• Κυρία Σακκά, πρόσφατα πραγματοποιήθηκε μια επιτυχημένη κινητοποίηση στο Σύνταγμα -λίγες ημέρες μετά την νέα γυναικοκτονία στην Καλαμάτα. Ποιο ήταν το μήνυμα αυτής της δράσης;
Η κινητοποίηση οργανώθηκε ώστε να μη μείνει άλλη μία δολοφονία γυναίκας χωρίς κοινωνική και πολιτική αντίδραση. Συμμετείχαν περίπου σαράντα γυναικείες οργανώσεις και συλλογικότητες που συγκροτούν την «Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών», καθώς και εκπρόσωποι φορέων και πολιτικών κομμάτων. Στόχος μας ήταν να αναδείξουμε ότι οι γυναικοκτονίες δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά αλλά ένα βαθιά κοινωνικό πρόβλημα που συνδέεται με τις έμφυλες ανισότητες και τα πατριαρχικά στερεότυπα.
• Ποια είναι τα βασικά αιτήματα που θέτει η Πρωτοβουλία;
Ζητούμε την ουσιαστική προστασία των γυναικών από κάθε μορφή έμφυλης βίας, την ενίσχυση των δομών υποστήριξης, την εκπαίδευση και την πρόληψη, αλλά και τη θεσμική αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία». Παράλληλα, διεκδικούμε να αντιμετωπίζονται τα δικαιώματα των γυναικών ως αναπόσπαστο μέρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν μιλάμε για ένα ζήτημα που αφορά μόνο στις γυναίκες,· αφορά στη δημοκρατία, στην ισότητα και στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
• Αναφερθήκατε στη συμμετοχή πολιτικών προσώπων από διαφορετικούς χώρους. Είναι ένα θέμα που μπορεί να υπερβεί τις κομματικές διαφορές;
Πράγματι και οφείλει να τις υπερβεί. Η ‘Πρωτοβουλία’ έχει διακομματικό χαρακτήρα και αποτελείται από ανθρώπους με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες. Ωστόσο, όταν μιλάμε για την προστασία της ζωής και των δικαιωμάτων των γυναικών, υπάρχει κοινός τόπος. Η ισότητα δεν μπορεί να είναι αντικείμενο κομματικής αντιπαράθεσης. Είναι θεμελιώδης δημοκρατική αρχή.
• Είναι γεγονός πως η ‘Πρωτοβουλία’ δημιουργήθηκε μετά τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη στη Ρόδο. Πόσο καθοριστική ήταν εκείνη η υπόθεση;
Ήταν ένα γεγονός που συγκλόνισε ολόκληρη τη χώρα. Η δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη ανέδειξε με δραματικό τρόπο τις διαστάσεις της έμφυλης βίας και της κοινωνικής ανοχής απέναντι σε ορισμένες συμπεριφορές. Αποτέλεσε σημείο αναφοράς για πολλές γυναίκες και συλλογικότητες που ένιωσαν ότι έπρεπε να οργανωθούν και να διεκδικήσουν αλλαγές. Ήταν μία υπόθεση που δεν έπρεπε να ξεχαστεί και πράγματι λειτούργησε ως καταλύτης για τη δημιουργία της Πρωτοβουλίας.
• Ένα ζήτημα που συζητείται συχνά είναι η επανα-θυματοποίηση των θυμάτων. Πώς εκδηλώνεται αυτό το φαινόμενο;
Η επαναθυματοποίηση εμφανίζεται όταν η συζήτηση μετατοπίζεται από τον δράστη στο θύμα. Όταν αναρωτιόμαστε τι έκανε, τι φορούσε, πού βρισκόταν ή γιατί αντέδρασε με έναν συγκεκριμένο τρόπο, ουσιαστικά μεταφέρουμε μέρος της ευθύνης στο θύμα. Πρόκειται για μια βαθιά προβληματική αντίληψη που εξακολουθεί να υπάρχει στην κοινωνία, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά πολλές φορές και σε θεσμικά περιβάλλοντα.
• Θεωρείτε ότι η κοινωνία έχει κάνει βήματα προόδου τα τελευταία χρόνια επί του θέματος;
Έχουν γίνει σημαντικά βήματα, αλλά όχι αρκετά. Βέβαια, σήμερα ο όρος «γυναικοκτονία» ακούγεται πολύ περισσότερο στον δημόσιο λόγο. Τα μέσα ενημέρωσης, οι πολίτες και οι θεσμοί αναγνωρίζουν ευκολότερα ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερο φαινόμενο. Ωστόσο, τα στερεότυπα παραμένουν ισχυρά. Η πρόοδος δεν μετριέται μόνο από τις λέξεις που χρησιμοποιούμε αλλά από το κατά πόσο αλλάζουν οι νοοτροπίες και οι συμπεριφορές. Επιμένουμε στον όρο «γυναικοκτονία» διότι περιγράφει μια συγκεκριμένη πραγματικότητα. Η γυναικοκτονία δεν είναι απλώς μια ανθρωποκτονία. Το κίνητρο είναι διαφορετικό. Η γυναίκα δολοφονείται επειδή είναι γυναίκα, επειδή ο δράστης θεωρεί ότι έχει δικαίωμα να την ελέγχει ή να την αντιμετωπίζει ως κτήμα του. Αν δεν ονομάσουμε το φαινόμενο, δυσκολευόμαστε και να το αντιμετωπίσουμε. Η αναγνώριση του όρου βοηθά να κατανοήσουμε τις κοινωνικές και πολιτισμικές ρίζες του προβλήματος.
• Πιστεύετε ότι μπορεί ο όρος να ενταχθεί στον Ποινικό Κώδικα;
Είναι ένας δύσκολος στόχος, αλλά δεν πρόκειται να εγκαταλειφθεί. Υπάρχει ήδη επεξεργασμένη πρόταση και κατά καιρούς έχουν κατατεθεί σχετικές τροπολογίες. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει πολιτική βούληση για να προχωρήσει η θεσμοθέτηση. Ωστόσο, οι κοινωνικές αλλαγές δεν έρχονται από τη μία μέρα στην άλλη. Οι διεκδικήσεις συνεχίζονται και πιστεύω ότι αργά ή γρήγορα το ζήτημα θα επανέλθει με μεγαλύτερη ένταση.
• Πέρα από τη νομοθεσία, ποιος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας;
Ο σημαντικότερος παράγοντας για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, είναι η πρόληψη. Η αλλαγή νοοτροπίας ξεκινά από την εκπαίδευση, την οικογένεια, το σχολείο αλλά και τα μέσα ενημέρωσης. Πρέπει να μάθουμε να σεβόμαστε τον άλλον άνθρωπο ανεξάρτητα από το φύλο του. Όταν τα παιδιά μεγαλώνουν με στερεότυπα που παρουσιάζουν τον άνδρα ως κυρίαρχο και τη γυναίκα ως υποδεέστερη, αναπαράγονται αντιλήψεις που αργότερα μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε βίαιες συμπεριφορές.
• Αναφέρεστε συχνά στην πατριαρχία ως βασικό παράγοντα του προβλήματος. Τι εννοείτε;
Αναφέρομαι σε ένα σύστημα αντιλήψεων που θεωρεί φυσιολογική την ανισότητα ανάμεσα στα φύλα. Η πατριαρχία δεν εκδηλώνεται μόνο μέσα από ακραίες πράξεις βίας. Εκδηλώνεται και μέσα από καθημερινές συμπεριφορές, από την αμφισβήτηση των ικανοτήτων των γυναικών, από τα στερεότυπα για τον ρόλο τους στην οικογένεια ή στην εργασία, από την υποεκπροσώπησή τους στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
• Παρά τις προόδους των τελευταίων δεκαετιών, εξακολουθούν οι γυναίκες να αντιμετωπίζουν εμπόδια;
Αναμφίβολα. Οι γυναίκες συχνά χρειάζεται να καταβάλουν υπερ-πολλαπλάσια προσπάθεια για να πετύχουν τους ίδιους στόχους με τους άνδρες. Αυτό ισχύει στην πολιτική, στην επιστήμη, στις τέχνες και σε πολλούς άλλους τομείς. Παράλληλα, βλέπουμε διεθνώς να αναπτύσσονται ρεύματα που αμφισβητούν κεκτημένα δικαιώματα. Γι’ αυτό χρειάζεται συνεχής επαγρύπνηση.
• Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος των γυναικείων οργανώσεων σε αυτή την προσπάθεια;
Είναι καθοριστικός. Πρόκειται για οργανώσεις που διαθέτουν γνώση, εμπειρία και επαφή με την πραγματικότητα. Συμμετέχουν σε δικαστικές διαδικασίες, παρακολουθούν υποθέσεις, στηρίζουν θύματα και διαμορφώνουν τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής. Δεν είναι απλώς κινήματα διαμαρτυρίας. Είναι φορείς με ουσιαστική συμβολή στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών.
• Αναφερθήκατε στα ΜΜΕ. Ποιον ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν τα μέσα ενημέρωσης;
Τα ΜΜΕ μπορούν να παίξουν έναν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο. Μπορούν, είτε να συμβάλουν στην κατανόηση του προβλήματος είτε να αναπαράγουν στερεότυπα. Όταν παρουσιάζουν μια γυναικοκτονία με όρους εντυπωσιασμού ή εστιάζουν σε άσχετες λεπτομέρειες της ζωής του θύματος, ουσιαστικά υποβαθμίζουν το πραγματικό ζήτημα. Αντίθετα, όταν αναδεικνύουν τα αίτια και τις κοινωνικές διαστάσεις της έμφυλης βίας, συμβάλλουν στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.
• Ποιο είναι το μήνυμα που θα θέλατε να στείλετε στους αναγνώστες αλλά και στις γυναίκες;
Ότι ο σεβασμός, η ισότητα και η ελευθερία δεν είναι διαπραγματεύσιμες αξίες. Οι γυναίκες δεν ανήκουν σε κανέναν. Έχουν τα ίδια δικαιώματα, τις ίδιες δυνατότητες και την ίδια αξία με κάθε άνθρωπο. Η καταπολέμηση της έμφυλης βίας δεν είναι υπόθεση μόνο των γυναικών. Είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας. Μόνο όταν το συνειδητοποιήσουμε αυτό θα μπορέσουμε να μιλήσουμε πραγματικά για πρόοδο.

Ιλεάνα Σακκά: «Η γυναικοκτονία δεν είναι απλώς ανθρωποκτονία, είναι έγκλημα με έμφυλο κίνητρο»

«Όποιος αναρτά δημόσια σχόλια υπέρ γυναικοκτόνων, μισαλλόδοξα για γυναίκες νεκρές ή ζωντανές, θα μηνύεται από μένα» γράφει η ανάρτηση της.

Η πρωτοβουλία της πλαισιώθηκε από δημοσιογράφους που έχουν δεχθεί απειλές από το γνωστό λόμπι όπως η Μαρινίκη Αλεβιζοπούλου από το The Manifold και η Φωτεινή Λαμπρίδη από το Tvxs αλλά και χρήστες του διαδικτύου που θέλουν να βοηθήσουν στη συλλογή των σχολίων μίσους.

Σχολίασε μάλιστα σε ανάρτηση της Φωτεινής Λαμπρίδη που αφορούσε άρθρο για τον νόμο Τσιάρα στο tvxs, απαντώντας σε λογαριασμό με το όνομα Perseus, ο οποίος έχει φωτογραφία προφίλ που απεικονίζει κακοποίηση γυναίκας.

Screenshot

Σε άλλη ανάρτηση της η κ. Δόγκα γράφει αφήνοντας σαφείς αιχμές πως δεν κινούνται οι αρμόδιοι ενάντια στους λογαριασμούς αυτούς:

«Κώστας Δραγάτης έχω σοκαριστεί έχω ΞΑΝΑ αηδιάσει…!! ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΠΟΛΥ ΒΟΗΘΗΣΤΕ ΣΤΕΛΝΟΝΤΑΣ στον Κώστα. Ώστε να συλλεγούν σωστά κ να μπορέσω να πάω στο δικαστήριο μου στην Πατρα. ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ Κώστα. ΣΕ ΑΚΟΥΣΑ ΤΟΤΕ. ΔΕΝ ΘΑ ΞΕΧΑΣΩ ΠΟΤΕ. Ήμουν έτοιμη να φύγω ειδικά με την πολιτική κ κατι άλλες περίεργες παρουσίες αλλά ΡΙΓΗΣΑ μόλις σε άκουσα σε εκείνο το συνέδριο.

ΠΕΙΤΕ ΜΟΥ ΛΟΙΠΟΝ ΘΑ ΝΟΜΟΘΕΤΗΣΕΤΕ  ΣΧΕΤΙΚΆ Η ΟΧΙ? ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΙΑΣΕΤΕ Η ΟΧΙ? ΘΑ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΕΤΕ Η ΜΗΠΩΣ ΟΧΙ?

ΕΓΩ ΘΑ ΤΑ ΣΤΕΛΝΩ ΜΑΖΙΚΑ Κ ΕΠΩΝΥΜΑ».

Η Αριστ. Δόγκα, είχε «ερεθίσει» μέρος του νομικού κόσμου με την αγόρευση στη δίκη των γυναικοκτόνων της Τοπαλούδη χάρη στον προσωπικό τόνο της.

«Η Ελένη θα είναι κομμάτι της ζωής μου» είχε δηλώσει δίνοντας έμφαση στον έμφυτο χαρακτήρα του εγκλήματος.

Εκτός από την πρωτοβουλία της κ. Δόγκα, κανένας άλλος θεσμικός φορέας δεν φαίνεται να ανησυχεί που απειλούνται γυναίκες στο διαδίκτυο και που το δηλητήριο της υπεράσπισης  γυναικοκτόνων κυκλοφορεί ευρέως στο διαδίκτυο.

Πηγή: tvxs.gr

Δόγκα / Μηνύσεις στους υποστηρικτές των γυναικοκτόνων ανακοίνωσε η εισαγγελέας της δίκης Τοπαλούδη

• Η Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια. Ποια είναι η εικόνα που έχετε από την επαφή σας με τους θεσμούς;
Φέτος συμπληρώνουμε πέντε χρόνια συνεχούς δράσης. Από την πρώτη στιγμή προσπαθήσαμε να ανοίξουμε διάλογο με τα πολιτικά κόμματα, τους θεσμούς και την κοινωνία. Επισκεφθήκαμε υπουργεία, καταθέσαμε προτάσεις και επιμείναμε στη θεσμική αναγνώριση του προβλήματος. Το θετικό είναι ότι πλέον το θέμα δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ωστόσο, εξακολουθούμε να συναντούμε μεγάλες αντιστάσεις και έλλειψη πολιτικής βούλησης σε κρίσιμα ζητήματα.
• Έχετε ασκήσει έντονη κριτική και σε συγκεκριμένες νομοθετικές ρυθμίσεις. Γιατί;
Πράγματι, κι αυτό γιατί θεωρούμε ότι ορισμένες ρυθμίσεις δεν λαμβάνουν υπόψη την πραγματικότητα που βιώνουν πολλές γυναίκες. Υπάρχουν περιπτώσεις κακοποιημένων γυναικών που δυσκολεύονται να απομακρυνθούν από βίαιες σχέσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν παιδιά. Ο φόβος της απώλειας της επιμέλειας ή η αβεβαιότητα για το μέλλον λειτουργούν αποτρεπτικά. Όταν δεν λαμβάνονται υπόψη αυτοί οι παράγοντες, δημιουργούνται συνθήκες εγκλωβισμού που μπορεί να αποδειχθούν επικίνδυνες.
• Ένα από τα ζητήματα που αναδεικνύετε συχνά είναι ο τρόπος με τον οποίο παρουσιάζονται οι γυναικοκτονίες στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις παρακολουθούμε φαινόμενα επανα-θυματοποίησης. Αντί να επικεντρώνεται η συζήτηση στην ευθύνη του δράστη και στις κοινωνικές αιτίες του εγκλήματος, μετατοπίζεται το βάρος στη ζωή, στις επιλογές ή στη συμπεριφορά του θύματος. Αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Όταν αναπαράγονται υπονοούμενα ή αφήνονται σκιές για τη γυναίκα που δολοφονήθηκε, ουσιαστικά αλλοιώνεται η πραγματική διάσταση του εγκλήματος και προσβάλλεται η μνήμη του θύματος.
• Θεωρείτε ότι η κοινωνία έχει αρχίσει να κατανοεί περισσότερο το φαινόμενο και την διαφορά ανάμεσα στην ανθρωποκτονία και την γυναικοκτονία;
Σε σχέση με πριν από πέντε ή δέκα χρόνια, ναι. Υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και περισσότερη δημόσια συζήτηση. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε ξεπεράσει τις βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις που τροφοδοτούν τη βία. Συχνά εξακολουθούμε να ακούμε ότι πρόκειται για «εγκλήματα πάθους», για «οικογενειακές τραγωδίες» ή για «κακές στιγμές». Αυτές οι ερμηνείες αποκρύπτουν την ουσία. Οι γυναικοκτονίες αποτελούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας και συνήθως προηγείται μια μακρά περίοδος ελέγχου, κακοποίησης ή εκφοβισμού.
• Τι συμβαίνει όταν οι υποθέσεις αυτές φτάνουν στις δικαστικές αίθουσες; Εσείς με τις φεμινιστικές οργανώσεις, έχετε ζήσει πολλές τέτοιες υποθέσεις στα δικαστήρια.
Δυστυχώς, εκεί συναντούμε ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα. Η επανα-θυματοποίηση δεν περιορίζεται στον δημόσιο λόγο. Πολύ συχνά εμφανίζεται και μέσα στις δικαστικές αίθουσες. Οι οικογένειες των θυμάτων καλούνται να ακούσουν προσβλητικούς ισχυρισμούς ή να δουν τη ζωή του θύματος να τίθεται στο μικροσκόπιο με τρόπο εξοντωτικό. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες επιχειρείται να μεταφερθεί μέρος της ευθύνης στο ίδιο το θύμα. Αυτές οι πρακτικές πρέπει να προβληματίσουν σοβαρά το δικαστικό σύστημα.
• Ο όρος «γυναικοκτονία» εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις. Γιατί θεωρείτε σημαντική τη χρήση του;
Γιατί κάνει ορατό ένα συγκεκριμένο κοινωνικό φαινόμενο. Για χρόνια ακούγαμε ότι αρκεί ο όρος «ανθρωποκτονία» και ότι δεν χρειάζεται ειδική αναφορά. Εμείς υποστηρίζουμε ότι η γυναικοκτονία περιγράφει έναν ιδιαίτερο τύπο εγκλήματος που συνδέεται με τις σχέσεις εξουσίας μεταξύ των φύλων. Δεν πρόκειται απλώς για μια διαφορετική λέξη. Πρόκειται για έναν τρόπο να αναγνωρίσουμε ότι ορισμένες γυναίκες δολοφονούνται ακριβώς επειδή αμφισβήτησαν τον έλεγχο που ασκούνταν πάνω τους.
• Πιστεύετε ότι η θεσμική – νομική αναγνώριση του όρου θα λύσει το πρόβλημα;
Όχι, από μόνη της δεν αρκεί. Δεν ισχυριστήκαμε ποτέ κάτι τέτοιο. Η αναγνώριση του όρου είναι ένα βήμα. Το σημαντικότερο είναι να δημιουργηθούν πολιτικές πρόληψης, προστασίας και εκπαίδευσης. Όμως όταν ένα πρόβλημα αποκτά όνομα, γίνεται ευκολότερο να καταγραφεί, να μελετηθεί και να αντιμετωπιστεί. Η ορατότητα είναι προϋπόθεση για την αλλαγή.
• Ποιες είναι οι σημαντικότερες παρεμβάσεις που θεωρείτε ότι είναι αναγκαίες να γίνουν;
Πρώτα απ’ όλα η εκπαίδευση. Εδώ και χρόνια ζητούμε την ένταξη της σεξουαλικής και συναισθηματικής αγωγής στα σχολεία. Τα παιδιά πρέπει να μάθουν από μικρή ηλικία τι σημαίνει σεβασμός, ισότητα, συναίνεση και ειρηνική επίλυση συγκρούσεων. Οι διαφορές μεταξύ των ανθρώπων είναι φυσικές. Το ζήτημα είναι να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε χωρίς βία. Αν δεν επενδύσουμε στην πρόληψη, θα συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες.
• Έχετε επίσης αναφερθεί στην ανάγκη δημιουργίας οικογενειακών δικαστηρίων. Μιλήστε μας γι’ αυτό.
Η δημιουργία οικογενειακών δικαστηρίων, είναι ένα πάγιο αίτημα. Υπάρχει ήδη σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, όμως δεν εφαρμόζεται. Τα οικογενειακά δικαστήρια θα πρέπει να στελεχώνονται από εξειδικευμένους επιστήμονες, κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους. Οι υποθέσεις οικογενειακής βίας απαιτούν ιδιαίτερη γνώση και διαφορετική προσέγγιση. Δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται εντελώς διαφορετικές υποθέσεις.
• Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που συναντά το γυναικείο κίνημα σήμερα;
Η έλλειψη πολιτικής βούλησης. Παράλληλα, υπάρχουν συντηρητικές αντιλήψεις που δυσκολεύουν κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού. Ακόμη και ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αντιμετωπίζονται συχνά με καχυποψία. Ωστόσο, η κοινωνία αλλάζει και η πίεση για αλλαγές γίνεται όλο και πιο ισχυρή.
• Οι γυναικείες οργανώσεις διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα για να συνεχίσουν αυτόν τον αγώνα;
Δυστυχώς, όχι. Οι περισσότερες λειτουργούν σχεδόν αποκλειστικά χάρη στην εθελοντική προσφορά. Πρόκειται για ανθρώπους που αφιερώνουν χρόνο, ενέργεια και προσωπικούς πόρους επειδή πιστεύουν ότι αυτός ο αγώνας είναι αναγκαίος. Στην Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών συμμετέχουν δεκάδες συλλογικότητες που εργάζονται καθημερινά χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη. Παρ’ όλα αυτά συνεχίζουν, γιατί γνωρίζουν ότι πίσω από κάθε στατιστικό στοιχείο υπάρχει μια ανθρώπινη ζωή.
• Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε, κλείνοντας;
Ότι δεν πρέπει να συνηθίσουμε τις γυναικοκτονίες. Κάθε φορά που μια γυναίκα χάνει τη ζωή της από έμφυλη βία, η κοινωνία οφείλει να αναρωτιέται τι δεν λειτούργησε και τι πρέπει να αλλάξει. Χρειάζονται πολιτικές παρεμβάσεις, θεσμική θωράκιση, εκπαίδευση και κοινωνική εγρήγορση. Ο στόχος δεν είναι μόνο η τιμωρία των δραστών. Είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες ώστε να μην υπάρξουν τα επόμενα θύματα. Αυτός είναι ένας μακρύς αγώνας, αλλά είναι ένας αγώνας που δεν επιτρέπεται να εγκαταλείψουμε.

Φωτεινή Σιάνου: «Η γυναικοκτονία δεν είναι μια λέξη – Είναι η ονομασία ενός εγκλήματος που η κοινωνία αρνείται ακόμη να δει»

Αγαπητοί συμπατριώτες ενόψει της έξαρσης  του φαινομένου της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας και κυρίως ενόψει της αύξησης των γυναικοκτονιών, δηλαδή της πιο ακραίας μορφής του φαινομένου αυτού, έχει ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση σχετικά με τη αναγκαιότητα στην θεσμοθέτηση της γυναικοκτονίας, ως ιδιώνυμου αδικήματος.

Συνεχώς πληθαίνουν οι φωνές οι οποίες αξιώνουν να αναγνωριστεί η γυναικοκτονία ως νομικός όρος και όχι απλώς ως ένας συμβολισμός στο πλαίσιο της έμφυλης βίας.

Ιδιώνυμο χαρακτηρίζεται το αδίκημα εκείνο για το οποίο προβλέπονται ιδιαίτερες ποινές σε σχέση με τα εγκλήματα της γενικής κατηγορίας, όπου αυτό υπάγεται. Ο όρος «ιδιώνυμο» χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στο νομικό μας σύστημα το έτος 1929 με τον νόμο 4229. Ήταν ένας νόμος περί «μέτρων ασφαλείας του κοινωνικού καθεστώτος και προστασίας των ελευθεριών». Ο νόμος αυτός είχε ως στόχο την ποινικοποίηση ιδεών που κρίνονταν «ανατρεπτικές» ή «αναρχικές». Δαιμονοποίησε την κουμμουνιστική ιδεολογία με το πρόσχημα της επιδίωξης ανατροπής του κοινωνικού καθεστώτος. Ευτυχώς, από τα πρώτα επιτεύγματα της δημοκρατίας στην μεταπολίτευση, ήταν η κατάργηση αυτού του επικίνδυνου νόμου.

Σήμερα ο προβληματισμός εστιάζεται στο αν η αναγνώριση της γυναικοκτονίας ως  ιδιώνυμου αδικήματος,  θα αποτελέσει το εφαλτήριο για την πρόληψη και την καταστολή του φαινομένου, ή θα είναι απλά μια συμβολική κατηγοριοποίηση, χωρίς κανένα περαιτέρω ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Μόλις πρόσφατα, η Ιταλία θέσπισε το αδίκημα της γυναικοκτονίας με τον νομικό όρο «αυτόνομο έγκλημα». Το ίδιο έκαναν λίγο πριν, η Μάλτα, η Κύπρος και η Κροατία. Στη Γαλλία την Ισπανία και το Βέλγιο, η συζήτηση παραμένει ακόμα ανοιχτή, όπως και στη χώρα μας. Από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής, η Χιλή, η Κόστα–Ρίκα, το Ελ Σαλβαδόρ, η Γουατεμάλα, η Αργεντινή, η Δομινικανική Δημοκρατία και το Μεξικό,  είναι οι χώρες που θέσπισαν την διάκριση αυτή, κυρίως επειδή στις χώρες αυτές, το φαινόμενο παρατηρήθηκε με ιδιαίτερη ένταση. Όμως, παρά την παραπάνω θεσμοθέτηση, δεν έχουν καταγραφεί, κάποια αποτελέσματα άξια λόγου.

Στη χώρα μας, το άρθρο 299 του ποινικού μας κώδικα δεν περιλαμβάνει την έμφυλη διάσταση  του αδικήματος αυτού. Για τον Έλληνα νομοθέτη, οι αρχές της ισότητας απέναντι στο νόμο, της καθολικότητας των νόμων,  και η αρχή της απόλυτης απαγόρευσης διακρίσεων με βάση το φύλο, αποτελούν ικανά εχέγγυα για την πρόληψη. Για τον Ελληνικό νόμο, είναι τόσο απόλυτη η προστασία της ζωής, που δεν μπορεί να χωρέσει οποιαδήποτε άλλη διακριτική ρύθμιση. Για τον Ελληνικό νόμο δεν υπάρχουν περιθώρια να στριμωχτεί άλλο αδίκημα κατά της ζωής.

Οι βασικότεροι υποστηριχτές της «γυναικοκτονίας» αντιτείνουν ότι οι λέξεις όσο και οι νομικοί ορισμοί που χρησιμοποιούμε, αλλά και ο ίδιος ο νόμος, συνθέτουν νοήματα και διαμορφώνουν κοινωνικές αντιλήψεις. Οι λεκτικοί και οι νομικοί ορισμοί δεν είναι ουδέτεροι και έχουν βαρύ πολιτισμικό φορτίο. Η νομική αναγνώριση της γυναικοκτονίας θα οδηγούσε τις διωκτικές και δικαστικές αρχές στην ειδική εξέταση της συνδρομής ή μη των σχετικών προϋποθέσεων σε κάθε επιμέρους περίπτωση και επομένως στην ορθότερη διακρίβωση, αξιολόγηση και ποινική αντιμετώπιση των γυναικοκτονιών.

Άλλη μερίδα υποστηρικτών της «γυναικοκτονίας» εισηγούνται να επιβάλλεται η βαρύτερη όλων των ποινών στον γυναικοκτόνο.  Όμως στο ισχύον ποινικό δίκαιο,  για την περίπτωση της ανθρωποκτονίας, προβλέπεται η βαρυτέρα ποινική κύρωση. Με δεδομένο λοιπόν ότι δεν υπάρχει μεγαλύτερη ποινή από την ισόβια κάθειρξη, μετά την κατάργηση της θανατικής ποινής, προκύπτει ανυπέρβλητο νομικό αδιέξοδο. Ενόψει δε και της Συνταγματικής ρύθμισης του άρθρου  4, όπου  «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου» και  «οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα», κάθε ισχυρισμός περί ύπαρξης κενού χώρου για την θεσμοθέτηση της γυναικοκτονίας ως ιδιώνυμου αδικήματος, είναι ανεδαφικός και προσκρούει ευθέως σε όλες τις παραπάνω διατάξεις.

Ακούστηκαν επίσης και κάποιες ακραίες γνώμες,  που εισηγήθηκαν ότι πρέπει να αποκλείεται ρητώς και a priori στις υποθέσεις «γυναικοκτονιών», η αναγνώριση ελαφρυντικών περιστάσεων, καθώς και η επίκληση της συνθήκης της εν βρασμώ τέλεσης της πράξης.  Όμως οι  προσεγγίσεις αυτές αποτελούν νομικές υπερβάσεις, που δεν μπορούν να χωρέσουν στο ποινικό μας σύστημα, διότι προσκρούουν στο σύνολο των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, ανεξαρτήτως φύλου.

Στην δικαιϊκή μας τάξη, η θέση του άνδρα και της γυναίκας είναι ισότιμη. Η θέσπιση αδικήματος που θα τιμωρεί διαφορετικά τον δράστη του ιδίου εγκλήματος, επειδή φέρει την ιδιότητα του άνδρα  ή και της γυναίκας,  εισάγει ανεπίτρεπτη διάκριση σύμφωνα με την αρχή της ισότητας των φύλων και  κρίνεται νομικά ανέντακτη στο ποινικό μας σύστημα. Έτσι  δεν μπορεί να γίνει λόγος για αδίκημα «γυναικοκτονίας» ή  «ανδροκτονίας» ή αντίστοιχα  «παιδοκτονίας».

Στην χώρα μας, η κυρίαρχη άποψη, την οποία υιοθετούν οι περισσότεροι ποινικολόγοι και καθηγητές, αλλά και η πλειοψηφία των θεωρητικών της επιστήμης, θεωρεί ότι το ελληνικό ποινικό σύστημα προστατεύει την ανθρώπινη ζωή, ως το υπέρτατο έννομο αγαθό, χωρίς καμιά απολύτως διάκριση.  Όποιος αφαιρεί μια ανθρώπινη ζωή, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή άλλων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ανθρώπου, αντιμετωπίζει την εσχάτη των ποινών.

Έτσι, η εισαγωγή ενός αυτοτελούς εγκλήματος της γυναικοκτονίας,  είναι ασύμβατη με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς, με συνέπεια να μην υπάρχει ποινικό έδαφος για την αναγνώριση της γυναικοκτονίας ως ιδιώνυμου αδικήματος.

Όμως παρά τις σκέψεις αυτές, ο διάλογος παραμένει ανοιχτός. Κανένας διάλογος που σχετίζεται με την συμπεριφορά των ανθρώπων, δεν κλείνει οριστικά.

Μανώλης Χατζηάμαλος: Η γυναικοκτονία στην Ελλάδα ως ιδιώνυμο αδίκημα

Η υπόθεση της 31χρονης Ντόρας Ζαχαριά, της εκπαιδευτικού που βρήκε τραγικό θάνατο στη Ρόδο από τα χέρια του πρώην συντρόφου της τον Σεπτέμβριο του 2021, έρχεται ξανά στο προσκήνιο.

Η οικογένειά της, έχοντας βιώσει όλα αυτά τα χρόνια τον αβάσταχτο πόνο της απώλειας, προχώρησε στην κατάθεση αγωγής αποζημίωσης για ψυχική οδύνη και έξοδα κηδείας, ζητώντας με αυτόν τον τρόπο να αποδοθεί η ευθύνη της δολοφονίας στους κληρονόμους του δράστη, ο οποίος αυτοκτόνησε μετά την πράξη του.

Συγκεκριμένα, οι γονείς και τα αδέλφια της 31χρονης υποστηρίζουν πως η οικογένεια του δράστη έχει ευθύνη για την τραγωδία, γι’ αυτό τον λόγο οι συγγενείς της αδικοχαμένης εκπαιδευτικού ζητούν το ποσό των 250.000 ευρώ για την αναγνώριση της ψυχικής οδύνης, καθώς και 1.000 ευρώ για τα έξοδα κηδείας, τάφου και μνημόσυνου. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με την οικογένεια της Ντόρας, δεν είναι απλώς ένας αριθμός, αλλά η «αποτύπωση» του ανείπωτου πόνου που βιώνουν.

Η μητέρα της Ντόρας, Κατερίνα Κώτη, μιλώντας αποκλειστικά στην «Espresso» τονίζει πως η δολοφονία της κόρης της θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί, αν οι συγγενείς του δολοφόνου είχαν μεριμνήσει για την επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά του και για την ασταθή ψυχολογική του κατάσταση.

«Ως μητέρα της Ντόρας, που δολοφονήθηκε επειδή ήταν γυναίκα, ζητώ δικαιοσύνη για το παιδί μου. Η Ντόρα μου έπεσε θύμα γυναικοκτονίας. Δεν ήταν έγκλημα πάθους, αλλά το αποτέλεσμα μιας κοινωνίας και μιας οικογένειας που “έκλεισε τα μάτια”. Θέλω να αναγνωριστεί η αλήθεια και να μη χρειαστεί καμία άλλη μάνα να βιώσει αυτόν τον πόνο» εξομολογείται η μητέρα της 31χρονης εκπαιδευτικού, ενώ επισημαίνει πως δεν μπορεί πλέον με κανέναν τρόπο να νιώσει πραγματικά δικαιωμένη. «Δικαίωση θα ένιωθα μόνο αν μου έφερναν πίσω το παιδί μου, την κόρη μου, τη ζωή μου» λέει συγκινημένη στην «Espresso».

Η σχέση της Ντόρας με τον δράστη, σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει η οικογένειά της, είχε σοβαρά προβλήματα χειρισμού και καταπίεσης. «Η Θεοδώρα ένιωθε φυλακισμένη, αλλά η ίδια δεν μπορούσε να το εκφράσει» αναφέρουν οι γονείς και τα αδέλφια της στο δικόγραφο της αγωγής.

Η τραγωδία κορυφώθηκε στις 22 Σεπτεμβρίου 2021, όταν ο δράστης έστησε καρτέρι θανάτου στην Ντόρα, πυροβολώντας την εξ επαφής με κυνηγετική καραμπίνα. Μάλιστα, όπως φάνηκε, η δολοφονία της εκπαιδευτικού είχε σχεδιαστεί προσεκτικά από τον δράστη. Ο 40χρονος είχε νοικιάσει ένα λευκό αυτοκίνητο για να διευκολύνει τη διαφυγή του μετά τη δολοφονία, όμως αργότερα ο ίδιος εντοπίστηκε νεκρός με την ίδια καραμπίνα και ένα σημείωμα που προσπαθούσε να δώσει «ρομαντικό» άλλοθι στην πράξη του, λέγοντας ότι η ζωή του δεν είχε νόημα χωρίς τη «μικρή του».

Από τον Στέργιο Σαμαρτζή

Η μητέρα της αδικοχαμένης Ντόρας Ζαχαριά: «Να δικαιωθεί το παιδί μου»

Με αφορμή την αληθινή ιστορία  της αποτρόπαιης γυναικοκτονίας από έναν φοιτητή της νομικής που συγκλόνισε το πανελλήνιο επί Χούντας ,ο Κούνδουρος εμπνεύστηκε αυτο το θεατρικό αριστούργημα.

Πρωταγωνιστεί ο Νίκος  Πανόπουλος σε μια  συγκλονιστική  κατάθεση ψυχης επί σκηνής, που από κοινό και κριτικούς χαρακτηρίστηκε η  η ερμηνεία της χρονιάς.

Μια αποτρόπαια Γυναικοκτονία συγκλονίζει την κοινή γνώμη στα χρόνια της χούντας. 100 χρόνια από την γέννηση του, ο Νίκος Κουνδουρος πολιτικός μετανάστης στο Λονδίνο τότε, παρακολουθεί τη μεγάλη κοινωνική διάσταση που πήρε η πολύκροτη δίκη και με αφορμή αυτό το γεγονός, γράφει ένα συγκλονιστικό μονό δράμα.
Ένας φοιτητής της νομικής, σκότωσε με αποτρόπαιο τρόπο το κορίτσι με το οποίο είχε σχέση τρία χρόνια. Το πτώμα της νεαρής κοπέλας, πετάχτηκε από τον τρίτο όροφο ενός κεντρικού ξενοδοχείου της Αθήνας, ημίγυμνο μετά από ερωτική πράξη, στο πεζοδρόμιο σαν σκουπίδι. Ο Κούνδουρος μπαίνει με μεγάλη μαεστρία στο θολωμένο μυαλό του δολοφόνου.
Γράφει με λεπτομέρεια ακολουθώντας την αγωνία και την μανία καταδίωξης, του Θεόφιλου Τσάφου, ενός δολοφόνου ο οποίος μπέρδεψε το δικαστήριο και χαρακτηρίστηκε και σχιζοφρενής και σε απόλυτη συνείδηση.
Ο δολοφόνος δηλώνει στην απολογία του ότι είναι άνθρωπος των μυστικών υπηρεσιών πράγμα το οποίο δεν επιβεβαιώνεται.
Σε αυτό το σημείο, αρχίζει να ξετυλίγει αριστοτεχνικά το κουβάρι ο Κουνδουρος, γυρίζοντας πίσω στα γεγονότα, για να αποκαλύψει την παράνοια στη γέννηση ενός φασίστα.
Το έργο σκηνοθετήθηκε από την Γιώτα Κουνδουράκη με πρωταγωνιστή τον Νίκο Πανόπουλο και παίχθηκε πριν από 15 χρόνια για 2 σεζόν, με μεγάλη επιτυχία και επαναλαμβάνεται για λίγες παραστάσεις.
Τετάρτη 4  και Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου
ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΡΟΔΟΥ
Έναρξη παράστασης: 21.00

Προπώληση: 15€
Είσοδος:  17€
Τηλέφωνο πληροφοριών: 6989867870

Σημεία προπώλησης:
– Βιβλιοπωλείο «Δέσμη» -Δουβλίνου 3, Ροδίνι τηλ. 2241 061560
-Βιβλιοπωλεία «Καραβάκι» – Απόστολου Παύλου 27, τηλ. 2241066146
Λοχαγού Φανουράκη 34, τηλ. 2241 027007
Χατζηαγγέλου 28, τηλ. 2241077175
-Βιβλιοπωλείο «Το δέντρο» – Θεμιστοκλέους Σοφούλη 125,τηλ.2241033206,
-Coffee Berry-Βενετοκλέων 55, τηλ. 2241 075557
-People & people Εθνάρχου Μακαρίου 4, τηλ. 2241 036444
-Γρηγόρης Coffee Ride-Λεωφόρος Ηρακλειδών,
-Πραματευτής-Περνού 34, Αφάντου, τηλ. 2241053068
και διαδικτυακά μέσω του more.com

Η πολυσυζητημένη παράσταση του σπουδαίου Έλληνα σκηνοθέτη και σεναριογράφου Νίκου Κούνδουρου ” Η γέννηση ενός Φασίστα” αύριο και μεθαύριο στο Δημοτικό θέατρο Ρόδου

Η ομάδα GREVIO (Group of Experts on Action against Violence against Women and Domestic Violence), ανεξάρτητο όργανο παρακολούθησης της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης, μας υπενθυμίζει ότι η βία κατά των γυναικών και των θηλυκοτήτων δεν είναι «ατομική παρεκτροπή», αλλά έκφραση μιας πατριαρχικής δομής που επιμένει να καθορίζει ζωές, σώματα και μοίρες.

Η ιστορική ρίζα αυτής της έμφυλης βίας είναι βαθιά. Από τη Λατινική Αμερική και τον όρο feminicide, μέχρι τον παγκόσμιο αριθμό των 87.000 δολοφονημένων γυναικών το 2017, αλλά και τα πρόσφατα στοιχεία που δείχνουν ότι από τον Σεπτέμβριο 2024 έως τον Οκτώβριο 2025 δολοφονήθηκαν περισσότερα από 281 τρανς και ίντερσεξ άτομα – όσα κατέστη δυνατό να καταγραφούν από το Παρατηρητήριο Δολοφονιών Τρανς Προσώπων της Transgender Europe (TGEU).

Σε αυτό το πλαίσιο, η γυναικοκτονία δεν είναι μεμονωμένο ξέσπασμα.

Είναι συστημικός φόνος: η πιο ακραία μορφή ενός παγκόσμιου φαινομένου. Μια γενοκτονία (femigenocide) αδιάκοπη, της ίδιας της μνήμης.

Τα ίχνη της εκτείνονται από το κυνήγι μαγισσών μέχρι τις πολιτικές δολοφονίες των αδελφών Μιραμπάλ και φτάνουν ως το σήμερα, με τη βιβλιογραφία να κάνει λόγο για femigenocide.

Σε έναν κόσμο όπου τα σώματα των γυναικών, των θηλυκοτήτων, των queer, intersex και τρανς ατόμων, των μεταναστριών, των προσφυγισσών, των φτωχών, των ανάπηρων και των «διαφορετικών» υποβάλλονται σε επιτήρηση, πειθάρχηση και συχνά εξόντωση, η δημόσια αντίσταση στην έμφυλη βία αποτελεί πράξη πολιτική. Το σώμα και η μνήμη γίνονται σημεία αντίστασης απέναντι στις τεχνολογίες εξουσίας που επιχειρούν να καθορίσουν ποια ζωή αξίζει και ποια όχι.

Το πορτοκαλί χρώμα, σύμβολο της ημέρας διεθνώς, έρχεται από τον Παγκόσμιο Νότο ως υπενθύμιση μιας δύναμης που δεν εξαντλείται στην καταγγελία. Αντίθετα με το κόκκινο που παραπέμπει στο αίμα, το πορτοκαλί κρατά έναν φωτεινό, ενδυναμωτικό χαρακτήρα: την επιμονή στη ζωή. Τη στάση ότι δεν στεκόμαστε απέναντι στη βία ως «θύματα», αλλά ως υποκείμενα που αρνούνται να καταστούν «ανάξια», αόρατα ή σιωπηλά.

Στις  25 Νοεμβρίου, στεκόμαστε στη μνήμη όλων όσων δολοφονήθηκαν λόγω φύλου και ταυτόχρονα ανανεώνουμε τη δέσμευσή μας:

Ø  να αντισταθούμε στην έμφυλη βία,

Ø  να διεκδικήσουμε κοινότητες που προστατεύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια

Ø  και να καταργήσουμε κάθε λόγο που ταξινομεί τις ζωές σε «άξιες» και «ανάξιες».

Επιτροπή Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων του Πανεπιστημίου Αιγαίου: Δεν ξεχνούμε τις δολοφονίες αντιστεκόμαστε στην έμφυλη βία

Η γυναίκα σήμερα εξακολουθεί να διεκδικεί χώρο, φωνή και σεβασμό σε μια κοινωνία που, παρά την πρόοδο, δεν έχει ακόμη εξαλείψει τις ανισότητες. Οι συζητήσεις γύρω από την έμφυλη βία, την ισότητα, την εκπροσώπηση και τα δικαιώματα δεν είναι θεωρητικές. Είναι καθημερινές ιστορίες, με πρόσωπα και συναισθήματα, που καθορίζουν τη ζωή χιλιάδων γυναικών.
Η πρόεδρος της ΧΕΝ Ρόδου Δέσποινα Μουτάφη, με εμπειρία στην Αυτοδιοίκηση και ενεργό ρόλο στα κοινωνικά ζητήματα, μιλά στη συνέντευξή μας σήμερα στη «δημοκρατική» για όσα έχουν αλλάξει και όσα μένουν ακόμα να γίνουν.
Αναδεικνύει το έργο της ΧΕΝ, μιας ιστορικής γυναικείας οργάνωσης με βαθιές ρίζες στην κοινωνική προσφορά, και περιγράφει πώς η ενδυνάμωση της γυναίκας αποκτά νόημα μέσα από πράξεις, στήριξη και συνεχή παρουσία.
Σε μια εποχή που η γυναικοκτονία, οι διακρίσεις και οι προκαταλήψεις εξακολουθούν να υπάρχουν, η ΧΕΝ επιμένει να προσφέρει χώρο ασφάλειας, γνώσης και ελπίδας. Μέσα από δράσεις, προγράμματα και πρωτοβουλίες, υπενθυμίζει πως η πραγματική ισότητα δεν είναι υπόθεση λίγων, αλλά ευθύνη όλων.
• Κυρία Μουτάφη, ποια θεωρείτε πως είναι σήμερα η μεγαλύτερη ανάγκη της γυναίκας, ανεξάρτητα από ηλικία ή επάγγελμα;
Η μεγαλύτερη ανάγκη της γυναίκας σήμερα είναι να νιώθει ασφαλής παντού με αναγνωρισμένη και κατοχυρωμένη νομικά την ισότητα των φύλων και των ίσων ευκαιριών.

• Τι έχει αλλάξει ουσιαστικά στη θέση της γυναίκας τα τελευταία χρόνια και τι μένει ακόμα να κατακτηθεί;
Μετά από αγώνες, διεκδικήσεις και συνηγορίες από γυναικείες οργανώσεις μεταξύ αυτών και η ΧΕΝ, η θέση της γυναίκας στην κοινωνία έχει αρκετά βελτιωθεί σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. Ωστόσο η πραγματική ισότητα παραμένει ζητούμενο.
Αν και έχουν γίνει πολλές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις όπως αυτή με την κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης ακόμα και τώρα σε πολλούς τομείς τα δικαιώματά της καταπατούνται με απρόβλεπτες συνέπειες. Έτσι βλέπουμε συχνά τις γυναικοκτονίες, τη χαμηλή εκπροσώπηση στα Κέντρα λήψης αποφάσεων ή σε ηγετικές θέσεις, θύματα έμφυλης βίας (σωματική, ψυχική, οικονομική κ.λ.π.). Όλα τα παραπάνω είναι το αποτέλεσμα της πανάρχαιας πατριαρχίας και των έμφυλων στερεοτύπων που θέλουν τη γυναίκα κατώτερη και άβουλη. Μένει να καταπολεμηθούν οι αιτίες, να δημιουργηθούν ακόμα περισσότερες δομές και συνθήκες για την εναρμόνιση της οικογενειακής ζωής ώστε να έχει ελεύθερο χρόνο η γυναίκα, να γίνει υποχρεωτική η ίση αμοιβή με τους άντρες στην εργασία και να ενδυναμωθεί η γυναίκα ώστε να κατακτήσει ολοκληρωτικά τα ανθρώπινα δικαιώματά της. Και να συνεχίζει να τα προασπίζεται πάντα.
• Με ποιον τρόπο η ΧΕΝ στηρίζει τη γυναίκα στην καθημερινότητά της;
Για τη ΧΕΝ Ελλάδος, μέλος της Παγκόσμιας ΧΕΝ που είναι από τις παλαιότερες γυναίκειες εθελοντικές οργανώσεις με ιστορία και δράσεις 100 ετών στην Ελλάδα, η έμπρακτη υποστήριξη και η ενδυνάμωση της γυναίκας είναι αυτοσκοπός και προτεραιότητα. Συμβάλει έμπρακτα στην ενδυνάμωση της γυναίκας κάθε ηλικίας ανεξάρτητα από φυλή, θρησκεία, εθνικότητα, και δημιουργεί βάση συνηγορίας για θεσμικές αλλαγές. Διαχρονικά έως και σήμερα λειτουργούν στο Κέντρο μας τμήματα επιμόρφωσης, κατάρτισης, ενημέρωσης, αλληλεγγύης και ψυχαγωγίας όπως: φιλαναγνωσίας, εκμάθησης ξένων γλωσσών, χειροτεχνίας, πλεξίματος, γυμναστικής και παραδοσιακών χορών.

Επίσης με εθελοντές και εθελόντριες ειδικούς επιστήμονες γίνονται διαλέξεις για θέματα που αφορούν τη γυναίκα. Θέματα υγείας, ψυχολογίας, ενδυνάμωσης, οικογένειάς, ισότητας των φύλων. Θα μπορούσαμε να παρουσιάσουμε το Κέντρο μας σαν μία ζεστή φωλιά που προσφέρει καθημερινά στις γυναίκες φιλία, ενδυνάμωση και διασύνδεση με επίσημους φορείς όταν χρειάζεται. Παράλληλα η ΧΕΝ Ελλάδος σχεδιάζει και υλοποιεί προγράμματα στήριξης των γυναικών όπως το Femina Lab.
Είναι ένα Πανελλήνιο δίκτυο πληροφόρησης και προσφοράς σε όλες τις γυναίκες χωρίς διακρίσεις. Οι υπηρεσίες είναι δωρεάν και απευθύνονται σε όλες τις ενήλικες γυναίκες. Παρέχονται τηλεφωνικά, διαδικτυακά και διά ζώσης και περιλαμβάνουν:
• Ατομική συμβουλευτική (καριέρα, προβλήματα κ.α.)
• Ενημέρωση για διαδικασίες κοινωνικής υποστήριξης (προνοιακές, επιδομάτων, παροχών κ.α.)
• Πληροφόρηση και διασύνδεση με φορείς παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα με άλλες κοινωνικές υπηρεσίες (Δήμων, Νοσοκομείων, κ.λπ..). Με αρμόδιους φορείς του δημοσίου ή και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, με ανεξάρτητες Αρχές, κ.λπ..
• Παραπομπή σε υπηρεσίες για εξειδικευμένη προσέγγιση και στήριξη σε θέματα που αφορούν ψυχικές ασθένειες, κακοποίηση, χρήση ουσιών, κ.α.
Τηλ. επικοινωνίας 2109932820
Το πρόγραμμα «Αθηνά» της ΧΕΝ Ελλάδος είναι ένα πρόγραμμα δωρεάν στέγασης που απευθύνεται σε φοιτήτριες από την επαρχία και που έχουν εισαχθεί σε Πανεπιστήμια της Αττικής και αντιμετωπίζουν κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες. Παρέχει δωρεάν:
• Studios μονόκλινα με μπάνιο
• 24ωρη φύλαξη
• Κοινόχρηστους χώρους μελέτης και αναψυχής
• Χρήση πλήρως εξοπλισμένης κουζίνας και πλυντηρίων
• Δωρεάν wi-fi σε όλους τους χώρους.
• Ποια κενά ή ανάγκες έρχεται να καλύψει σήμερα ο οργανισμός;
Η ΧΕΝ καλύπτει κενά που αφορούν στα δικαιώματα της γυναίκας, τη συνολική ανάπτυξή της, ενισχύοντας την αυτογνωσία, την προσωπική εξέλιξη και την εσωτερική δύναμη. Παρέχει ασφαλείς χώρους και συναισθηματική κάλυψη. Λειτουργεί ως συμπληρωματικός φορέας στις κρατικές δομές προσφέροντας βοήθεια στις γυναίκες και συνηγορία για τα ανθρώπινα δικαιώματά τους σε Παγκόσμιο, Εθνικό και τοπικό επίπεδο.

• Τι σημαίνει για εσάς «ενδυνάμωση της γυναίκας» στην πράξη;
Ενδυνάμωση της γυναίκας για τη ΧΕΝ σημαίνει η ανάπτυξή της πνευματικά, σωματικά, ψυχικά, ώστε θωρακισμένη πλέον να είναι ικανή να διεκδικεί πάντα τα ανθρώπινα δικαιώματά της. Να αναγνωρίζει και να καταπολεμά την έμφυλη βία, να συμμετέχει σε όλους τους τομείς της κοινωνίας και να μπορεί να εναρμονίζει παράλληλα την οικογενειακή ζωή της με τους όποιους ρόλους της.
• Ποιες δράσεις θεωρείτε πιο πρωτοποριακές για τη ΧΕΝ Ρόδου;
Όλες οι δράσεις που γίνονται μας αφήνουν πάντα μια ηθική ικανοποίηση και ένα καλό αποτέλεσμα. Σκεφτόμαστε πάντα πως και μία γυναίκα να ωφεληθεί που το έχει ανάγκη είναι πολύ σημαντικό. Αν έπρεπε κάτι να ξεχωρίσω ως «πρωτότυπο» είναι οι δράσεις μας στη σχολική κοινότητα, με την αγαστή συνεργασία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, των εκπαιδευτικών και του Κέντρου Δίοδος. Ενδεικτικά αναφέρω την προτεραιότητα της προώθησης των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων των παιδιών. Συνεργαστήκαμε με 12 Δημοτικά και 3 Νηπιαγωγεία (66 εκπαιδευτικοί επεξεργάστηκαν το θέμα με εκατοντάδες μαθητές). Οι εργασίες τους παρουσιάστηκαν στην τοπική κοινωνία σε επταήμερες εκδηλώσεις (εκθέσεις, θέατρο, ημερίδες). Δημιουργήσαμε λεύκωμα με τίτλο «Τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των παιδιών» μέσα στο οποίο συμπεριλήφθηκαν όλες οι μαθητικές εργασίες. Από το 2020 έως και σήμερα η συνεργασία μας με τη σχολική κοινότητα και τη «Δίοδο» αφορά στην ενημέρωση των μαθητών για την ισότητα των φύλων, τις καλές σχέσεις και την αλληλεγγύη μεταξύ τους με ιδιαίτερη στόχευση στην ενημέρωση και αναγνώριση των διαφόρων μορφών της έμφυλης βίας.
Χρησιμοποιούμε τον χαρακτήρα της ΧΕΝ Ελλάδος την έφηβη «Αν_να» που περιδιαβαίνει τον χώρο και τον χρόνο και να παρατηρεί τη βία που συναντά στην πορεία της στις διάφορες μορφές της και αποφασίζει… Αν συναντήσει τη βία να αντιδράσει, να μιλήσει, να ζητήσει βοήθεια. Η «Αν_να» έγινε επιτραπέζιο παιχνίδι από τη «Δίοδο» με χρηματοδότηση από τη ΧΕΝ Ελλάδος. Περιδιαβαίνει τα σχολεία ευαισθητοποιώντας και ενημερώνοντας τους μαθητές και τις μαθήτριες για την έμφυλη βία. Το παιχνίδι αφήνεται στο σχολείο κάθε φορά για επανάληψη. Ευελπιστούμε ότι η Αν_να θα περιδιαβαίνει για πολλά ακόμα χρόνια τα σχολεία μας και μακάρι να καθιερωθεί και πανελλήνια, γιατί η Αν_να είναι η κάθε γυναίκα που διεκδικεί ένα δίκαιο παρόν προσδοκώντας να παραδώσει στις επόμενες Άννες ένα καλύτερο μέλλον. Η 24ωρη γραμμή βοήθειας θυμάτων βίας είναι 15900 ή το 100.

• Πώς γεννιούνται αυτές οι ιδέες; Προκύπτουν από έρευνα, από εμπειρία ή από επαφή με τις ίδιες τις γυναίκες;
Είμαστε ένα 12μελές Διοικητικό Συμβούλιο που η κάθε μία μας διαθέτει τις δικές της γνώσεις εμπειρίες και δεξιότητες. Προπάντων όλες αναγνωρίζουμε ότι εθελοντικά υπερασπίζουμε Πανανθρώπινες Αξίες. Τιμούμε την ιστορία και τη δουλειά της οργάνωσής μας και πιστεύουμε στη δύναμη της ομαδικής συνεργασίας για καλύτερα αποτελέσματα.
Ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες της κάθε εποχής αναγνωρίζονται και προωθούνται προτεραιότητες από την Παγκόσμια ΧΕΝ, τη ΧΕΝ Ελλάδος που συντονίζει και τα 20 κέντρα στην Ελλάδα. Διαγενεακή συνεργασία και ηγεσία, δικαιώματα των γυναικών, δικαιώματα των παιδιών, έμφυλη βία, ισότητα των φύλων, γυναικοκτονία, είναι μερικές από αυτές τις προτεραιότητες. Οι έρευνες είναι στοιχεία που βοηθούν στην κατανόηση του μεγέθους του προβλήματος. Βέβαια η εμπειρία βοηθά στην πραγμάτωση των δράσεων και η επαφή με τις ίδιες τις γυναίκες γεννά πάντα νέες αναζητήσεις.
• Πιστεύετε ότι η γυναίκα σήμερα αισθάνεται ορατή και ισότιμη στον δημόσιο χώρο;
Θα έπρεπε να είναι «ορατή» και ισότιμη στον δημόσιο χώρο και, ναι, μπορεί να είναι και, ναι, υπάρχουν αυτές οι γυναίκες. Αλλά η πρόοδος και η συμμετοχή ακόμα είναι μικρή. Η γυάλινη οροφή εξακολουθεί να πιέζει τη γυναίκα και όσο δεν τολμούμε και όσο δεν στηρίζουμε η μία την άλλη, όσο η αντιπαλότητα έχει θέση στη ζωή μας, ο χώρος για μας στενεύει και εμείς γινόμαστε σκιά μέσα του. Αόρατες. Αυτό προσπαθούμε να αλλάξουμε στη ΧΕΝ. Να καταλάβουν όλοι οι άνθρωποι πως είμαστε διαφορετικοί αλλά ίσοι. Πως με σεβασμό, αγάπη και δικαιοσύνη μεταξύ μας ο κόσμος θα γίνει καλύτερος και εμείς ευτυχέστερες/οι.

• Τι μαθαίνετε εσείς μέσα από τις ιστορίες των γυναικών που έρχονται στη ΧΕΝ;
Στην πολυετή επαφή μας με τις γυναίκες οι ιστορίες τους μας δίδαξαν πως όλα μπορούν να συμβούν σε όλους… Πως ενός κακού μύρια έπονται… και πως όλοι μαζί ενωμένοι μπορούμε να καλυτερέψουμε τη ζωή συνανθρώπων μας που το έχουν ανάγκη. Ευτυχώς υπάρχουν παραδείγματα βελτίωσης, αλλά ακόμα έχουμε δρόμο μπροστά μας. Το φαινόμενο της έμφυλης βίας ολοένα και αυξάνεται και συχνά το αποτέλεσμα είναι η γυναικοκτονία.
Από το 2024 συμμετέχουμε στην Πανελλήνια εκστρατεία της ΧΕΝ Ελλάδος «ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ ΕΙΝΑΙ». Καλούμε την Πολιτεία να αναγνωρίσει τη γυναικοκτονία, την πιο ακραία μορφή βίας και εκδήλωσης μίσους κατά των γυναικών, ως αυτοτελές ποινικό αδίκημα διακριτό από την ανθρωποκτονία. Απαιτούμε μια θεσμική αλλαγή που θα ενισχύσει την πρόληψη, θα ενισχύσει την απονομή Δικαιοσύνης, χωρίς την αναγνώριση των ελαφρυντικών, που μετατρέπουν τη γυναικοκτονία σε έγκλημα «πάθους» ή «τιμής» και θα εξασφαλίσει την προστασία και στήριξη των οικογενειών των θυμάτων όπως παιδιά, γονείς αδέρφια… Και με την ευκαιρία που μου δίνετε, απευθύνω έκκληση για υπογραφή του ψηφίσματος αυτού μέσω της πλατφόρμας Avaaz.
• Αν μπορούσατε να αλλάξετε ένα πράγμα στη ζωή των γυναικών, ποιο θα ήταν;
Αν μπορούσα να αλλάξω ένα πράγμα στη ζωή της γυναίκας… Η ερώτηση με προβλημάτισε αρκετά… Κάθε γυναίκα είναι μια ξεχωριστή προσωπικότητα διαμορφωμένη ανάλογα με το πού «έτυχε» να γεννηθεί, σε πιο περιβάλλον μεγάλωσε και γι΄ αυτό έχει τις δικές της ξεχωριστές ανάγκες. Παρ’ όλα αυτά θα έλεγα ότι τα έμφυλα στερεότυπα και η πατριαρχία αν έλειπαν, όλα θα ήταν καλύτερα για τη ζωή της γυναίκας.
Προσωπικά εύχομαι σε όλες τις γυναίκες να έχουν μέσα τους τη δύναμη που χρειάζεται, αν δεν είναι ευτυχισμένες, να μπορούν να αλλάξουν οι ίδιες τη ζωή τους.
• Πόσο σας επηρέασε στο έργο σας, η προηγούμενη θητεία σας στην Αυτοδιοίκηση, όπου κι εκεί αφήσατε τη δική σας σφραγίδα στον τομέα της Κοινωνικής Πολιτικής;
Η 12ετής συμμετοχή μου στην Αυτοδιοίκηση, εντεταλμένη για την κοινωνική πολιτική της Δωδεκάνησου, με βοήθησε να γνωρίσω ξεχωριστές ανάγκες της κοινωνίας μας και αποφάσισα ότι ήθελα ως έπρεπε, να βρω λύσεις για την κάθε μία ξεχωριστά… Αυτό με όπλισε με γνώση, με εμπειρίες, κοινωνικές συμμαχίες και συμπεράσματα. Όλα αυτά με βοηθούν και στην καλή και χρηστή διοίκηση της ΧΕΝ Ρόδου, με τελικό αυτοσκοπό τη βοήθεια και υποστήριξη της γυναίκας και της οικογένειάς της.

• Πώς ονειρεύεστε τη ΧΕΝ Ρόδου τα επόμενα χρόνια;
Η ΧΕΝ Ρόδου είναι μέλος της Περιφερειακής Επιτροπής Ισότητας Νοτίου Αιγαίου. Έως το 2023 ήταν μέλος της Δημοτικής Επιτροπής Ισότητας του Δήμου Ρόδου. Ονειρεύομαι λοιπόν τη ΧΕΝ στελεχωμένη με γυναίκες που θα συνεχίσουν το «όλοι μαζί μπορούμε» και σε συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς και με τους εθελοντές και τις εθελόντριες να πολλαπλασιαστούν τα μέλη μας προς ευόδωση των σκοπών μας.
Γιατί η συλλογική δράση και η καλή συνεργασία εκατέρωθεν δεν έρχεται ως μάνα εξ ουρανού. Είναι άσκηση βίωσης, έκφρασης και προ πάντων δράσης. Τα οράματα, τα ιδανικά, οι συμμαχίες και οι στρατηγικοί σχεδιασμοί μετριούνται από την ικανότητα να τα κάνουμε πράξη και καθημερινή πρακτική.
• Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε σε κάθε γυναίκα που παλεύει μόνη της, αλλά δεν ζητά βοήθεια;
Το μήνυμα της ΧΕΝ Ρόδου προς αυτή τη γυναίκα είναι πως πρέπει το συντομότερο να ζητήσει βοήθεια. Να μιλήσει. Μπορεί να καλέσει το 15900 ή το 100 σε έκτακτη ανάγκη, όλο το 24ωρο. Να τηλεφωνήσει στο Συμβουλευτικό Κέντρο 2241067155 για διά ζώσης συνεδρίες.
Να έρθει στη ΧΕΝ. Μπορεί να αλλάξει τη ζωή της. Από την ίδια εξαρτάται. Δεν είναι η μόνη και επίσης δεν είναι μόνη. Υπάρχουν λύσεις… Αρκεί να το θέλει. Και εμείς στη ΧΕΝ αυτό επιδιώκουμε. Συνεχής προσπάθειά μας είναι η στήριξη της γυναίκας σε ατομικό και κοινωνικό επίπεδο ώστε να συμβάλει στη δημιουργία ενός Ασφαλούς και Δίκαιου κόσμου, συμπερίληψης όλων των ανθρώπων.
Ενός κόσμου Αλληλέγγυου και Ειρηνικού όπου μέσα σε ένα βιώσιμο περιβάλλον θα ανατρέφονται σωστά τα παιδιά μας που είναι η ελπίδα για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Δέσποινα Μουτάφη, πρόεδρος ΧΕΝ Ρόδου: «Η ΧΕΝ είναι μια ζεστή φωλιά που προσφέρει στις γυναίκες φιλία, ενδυνάμωση και στήριξη»

Με αφορμή την αύξηση των θυμάτων έμφυλης βίας που είναι γυναίκες (με πιο πρόσφατο περιστατικό στον Βόλο) η κα Σακκά μιλάει για τους αγώνες που ξεκίνησαν από τη δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη στη Ρόδο, και είχαν ως αποτέλεσμα τη σύσταση της Πρωτοβουλίας κατά των Γυναικοκτονιών, που μαζί με άλλους φορείς, συνδικάτα, σωματεία, οργανώσεις κ.λπ. προσπαθούν για τη θεσμική τεκμηρίωση του όρου ‘γυναικοκτονία’ στον ποινικό κώδικα της χώρας μας, παρά την σθεναρή άρνηση του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
• Κυρία Σακκά, μετράμε ακόμη μια γυναικοκτονία με το πρόσφατο έγκλημα στον Βόλο. Πρόκειται για γυναικοκτονία και όχι για ανθρωποκτονία. Θα ήθελα το σχόλιό σας.
Κατ’ αρχήν γίνεται πολύς λόγος γιατί να μιλάμε για ‘γυναικοκτονία’. Ανθρωποκτονία είναι και η γυναικοκτονία, όμως έχει άλλα χαρακτηριστικά. Γι αυτό επιμένουμε σε αυτό τον όρο. Είδαμε ότι ο δικηγόρος του θύτη, ισχυρίστηκε πως η γυναίκα είχε εραστή –δηλαδή εάν δεν έχεις το δικαίωμα να επιλέξεις τη ζωή σου, ο σύντροφός σου, μπορεί να σε σκοτώσει. Αυτό δεν είναι ανθρωποκτονία. Η γυναικοκτονία, έχει το χαρακτηριστικό ότι θεωρούν την γυναίκα ‘κτήμα’ τους. Η περίπτωση του εγκλήματος στον Βόλο, είναι πράγματι τραγική.
• Σε αυτά τα εγκλήματα που έρχονται στη δημοσιότητα, παρακολουθούμε και την υπερασπιστική γραμμή που επικαλούνται διάφορα.
Συνήθως στο δικαστήριο λένε ότι έγινε ‘εν βρασμώ ψυχής’, ή το χαρακτηρίζουν ως ‘έγκλημα πάθους’ ή ότι δεν ήταν σε καλή ‘ψυχολογική κατάσταση’. Γιατί αυτά τα επικαλούνται όταν σκοτώνουν μια γυναίκα; Αυτό που προσπαθούμε να αναδείξουμε είναι ότι σήμερα, στον 21ο αιώνα, οι γυναίκες δεν έχουμε την ισοτιμία με τους άνδρες σε πολλά.

• Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και ο υπουργός, αρνείται σθεναρά να ακούσει τα αιτήματα των γυναικείων οργανώσεων. Μετά από τόσους αγώνες που έδωσαν οι γυναίκες για να κατοχυρώσουν τα δικαιώματά τους σε αυτή τη χώρα, γιατί δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο όρος γυναικοκτονία εν έτει 2025;
Έχουμε πισωγύρισμα. Διότι δεν τηρούνται ούτε οι νόμοι που ψηφίζονται. Αν εφαρμοζόταν ο νόμος που ενσωμάτωσε στο Εθνικό Δίκαιο την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης –που ήταν ένα πάγιο αίτημα του Γυναικείου Κινήματος- ή εάν εφαρμοζόταν ο νόμος για την Ενδοοικογενειακή Βία, ή ακόμη και η τελευταία οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της Ενδοοικογενειακής κυβερνο-βίας (όπου πρωτοστάτησαν δύο Ελληνίδες Ευρωβουλευτές οι κ.κ. Ελίζα Βόζεμπργκ και Έλενα Κουντουρά, που πέρασε με μεγάλη πλειοψηφία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που εξέδωσε μια σοβαρή οδηγία) θα ήταν όλα διαφορετικά. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, πήρε επιλεκτικά δύο – τρία πράγματα από την οδηγία, χωρίς να υιοθετεί τα πιο βασικά. Οι δύο Ελληνίδες Ευρωβουλεύτριες είχαν άμεση συνεργασία με τις γυναικείες οργανώσεις για να προωθήσουν αυτή την πρωτοβουλία. Έχουμε έναν τοίχο μπροστά μας…

• Ωστόσο, η Κύπρος προχώρησε στην αναγνώριση του όρου ‘Γυναικοκτονία’ και τον ενέταξε στον Ποινικό της Κώδικα. Η Ελλάδα, πάλι πίσω…
Δυστυχώς. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταθέσει τροπολογία για τη νομική κατοχύρωση του όρου «γυναικοκτονία», αντιδρώντας σε περιστατικά βίας κατά των γυναικών, όπως σημειώνουν πηγές του κόμματος, για την ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα αυτά. Η τροπολογία, η οποία εστιάζει στην ανάγκη να σπάσει η σιωπή των θυμάτων, αναμένεται να λάβει υπόψη την αντίστοιχη νομοθεσία σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Την τροπολογία, κατέθεσαν, 22 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, με αφορμή τη δολοφονία της 28χρονης στους Αγίους Αναργύρους το 2024. Στο κείμενο της τροπολογίας, η οποία κατατέθηκε στο πλαίσιο συζήτησης επί νομοσχεδίου του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, επισημαίνεται ότι «η αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας τα τελευταία έτη είναι κατακόρυφη», ενώ η διεθνής εικόνα της χώρας όσον αφορά στα εν λόγω ζητήματα «είναι άκρως αποθαρρυντική». Επικαλούμενοι έκθεση της GREVIO, οι βουλευτές σημειώνουν ότι η Ελλάδα είναι ουραγός στην υποστήριξη θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, καθώς της έχουν γίνει 71 συστάσεις, με τις μισές να είναι επείγουσες και 18 εξ αυτών κατεπείγουσες. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει δεκτή.
• Βέβαια, τα πολιτικά κόμματα έχουν πάρει θέση για το θέμα της ‘γυναικοκτονίας’ –εκτός από την Νέα Δημοκρατία και φυσικά το αρμόδιο υπουργείο.
Στα θέματα του οικογενειακού δικαίου είχαμε την υποστήριξη της κας Όλγας Κεφαλογιάννη και της αείμνηστης Μαριέττας Γιαννάκου, αλλά σήμερα το πρόβλημα παραμένει. Επιπλέον, σημειώνεται και υποχρηματοδότηση και έλλειψη προσωπικού για την στελέχωση των δομών που έχει αναλάβει η τοπική αυτοδιοίκηση για την φιλοξενία των θυμάτων ενώ, έχει ατονήσει και η υπόθεση με τις επιτροπές ισότητας στους Δήμους. Θα μπορούσε να γίνει ρύθμιση για μόνιμο προσωπικό και παραπάνω χρηματοδότηση. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης αρνείται να συναντηθεί με τις γυναικείες οργανώσεις ενώ πάνε στη Βουλή, τα πορίσματα των επιστημονικών επιτροπών. Ακόμη και η παρέμβαση από τον ΟΗΕ για το Ενδο-οικογενειακό Δίκαιο, δεν έγινε γνωστή. Την μάθαμε εκ των υστέρων!
• Να θυμίσουμε ότι η Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών, ξεκίνησε με την άγρια δολοφονία της Ελένης Τοπαλούδη.
Βγήκαμε στο Σύνταγμα, να διαμαρτυρηθούμε οι γυναικείες οργανώσεις και όταν μιλούσα για ‘γυναικοκτονία’, μας κοίταζαν περίεργα. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό το γεγονός πως σήμερα καταφέραμε να περάσει στη συνείδηση της κοινής γνώμης ο όρος ‘γυναικοκτονία’ (όπως και η έμφυλη βία) ενώ τον χρησιμοποιούν και τα μέσα ενημέρωσης. Ξεκινήσαμε με τις γυναικείες οργανώσεις που ήταν για το οικογενειακό δίκαιο και σήμερα, έχουμε ξεπεράσει τις 40 οργανώσεις. Έχουμε ασχοληθεί και με την σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας, έχουμε ανοίξει και με τα συνδικάτα συνεργασία όπως και με άλλα σωματεία, ομοσπονδίες και εργατικά κέντρα. Το πρόβλημα είναι γενικότερο.
• Η Γενική Γραμματεία Ισότητας που βρίσκεται σε όλα αυτά;
Δυστυχώς, έχει εξαφανιστεί. Δημιουργήθηκε το υπουργείο Οικογένειας, ενώ η Γενική Γραμματεία Ισότητας έχει σχεδόν εξαφανιστεί –ενώ ήταν στο υπουργείο Εσωτερικών- και την χάσαμε στον δρόμο. Επί της ουσίας, δεν γίνονται παρεμβάσεις. Το ίδιο συμβαίνει με την Επιτροπή Ισότητας της Βουλής. Προσπαθήσαμε πολλές φορές, αλλά δεν γίνονται πολλά.

Να θυμίσουμε τα αιτήματα της Πρωτοβουλίας κατά των Γυναικοκτονιών:
1. Το κράτος να λάβει υπόψη του το συνεχές της έμφυλης βίας που καταλήγει στην γυναικοκτονία και να εκπονήσει πολιτικές ενάντια στον σεξισμό και τον μισογυνισμό. Ειδικότερα, να εφαρμόσει ως οφείλει τους κανόνες της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης που παραμένουν σήμερα ανεφάρμοστοι.
2. Να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης και προστασίας των γυναικών από την έμφυλη βία και να δημιουργηθούν κατάλληλοι χώροι για την ασφάλειά τους.
3. Να υλοποιηθούν ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του συνόλου της κοινωνίας και κυρίως για την αλλαγή της νοοτροπίας και των στρεβλών στερεοτύπων που οδηγούν στον φαύλο κύκλο της έμφυλης βίας.
4. Η ποινική αναγνώριση της γυναικοκτονίας, η ένταξή της στον Ποινικό Κώδικα και η τιμωρία των γυναικοκτόνων, χωρίς τα ελαφρυντικά που συνήθως αναγνωρίζονται στα δικαστήρια για τα έμφυλα εγκλήματα.

Ιλεάνα Σακκά, φεμινιστρια: «Πρέπει να κατοχυρωθεί ο όρος Γυναικοκτονία και να ενταχθεί στον Ποινικό Κώδικα»

Ακόμη ένα έγκλημα που κανονικά πρέπει να χαρακτηριστεί ως ‘γυναικοκτονία’ ήρθε να προσθέσει στην λίστα του αίματος, μία γυναίκα που χάνει την ζωή της από τον σύντροφό της. Οι γυναικείες οργανώσεις αλλά και εκπρόσωποι από τα πολιτικά κόμματα (μόνον της αντιπολίτευσης και όχι της κυβέρνησης) προσπαθούν για να κατοχυρωθεί νομικά, ο όρος ‘Γυναικοκτονία’ αφού αυτού του είδους τα εγκλήματα, πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά από το νόμο και να λαμβάνονται τα ανάλογα μέτρα.
Γυναίκες που χάνουν την ζωή τους, δολοφονούνται από νυν και πρώην συζύγους ή συντρόφους. Μια δολοφονία που πραγματοποιείται με πολύ συγκεκριμένα κίνητρα και κριτήρια. Κάθε φορά που μια γυναίκα δολοφονείται επειδή είναι γυναίκα γινόμαστε όλοι μάρτυρες της πιο ακραίας μορφής έμφυλης βίας. Κι όμως, δεν αναγνωρίζεται ως έγκλημα με συγκεκριμένα κριτήρια στον ποινικό κώδικα της χώρας μας, την στιγμή που πολλές άλλες χώρες στην Ευρώπη, με πιο πρόσφατη την Κύπρο, έχουν προβεί σε αλλαγές στον δικό τους ποινικό κώδικα.
Μιλώντας προς την ‘δ’ η κα Μαρία Γκασούκα, Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αιγαίου, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για την συνέχιση των εγκλημάτων κατά των γυναικών που κάθε χρόνο, αυξάνονται: «Η κατάσταση είναι απελπιστική, είναι εξοργιστική και πραγματικά έχει φτάσει στα όριά της. Δεν είναι δυνατόν να θρηνούμε τόσο συχνά, μια νέα γυναίκα με τέτοιο κίνητρο για την δολοφονία της και οι αρμόδιοι, να παραμένουν αδρανείς επιμένοντας να μην εντάσσουν τον όρο ‘γυναικοκτονία’ στον ποινικό μας κώδικα. Είναι ξεκάθαρα έγκλημα σεξιστικού, εκδικητικού και τιμωρητικού χαρακτήρα. Είναι εγκλήματα μίσους για το φύλο του θύματος. Η στάση της Πολιτείας μέχρι σήμερα στο ζήτημα είναι βαθιά μισογυνική. Οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης και ο υπουργός Δικαιοσύνης, κλείνουν τα’ αφτιά τους στις συνεχείς εκκλήσεις των γυναικείων οργανώσεων, αρνούμενοι ακόμη και μια συνάντηση».
Παρά το γεγονός πως υπάρχουν πολλές αντιδράσεις από γυναικείες και φεμινιστικές οργανώσεις που μαζί με δεκάδες φορείς, σωματεία, εργαζομένους κ.λπ. έχουν προχωρήσει στην ανάδειξη του ζητήματος, ο υπουργός δεν δέχεται να δεί κανέναν. Την ίδια ώρα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν πάρει θέση με συνεχείς προσπάθειες, ανακοινώσεις, προτάσεις και τροπολογίες που καταθέτουν, που μένουν όμως χωρίς ανταπόκριση. Η κυβέρνηση αρνείται να δει το θέμα στην σωστή του βάση, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν τα κατάλληλα μέτρα τόσο για την ποινική αντιμετώπιση όσο και για θύματα που μένουν (κυρίως τα παιδιά) πίσω.
«Εμείς στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, προχωρούμε στην πρώτη κλίμακα κινδύνου, με την βοήθεια της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Λονδίνου. Δυστυχώς, δεν υπάρχει Εθνικό Σχέδιο Αντιμετώπισης του προβλήματος αυτού. Γιατί έχουμε ‘υπουργείο οικογένειας’ και δεν υπάρχει αναγνώριση για την γυναικοκτονία. Υπάρχουν προτάσεις, αλλά απαιτείται σχεδιασμός και φυσικά, πόροι για να εφαρμοστούν», ανέφερε η κα Γκασούκα.
Η Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών
Σε ανακοίνωσή της, η Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών, αναφέρει τα εξής:
Από τον Δεκέμβριο 2021, που είκοσι δύο (22) γυναικείες οργανώσεις / συλλογικότητες συγκροτήσαμε την Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών, ξεκινήσαμε μια καμπάνια ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών κατά της έμφυλης βίας, οργανώσαμε πικετοφορίες και συγκεντρώσεις σε όλη την Ελλάδα με την συμμετοχή εκατοντάδων γυναικών και αντρών και των γονέων των θυμάτων, οργανώσαμε εκδηλώσεις αλληλεγγύης στα δικαστήρια, με αποκορύφωμα τη συμμετοχή αντιπροσωπείας μας στις δίκες των δολοφόνων της Ελένης Τοπαλούδη και της Κυριακής Γρίβα, που δολοφονήθηκε μπροστά στο Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων.
Ποια να θυμηθούμε, ποια να ξεχάσουμε; Γαρυφαλλιά, Μεσκλά, Κωνσταντίνα, Καρολάιν, Αννίσα, Μαρία, Σταυρούλα, Μόνικα, Δώρα, Νεκταρία…. μακρύς και ατελείωτος ο κατάλογος των δολοφονημένων γυναικών κυρίως από συντρόφους και πρώην συντρόφους.
Από τον Σεπτέμβριο του 2024 ο κατάλογος των γυναικείων συλλογικοτήτων που συγκροτούν την Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών διευρύνθηκε και σήμερα μέλη είναι πάνω από (40) οργανώσεις.
Απέναντι στον διαρκή αυτό αγώνα μας, αντιμετωπίσαμε όμως ένα μη φιλικό κλίμα από την Κυβέρνηση και τον ίδιο τον Πρωθυπουργό, που δεν ήθελαν να ακούνε τη λέξη γυναικοκτονία, μια αντίδραση που προκάλεσε την εύλογη απορία και αρνητικά σχόλια από γυναίκες – μέλη διεθνών γυναικείων οργανώσεων.
Στην συνέχεια, ο Πρωθυπουργός σε μία συνέντευξή του ανακοίνωσε ότι η απαγορευμένη λέξη ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ μπορεί να χρησιμοποιείται κοινωνικά και δημοσιογραφικά και τον ευχαριστούμε πάρα πολύ για την άδεια, αφού με τους αγώνες μας ο όρος ΓΥΝΑΙΚΟΚΤΟΝΙΑ είχε εμπεδωθεί στην κοινωνία, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και λίγοι/λίγες έχουν μείνει πια να πετροβολούν.
Από τον Δεκέμβριο 2021 μέχρι και σήμερα έχουμε ζητήσει δεκάδες φορές, με δεκάδες επιστολές και τηλεφωνικές επικοινωνίες, συνάντηση με τους καθ’ ύλην αρμοδίους Υπουργούς στο Υπουργείο Δικαιοσύνης ζητώντας να ανοίξει ένας διάλογος. Κανένας Υπουργός δεν μας έχει δεχτεί. Ετοιμάσαμε σχέδιο νόμου και σε συνεργασία με προοδευτικά κόμματα το καταθέσαμε στην βουλή. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω.
Ποιο είναι ακριβώς το αίτημα και τι συμβαίνει στην πραγματικότητα;
1. Το κράτος να λάβει υπόψη του το συνεχές της έμφυλης βίας που καταλήγει στην γυναικοκτονία και να εκπονήσει πολιτικές ενάντια στον σεξισμό και τον μισογυνισμό. Ειδικότερα, να εφαρμόσει ως οφείλει τους κανόνες της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης που παραμένουν σήμερα ανεφάρμοστοι.
2. Να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης και προστασίας των γυναικών από την έμφυλη βία και να δημιουργηθούν κατάλληλοι χώροι για την ασφάλειά τους.
3. Να υλοποιηθούν ολοκληρωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του συνόλου της κοινωνίας και κυρίως για την αλλαγή της νοοτροπίας και των στρεβλών στερεοτύπων που οδηγούν στον φαύλο κύκλο της έμφυλης βίας.
4. Η ποινική αναγνώριση της γυναικοκτονίας, η ένταξή της στον Ποινικό Κώδικα και η τιμωρία των γυναικοκτόνων, χωρίς τα ελαφρυντικά που συνήθως αναγνωρίζονται στα δικαστήρια για τα έμφυλα εγκλήματα.
Στην πραγματικότητα αυτό που συμβαίνει είναι ότι έχουμε βαδίσει χιλιόμετρα προς την ισότητα των φύλων, ο δρόμος όμως είναι ακόμα μακρύς, δύσκολος και με πολλές οπισθοδρομήσεις, γιατί είναι βαθιά ριζωμένο ακόμη στην ελληνική κοινωνία το στερεότυπο πως η γυναίκα είναι περιουσιακό στοιχείο του άνδρα της και γιατί λειτουργεί η ανδρική κυριαρχία, ο έλεγχος, η ιδιοκτησία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο αμέσως προσεχές διάστημα θα υπάρξει συντονισμός δράσεων από την Πρωτοβουλία κατά των Γυναικοκτονιών, μαζί με άλλες οργανώσεις, φορείς, σωματεία κ.ο.κ. για πιο δυναμική διεκδίκηση κατοχύρωσης του όρου, και θεσμικά.

Μαρία Γκασούκα: «Δεν πάει άλλο με τις γυναικοκτονίες!»

Χιλιάδες συλλήψεις, ισάριθμα θύματα περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας και αξιοσημείωτη ποσοστιαία αύξηση των περιστατικών αυτών σε σχέση με τον πρώτο 7μηνο του 2024 «δείχνουν» τα επίσημα στοιχεία που έχουν καταρτιστεί.

Η «αλυσίδα των θανάτων»
Προσωρινά κρατούμενος κρίθηκε από τις εισαγγελικές και ανακριτικές Αρχές ο 40χρονος που δολοφόνησε τη 36χρονη σύζυγό του στον Βόλο.

Στο απολογητικό του υπόμνημα υποστήριξε ότι «δεν είχε ανθρωποκτόνο πρόθεση» και ότι προχώρησε στην πράξη «εν βρασμώ ψυχής». Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι δεν είχε βίαιη συμπεριφορά στο παρελθόν και δήλωσε «συντετριμμένος».

Μπορεί, όμως, η γυναικοκτονία αυτή να χαρακτηριστεί μεμονωμένο περιστατικό; Όχι.

Σύμφωνα με τα όσα λένε αστυνομικές πηγές στο ethnos.gr, η άγρια δολοφονία της 36χρονης στον Βόλο ήταν η έβδομη περίπτωση γυναικοκτονίας για το 2025.

Δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις
Τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. δίνουν και μία ξεκάθαρη εικόνα και για το γεγονός πως η ενδοοικογενειακή βία στη χώρα μας έχει σαφή χαρακτηριστικά και πρόκειται για έμφυλη βία.

Από το σύνολο των 13.608 δραστών ενδοοικογενειακής βίας το πρώτο 7μηνο του 2025, οι 10.784 από αυτούς ήταν άνδρες.
Αντίστοιχα για το ίδιο διάστημα, από τα 15.422 θύματα ενδοοικογενειακής βίας, οι 9.852 ήταν ενήλικες γυναίκες και οι 1.313 ήταν ανήλικα κορίτσια.

Ο κίνδυνος είναι μέσα στο σπίτι
Ανατριχιαστικά είναι και τα στοιχεία για τις σχέσεις μεταξύ δράστη και θύματος στην πλειοψηφία των περιστατικών που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής φέτος.

Στο σύνολο 15.942 περιστατικών, στα 1.943 θύτης ήταν μόνιμος σύντροφος, στα 3.966 σύζυγος, ενώ στα 3.053 από αυτά ήταν πρώην σύντροφοι ή σύζυγοι.

Πηγή: ethnos.gr

Η βία κατά των γυναικών έχει το πρόσωπο του πρώην, του συντρόφου, του συζύγου: Στοιχεία – σοκ για το 2025