα των εκβολικών περιοχών του νησιού.

Παράλληλα, εντοπίστηκε έντονη παρουσία ανθρωπογενών πιέσεων, με μεγάλο όγκο απορριμμάτων να προέρχεται από χερσαίες δραστηριότητες και θαλάσσια μεταφορά. Η κατάσταση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης των δράσεων προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης των εκβολικών οικοσυστημάτων και της παράκτιας ζώνης της Ρόδου.

Η επόμενη επιστημονική εξόρμηση έχει προγραμματιστεί για το φθινόπωρο, με στόχο τη σύγκριση των δεδομένων και τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη διαχρονική εξέλιξη της βιοποικιλότητας στα εκβολικά συστήματα του νησιού.

Στην ερευνητική ομάδα συμμετείχαν οι Γεώργιος Άγγελος Χατήρης, Κωνσταντίνος Καλετζής, Βίβιαν Λουϊζίδου και Δημήτρης Μαυρουλέας.

Ρόδος: Πρώτα ευρήματα της ανοιχτής έρευνας για βιοποικιλότητα και πιέσεις

Η ανάρτηση του έχει ως εξής:

Δράση δεντροφύτευσης από την λέσχη Lions Καστελλοριζου στο νησί μας! Μαζί φυτεύουμε το μέλλον του νησιού, ενισχύουμε τη βιοποικιλότητα και προστατεύουμε το φυσικό μας περιβάλλον. Συμμετοχή = αγάπη για τον τόπο! . Ευχαριστούμε το φυτώριο της περιφέρειας και τον κ. Μιχάλης Λουλούς.

Την Πέμπτη 26 Μαρτίου δράση δενδροφύτευσης από τους Lions Καστελλορίζου στο νησί

Στόχος ήταν η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών σε θέματα θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τη βιοποικιλότητα και τις απειλές που αντιμετωπίζουν και τις λύσεις που προωθεί το έργο A-A Agora για την βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων και παράκτιων περιοχών.

Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε από τον κ. Χατζηνικολάου Σ. υδροβιολόγο – Ιχθυολόγο MSc και αφορούσε την προστασία των θαλασσών, τη διατήρηση καθαρών θαλασσών και τη δράση του εθελοντισμού. Η εν λόγω ενημέρωση απευθύνονταν στα τμήματα Β΄ και Γ΄ Γεωπονίας και το τμήμα Β΄ Οικονομίας και Διοίκησης συμβάλλοντας στην ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης των μαθητών.

Δράση ενημέρωσης των μαθητών του ΕΠΑΛ Παραδεισίου στα πλαίσια της Ωκεανίας Παιδείας Ocean Literacy

Στο πλαίσιο του έργου χαρτογραφήθηκαν συνολικά 366 μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, ενώ για 142 από αυτούς πραγματοποιήθηκε αναλυτική αποτύπωση των ορίων και της κατάστασής τους στο πεδίο, σε περιοχές του .

Σύμφωνα με τα στοιχεία, στους 118 από τους 142 υγροτόπους δεν διαπιστώθηκαν μεταβολές στα όριά τους από επέκταση ανθρωπογενών χρήσεων, γεγονός που δείχνει ότι το ισχύον καθεστώς προστασίας εφαρμόζεται, στην πράξη, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων.

Στον αντίποδα, στους 24 υγροτόπους όπου καταγράφηκε μείωση της έκτασης, οι βασικές αιτίες συνδέονται με εκχερσώσεις για γεωργική χρήση, απόθεση μπάζων, επέκταση κτισμάτων και παρεμβάσεις που σχετίζονται με τουριστικές εγκαταστάσεις, επιβεβαιώνοντας ότι οι πιέσεις παραμένουν ισχυρές, ιδίως σε νησιωτικές περιοχές με αυξημένη αναπτυξιακή δραστηριότητα.

Παράλληλα, στο έργο συγκεντρώθηκαν κρίσιμα δεδομένα για τη βιοποικιλότητα και τις απειλές που δέχονται οι μικροί νησιωτικοί υγρότοποι, οι οποίοι λειτουργούν ως φυσικά «φίλτρα» νερού, μειώνουν τον κίνδυνο πλημμυρών, σταθεροποιούν τις ακτές, διαμορφώνουν μικροκλίματα και φιλοξενούν σπάνια και προστατευόμενα είδη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Μονάδες Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ υλοποιούν, παράλληλα, δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης σε προστατευόμενες περιοχές σε όλη τη χώρα, με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών στην προστασία των υγροτοπικών οικοσυστημάτων.

Την ίδια στιγμή, το εθνικό πλαίσιο πολιτικής για τους υγροτόπους ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας στο πλαίσιο της για τη διατήρηση και την ορθολογική διαχείριση των υγροτόπων.

Πηγή: tornosnews.gr

Μειώνεται η έκταση μικρών νησιωτικών υγροτόπων