Μια τουριστική χρονιά που χαρακτηρίζεται από αντοχές, αλλά και έντονες προκλήσεις, διανύει η Ελλάδα σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, κ. Γιάννη Χατζή. Παρά τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή, τη συγκρατημένη καταναλωτική δυνατότητα των επισκεπτών και τον αυξημένο ανταγωνισμό, ο ελληνικός τουρισμός εξακολουθεί να διατηρεί θετική πορεία, αν και –όπως επισημαίνει– η περίοδος της εύκολης ανάπτυξης έχει πλέον παρέλθει.
Σε συνέντευξή του, ο κ. Χατζής παρουσιάζει την εικόνα της φετινής σεζόν, αναφέρεται στις ιδιαιτερότητες της Ρόδου, σχολιάζει το φαινόμενο των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής, ενώ δεν κρύβει την έντονη ανησυχία του για τις επιπτώσεις του Τέλους Ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση και για τις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Παράλληλα, στέλνει μήνυμα υπέρ των επενδύσεων και της πολιτικής σταθερότητας ως βασικών προϋποθέσεων για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας. Το άρθρο βασίζεται στη συνέντευξη που παραχώρησε ο πρόεδρος της ΠΟΞ.
Μια χρονιά με «μεικτά πρόσημα» για τον ελληνικό τουρισμό
Κληθείς να αποτιμήσει την πορεία της φετινής τουριστικής περιόδου, ο πρόεδρος της ΠΟΞ κάνει λόγο για μια σεζόν που παρουσιάζει διαφοροποιήσεις ανά προορισμό και απέχει από τις εικόνες εκρηκτικής ανάπτυξης προηγούμενων ετών.
«Η φετινή σεζόν έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά φέτος. Έχουμε μεικτά μηνύματα. Σε γενικές γραμμές η Ρόδος και κάποιες ακόμα περιοχές είναι γύρω στο +0-1%. Υπάρχουν περιοχές όπως η Κως που είναι αρνητικά στο -0,4%-0,5% και υπάρχουν και περιοχές όπως η Σαντορίνη που είναι πολύ χαμηλότερα, καθώς επηρεάστηκε από το σεισμικό φαινόμενο (πέρσι). Σε γενικές γραμμές, η χώρα κατά τα άλλα πηγαίνει αρκετά καλά».
Όπως εξηγεί, σημαντική ώθηση στην εθνική εικόνα δίνουν κυρίως τα μεγάλα αστικά κέντρα.
«Την κούρσα την τραβάει η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη από την αρχή του έτους, γιατί είχαν πολύ καλό πρώτο τετράμηνο και πεντάμηνο. Η Κρήτη έχει ανοδικές αφίξεις. Είναι μια μεικτή εικόνα, μια εικόνα ωριμότητας».

Οι διεθνείς κρίσεις και η ανθεκτικότητα της Ελλάδας
Ο κ. Χατζής εκτιμά ότι η Ελλάδα κατάφερε να απορροφήσει μέρος της τουριστικής ζήτησης που μετακινήθηκε εξαιτίας της αστάθειας στη Μέση Ανατολή, χωρίς ωστόσο να αγνοεί τις επιπτώσεις που εξακολουθούν να προκαλούν οι διεθνείς οικονομικές συνθήκες.
«Άμα τα βάλουμε όλα μέσα και δούμε με ωριμότητα πώς εξελίσσεται η σεζόν, έχουμε ευνοηθεί σαν χώρα από την κρίση στη Μέση Ανατολή, γιατί τεράστια κύματα τουριστών που πήγαιναν σε περιοχές πολύ τουριστικές εκεί έχουν αναδιανεμηθεί, με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί η κίνηση γενικά στη Μεσόγειο».
Παράλληλα, όμως, διευκρινίζει ότι η εικόνα των επιχειρήσεων δεν είναι τόσο εύκολη όσο δείχνουν οι αφίξεις.
«Όσον αφορά στην παγκόσμια οικονομία, το αισθανόμαστε στο πετσί μας. Οι πελάτες δεν έχουν την ευκολία δαπάνης που είχαν πριν τρία χρόνια. Έχουν ανοίξει και πάρα πολλά μαγαζιά, ο ανταγωνισμός έχει ενταθεί, πολλά ξενοδοχεία και πολλές εναλλακτικές μορφές διαμονής. Συνεπώς είναι λίγο συμπιεσμένες οι τιμές».
Παρά τη συγκράτηση των εσόδων κατά το πρώτο πεντάμηνο, εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος για το συνολικό αποτέλεσμα.
«Νομίζω ότι στο τέλος της σεζόν θα είναι μια οριακά θετική χρονιά και στα έσοδα και στις αφίξεις. Μια χρονιά ωριμότητας θα έλεγα».
Η περίπτωση του last minute στις κρατήσεις
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο πρόεδρος της ΠΟΞ στις κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.
«Το last minute δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο. Κάποιες φορές το βλέπουμε παραπάνω, κάποιες φορές λιγότερο. Σήμερα είναι μία από τις χρονιές που το είδαμε περισσότερο, αλλά δεν είναι κάτι που βλέπουμε πρώτη φορά. Σε πολλές περιπτώσεις οι πελάτες προτιμούν να περιμένουν μέχρι την τελευταία στιγμή για να κλείσουν το πιο οικονομικό πακέτο».
Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι η τουριστική αγορά εξελίσσεται διαρκώς και απαιτεί συνεχή προσαρμογή από τις επιχειρήσεις.
«Ο Ιούλιος ήταν ο καλύτερος μήνας. Μάλιστα, έγινε ρεκόρ πτήσεων στην Ευρώπη. Συνολικά έχουμε μια ισορροπημένη σεζόν, αλλά με μεγάλες διακυμάνσεις. Αυτό μας δείχνει ότι η τουριστική κίνηση θέλει δουλειά και δεν είναι κάτι που θα γίνεται επ’ αόριστον με τον ρυθμό που θέλουμε, αν από τη μεριά μας δεν κάνουμε κάποιες κομβικές αλλαγές».
Η διαπίστωση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελεί ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της φετινής χρονιάς: ο ελληνικός τουρισμός παραμένει ισχυρός, όμως βρίσκεται πλέον σε μια περίοδο ωρίμανσης, όπου η ανταγωνιστικότητα δεν θα διασφαλίζεται αυτόματα από τη διεθνή ζήτηση, αλλά από τις σωστές πολιτικές, τις επενδύσεις και τη συνεχή αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος.
Το τέλος ανθεκτικότητας και η επιβάρυνση των τουριστικών προορισμών
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίζεται ο Γιάννης Χατζής για το τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, υποστηρίζοντας ότι, παρά τον θεμιτό στόχο της ενίσχυσης των υποδομών απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, ο τρόπος εφαρμογής του δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις.
Όπως εξηγεί, η επιβάρυνση μεταφέρεται απευθείας στον επισκέπτη, αυξάνοντας αισθητά το κόστος των διακοπών.
«Αν, για παράδειγμα, μια οικογένεια τεσσάρων ατόμων πάρει δύο δωμάτια σε ένα πεντάστερο ξενοδοχείο για επτά ημέρες, θα πληρώσει ένα σημαντικό ποσό μόνο για το τέλος ανθεκτικότητας. Πρόκειται για χρήματα που θα μπορούσαν να δαπανηθούν στον προορισμό, στην τοπική αγορά, στην εστίαση ή στις υπηρεσίες. Ουσιαστικά, το τέλος στερεί πλούτο από τους τουριστικούς προορισμούς».
Ο πρόεδρος της ΠΟΞ ξεκαθαρίζει ότι δεν διαφωνεί με την ανάγκη χρηματοδότησης έργων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα της χώρας απέναντι στην κλιματική κρίση. Διαφωνεί, όμως, με το γεγονός ότι το βάρος επωμίζεται αποκλειστικά ένας παραγωγικός κλάδος.
«Είναι πολύ σημαντικό να γίνονται έργα υποδομών. Όμως εδώ έχει θεσπιστεί ένας φόρος που επιβαρύνει ουσιαστικά μόνο τον ξενοδοχειακό κλάδο και όχι την ευρύτερη οικονομία. Αυτό το θεωρώ κατά βάση λάθος, γιατί τα ξενοδοχεία στην Ελλάδα αποτελούν έναν εξαγωγικό κλάδο».
Μάλιστα, προτείνει μια διαφορετική φιλοσοφία διαχείρισης των σχετικών εσόδων.
«Ακόμη και αν δεχθούμε ότι αυτός ο φόρος πρέπει να υπάρχει, τουλάχιστον τα χρήματα που εισπράττονται θα πρέπει να επενδύονται πίσω στους προορισμούς που τα πληρώνουν. Μόνο έτσι χτίζεις πραγματικά ανθεκτικούς τουριστικούς προορισμούς».
Αντιρρήσεις για το νέο χωροταξικό του τουρισμού
Ιδιαίτερα αιχμηρός είναι ο κ. Γιάννης Χατζής και για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, κάνοντας λόγο για ρυθμίσεις που, ειδικά για τη Ρόδο, λειτουργούν αποτρεπτικά απέναντι στις μεγάλες επενδύσεις.
Όπως τονίζει, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων έχει πραγματοποιήσει αλλεπάλληλες παρεμβάσεις προς τα συναρμόδια υπουργεία, χωρίς όμως να υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση.
«Κάναμε πάρα πολλές παρεμβάσεις, πολλές συζητήσεις με τα υπουργεία, με τους υπουργούς και τους γενικούς γραμματείς. Στείλαμε επιστολές. Θα ήθελα, όμως, να έβλεπα και τον τουριστικό κλάδο να αντιδρά περισσότερο».
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί οδηγούν σε κατακερματισμό των επενδύσεων.
«Για τη Ρόδο ουσιαστικά το χωροταξικό επιτρέπει να κατασκευαστούν πέντε ξενοδοχεία των 100 κλινών, αλλά όχι ένα ξενοδοχείο 500 κλινών. Αυτό ωθεί την ανάπτυξη σε μικρότερες εκμεταλλεύσεις και είναι λάθος από κάθε άποψη».
Κατά τον πρόεδρο της ΠΟΞ, η συγκεκριμένη επιλογή δεν εξυπηρετεί ούτε την περιβαλλοντική προστασία.
«Θα έχεις περισσότερα σημεία παραλαβής απορριμμάτων, περισσότερους βιολογικούς καθαρισμούς, περισσότερες υποδομές. Ούτε περιβαλλοντικά έχει λογική ούτε οικονομικά, αφού χάνονται οι οικονομίες κλίμακας που κάνουν τις επενδύσεις πιο αποδοτικές».
«Η Ρόδος μπορεί να πρωταγωνιστεί για δέκα μήνες τον χρόνο»
Ο κ. Χατζής θεωρεί ότι η Ρόδος διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά ώστε να παρατείνει ακόμη περισσότερο την τουριστική της περίοδο.
«Η Ρόδος είναι ένας προορισμός με τεράστια ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Διαθέτει πολιτιστική κληρονομιά, μοναδικά αξιοθέατα, εξαιρετικό κλίμα και την πιο ζεστή θάλασσα στην Ελλάδα. Είναι ένας προορισμός που θα μπορούσε να δουλεύει δέκα μήνες τον χρόνο σε πολύ υψηλό επίπεδο» -αναφέρει.
Για τον ίδιο, οι περιορισμοί που προτείνονται δεν συνάδουν με τις πραγματικές δυνατότητες του νησιού.
«Αυτή η οπισθοδρομική προσέγγιση δεν μπορώ να την κατανοήσω ούτε ως πολίτης ούτε ως άνθρωπος του τουρισμού».
Επενδύσεις, σταθερότητα και το μήνυμα για την επόμενη ημέρα
Καταλήγοντας, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων αναφέρεται στις δυσκολίες που αντιμετώπισαν πολλές επιχειρήσεις με τα χρηματοδοτικά εργαλεία του Ταμείου Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι αρκετές ώριμες επενδύσεις έμειναν τελικά εκτός χρηματοδότησης, παρά τα σημαντικά έξοδα που είχαν ήδη πραγματοποιήσει οι επιχειρηματίες για τη σύνταξη των σχετικών φακέλων.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία έχει ανάγκη από ένα σταθερό επενδυτικό περιβάλλον.
«Η χώρα μας χρειάζεται επενδύσεις. Χρειάζεται άμεσες ξένες επενδύσεις σε παραγωγικούς κλάδους και χρειάζεται επενδύσεις και από τους Έλληνες επιχειρηματίες. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουμε είναι διαχρονικό και αφορά στην ενίσχυση της οικονομίας μας».
Όπως σημειώνει, οι επιχειρήσεις επενδύουν όταν υπάρχουν ξεκάθαροι κανόνες.
«Οι επιχειρηματίες επενδύουν όταν υπάρχει σταθερότητα, όταν υπάρχει ασφάλεια δικαίου και σταθερή λογική. Η Ελλάδα βρίσκεται σε στρατηγική θέση, διαθέτει μοναδικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, εξαιρετικό τουρισμό, υπέροχες θάλασσες και σπουδαίο κλίμα».
Κλείνοντας, απευθύνει ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της χώρας.
«Ας ασχοληθούμε με τα ανταγωνιστικά μας πλεονεκτήματα και με τις επενδύσεις και ας αφήσουμε τον λαϊκισμό και τη μετριότητα στην άκρη, ώστε να διασφαλίσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μας».
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα του προέδρου της ΠΟΞ συνοψίζει τις προκλήσεις αλλά και τις προοπτικές του ελληνικού τουρισμού. Μιας βιομηχανίας που εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας, αλλά καλείται πλέον να κινηθεί σε ένα διεθνές περιβάλλον αυξημένου ανταγωνισμού, μεταβαλλόμενης ζήτησης και νέων απαιτήσεων.
Όπως επισημαίνει ο ίδιος, η επόμενη ημέρα δεν θα εξαρτηθεί μόνο από τις αφίξεις των επισκεπτών, αλλά κυρίως από την ποιότητα των υποδομών, τη συνέπεια της κρατικής πολιτικής και την ικανότητα της χώρας να προσελκύει και να στηρίζει παραγωγικές επενδύσεις.

Γιάννης Χατζής: «Ο ελληνικός τουρισμός άντεξε τις διεθνείς κρίσεις, αλλά χρειάζονται γενναίες αλλαγές για να παραμείνει ανταγωνιστικός»

Η πρωτοφανής κατάσταση στη Θέουτα και οι ακραίες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση στην Ευρώπη βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης που είχε με τη Ρένα Παυλάκη, στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» του Real Voice 99.5, η Δάφνη Γώγου, Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Ομοσπονδία της Ευρώπης και Αντιπρόεδρος πλέον της Ένωσης Ευρωπαίων Φεντεραλιστών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Από τη μαζική είσοδο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων στη Θέουτα και τη συστηματική εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού έως τους διαδοχικούς καύσωνες, τις πυρκαγιές και την πίεση που ασκεί η κλιματική κρίση στους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς Πολιτικής Προστασίας, το κοινό συμπέρασμα είναι σαφές: Οι κρίσεις ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα και δοκιμάζουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιδρά με ενότητα, ταχύτητα και κοινή πολιτική βούληση.  Το ερώτημα που κατά συνέπεια τίθεται είναι, κατά πόσο μπορεί η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει κρίσεις που δεν γνωρίζουν σύνορα, όταν η λήψη των κρίσιμων αποφάσεων παραμένει σε μεγάλο βαθμό κατακερματισμένη μεταξύ των κρατών-μελών.

«Παρακολουθώ τη Θέουτα πάνω από 20 χρόνια»

Η Δάφνη Γώγου δεν προσέγγισε τα γεγονότα της Θέουτα μόνο μέσα από τη θεσμική της ιδιότητα. Όπως αποκάλυψε, έχει επισκεφθεί επανειλημμένα την περιοχή για επαγγελματικούς λόγους και παρακολουθεί το ζήτημα προσωπικά για περισσότερες από δύο δεκαετίες. «Έχω πάει πολλές φορές στη Θέουτα επαγγελματικά, οπότε είναι ένα θέμα που παρακολουθούμε πάρα πολλά χρόνια, και εγώ προσωπικά πάνω από 20 χρόνια», ανέφερε, δίνοντας από την αρχή στη συζήτηση μια διαφορετική διάσταση. Η εικόνα που περιέγραψε είναι πρωτοφανής ακόμη και για μια περιοχή που έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο μεταναστευτικών πιέσεων: περίπου 60.000 άνθρωποι πέρασαν μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα από το Μαρόκο στη Θέουτα, πολλοί από αυτούς κολυμπώντας για να διασχίσουν το θαλάσσιο σύνορο. Οι διεθνείς ανταποκρίσεις επιβεβαιώνουν ότι η πόλη, με πληθυσμό περίπου 85.000 κατοίκων, βρέθηκε αντιμέτωπη με μια ανθρωπιστική και πολιτική κρίση χωρίς προηγούμενο, ενώ δεκάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Για τη Δάφνη Γώγου, όμως, η κρίση δεν προέκυψε ξαφνικά και δεν μπορεί να εξεταστεί αποκομμένη από τη μακρά και δύσκολη σχέση Ισπανίας και Μαρόκου. «Δεν είναι η πρώτη φορά», τόνισε, υπενθυμίζοντας την αντίστοιχη μαζική κίνηση του 2021, αλλά και γεγονότα που ανάγονται στην εποχή της κυβέρνησης Αθνάρ. «Υπάρχει μια διαχρονική διάσταση στη σχέση Ισπανίας–Μαρόκου και μια συστηματική εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού για άλλους σκοπούς».

Οι άνθρωποι αναζητούν μια καλύτερη ζωή, αλλά «χρησιμοποιήθηκαν»
Η Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για την Ομοσπονδία της Ευρώπης στάθηκε ιδιαίτερα στη διπλή όψη του προβλήματος. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν νέοι άνθρωποι που αναζητούν διέξοδο από τη φτώχεια και επιχειρούν, με κίνδυνο της ζωής τους, να φτάσουν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Από την άλλη, αυτή ακριβώς η ανάγκη τους μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο άσκησης πολιτικής πίεσης. «Οι περισσότεροι είναι νέοι άνθρωποι που προσπαθούν να βελτιώσουν τη ζωή τους και παίρνουν αυτό το ρίσκο οικονομικής μετανάστευσης. Χρησιμοποιήθηκαν όμως στη δεδομένη φάση», είπε χαρακτηριστικά. Η εξάπλωση μιας πληροφορίας ή μιας φήμης μέσα από το TikTok και το Facebook μπορεί πλέον να κινητοποιήσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους. Αυτό, όπως προέκυψε από τη συζήτηση, δημιουργεί ένα νέο και εξαιρετικά δύσκολο πεδίο, στο οποίο συναντώνται η ανθρώπινη απόγνωση, τα δίκτυα διακινητών, η παραπληροφόρηση και οι γεωπολιτικές σκοπιμότητες. Οι ισπανικές και μαροκινές αρχές απέδωσαν μέρος της μαζικής κινητοποίησης σε παραπλανητικές πληροφορίες που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με δικαστική απόφαση και τις δυνατότητες παραμονής στην Ισπανία. Ταυτόχρονα, η διαχείριση όσων πέρασαν στη Θέουτα προσκρούει σε σοβαρά νομικά και ανθρωπιστικά ζητήματα. Η Δάφνη Γώγου υπενθύμισε ότι το άρθρο 19 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύει τις μαζικές απελάσεις. Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ατομικά, διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη όταν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι φτάνουν μέσα σε τόσο περιορισμένο χρονικό διάστημα.

«Η εργαλειοποίηση δίνει ιδέες και σε άλλα κράτη»
Η Θέουτα και η Μελίγια υπάγονται σε ειδικό καθεστώς ως προς την εφαρμογή των κανόνων Σένγκεν, με ελέγχους ακόμη και στις μετακινήσεις προς την ηπειρωτική Ισπανία. Η ιδιαιτερότητα αυτή, όμως, δεν αναιρεί το γεγονός ότι αποτελούν ευρωπαϊκό έδαφος και εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Η Δάφνη Γώγου προειδοποίησε ότι κάθε φορά που ένα τρίτο κράτος διαπιστώνει πως μπορεί να χρησιμοποιήσει τις μεταναστευτικές ροές ως μέσο πίεσης, δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο. «Η εργαλειοποίηση από τρίτα κράτη δίνει ιδέες και σε άλλα κράτη, όπως είδαμε στον Έβρο το 2020 ή στη Λευκορωσία», σημείωσε. Γι’ αυτό, πρόσθεσε, «η απάντηση της Ευρώπης πρέπει να είναι αυστηρή και να δείχνει ενότητα και προστασία της ασφάλειας των κρατών-μελών». Επέμεινε, μάλιστα, ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να περιορίζει το βλέμμα της στις ήδη γνωστές εστίες έντασης. Υπάρχουν και άλλα κράτη της ευρύτερης Μεσογείου που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα και θα μπορούσαν στο μέλλον να επιχειρήσουν ανάλογες κινήσεις.

«Δεν είναι μόνο η Τουρκία. Πρέπει να το δούμε πιο σφαιρικά», υπογράμμισε.

Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μεταξύ θεωρίας και πράξης
Η κρίση της Θέουτα επαναφέρει, σύμφωνα με τη Δάφνη Γώγου, το διαχρονικό ζήτημα της απόστασης ανάμεσα στις διακηρύξεις περί ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και στην εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών. «Η νομική υποχρέωση αλληλεγγύης σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει ένα ζητούμενο. Υπάρχει απόσταση μεταξύ θεωρίας και εφαρμογής συγκεκριμένων μέτρων», ανέφερε. Κάθε νέα κρίση, πρόσθεσε, πρέπει να λειτουργεί ως μάθημα για τον τρόπο με τον οποίο τρίτες χώρες εκμεταλλεύονται την απουσία μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής πολιτικής. Το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026, προβλέπει κοινότερες διαδικασίες και δικαιότερο επιμερισμό των ευθυνών. Η Θέουτα αποτελεί μία από τις πρώτες και δυσκολότερες δοκιμασίες της νέας αυτής αρχιτεκτονικής. Κατά την ίδια, οι συναντήσεις των αρμόδιων Ευρωπαίων υπουργών δεν πρέπει να μετατρέπονται σε πεδίο εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων, αλλά να εκπέμπουν «ένα μήνυμα ενότητας, σοβαρότητας, ελέγχου των καταστάσεων και των υβριδικών απειλών κατά κάποιου κράτους-μέλους». Το μεταναστευτικό, όπως επισήμανε, βρίσκεται πλέον μαζί με την ακρίβεια στην κορυφή των ζητημάτων που απασχολούν τους Ευρωπαίους πολίτες. Σε μια περίοδο εκλογικών αναμετρήσεων σε πολλές χώρες, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος οι εθνικές πολιτικές σκοπιμότητες να υπερισχύσουν της ανάγκης για μια συνεκτική ευρωπαϊκή απάντηση.

Τέταρτος καύσωνας στις Βρυξέλλες
Από τη Θέουτα, η συζήτηση πέρασε στην άλλη μεγάλη κρίση που δοκιμάζει ολόκληρη την Ευρώπη, την κλιματική αλλαγή και τα ακραία φαινόμενα που πλέον πλήττουν ακόμη και περιοχές οι οποίες μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούσαν τους παρατεταμένους καύσωνες και τις μεγάλες πυρκαγιές σχεδόν αποκλειστικά μεσογειακό πρόβλημα. Μιλώντας από τις Βρυξέλλες, η Δάφνη Γώγου έδωσε μια χαρακτηριστική εικόνα της κατάστασης: «Σήμερα περιμένουμε στις Βρυξέλλες πάνω από 36 βαθμούς. Άκουσα το πρωί τις ειδήσεις που καλούσαν στη Βαλονία οι τοπικές αρχές τους ανθρώπους να μην πλένουν τα αυτοκίνητά τους». Όπως είπε, πρόκειται για το τέταρτο κύμα καύσωνα μέσα στο ίδιο καλοκαίρι. Οι κατοικίες στη βόρεια και κεντρική Ευρώπη δεν είναι κατασκευασμένες για να αντιμετωπίζουν τέτοιες θερμοκρασίες, ενώ ακόμη και νοσοκομεία δεν διαθέτουν πάντοτε επαρκή κλιματισμό. «Θερμοκρασίες που ξεπέρασαν στην Κεντρική Ευρώπη τους 40 και 42 βαθμούς είναι πρωτοφανείς», ανέφερε, περιγράφοντας έναν ευρωπαϊκό χώρο που διαπιστώνει ότι οι υποδομές του σχεδιάστηκαν για ένα κλίμα το οποίο δεν υπάρχει πλέον.

«Το φαινόμενο ξεπερνά κάθε προετοιμασία»
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προετοιμαστεί για τη φετινή αντιπυρική περίοδο με τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κινητοποίηση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Για το καλοκαίρι του 2026 έχουν τεθεί σε ετοιμότητα 22 πυροσβεστικά αεροσκάφη, πέντε ελικόπτερα και 777 πυροσβέστες από 14 χώρες, οι οποίοι έχουν προτοποθετηθεί σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Η Δάφνη Γώγου αναγνώρισε ότι υπήρξε σοβαρή πανευρωπαϊκή κινητοποίηση και ότι οι μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας λειτούργησαν. Το μέγεθος και η διάρκεια των φαινομένων, όμως, υπερέβησαν ακόμη και αυτή την ενισχυμένη προετοιμασία. «Τα μέτρα Πολιτικής Προστασίας λειτούργησαν, αλλά φάνηκε ότι το φαινόμενο ξεπερνά κάθε προετοιμασία που έχει γίνει μέχρι τώρα», είπε. Το νέο στοιχείο δεν είναι μόνο η ένταση αλλά και η χρονική επέκταση της κρίσης. Οι τελευταίες προβλέψεις, όπως ανέφερε, μεταθέτουν πλέον την περίοδο υψηλού κινδύνου έως τον Οκτώβριο ή ακόμη και τον Νοέμβριο, ενώ στο παρελθόν ο σχεδιασμός ολοκληρωνόταν τον Σεπτέμβριο.

Το επόμενο βήμα: Μια ευρωπαϊκή πυροσβεστική υπηρεσία
Όταν πολλές χώρες πλήττονται ταυτόχρονα, τα κράτη-μέλη δεν μπορούν εύκολα να διαθέσουν αεροσκάφη, πυροσβέστες και οχήματα για να βοηθήσουν το ένα το άλλο. Οι εθνικές δυνάμεις χρειάζονται πρωτίστως στο εσωτερικό κάθε χώρας. Αυτό ακριβώς είναι το όριο του σημερινού ευρωπαϊκού συστήματος, το οποίο στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στη συνδρομή που προσφέρουν τα ίδια τα κράτη. Η Δάφνη Γώγου θεωρεί ότι το επόμενο βήμα πρέπει να εξεταστεί σε καθαρά ευρωπαϊκό επίπεδο. «Σίγουρα αυτό είναι το ζητούμενο για την επόμενη φάση: εάν θα πρέπει να γίνει μια ευρωπαϊκή πυροσβεστική υπηρεσία και πώς θα λειτουργεί ο συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να υπάρχει τελείως διαφορετική δομή και ετοιμότητα». Η πρόταση αυτή δεν αφορά μόνο την αγορά περισσότερων αεροσκαφών. Αφορά τη δημιουργία αυτόνομων ευρωπαϊκών δυνατοτήτων, οι οποίες θα μπορούν να κινητοποιούνται όταν οι εθνικοί μηχανισμοί βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση. Προϋποθέτει, όμως, και χρηματοδότηση. Όπως επισήμανε η Δάφνη Γώγου, το κόστος της αναγκαστικής επανεξέτασης ολόκληρου του ευρωπαϊκού συστήματος αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης θα βρεθεί στο επίκεντρο των συζητήσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ένωσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει ήδη ζητήσει να προχωρήσουν οι σχετικές διαπραγματεύσεις ενόψει της συζήτησης του Οκτωβρίου.

«Η ολοκληρωμένη διαχείριση απαιτεί πρόληψη»

Για τη Δάφνη Γώγου, πάντως, η ενίσχυση της καταστολής δεν αρκεί. «Η ολοκληρωμένη διαχείριση του φαινομένου απαιτεί πρόληψη», τόνισε, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών. «Είναι καθοριστικό να ενισχυθεί ο ρόλος τους, διότι εκεί θα πρέπει να υπάρξει συνεργασία και ενημέρωση του πολίτη», ανέφερε. Στις Βρυξέλλες, όπως περιέγραψε, οι πολίτες λάμβαναν σχεδόν κάθε μισή ώρα μηνύματα με οδηγίες για την προστασία τους από τον καύσωνα. Η ενημέρωση πρέπει να φτάνει και στις επιχειρήσεις, ιδίως σε τομείς όπως ο τουρισμός, οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τη διαχείριση του νερού και τις καιρικές συνθήκες. Περιορισμοί στη λειτουργία και την ανανέωση του νερού στις πισίνες, συστάσεις για μικρότερη διάρκεια στο ντους και απαγορεύσεις άσκοπης κατανάλωσης αποτελούν ήδη μέρος μιας νέας πραγματικότητας για περιοχές της Ευρώπης που δεν είχαν γνωρίσει στο παρελθόν τέτοιες πιέσεις.

Δάφνη Γώγου στον RV: Θέουτα και κλιματική κρίση δοκιμάζουν την ικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιδρά ως ενιαία πολιτική οντότητα

Την ώρα που η χώρα δοκιμάζεται από ένα ακόμη ιδιαίτερα δύσκολο καλοκαίρι, με μεγάλες πυρκαγιές, ανυπολόγιστες καταστροφές και απώλειες πυροσβεστών εν ώρα καθήκοντος, οι άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή εκπέμπουν σαφές μήνυμα προς την Πολιτεία.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Δωδεκανήσου, κ. Ιωάννης Χατζηκυριάκος, περιγράφει στην ‘δ’ μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητική, επισημαίνοντας ότι η κλιματική κρίση έχει αλλάξει τα δεδομένα, ενώ η έλλειψη προσωπικού και η συνεχής καταπόνηση των πυροσβεστών δυσκολεύουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πυρκαγιών.
Παράλληλα, αναδεικνύει τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικής Ελλάδας και ζητά ουσιαστική ενίσχυση των πυροσβεστικών υπηρεσιών της Δωδεκανήσου, προτού οι συνθήκες γίνουν ακόμη πιο δύσκολες.
«Η κλιματική κρίση έχει αλλάξει τα πάντα»
Ο κ. Χατζηκυριάκος δεν κρύβει την ανησυχία του για τη φετινή αντιπυρική περίοδο, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών.
«Πράγματι είναι ένα δύσκολο καλοκαίρι για όλη την Ελλάδα. Ένα δύσκολο, όπως έχει εξελιχθεί, καλοκαίρι για το Πυροσβεστικό Σώμα, με τις απώλειες των συναδέλφων», αναφέρει χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι οι τραγικές εξελίξεις υπενθυμίζουν το υψηλό τίμημα που πληρώνουν οι πυροσβέστες στην προσπάθειά τους να προστατεύσουν ανθρώπινες ζωές, περιουσίες και φυσικό περιβάλλον.
Όπως επισημαίνει, οι συνθήκες δεν θυμίζουν σε τίποτα το παρελθόν.
«Έχουν αλλάξει τα πάντα. Το κλίμα έχει αλλάξει. Υπάρχει έλλειψη προσωπικού, υπάρχει καταπόνηση του προσωπικού και αυτό επηρεάζει άμεσα την επιχειρησιακή δυνατότητα του Σώματος».
Ο ίδιος εξηγεί ότι όταν δεν είναι δυνατή η άμεση προσέγγιση των εναέριων μέσων και οι επίγειες δυνάμεις είναι ήδη διασκορπισμένες σε πολλαπλά συμβάντα, η αντιμετώπιση μιας νέας πυρκαγιάς γίνεται εξαιρετικά δύσκολη.
«Όταν η επίγεια δύναμη δεν υπάρχει γιατί είναι διασπαρμένη σε διάφορα συμβάντα, είναι δύσκολο να ανταποκριθείς αποτελεσματικά σε ένα νέο περιστατικό».
Οι ελλείψεις προσωπικού και οι ομάδες που δεν υπάρχουν πλέον
Ο πρόεδρος της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Δωδεκανήσου, επαναλαμβάνει ότι το βασικό αίτημα των πυροσβεστών παραμένει η ενίσχυση των υπηρεσιών με ανθρώπινο δυναμικό.
«Αυτό που εμείς λέμε συνεχώς είναι ότι πρέπει να ενισχυθούν οι πυροσβεστικές υπηρεσίες».
Διευκρινίζει μάλιστα ότι δεν αποδίδει όλες τις πυρκαγιές αποκλειστικά στην υποστελέχωση, ωστόσο εκτιμά πως αρκετά περιστατικά θα μπορούσαν να είχαν περιοριστεί ταχύτερα εάν υπήρχε μεγαλύτερη δύναμη διαθέσιμη.
«Δεν εννοώ ότι όλες οι πυρκαγιές οφείλονται στην έλλειψη προσωπικού. Όμως, αν υπήρχε περισσότερο προσωπικό, θα μπορούσαν να υπάρχουν περισσότερα περιπολικά διασπαρμένα στις επικίνδυνες περιοχές. Θα μπορούσαν να λειτουργούν ακόμη οι ομάδες ΣΕΑ, οι οποίες έχουν καταργηθεί λόγω της έλλειψης προσωπικού, καθώς και οι ομάδες με τις μοτοσυκλέτες που κινούνται σε δύσβατες περιοχές».
Όπως τονίζει, πολλές φορές οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα.
«Τα νούμερα δεν λένε πάντα την αλήθεια. Υπάρχει έλλειψη προσωπικού και υπάρχει καταπόνηση του προσωπικού εξαιτίας αυτής της έλλειψης».
Η εικόνα στη Δωδεκάνησο
Σε ό,τι αφορά στα Δωδεκάνησα, ο κ. Χατζηκυριάκος εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξος, επισημαίνοντας ότι μέχρι στιγμής οι καιρικές συνθήκες έχουν βοηθήσει σημαντικά.
«Μέχρι στιγμής τις έχει βοηθήσει λίγο ο καιρός. Έχουμε καταφέρει να ανταποκριθούμε και ευχόμαστε να συνεχίσουμε έτσι».
Αναφερόμενος στην πρόσφατη πυρκαγιά στην Κάλυμνο, σημειώνει ότι η κατάσταση αντιμετωπίστηκε εγκαίρως, εκφράζοντας παράλληλα την ευχή να μη σημειωθούν αντίστοιχα περιστατικά στη Ρόδο ή σε άλλα νησιά τις περιοχής.
Ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι η μέχρι σήμερα θετική εικόνα δεν πρέπει να δημιουργεί εφησυχασμό.
«Πρέπει πλέον να ενισχυθεί το σύνολο των νησιών τις σε πυροσβεστική δύναμη, είτε αυτή είναι με τη μορφή εθελοντικών κλιμακίων, είτε εποχικών κλιμακίων, είτε ακόμη και νέων πυροσβεστικών κλιμακίων μόνιμης λειτουργίας».
«Με δύο ή τρεις ταυτόχρονες πυρκαγιές οι δυνατότητες  μειώνονται δραματικά»
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη δυσκολία που δημιουργούν οι ταυτόχρονες πυρκαγιές στα νησιά.
«Με δύο ή τρεις ταυτόχρονες πυρκαγιές στα νησιά και με μία ομάδα ΕΜΟΔΕ που ήδη υπολείπεται αριθμητικά σε σχέση με τις περιοχές τις Ελλάδας, είναι λογικό ότι, όταν αυτή η δύναμη μοιράζεται, η ισχύς αντιμετώπισης κάθε πυρκαγιάς μειώνεται».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Δωδεκάνησος δεν μπορεί να αξιολογείται με τα ίδια κριτήρια που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική χώρα.
«Έχουμε μία πολύ σημαντική ιδιαιτερότητα. Είναι πολλά τα νησιά τις. Δεν είμαστε στην ηπειρωτική Ελλάδα. Άρα τα δεδομένα είναι τελείως διαφορετικά».
Για τον λόγο αυτό θεωρεί απαραίτητο η κατανομή προσωπικού να λαμβάνει υπόψη τη γεωγραφία και τις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
«Αυτή η ιδιαιτερότητα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη όταν σχεδιάζεται η κατανομή του προσωπικού, η οργανική δύναμη κάθε νομού και η κάλυψη των κενών».
«Η ισότητα δεν σημαίνει ίση κατανομή προσωπικού»
Ωστόσο, διατυπώνει μία ακόμη σημαντική επισήμανση, εξηγώντας ότι η έννοια της ισότητας δεν ταυτίζεται με την αριθμητική κατανομή προσωπικού.
«Δεν θεωρούμε ότι είναι ισότητα το να πάρει ο νομός Δωδεκανήσου δέκα πυροσβέστες και να πάρει άλλος ένας νομός της ηπειρωτικής Ελλάδας επίσης δέκα πυροσβέστες. Αυτό δεν είναι θέμα ισότητας και ισονομίας».
Όπως υπογραμμίζει, οι αυξημένες αποστάσεις, οι θαλάσσιες μετακινήσεις και η ύπαρξη δεκάδων κατοικημένων νησιών δημιουργούν εντελώς διαφορετικές επιχειρησιακές απαιτήσεις σε σχέση με έναν ηπειρωτικό νομό.
Επιφυλακή χωρίς άδειες και με εξαντλημένους πυροσβέστες
Ο κ. Χατζηκυριάκος επισημαίνει ότι οι υπηρεσίες βρίσκονται ήδη σε καθεστώς γενικής επιφυλακής, με όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες να εφαρμόζονται.
«Οι συνεδριάσεις των συντονιστικών γίνονται κανονικά. Τα περιπολικά που μπορούμε να διαθέσουμε έχουν αναπτυχθεί σε διάφορα σημεία με το προσωπικό που υπάρχει και όλοι προσπαθούμε να δώσουμε τον καλύτερό μας εαυτό».
Ωστόσο, δεν κρύβει ότι η παρατεταμένη πίεση έχει συνέπειες.
«Βρισκόμαστε σε περίοδο γενικής επιφυλακής, με αναστολές αδειών. Δεν παύει όμως να ισχύει ότι, αν αυτή η κατάσταση συνεχιστεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα έρθει και η κόπωση».
Η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η αντιπυρική περίοδος βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και οι υψηλές θερμοκρασίες αναμένεται να διατηρηθούν.
Έκκληση για ουσιαστική ενίσχυση πριν είναι αργά
Το μήνυμα του προέδρου της Ένωσης Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος Δωδεκανήσου είναι σαφές. Οι πυροσβέστες συνεχίζουν να δίνουν καθημερινά τη μάχη με αυταπάρνηση, όμως οι ανάγκες αυξάνονται με ρυθμούς που δεν μπορούν πλέον να καλυφθούν μόνο με την εμπειρία και το φιλότιμο του προσωπικού.
Η κλιματική κρίση, η νησιωτικότητα της Δωδεκανήσου, οι αυξημένες απαιτήσεις της τουριστικής περιόδου και η διαχρονική υποστελέχωση συνθέτουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον.
Όπως προειδοποιεί ο κ. Χατζηκυριάκος, η ουσιαστική ενίσχυση των πυροσβεστικών υπηρεσιών δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα συνδικαλιστικό αίτημα, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για την αποτελεσματική προστασία των πολιτών, των επισκεπτών και του φυσικού πλούτου των νησιών της Δωδεκανήσου.

Πυρκαγιές: «Τα νησιά δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται όπως η ηπειρωτική Ελλάδα»

Όπως σημείωσε «είναι νέα κανονικότητα γιατί έχουμε να κάνουμε με μια εξελισσόμενη κλιματική κρίση, μια κλιματική κρίση την οποία αναμέναμε μετά από 2-3 δεκαετίες, αλλά ήδη τη βιώνουμε εδώ και 6-8 χρόνια. Αυτό σημαίνει πως θα έχουμε ακραία φαινόμενα, μεγάλες περιόδους ξηρασίας, υψηλότατες θερμοκρασίες, χαμηλά ποσοστά υγρασίας, θυελλώδεις ανέμους, και στη συνέχεια θα έχουμε και πλημμυρικά φαινόμενα, τα οποία έπονται, συνήθως».

«Όλα αυτά δημιουργούν αυξημένη πιθανότητα δασικών πυρκαγιών και μάλιστα και μεγάλου αριθμού δασικών πυρκαγιών», επισήμανε ο κ. Λέκκας.

Όπως τόνισε τα ακραία φαινόμενα θα είναι πιο συχνά και θα εναλλάσσονται πάρα πολύ γρήγορα.

Για το γεγονός πως η φωτιά ξεκίνησε από τη Βοιωτία και έφτασε μέχρι τη Δυτική Αττική, ο κ. Λέκκας σχολίασε πως «ενώ θα μπορούσαμε, και είχαμε περισσότερα εναέρια μέσα από κάθε άλλη χρονιά φέτος για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε καλύτερα την πυρκαγιά, είδαμε όλοι ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν λόγω των θυελλωδών ανέμων».

Ερωτηθείς για το πώς μπορεί να σβήσει μια τέτοια πυρκαγιά τόνισε πως «αυτή τη στιγμή προβληματιζόμαστε. Χρειάζονται νέες μεθοδολογίες διαχείρισης. Το πράγμα δεν είναι απλό».

Πηγή: skai.gr

Λέκκας για τις φωτιές: Αυτή είναι η νέα κανονικότητα – Έχουμε μια εξελισσόμενη κλιματική κρίση

Το πιο ανησυχητικό εύρημα όμως δεν είναι κλιματικό αλλά θεσμικό. Η μελέτη καταγράφει άναρχη ανάπτυξη και εκτεταμένη εκτός σχεδίου δόμηση στο Φαληράκι, αποσπασματικές ρυθμίσεις χρήσεων γης και μια Β’ φάση ύδρευσης από το Φράγμα Γαδουρά που παραμένει ζητούμενο ενώ η ζήτηση νερού στην αιχμή ασφυκτιά. Με άλλα λόγια, η κλιματική κρίση δεν θα βρει τη Ρόδο απροετοίμαστη επειδή δεν υπήρχαν οι προβλέψεις, θα τη βρει απροετοίμαστη επειδή ο σχεδιασμός έτρεχε πάντα πίσω από την οικοδομή. Η Ιαλυσός, η πόλη της Ρόδου και η Λίνδος μπαίνουν πρώτες στη λίστα προτεραιότητας για μέτρα προσαρμογής, δηλαδή ακριβώς οι περιοχές όπου η ανάπτυξη προηγήθηκε κάθε μελέτης.

Η θάλασσα που έφερε τους τουρίστες δεν ρωτά πότε θα ολοκληρωθεί το χωροταξικό για να ανέβει.

Το 62% της Ρόδου χτίστηκε εκεί που θα φτάσει η θάλασσα

Σύμφωνα με τη Μετεωρολογική Υπηρεσία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών – meteo.gr, η θερμοκρασία θα σημειώσει περαιτέρω άνοδο από αύριο Δευτέρα 20 Ιουλίου έως και την Τετάρτη 22 Ιουλίου. Σύμφωνα με τα προγνωστικά δεδομένα, οι μέγιστες θερμοκρασίες αναμένεται να εξελιχθούν ως εξής:

Τη Δευτέρα θα φτάσουν τοπικά στους 40-41 βαθμούς Κελσίου.
Την Τρίτη θα φτάσουν τοπικά στους 41-42 βαθμούς και ενδεχομένως τοπικά στους 43 βαθμούς Κελσίου.
Tην Τετάρτη η θερμοκρασία θα σημειώσει πτώση στην Κεντρική και Βόρεια Ελλάδα, ωστόσο στη νότια χώρα ο καύσωνας θα επιμείνει.
Από την Πέμπτη 23 Ιουλίου αναμένεται σημαντική πτώση της θερμοκρασίας, η οποία θα συνοδευτεί από τοπικά ισχυρές βροχές και καταιγίδες.
Ακολουθεί προγνωστικός χάρτης με ενδεικτικές μέγιστες θερμοκρασίες για τη Δευτέρα 20 Ιουλίου.

Συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου
Λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που αναμένονται τις επόμενες ημέρες λόγω του καύσωνα, συνεδρίασε η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, παρουσία του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες της Επιτροπής, οι υψηλότερες μέγιστες τιμές θα καταγραφούν Δευτέρα και Τρίτη. Ειδικότερα:

Στη Θεσσαλία η θερμοκρασία θα φτάσει τη Δευτέρα τους 39 με 40 βαθμούς, ενώ την Τρίτη θα αγγίξει τους 40 με 41 βαθμούς Κελσίου.
Στη Στερεά Ελλάδα οι μέγιστες θερμοκρασίες θα φτάσουν: τη Δευτέρα τους 38 με 40 βαθμούς, με την Άμφισσα να ενδέχεται να φτάσει τοπικά τους 42. Την Τρίτη ο υδράργυρος θα φτάσει τους 40 με 41 βαθμούς, ενώ την Τετάρτη η θερμοκρασία θα φτάσει τους 38, τοπικά 39 με 40 βαθμούς.
Στη Δυτική Ελλάδα η θερμοκρασία θα φτάσει: τη Δευτέρα τους 39 με 40 βαθμούς, τοπικά έως 41. Την Τρίτη στο Αγρίνιο είναι πιθανό να φτάσει τους 41 και κατά τόπους ακόμη και τους 42 βαθμούς Κελσίου, ενώ την Τετάρτη θα φτάσει τους 37 με 39 βαθμούς.
Στην Κεντρική Μακεδονία η θερμοκρασία θα φτάσει τους 38 με 39 και τοπικά 40 βαθμούς τη Δευτέρα και την Τρίτη. Την Τετάρτη θα φτάσει τους 34 με 35 βαθμούς.
Στην Ήπειρο η θερμοκρασία θα φτάσει τους 39 με 40 βαθμούς τη Δευτέρα και την Τρίτη.
Στην Αττική η μέγιστη θερμοκρασία θα φτάσει τους 38 βαθμούς τη Δευτέρα και την Τρίτη, ενώ την Τετάρτη θα φτάσει στους 37 βαθμούς, με πιθανότητα τοπικά τους 38 με 39.
Την Τετάρτη αναμένεται σταδιακή υποχώρηση των υψηλών θερμοκρασιών στη Βόρεια Ελλάδα και την Πέμπτη σε όλη τη χώρα.

Αυξημένη ετοιμότητα
Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υποστηρίζει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες του, σε συνεργασία με τους συναρμόδιους φορείς, θα βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του καύσωνα.

Και απευθύνει σύσταση στους πολίτες να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες. Δηλαδή, να αποφεύγουν την παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο κατά τις θερμές ώρες της ημέρας, να φροντίζουν για την επαρκή ενυδάτωσή τους και να επιδεικνύουν ιδιαίτερη προσοχή στις εργασίες που ενδέχεται να προκαλέσουν πυρκαγιά, αποφεύγοντας την εκτέλεση θερμών εργασιών στην ύπαιθρο.

Ιδιαίτερη μέριμνα συνιστάται για τα άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες, καθώς και για όσους εργάζονται ή εκτελούν εργασίες σε εξωτερικούς χώρους, ώστε να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προστασίας από τις υψηλές θερμοκρασίες.

Πηγή: in.gr

Συνθήκες καύσωνα μέχρι την Τετάρτη – Συνεδρίασε η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου

Μέσα από την προβολή δράσεων προληπτικής πυροπροστασίας, όπως ο καθαρισμός οικοπέδων κατά την αντιπυρική περίοδο, καθώς και παρεμβάσεων που υλοποιούνται με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την αναβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της Πολιτικής Προστασίας, η καμπάνια «Ασπίδα Προστασίας στην Κλιματική Κρίση» αναδεικνύει τη σημασία της συλλογικής προσπάθειας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

Καμπάνια για την αντιπυρική προστασία

Μεταξύ των θεμάτων, ο  Βουλευτής Δωδεκανήσου έθεσε εκ νέου το ζήτημα της μετεγκατάστασης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Ρόδου, παραθέτοντας το ιστορικό και την αναγκαιότητα του έργου, ενώ ο Υπουργός αναφέρθηκε  στην πρόθεση  παραχώρησης, από την  Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, ακινήτου στο οποίο θα μπορούσε να στεγαστεί.

Επιπλέον, ο κ. Υψηλάντης έθεσε, στον κ. Υπουργό, την επιτακτική ανάγκη αναβάθμισης του Εθελοντικού Πυροσβεστικού Σταθμού Καλύμνου σε Πυροσβεστικό Κλιμάκιο, καθώς και τη σύσταση Εθελοντικών Πυροσβεστικών Σταθμών σε Πάτμο και Λέρο, οι οποίοι θα λειτουργούν σε ετήσια βάση, ενώ παράλληλα ζήτησε και τη σύσταση Πυροσβεστικού Κλιμακίου στην Αστυπάλαια.

Για τα ζητήματα αυτά έγινε και τηλεφωνική επικοινωνία με τους Δημάρχους των νησιών.

Ο Βουλευτής Δωδεκανήσου υποστήριξε τέλος την ανάγκη ισχυρής μοριοδότησης της εντοπιότητας, στις προσλήψεις προσωπικού, καθώς και το αίτημα επέκτασης του ανώτατου ορίου ηλικίας για τους υποψήφιους που επιθυμούν να υποβάλουν αίτηση.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη νέα προκήρυξη για την πρόσληψη 600 Πυροσβεστών γενικών καθηκόντων επί θητεία, επταετούς διάρκειας, μέσω της οποίας προβλέπεται σημαντική ενίσχυση των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών της Δωδεκανήσου με συνολικά 31 νέες θέσεις. Ειδικότερα, προβλέπονται 10 θέσεις στη Ρόδο, 10 στην Κω, 3 στη Σύμη, από 2 στην Κάρπαθο, τη Λέρο, την Πάτμο και την Κάλυμνο. Ο κ. Υψηλάντης υπογράμμισε ότι η ενίσχυση αυτή αποτελεί θετική εξέλιξη για την επιχειρησιακή ετοιμότητα των υπηρεσιών, επισημαίνοντας παράλληλα την ανάγκη συνέχισης της προσπάθειας για αύξηση  του προσωπικού, όπου τούτο είναι δυνατό.

Τέλος ο Βασίλης Α. Υψηλάντης επεσήμανε το θετικό της αναβάθμισης,  του στόλου οχημάτων των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών του  Νοτίου Αιγαίου, με 45 νέα οχήματα, ενώ στόχος είναι η  προμήθεια και άλλων για την αποτελεσματικότερη προστασία των νησιών.

Ο Βασίλης Α. Υψηλάντης με τον Ευάγγελο Τουρνά, Υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, για ζητήματα της Δωδεκανήσου

Με αφορμή το 1ο Water Dialogues που πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο, αναδείχθηκε με σαφήνεια η ανάγκη να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του νερού όχι ως ένα τεχνικό ή τοπικό πρόβλημα, αλλά ως μια κρίσιμη εθνική πρόκληση. Η νησιωτική Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της νέας πραγματικότητας. Από τη μία πλευρά αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις στους υδάτινους πόρους και από την άλλη καλείται να διατηρήσει τη δυναμική της ως πυλώνας ανάπτυξης, τουρισμού και κοινωνικής συνοχής. Η νέα αυτή πραγματικότητα απαιτεί μια διαφορετική προσέγγιση, με μακροπρόθεσμο ολιστικό σχεδιασμό, ανθεκτικές υποδομές και πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων δεν μπορεί να βασιστεί ούτε σε αποσπασματικές παρεμβάσεις ούτε σε πολιτικές αποφάσεις που λαμβάνονται χωρίς τεκμηρίωση. Σήμερα περισσότερο από ποτέ είναι επιτακτική η ανάγκη, για τη συνάντηση της πολιτικής με την εφαρμοσμένη επιστημονική γνώση. Η χάραξη στρατηγικής για το νερό οφείλει να στηρίζεται σε δεδομένα, μετρήσεις, διεθνείς καλές πρακτικές και αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών κάθε περιοχής. Η εποχή των γενικών διαπιστώσεων έχει παρέλθει.

Την ίδια στιγμή, η χώρα χρειάζεται συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές. Πρώτον, μεγαλύτερη και ταχύτερη αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων για κρίσιμα έργα υποδομής αλλά και για τη συστηματική συντήρηση των υφιστάμενων. Δεύτερον, αναβάθμιση του τρόπου με τον οποίο ασκείται η πολιτική διαχείρισης των υδάτων σε κεντρικό επίπεδο, ώστε να διασφαλίζεται καλύτερος συντονισμός, λογοδοσία και αποτελεσματικότητα. Και τρίτον, ένα νέο θεσμικό πλαίσιο που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και θα επιτρέπει πιο ευέλικτες και αποδοτικές λύσεις.

Η χώρα χρειάζεται έναν μόνιμο και ουσιαστικό θεσμικό διάλογο για το μέλλον των υδάτων. Έναν διάλογο που δεν θα εξαντλείται στη διαπίστωση των προβλημάτων, αλλά θα οδηγεί σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, μετρήσιμους στόχους και απτά αποτελέσματα.

Η ευθύνη της γενιάς μας είναι να περάσει από τη διαχείριση της κρίσης στον στρατηγικό σχεδιασμό. Με γνώση, με συνεργασία και πολιτικές αποφάσεις που θα στηρίζονται στην επιστημονική τεκμηρίωση. Μόνο με αυτό τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε ότι το νερό θα παραμείνει μοχλός ανάπτυξης, κοινωνικής ευημερίας και εθνικής ανθεκτικότητας.

Αντώνης Γιαννικουρής, Πρόεδρος Ινστιτούτου We Are Greece:…«Ώρα αποφάσεων για τους υδάτινους πόρους: από τη διαχείριση της κρίσης στη θεσμική μεταρρύθμιση

Ο χάρτης περιλαμβάνει 5 κατηγορίες κινδύνου. Η κατηγορίες 3 και 4 σημαίνουν αντίστοιχα, υψηλό και πολύ υψηλό κίνδυνο ενώ η κατηγορία 5 αφορά την κατάσταση συναγερμού. Η κατάταξη αυτή δεν αφορά την εκδήλωση πυρκαγιάς αλλά την επικινδυνότητα να εκδηλωθεί μία πυρκαγιά λόγω των ειδικών συνθηκών που επικρατούν (άνεμοι, θερμοκρασία, υγρασία κ.λπ.). Οι πολίτες θα ενημερώνονται με την έκδοση Δελτίων Τύπου που να εφιστούν την προσοχή για την αποτροπή ενεργειών που είναι δυνατόν να προκαλέσουν την εκδήλωση πυρκαγιάς.

Για όλη την αντιπυρική περίοδο θα ισχύσει απαγόρευση διέλευσης, παραμονής και κυκλοφορίας προσώπων και οχημάτων σε περιοχές NATURA, δασικά οικοσυστήματα, πάρκα και άλση, όπως ορίζονται στο Ν. 998/1979 (Α’ 289) στις περιοχές που περιλαμβάνονται στις κατωτέρω αποφάσεις των Αντιπεριφερειαρχών Κυκλάδων και Δωδεκανήσου.

·  Για την Π.Ε. Κυκλάδων, ισχύει η υπ’ αριθ. πρωτ. 843/4-5-2026 (ΑΔΑ ΨΡ9Μ7ΛΞ-4Λ0) Απόφαση και για τις περιοχές των νήσων Άνδρου & Νάξου που περιγράφονται σε αυτή.

·  Για την Π.Ε. Δωδεκανήσου, ισχύει η υπ’ αριθ. πρωτ. 849/4-5-2026 (ΑΔΑ ΨΟ0Υ7ΛΞ-667)

Απόφαση και για τις περιοχές των νησιών Ρόδου, Σύμης, Κω, Καλύμνου και Καρπάθου που περιγράφονται σε αυτή

Η απαγόρευση θα ισχύσει κατά τις ημέρες που ο δείκτης επικινδυνότητας θα είναι:

·  κατηγορίας 3 (από 9μ.μ. ως 6π.μ. της επόμενης ημέρας) μόνο για τις οριζόμενες περιοχές της

Π.Ε. Δωδεκανήσου,
·  κατηγορίας 4 (από 2μ.μ. ως 6π.μ. της επόμενης ημέρας) για όλες τις οριζόμενες περιοχές του Ν. Αιγαίου και

·  κατηγορίας 5 (καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας ως 6π.μ. της επόμενης ημέρας) για όλες τις οριζόμενες περιοχές του Ν. Αιγαίου

Η απαγόρευση δεν περιλαμβάνει πρόσωπα που κατοικούν ή εργάζονται στις ανωτέρω περιοχές, αποκλειστικά για τη μετακίνηση από και προς την κατοικία ή την εργασία τους, καθώς και πρόσωπα που μετακινούνται εντός του οδικού δικτύου, με την επιφύλαξη της δυνατότητας επιβολής του μέτρου της απαγόρευσης κυκλοφορίας και σε τμήματα του οδικού δικτύου από τα κατά περίπτωση αρμόδια όργανα σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις (άρθρο 130 του Ν. 4926/2022 (ΦΕΚ 82/Α/2022). Σε περίπτωση μη τήρησης των διαλαμβανομένων στις ανωτέρω Αποφάσεις θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο τριακοσίων (300) ευρώ, σύμφωνα με το Ν. 4926/2022 (ΦΕΚ 82/Α/2022) άρθρο 129§4.

Σας ενημερώνουμε τέλος ότι στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας (http://civilprotection.gr/el- Οδηγίες προστασίας- Δασικές Πυρκαγιές) καθώς επίσης και στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (https://www.pnai.gov.gr/archives/16891 – Θέματα Πολιτικής Προστασίας) υπάρχουν αναρτημένες Οδηγίες Προστασίας από Δασικές πυρκαγιές.

Αντιπυρική Περίοδος 2026: Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς – Περιοχές απαγόρευσης κυκλοφορίας

Με την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, ο χωρικός αντιπεριφερειάρχης Δωδεκανήσου και αρμόδιος για την Πολιτική Προστασία, Χρήστος Ευστρατίου, μιλά στη «δ» για το επίπεδο ετοιμότητας των νησιών, τα διδάγματα από τις μεγάλες πυρκαγιές, αλλά και τις μεγάλες προκλήσεις της επόμενης ημέρας, που δεν περιορίζονται μόνο στη φωτιά, αλλά επεκτείνονται στη λειψυδρία, τα απορρίμματα και συνολικά στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Αναλυτικά η συνέντευξη:
• Βρισκόμαστε στην έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Σε ποια κατάσταση ετοιμότητας κ. Ευστρατίου βρίσκονται σήμερα τα Δωδεκάνησα; Υπάρχουν συγκεκριμένα νησιά που σας προκαλούν μεγαλύτερη ανησυχία λόγω ελλείψεων σε υποδομές ή προσωπικό;
Είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι από κάθε άλλη χρονιά κα. Παμπρή, αυτό είναι δεδομένο. Αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: ποτέ δεν μπορείς να πεις ότι είσαι πλήρως έτοιμος όταν έχεις να κάνεις με ακραία φαινόμενα και με νησιά που υποδέχονται εκατομμύρια επισκεπτών κάθε τουριστική περίοδο.
Στη Ρόδο, έχουν γίνει παρεμβάσεις ουσίας: καθαρισμοί, βελτίωση πρόσβασης σε κρίσιμες περιοχές, ενίσχυση αντιπυρικών ζωνών. Το ίδιο και σε άλλα νησιά.
Όμως η πραγματικότητα είναι ότι τα Δωδεκάνησα δεν είναι ένας ενιαίος χώρος — είναι δεκάδες διαφορετικές περιπτώσεις που απαιτούν μόνιμη προσοχή και πόρους.
Τα νησιά μας είναι εξ ορισμού πιο ευάλωτα στην κλιματική κρίση σε σχέση με τις ηπειρωτικές περιοχές, καθώς συνδυάζουν μια σειρά από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: περιορισμένους φυσικούς πόρους – κυρίως το νερό, έντονη εποχική πίεση λόγω του τουρισμού και γεωγραφική απομόνωση που δυσκολεύει την άμεση αντιμετώπιση κρίσεων. Παράλληλα, τα ακραία φαινόμενα, όπως οι καύσωνες, οι έντονες βροχοπτώσεις ή οι πυρκαγιές, έχουν δυσανάλογο αντίκτυπο στις μικρές νησιωτικές μας κοινωνίες. Μία μόνο καταστροφή μπορεί να επηρεάσει συνολικά την οικονομία και την καθημερινότητα. Για αυτό και η ανθεκτικότητα των νησιών δεν είναι απλώς περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά ζήτημα επιβίωσης και βιώσιμης ανάπτυξης.
Και θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι: Κανένα νησί δεν είναι εκτός του ραντάρ μας. Ίσως φαίνεται ότι το βάρος πέφτει κυρίως στη Ρόδο και την Κω, λόγω μεγέθους και αυξημένων αναγκών, η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική: η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο παρεμβάσεων σε όλα τα νησιά της Δωδεκανήσου, από τα μεγαλύτερα έως τα πιο μικρά και απομακρυσμένα. Μέσα από μικρότερα αλλά κρίσιμα έργα υποδομής – όπως παρεμβάσεις σε ρέματα, αντιπλημμυρικές θωρακίσεις, έργα ύδρευσης και διαχείρισης απορριμμάτων – κανένα νησί δεν έχει μείνει εκτός σχεδιασμού. Αυτή η κατανομή δείχνει ότι η στρατηγική δεν είναι συγκεντρωτική, αλλά στοχεύει στη συνολική ανθεκτικότητα του νησιωτικού συμπλέγματος, ανεξαρτήτως μεγέθους ή τουριστικής δυναμικής.

• Προ ημερών παραβρεθήκατε στην υποδοχή των εναέριων μέσων στο αεροδρόμιο. Είναι επαρκή τα διαθέσιμα πυροσβεστικά μέσα για τις αυξημένες ανάγκες της θερινής περιόδου;
Η έγκαιρη άφιξη των εναέριων μέσων είναι πάντα η πρώτη μεγάλη «ανάσα» για την επιχειρησιακή μας ετοιμότητα. Φέτος, τα μέσα είναι σαφώς περισσότερα και με καλύτερο συντονισμό. Για την αντιπυρική περίοδο του 2026, έχουμε μόνιμα σταθμευμένα στη Ρόδο τρία αεροπλάνα τύπου Air Tractor και ένα ελικόπτερο. Αυτό αλλάζει τελείως τα δεδομένα στην πρώτη ανταπόκριση.
Ωστόσο, η φύση των νησιών μας – η διασπορά, η γεωμορφολογία και οι ισχυροί άνεμοι – επιβάλλουν διαρκή επαγρύπνηση. Γι’ αυτό και επενδύουμε όχι μόνο στην καταστολή, αλλά κυρίως στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση. Πολύ σημαντική παράμετρος είναι ο συντονισμός των δυνάμεων που επιχειρούν σε κάθε περιστατικό. Και αυτή η παράμετρος έχει βελτιωθεί μέσα από ασκήσεις και καλλιέργεια της συνεργασίας μεταξύ των Φορέων. Παράλληλα, αξιοποιούνται νέα εργαλεία παρακολούθησης και έγκαιρης ειδοποίησης, που μειώνουν τον χρόνο αντίδρασης». Στα νησιά, ο χρόνος είναι εχθρός. Αν χαθεί η πρώτη ώρα, η μάχη γίνεται άνιση.
• Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε συχνότερες πλημμύρες, θυελλώδεις ανέμους και παρατεταμένους καύσωνες. Είναι τα Δωδεκάνησα προετοιμασμένα για αυτή τη νέα πραγματικότητα και πού εξελίσσονται ακόμη έργα αντιπλημμυρικής προστασίας;
Σήμερα δεν μπορείς να μιλάς για Πολιτική Προστασία αποκομμένη από το περιβάλλον, τη βιώσιμη ανάπτυξη και το τουριστικό φορτίο του καλοκαιριού. Όλα είναι μια αλυσίδα.
Πάρτε τη λειψυδρία: Είναι ίσως η μεγαλύτερη απειλή μας. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι στεκόμαστε άπραγοι και περιμένουμε το θαύμα. Υπάρχουν λύσεις για τους δήμους που μπορούν να ενεργοποιηθούν με σχέδιο και δουλειά και εμείς συνεργαζόμαστε με Δήμους για έργα αφαλάτωσης, εκσυγχρονισμό δικτύων και δράσεις εξοικονόμησης νερού.

Το ίδιο και στα απορρίμματα, όπου γίνονται σοβαρά βήματα με σύγχρονες μονάδες επεξεργασίας και ανακύκλωση, ειδικά στις τουριστικές περιοχές. Στόχος είναι ένας: Νησιά που αντέχουν.
Δεν μιλάμε λοιπόν για μεμονωμένα έργα αλλά για μια ολιστική προσέγγιση προσαρμογής και θωράκισης που συνδυάζει μελέτες, καθαρισμούς, μεγάλα τεχνικά έργα, υδραυλικά και περιβαλλοντικά έργα. Στη Ρόδο μόνο, μέσα σε λίγα χρόνια, τρέχουν παρεμβάσεις άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ – από τις επείγουσες αντιπλημμυρικές εργασίες μετά τις πυρκαγιές, τους ετήσιους καθαρισμούς μέχρι μεγάλα αντιπλημμυρικά έργα, όπως στον Αρχάγγελο, στην Λάρδο. Αυτήν την εβδομάδα δημοπρατήσαμε το έργο της αντιπλημμυρικής προστασίας των Απολλώνων. Το ίδιο μοντέλο επεκτείνεται σε όλα τα νησιά, από το μεγαλύτερο έως το μικρότερο.
Το μεγάλο στοίχημα όμως δεν είναι αν γίνονται έργα, αλλά το πόσο γρήγορα γίνονται. Η κλιματική κρίση τρέχει κι όλοι οι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρέπει να ανεβάσουμε ταχύτητα. Η Πολιτική Προστασία είναι σαν μια ορχήστρα: Δεν αρκεί να παίζει ένας μόνο σωστά τον ρυθμό για να βγει το κομμάτι. Πρέπει ο καθένας να κάνει τη δουλειά του, σωστά και στον χρόνο του. Παράλληλα, θα πρέπει να στελεχωθούν οι Υπηρεσίες με κατάλληλο προσωπικό και να γίνουν νομοθετικές ρυθμίσεις για την επιτάχυνση των διαδικασιών στα έργα υποδομών ώστε να μην χάνεται κρίσιμος χρόνος.

• Αντιλαμβάνομαι ότι τα εναπομείναντα δασικά τμήματα που θεωρούνται πλέον περιοχές υψηλού κινδύνου, παρακολουθούνται στενά;
Τα δασικά οικοσυστήματα στα Δωδεκάνησα είναι περιορισμένα και ιδιαίτερα ευάλωτα. Για τον λόγο αυτό εφαρμόζεται συνεχής επιτήρηση, τόσο με φυσική παρουσία πυροσβεστών και εθελοντικών ομάδων όσο και με τεχνολογικά μέσα. Φέτος, επιστρατεύουμε και την τεχνολογία: Έχουμε ήδη στον αέρα drones με θερμικές κάμερες –δύο στη Ρόδο και ένα στην Κω– που περιπολούν πάνω από τους δασικούς όγκους. Μπορούν να «πιάσουν» καπνό ή εστία στα πρώτα κρίσιμα λεπτά και να στείλουν αμέσως σήμα στην Πυροσβεστική.
Και πάντα, το μεγάλο μας όπλο είναι οι άνθρωποί μας. Έχουμε πλέον περισσότερες πιστοποιημένες εθελοντικές ομάδες πολιτικής προστασίας καταγεγραμμένες στο Εθνικό Μητρώο Πολιτικής Προστασίας και έχουμε ως στόχο να μην υπάρχει νησί της Δωδεκανήσου που να μην έχει τουλάχιστον μία ομάδα πολιτικής προστασίας. Συνεχίζουμε να παρέχουμε μέσα και εξοπλισμό στις πιστοποιημένες ομάδες μας και να συνδράμουμε στην εκπαίδευσή τους. Διατηρούμε επικαιροποιημένο το μητρώο των μηχανημάτων έργου που δραστηριοποιούνται στα νησιά μας και είμαστε σε αναμονή παραλαβής εξοπλισμού από το εθνικό πρόγραμμα Αιγίς για τις ανάγκες της πολιτικής προστασίας.
Ξέρετε η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων μας δεν αφορά μόνο στη μείωση κινδύνου πυρκαγιάς, αλλά και τη συνολική οικολογική ισορροπία των νησιών.
• Αν είχατε τη δυνατότητα να ζητήσετε σήμερα τρεις παρεμβάσεις από την κεντρική κυβέρνηση, ποιες θα ήταν;
Θα σταθώ σε τρεις άξονες:
1. Ενίσχυση ανθρώπινου δυναμικού, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές όπου οι ανάγκες είναι αυξημένες.
2. Μόνιμες υποδομές και εξοπλισμός, προσαρμοσμένος στις ιδιαίτερες συνθήκες του Νοτίου Αιγαίου.
3. Την τρίτη παρέμβαση θα την ζητούσα από τους Δήμους: Επιτάχυνση έργων περιβαλλοντικής υποδομής, κυρίως για το νερό και τη διαχείριση πόρων. Να ανεβάσουν ρυθμούς οι δημοτικές αρχές στην απορρόφηση των κονδυλίων και στην υλοποίηση των κρίσιμων περιβαλλοντικών υποδομών, ειδικά για το νερό και τη διαχείριση του περιβάλλοντος. Οι πόροι υπάρχουν, οι διαδικασίες πρέπει να τρέξουν χωρίς καθυστερήσεις.
• Ποια είναι η μεγαλύτερη αδυναμία του συστήματος πολιτικής προστασίας που εξακολουθεί να σας προβληματίζει;
Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, όμως η βασική πρόκληση παραμένει η ταχύτητα και τα αντανακλαστικά του συστήματος. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να τρέχουμε πίσω από τις κρίσεις. Πρέπει να είμαστε ένα βήμα μπροστά. Στα Δωδεκάνησα, λόγω της γεωγραφίας μας, η απόσταση μετριέται σε χρόνο. Χρειαζόμαστε περισσότερα αποκεντρωμένα εργαλεία στα χέρια μας για να αποφασίζουμε και να δρούμε ακαριαία.
Η προσπάθεια είναι συνεχής και στόχος μας είναι ένα σύστημα που θα ανταποκρίνεται άμεσα, σε κάθε νησί, σε κάθε κρίση.
Η Πολιτική Προστασία δεν είναι απλώς «σβήνω φωτιές» ή «μαζεύω ζημιές». Είναι πρόληψη, σωστός σχεδιασμός και θωράκιση. Αν θέλουμε τα νησιά μας να παραμείνουν ζωντανά, ασφαλή και ελκυστικά, η μόνη επιλογή είναι να επενδύσουμε με πράξεις στην ανθεκτικότητά τους.

• Φεύγοντας από τα της Πολιτικής Προστασίας, δεν μπορώ να μην σας ρωτήσω για την ατζέντα των τελευταίων ημερών, που είχε έντονο άρωμα Πολιτισμού. Από τη μία, το εντυπωσιακό ομοίωμα της Νίκης της Σαμοθράκης στον κόμβο του αεροδρομίου και από την άλλη, ένα μπαράζ παραδόσεων έργων από την υπουργό Πολιτισμού σε Σύμη, Χάλκη, Κω και Ρόδο. Τόσα πολλά και σημαντικά πολιτιστικά έργα μαζεμένα στα Δωδεκάνησα, η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε ξαναδεί. Πώς φτάσαμε σε αυτό το θετικό αποτέλεσμα;
Κοιτάξτε, αυτό που ζήσαμε αυτές τις μέρες στα νησιά μας είναι πρωτοφανές. Μιλάμε για το μεγαλύτερο πλέγμα πολιτιστικών παρεμβάσεων στην ιστορία των Δωδεκανήσων. Η τετραήμερη περιοδεία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, είναι πραγματικά ιστορική και το λέω χωρίς καμία δόση υπερβολής. Ήρθε για να παραδώσει στην κοινωνία της Δωδεκανήσου σειρά έργων σε Σύμη, Χάλκη, Κω και Ρόδο. Στη Σύμη με το εμβληματικό κωδωνοστάσιο του Αγίου Ιωάννη του Πρόδρομου, στη Χάλκη με την Παναγία Χωριανή στο Κάστρο και το Αρχαιολογικό Μουσείο, και στην Κω με το τέμενος Ντεφτερντάρ και το Παλαιοχριστιανικό Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη. Στη Ρόδο αποδόθηκαν τρία σπουδαία, πλήρως αποκατεστημένα μνημεία: το Τέμενος Ρετζέπ Πασά, οι Επιθαλάσσιες Οχυρώσεις στην Πύλη Αποστόλου Παύλου και το Αρχοντικό Χασάν Μπέη. Και φυσικά, η ανάδειξη των αρχαίων Νεωρίων, του Ρωμαϊκού Τετραπύλου και των Κήπων του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου – της Περβόλας, όπως το ξέρουμε εμείς οι Ροδίτες.
Όσο για τη Νίκη της Σαμοθράκης στον κόμβο του αεροδρομίου, είμαστε βαθιά περήφανοι. Είμαστε περήφανοι για την ιστορία και την κληρονομιά μας. Βρίσκω εξαιρετική την ιδέα του περιφερειάρχη, του Γιώργου Χατζημάρκου, να φωτίσει την ακμάζουσα ελληνιστική περίοδο της Ρόδου. Είναι μια εποχή που, δυστυχώς, δεν έχει αποτυπωθεί στη συλλογική μας συνείδηση όσο ο Μεσαίωνας και οι Ιππότες. Το έργο αυτό, λοιπόν, πέρα από την αισθητική, έχει και εκπαιδευτικό ρόλο για τα παιδιά μας και τους επισκέπτες.
Ταυτόχρονα, με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο ο τρόπος που το προσεγγίσαμε: ένα παγκόσμιο αριστούργημα της ανθρωπότητας ιδωμένο με μια εναλλακτική, μοντέρνα ματιά, με σεβασμό αλλά και σύγχρονη αισθητική. Τι πιο ωραίο να σε καλωσορίζει στον τόπο μας ένα έργο – σύμβολο κίνησης, δύναμης, ανύψωσης και θριάμβου;
Αυτό, ξέρετε, δείχνει και τη φιλοσοφία της Περιφέρειάς μας. Είμαστε παρόντες σε κάθε πτυχή της ζωής των νησιωτών. Από την Πολιτική Προστασία, τα αναγκαία έργα και το «ζην» της καθημερινότητας και της ασφάλειας, μέχρι την πολιτιστική ανάταση και το «ευ ζην» του τόπου μας.

Χρήστος Ευστρατίου: «Στόχος μας ανθεκτικά νησιά απέναντι στην κλιματική κρίση»