Μια διεκδίκηση με ρίζες 86 ετών έφθασε στο τέλος της στις 9 Ιουλίου 2026, όταν δημοσιεύθηκε η απόφαση 164/2026 του Τριμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου. Στο επίκεντρο βρέθηκαν 2 ακίνητα στο Νιοχώρι της Ρόδου, στη θέση «Άγιοι Ανάργυροι», με κτηματολογικές μερίδες οικοδομών Ρόδου V-292 και V-293, τα οποία απαλλοτριώθηκαν στις 13 Μαΐου 1940 με διάταγμα του Ιταλού Κυβερνήτη για λόγους δημόσιας ωφέλειας και συγκεκριμένα για την ανέγερση στρατιωτικών κτηρίων.
Οι κληρονόμοι των αρχικών Τούρκων ιδιοκτητών, με 2 αγωγές που κατέθεσαν στις 5 Ιανουαρίου 2023 στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, ζήτησαν να αναγνωριστεί η ακυρότητα των απαλλοτριώσεων και να αποζημιωθούν από το Ελληνικό Δημόσιο, ως διάδοχο του ιταλικού, αφού τα ακίνητα είχαν στο μεταξύ πωληθεί σε τρίτους και η αυτούσια επιστροφή τους ήταν πλέον ανέφικτη.
Με την πρώτη αγωγή η κ. Μπαράι διεκδικούσε 949.358,20 ευρώ, ενώ με τη δεύτερη διεκδικούνταν 2.848.076,30 ευρώ για την ίδια και 632.905,30 ευρώ για καθέναν από τους υπόλοιπους 3 ενάγοντες.
Από την πρωτόδικη απόρριψη στην ανατροπή
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με την υπ’ αριθμ. 62/2024 απόφασή του, είχε απορρίψει τις αγωγές ως απαράδεκτες, κρίνοντας ότι οι ενάγοντες δεν είχαν έννομο συμφέρον, αφού τα ακίνητα είχαν καταληφθεί ήδη από το 1940 και το Δημόσιο μπορούσε να έχει αποκτήσει την κυριότητά τους με κτητική παραγραφή. Η έφεση που ακολούθησε συζητήθηκε στις 6 Μαρτίου 2026 και το Εφετείο ανέτρεψε πλήρως το σκεπτικό αυτό. Όπως δέχθηκε, όταν δεν έχει καταβληθεί η αποζημίωση για απαλλοτριωμένο ακίνητο, η απαλλοτρίωση καθίσταται ανίσχυρη, όπως και οι κτηματολογικές εγγραφές που στηρίχθηκαν σε αυτήν, με αποτέλεσμα το εμπράγματο δικαίωμα να παραμένει στον αρχικό δικαιούχο. Οι ενάγοντες είχαν, επομένως, πλήρες έννομο συμφέρον να ζητήσουν αποζημίωση για την οριστική απώλεια της ιδιοκτησίας τους. Το Εφετείο εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, κράτησε την υπόθεση και τη δίκασε το ίδιο. Πριν από αυτό, πάντως, απέρριψε ως απαράδεκτη την έφεση ως προς τον έβδομο εκκαλούντα, ο οποίος είχε αποβιώσει στις 13 Μαΐου 2025, πριν από την κατάθεσή της, κρίνοντας ότι ένδικο μέσο στο όνομα προσώπου που δεν βρίσκεται πλέον στη ζωή δεν έχει υποκείμενο και ότι η δήλωση του κληρονόμου του περί συνέχισης της δίκης δεν μπορούσε να θεραπεύσει το απαράδεκτο.
Άκυρες οι απαλλοτριώσεις, ουδέποτε κύριος το Δημόσιο
Στην ουσία της υπόθεσης, η απόφαση περιέχει παραδοχές με ιδιαίτερη βαρύτητα. Οι αποζημιώσεις που είχε ορίσει το απαλλοτριωτικό διάταγμα του 1940, ύψους 45.954 ιταλικών λιρών για τη μερίδα V-292 και 51.270 ιταλικών λιρών για τη μερίδα V-293, δεν αποδείχθηκε ότι καταβλήθηκαν ποτέ στους δικαιούχους, ενώ τα ακίνητα ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν για τους στρατιωτικούς σκοπούς για τους οποίους απαλλοτριώθηκαν ούτε για οποιονδήποτε άλλο κοινωφελή σκοπό. Το Δημόσιο ισχυρίστηκε ότι τα ποσά είχαν μεταβιβαστεί από την Τράπεζα της Ιταλίας και είχαν κατατεθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος προς απόδοση στους δικαιούχους, αλλά ότι, μετά την πάροδο 80 και πλέον ετών, η ανεύρεσή τους δεν κατέστη δυνατή. Ο ισχυρισμός κρίθηκε χωρίς έννομη επιρροή, αφού η κατάθεση των ποσών δεν αποδεικνύει από μόνη της την πραγματική και εμπρόθεσμη καταβολή τους, το βάρος απόδειξης της οποίας έφερε το Δημόσιο. Με τα δεδομένα αυτά, οι απαλλοτριώσεις κρίθηκαν άκυρες και το Δημόσιο ουδέποτε απέκτησε την κυριότητα των ακινήτων, τα οποία ωστόσο εκποίησε σε τρίτους μέσω του Οργανισμού Ακίνητης Περιουσίας του Δημοσίου το 1960 και το 1968.
Το Εφετείο απέρριψε επιπλέον την ένσταση χρησικτησίας του Δημοσίου, κρίνοντας ότι πέρα από την απλή κατάληψη δεν αποδείχθηκαν συγκεκριμένες διακατοχικές πράξεις, όπως τεχνικές επεμβάσεις ή εκμισθώσεις, που να μαρτυρούν βούληση εξουσίασης των ακινήτων με διάνοια κυρίου. Απορρίφθηκε και η ένσταση καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος, με το χαρακτηριστικό σκεπτικό ότι δεν νοείται καταχρηστική άσκηση δικαιώματος του οποίου την ύπαρξη αρνείται ο ίδιος ο ενιστάμενος, ενώ η μακροχρόνια αδράνεια των δικαιούχων δεν αρκεί από μόνη της για να καταστήσει τη διεκδίκηση καταχρηστική.

Η παραγραφή έκρινε την έκβαση
Παρά τις κομβικές αυτές παραδοχές, η υπόθεση χάθηκε στο πεδίο του χρόνου. Το Εφετείο δέχθηκε ότι οι αξιώσεις αποζημίωσης δεν γεννήθηκαν με την κατάληψη των ακινήτων το 1940, αλλά με τις πωλήσεις τους σε τρίτους, στις 20 Δεκεμβρίου 1960 για το τμήμα της μερίδας V-293 και στις 11 Φεβρουαρίου 1968 για τη μερίδα V-292, οπότε και εκδηλώθηκε η οριστική αδυναμία επιστροφής τους. Από τότε έτρεξε η πενταετής παραγραφή που ισχύει ειδικά για τις χρηματικές αξιώσεις κατά του Δημοσίου και εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο. Όταν κατατέθηκαν οι αγωγές, το 2023, οι αξιώσεις είχαν παραγραφεί προ πολλού, και μάλιστα πριν καν οι ενάγοντες υπεισέλθουν στην κληρονομία των δικαιοπαρόχων τους, με αποτέλεσμα να μην τις έχουν αποκτήσει ποτέ.
Αδιάφορος κρίθηκε ο ισχυρισμός τους ότι πληροφορήθηκαν την τύχη των ακινήτων μόλις ύστερα από έρευνα του πληρεξούσιου δικηγόρου τους, αφού στις αξιώσεις κατά του Δημοσίου αφετηρία της παραγραφής είναι το αντικειμενικό γεγονός της γέννησης του δικαιώματος και όχι ο χρόνος γνώσης της ζημίας.
Η πρώτη αγωγή της κ. Μπαράι απορρίφθηκε επιπλέον και για αποδεικτικό κενό, καθώς δεν προσκομίστηκαν οι αποφάσεις που πιστοποιούσαν το κληρονομικό της δικαίωμα στην περιουσία της μητέρας της.
Το ιστορικό παρασκήνιο
Η υπόθεση αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα των εκκρεμοτήτων που άφησε πίσω της η ιταλική διοίκηση της Δωδεκανήσου. Τα ακίνητα πέρασαν στο Ελληνικό Δημόσιο με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 και το 1952 μεταβιβάστηκαν στον Οργανισμό Ακίνητης Περιουσίας του Δημοσίου στη Δωδεκάνησο, ο οποίος τα εκποίησε σε ιδιώτες. Στις εκτάσεις που αποσπάστηκαν από τις αρχικές μερίδες υψώθηκαν στη συνέχεια πολυώροφες οικοδομές με δεκάδες διαμερίσματα και καταστήματα, γεγονός που έκανε ανέφικτη κάθε σκέψη αυτούσιας επιστροφής. Οι Τούρκοι κληρονόμοι κινήθηκαν δικαστικά δεκαετίες αργότερα, αφού πρώτα αναγνωρίστηκαν στην Ελλάδα, με αποφάσεις του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου, τα κληρονομικά δικαιώματα που τους είχαν πιστοποιήσει τουρκικά δικαστήρια. Η απόφαση 164/2026, που καταδίκασε τους ενάγοντες μόνο στη συμβολική δικαστική δαπάνη των 290 ευρώ, στέλνει έτσι ένα διπλό μήνυμα: η ιστορική αδικία των μη συντελεσμένων απαλλοτριώσεων αναγνωρίζεται δικαστικά, όμως ο χρόνος και οι αυστηροί κανόνες παραγραφής υπέρ του Δημοσίου σφραγίζουν οριστικά την τύχη τέτοιων αξιώσεων.
Την υπόθεση χειρίστηκε ο δικηγόρος κ. Τάσος Μπακαλούμας.

Το Εφετείο Δωδεκανήσου έκρινε παραγεγραμμένες τις αξιώσεις Τούρκων κληρονόμων για το Νιοχώρι

Οριστική δικαστική απάντηση σε μια υπόθεση με έντονο ιστορικό φορτίο και ευρύτερες προεκτάσεις έδωσε το Εφετείο Δωδεκανήσου. Με την υπ’ αριθμ. 164/2026 απόφασή του, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την έφεση που είχαν ασκήσει η κ. Νιλγκούν Μπαράι, κάτοικος Άγκυρας, και οι καθολικοί διάδοχοι του κ. Αμπντουραχμάν Νατζί Ακμάν, ζητώντας την εξαφάνιση της απόφασης 62/2024 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η πρωτόδικη κρίση, με την οποία είχαν απορριφθεί οι αγωγές των Τούρκων υπηκόων κατά του Ελληνικού Δημοσίου ως απαράδεκτες λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, παραμένει σε πλήρη ισχύ.
Η υπόθεση είχε προκαλέσει διαχρονικά συζήτηση στη Ρόδο, καθώς συνδέεται με το ευρύτερο ζήτημα των διεκδικήσεων μουσουλμανικών περιουσιών στα Δωδεκάνησα, ένα πεδίο που κατά καιρούς έχει αποκτήσει και διεθνείς διαστάσεις. Στο επίκεντρο βρέθηκαν 2 κτηματολογικές μερίδες στο Νιοχώρι, η διαδρομή των οποίων ξεκινά από την ιταλική διοίκηση του Μεσοπολέμου και καταλήγει στη σημερινή ελληνική κυριότητα.
Από την ιταλική απαλλοτρίωση του 1940 στην ελληνική κυριαρχία
Τα επίδικα ακίνητα, με κτηματολογικούς αριθμούς V-292 και V-293 οικοδομών Ρόδου, απαλλοτριώθηκαν με διατάγματα του Ιταλού κυβερνήτη στις 13 Μαΐου 1940, για λόγους δημοσίας ωφελείας. Σύμφωνα με τη θέση του Ελληνικού Δημοσίου, οι τότε ιδιοκτήτες είχαν αποζημιωθεί, καθώς το Ιταλικό Δημόσιο είχε καθορίσει σχετική αποζημίωση, η οποία μεταφέρθηκε μέσω της Μικτής Οικονομικής Επιτροπής και κατέληξε στην Τράπεζα της Ελλάδος. Οι ενάγοντες, από την πλευρά τους, υποστήριξαν σε όλη τη διάρκεια της δίκης ότι ουδέποτε έλαβαν χρήματα ή έστω ειδοποίηση για τις απαλλοτριώσεις αυτές.
Μετά τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του Ιταλικού Δημοσίου στη Δωδεκάνησο περιήλθε στο Ελληνικό Δημόσιο. Τα συγκεκριμένα ακίνητα εντάχθηκαν αρχικά στον Οργανισμό Ακίνητης Περιουσίας Δημοσίου Δωδεκανήσου το 1955 και στη συνέχεια πουλήθηκαν, εν μέρει, σε ιδιώτες και οικοδομικούς συνεταιρισμούς, ενώ το υπόλοιπο τμήμα παρέμεινε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου.

Η πρωτόδικη κρίση που επιβεβαιώθηκε
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με την απόφαση 62/2024, είχε απορρίψει τις δύο αγωγές των Τούρκων υπηκόων κρίνοντας ότι οι ενάγοντες δεν διαθέτουν έννομο συμφέρον, δεδομένου ότι οι ίδιοι συνομολογούν πως η κατάληψη των ακινήτων έγινε ήδη από το 1940. Το δικαστήριο έλαβε υπόψη ότι από το 1940 έως σήμερα έχει παρέλθει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για τη συμπλήρωση της κτητικής παραγραφής ή χρησικτησίας, σύμφωνα με τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου.
Παράλληλα, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε σημειώσει ότι ακόμη και αν θεωρηθεί πως η απαλλοτρίωση δεν συντελέστηκε πλήρως, η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο λόγω έκτακτης χρησικτησίας. Προς επίρρωση της κρίσης του, επικαλέστηκε αποφάσεις του Αρείου Πάγου που αναγνωρίζουν την κτήση κυριότητας από το Δημόσιο σε περιπτώσεις όπου η κατοχή ασκείται επί μακρό χρονικό διάστημα χωρίς αντιδράσεις των αρχικών ιδιοκτητών. Με την απόρριψη της έφεσης από το Εφετείο Δωδεκανήσου, το σκεπτικό αυτό παραμένει το ισχύον δικαστικό τετελεσμένο της υπόθεσης.
Τα επιχειρήματα που προέβαλαν  οι εκκαλούντες
Οι εκκαλούντες είχαν χαρακτηρίσει την πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένη, υποστηρίζοντας ότι το δικαστήριο δεν αιτιολόγησε ειδικά την έλλειψη εννόμου συμφέροντος. Ισχυρίστηκαν ότι η εφαρμογή της χρησικτησίας στην περίπτωσή τους είναι αντισυνταγματική και αντίθετη στο άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου, καθώς το Δημόσιο, όταν ενεργεί ως ιδιώτης, δεν μπορεί να επικαλείται ευνοϊκότερη μεταχείριση. Έκαναν επίσης λόγο για παραβίαση διεθνών συμβάσεων, όπως της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, με ειδική αναφορά στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρωτοκόλλου, και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προστατεύουν το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Η έφεση επικαλέστηκε ακόμη τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, όπως την υπόθεση Παπαμιχαλόπουλος κατά Ελλάδας του 1993, στην οποία αναγνωρίζεται ότι η de facto απαλλοτρίωση χωρίς αποζημίωση συνιστά παραβίαση του δικαιώματος στην περιουσία. Οι εκκαλούντες επέμειναν ότι ουδέποτε καταβλήθηκε αποζημίωση ούτε ολοκληρώθηκε νομίμως η διαδικασία απαλλοτρίωσης.

Η γραμμή άμυνας του  Ελληνικού Δημοσίου
Το Ελληνικό Δημόσιο, ως διάδοχο του Ιταλικού, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι αποζημιώσεις είχαν προβλεφθεί ήδη από το 1940 και ότι τα ακίνητα κατελήφθησαν νομίμως, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκαν στο ελληνικό νομικό καθεστώς δυνάμει διεθνών συνθηκών. Επικαλέστηκε επιπλέον τη συνεχή και ειρηνική νομή των ακινήτων για περισσότερες από 8 δεκαετίες, στοιχείο που, κατά τη θέση του, θεμελιώνει την κυριότητά του ακόμη και υπό τις διατάξεις περί χρησικτησίας.
Σύμφωνα με την ίδια θέση, οποιαδήποτε σημερινή διεκδίκηση στερείται νομικής βάσης, καθώς έχει επέλθει παραγραφή κάθε σχετικού δικαιώματος, ενώ η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο κατά πλήρη και αδιάκοπη νομή.
Οι αξιώσεις που έμειναν στα χαρτιά
Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης αποτυπώθηκε με συγκεκριμένα ποσά στις προτάσεις που είχαν κατατεθεί. Για την πρώτη ενάγουσα αναφέρθηκε αξίωση 2.848.076,3 ευρώ, ενώ για κάθε έναν από τους λοιπούς ενάγοντες ποσό 632.905,3 ευρώ, με αιτήματα περί τοκοφορίας από τις 14 Μαΐου 1940, ως επομένης της κατά τους ισχυρισμούς τους de facto απαλλοτρίωσης, ή άλλως από την επίδοση. Με βάση τα αριθμητικά αυτά δεδομένα, το συνολικό ποσό που είχε τεθεί ως αξίωση στην υπόθεση διαμορφωνόταν σε 4.746.792,2 ευρώ. Το ίδιο υλικό περιελάμβανε και αναλυτικές αριθμητικές αναπτύξεις για την κατάληξη στο ποσό των 632.905,3 ευρώ ανά ενάγοντα, καθώς και επιμέρους υπολογισμούς που οδηγούσαν σε συνολικό ποσό 949.358,2 ευρώ σε άλλη ενότητα των προτάσεων.
Με την απόρριψη της έφεσης, οι αξιώσεις αυτές δεν βρίσκουν δικαστική δικαίωση ούτε σε δεύτερο βαθμό.
Οι ευρύτερες προεκτάσεις και το επόμενο πιθανό βήμα
Πέρα από την αμιγώς δικαστική της διάσταση, η υπόθεση κινείται σε πεδίο αυξημένης ευαισθησίας. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις έχουν κατά καιρούς εμφανίσει ανάλογες διεκδικήσεις ως ζήτημα διεθνούς ατζέντας, με αναφορές σε πρόθεση μεταφοράς του θέματος σε διεθνή φόρα και τελικό προορισμό το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν διευκρινίζεται αν οι εκκαλούντες προτίθενται να ασκήσουν περαιτέρω ένδικα μέσα μετά την έκδοση της εφετειακής απόφασης.
Στην ελληνική πλευρά, η προσέγγιση που έχει περιγραφεί είναι ότι πρόκειται για υπόθεση αστικής φύσεως, με ιστορικά και νομικά τετελεσμένα που δεν μεταβάλλουν το καθεστώς κυριαρχίας, ανεξάρτητα από τον δημόσιο θόρυβο που κατά καιρούς την περιβάλλει. Η υπ’ αριθμ. 164/2026 απόφαση του Εφετείου Δωδεκανήσου έρχεται να προσθέσει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των δικαστικών κρίσεων που επιβεβαιώνουν τη θέση αυτή.
Ως πληρεξούσιος δικηγόρος των εκκαλούντων παρέστη ο κ. Αναστάσιος Ε. Μπακαλούμας.

Το Εφετείο Δωδεκανήσου απέρριψε την έφεση Τούρκων για τις απαλλοτριώσεις του 1940 στο Νιοχώρι

Τι έγινε δεκτό και τι απορρίφθηκε
Το δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει την αγωγή. Υποχρέωσε τους εναγομένους να καταβάλουν, εις ολόκληρον, το ποσό των 750.711,11 ευρώ με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής μέχρι την πλήρη εξόφληση, ενώ κήρυξε την απόφαση προσωρινά εκτελεστή για ποσό 100.000 ευρώ.
Τα δικαστικά έξοδα συμψηφίστηκαν μεταξύ των διαδίκων, λόγω της εν μέρει νίκης του ενάγοντος έναντι του Δημοσίου.
Δεν έγιναν, ωστόσο, δεκτά όλα τα αιτήματα. Το αίτημα για τόκους από την επομένη της οριστικής τιμής μονάδας απορρίφθηκε ως μη νόμιμο, καθώς, κατά πάγια νομολογία, οι τόκοι οφείλονται από την επίδοση της αγωγής. Το ποσό των 450 ευρώ που είχε ήδη επιδικαστεί ως δικαστική δαπάνη απορρίφθηκε λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος, αφού ο ενάγων διέθετε ήδη εκτελεστό τίτλο για την είσπραξή του.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κρίση του δικαστηρίου για το ποσό των 40.964,10 ευρώ που αφορούσε τη στέρηση χρήσης. Εδώ το Πολυμελές Πρωτοδικείο έκρινε εαυτό αναρμόδιο, διαπιστώνοντας ότι η συγκεκριμένη αξίωση πηγάζει από την άσκηση δημόσιας εξουσίας και συνιστά διοικητική διαφορά ουσίας, η οποία υπάγεται στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων.
Για τον λόγο αυτό, το σχετικό σκέλος της αγωγής απορρίφθηκε αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτο.

Στα 750.711 ευρώ η αποζημίωση που υποχρεώνεται να καταβάλει το Δημόσιο για ακίνητο της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου

Η υπόθεση που είχε προκαλέσει διαχρονικά συζήτηση στη Ρόδο, λόγω του ιστορικού της φορτίου και των προεκτάσεων που αποδίδονται σε διεκδικήσεις μουσουλμανικών περιουσιών στα Δωδεκάνησα, οδηγήθηκε τελικά σε συζήτηση χθες.
Η υπόθεση αφορά στην προσφυγή της Νιλγκούν Μπαράι, κατοίκου Άγκυρας, και των καθολικών διαδόχων του Αμπντουραχμάν Νατζί Ακμάν, οι οποίοι ζητούν την εξαφάνιση της απόφασης 62/2024 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου.
Η απόφαση αυτή απέρριψε τις αγωγές τους κατά του Ελληνικού Δημοσίου, κρίνοντάς τες απαράδεκτες λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Από την ιταλική απαλλοτρίωση του 1940 έως την ελληνική κυριότητα
Τα επίδικα ακίνητα, με κτηματολογικούς αριθμούς V-292 και V-293 οικοδομών Ρόδου, απαλλοτριώθηκαν με τα διατάγματα του Ιταλού κυβερνήτη στις 13 Μαΐου 1940, για λόγους δημοσίας ωφέλειας. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημόσιο, οι τότε ιδιοκτήτες είχαν αποζημιωθεί, καθώς το Ιταλικό Δημόσιο είχε καθορίσει σχετική αποζημίωση, η οποία μεταφέρθηκε μέσω της Μικτής Οικονομικής Επιτροπής και κατέληξε στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ωστόσο, οι εναγόμενοι υποστηρίζουν πως ουδέποτε έλαβαν χρήματα ή ειδοποίηση για τις απαλλοτριώσεις αυτές.
Μετά τη συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, όλα τα ακίνητα του Ιταλικού Δημοσίου στη Δωδεκάνησο περιήλθαν στο Ελληνικό Δημόσιο. Τα συγκεκριμένα ακίνητα εντάχθηκαν αρχικά στον Οργανισμό Ακίνητης Περιουσίας Δημοσίου Δωδεκανήσου το 1955 και αργότερα πουλήθηκαν, εν μέρει, σε ιδιώτες και οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Το υπόλοιπο τμήμα παρέμεινε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου.
Η πρωτόδικη απόφαση και το σκεπτικό της
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με την απόφαση 62/2024, απέρριψε τις δύο αγωγές των Τούρκων υπηκόων, κρίνοντας ότι οι ενάγοντες δεν διαθέτουν έννομο συμφέρον, καθώς οι ίδιοι συνομολογούν ότι η κατάληψη των ακινήτων έγινε ήδη από το 1940. Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του πως από το 1940 έως σήμερα έχει παρέλθει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για τη συμπλήρωση της κτητικής παραγραφής ή χρησικτησίας, σύμφωνα με τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου.
Επίσης, σημείωσε ότι ακόμη κι αν θεωρηθεί πως η απαλλοτρίωση δεν συντελέστηκε πλήρως, η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο λόγω έκτακτης χρησικτησίας.
Το Δικαστήριο επικαλέστηκε αποφάσεις του Αρείου Πάγου, οι οποίες αναγνωρίζουν την κτήση κυριότητας από το Δημόσιο σε περιπτώσεις που η κατοχή ασκείται για μακρύ χρονικό διάστημα χωρίς αντιδράσεις των αρχικών ιδιοκτητών.
Το περιεχόμενο της έφεσης: επιχειρήματα και αιτιάσεις
Οι εκκαλούντες θεωρούν την πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένη, ισχυριζόμενοι ότι το δικαστήριο δεν αιτιολόγησε ειδικά την έλλειψη εννόμου συμφέροντος. Υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή της χρησικτησίας στην υπόθεσή τους είναι αντισυνταγματική και αντίθετη στο άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου, καθώς το Δημόσιο –όταν ενεργεί ως ιδιώτης– δεν μπορεί να επικαλείται ευνοϊκότερη μεταχείριση. Επίσης, κάνουν λόγο για παραβίαση διεθνών συμβάσεων, όπως της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 1 του Πρώτου Πρωτοκόλλου) και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που προστατεύουν το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Η έφεση επικαλείται ακόμη τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (όπως την υπόθεση Παπαμιχαλόπουλος κατά Ελλάδας, 1993), όπου αναγνωρίζεται ότι η de facto απαλλοτρίωση χωρίς αποζημίωση συνιστά παραβίαση του δικαιώματος στην περιουσία. Οι εφεσίβλητοι επιμένουν ότι ουδέποτε καταβλήθηκε αποζημίωση ούτε ολοκληρώθηκε νομίμως διαδικασία απαλλοτρίωσης.
Η στάση του Ελληνικού Δημοσίου
Το Ελληνικό Δημόσιο, ως διάδοχο του Ιταλικού, έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι αποζημιώσεις είχαν προβλεφθεί από το 1940 και πως τα ακίνητα κατελήφθησαν νομίμως, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκαν στο ελληνικό νομικό καθεστώς δυνάμει διεθνών συνθηκών. Το Δημόσιο επικαλείται ακόμη τη συνεχή και ειρηνική νομή των ακινήτων για πάνω από οκτώ δεκαετίες, γεγονός που θεμελιώνει την κυριότητά του ακόμη και κατά τις διατάξεις περί χρησικτησίας.
Σύμφωνα με τη θέση του, η οποιαδήποτε σημερινή διεκδίκηση στερείται νομικής βάσης, καθώς έχει επέλθει παραγραφή κάθε σχετικού δικαιώματος, ενώ η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο κατά πλήρη και αδιάκοπη νομή.
Το συνολικό ποσό που αξιώνουν και οι επιμέρους απαιτήσεις
Η οικονομική διάσταση της υπόθεσης αποτυπώνεται με συγκεκριμένα ποσά στις προτάσεις που έχουν κατατεθεί. Για την πρώτη ενάγουσα αναφέρεται αξίωση 2.848.076,3 ευρώ, ενώ για κάθε έναν από τους λοιπούς ενάγοντες αναφέρεται ποσό 632.905,3 ευρώ, με αιτήματα περί τοκοφορίας από 14 Μαΐου 1940 ως επομένη de facto απαλλοτρίωσης ή άλλως από την επίδοση, όπως διατυπώνεται στο κείμενο.
Με βάση αυτά τα αριθμητικά δεδομένα, το συνολικό ποσό που τίθεται ως αξίωση στην υπόθεση διαμορφώνεται σε 4.746.792,2 ευρώ.
Το ίδιο υλικό περιλαμβάνει και αναλυτικές αριθμητικές αναπτύξεις για την κατάληξη στο ποσό των 632.905,3 ευρώ για κάθε έναν από τους λοιπούς ενάγοντες, καθώς και επιμέρους υπολογισμούς που οδηγούν σε συνολικό ποσό 949.358,2 ευρώ σε άλλη αναπτυγμένη ενότητα των προτάσεων.
Πολιτικές και διπλωματικές προεκτάσεις και το βάρος της απόφασης που αναμένεται
Πέρα από την καθαρά δικαστική της εξέλιξη, η υπόθεση βρίσκεται σε πεδίο αυξημένης ευαισθησίας, καθώς τουρκικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις έχουν κατά καιρούς εμφανίσει ανάλογες διεκδικήσεις ως ζήτημα διεθνούς ατζέντας, με αναφορές σε πρόθεση μεταφοράς του θέματος σε διεθνή φόρα και τελικό προορισμό το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στην ελληνική πλευρά, ωστόσο, η προσέγγιση που έχει περιγραφεί είναι ότι πρόκειται για υπόθεση αστικής φύσεως, με ιστορικά και νομικά τετελεσμένα που δεν αλλάζουν το καθεστώς κυριαρχίας, ανεξάρτητα από τον δημόσιο θόρυβο.
Ως πληρεξούσιος δικηγόρος των εκκαλούντων παρέστη ο κ. Αναστάσιος Ε. Μπακαλούμας.

Εκδικάστηκε η έφεση Τούρκων υπηκόων για αποζημιώσεις από απαλλοτριώσεις του 1940 στο Νιοχώρι

Για την 6η Μαρτίου 2026 έχει προσδιοριστεί μετά από αναβολή η εκδίκαση στο Τριμελές Εφετείο Δωδεκανήσου της πολυσυζητημένης έφεσης που έχουν ασκήσει Τούρκοι υπήκοοι, οι οποίοι διεκδικούν αποζημιώσεις για δύο ακίνητα στο Νιοχώρι Ρόδου, τα οποία απαλλοτριώθηκαν το 1940 από την ιταλική διοίκηση.
Πρόκειται για μια υπόθεση με έντονες νομικές και πολιτικές προεκτάσεις, που επαναφέρει στο προσκήνιο το παλαιό και σύνθετο ζήτημα των περιουσιών μουσουλμανικών οικογενειών στα Δωδεκάνησα κατά την ιταλοκρατία και τη μετέπειτα ελληνική διοίκηση.
Η υπόθεση αφορά στην προσφυγή της Νιλγκούν Μπαράι, κατοίκου Άγκυρας, και των καθολικών διαδόχων του Αμπντουραχμάν Νατζί Ακμάν, οι οποίοι ζητούν την εξαφάνιση της απόφασης 62/2024 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου. Η απόφαση αυτή απέρριψε τις αγωγές τους κατά του Ελληνικού Δημοσίου, κρίνοντάς τες απαράδεκτες λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Από την ιταλική απαλλοτρίωση του  1940 έως την ελληνική κυριότητα
Τα επίδικα ακίνητα, με κτηματολογικούς αριθμούς V-292 και V-293 οικοδομών Ρόδου, απαλλοτριώθηκαν με τα διατάγματα του Ιταλού κυβερνήτη στις 13 Μαΐου 1940, για λόγους δημοσίας ωφέλειας. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημόσιο, οι τότε ιδιοκτήτες είχαν αποζημιωθεί, καθώς το Ιταλικό Δημόσιο είχε καθορίσει σχετική αποζημίωση, η οποία μεταφέρθηκε μέσω της Μικτής Οικονομικής Επιτροπής και κατέληξε στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ωστόσο, οι εναγόμενοι υποστηρίζουν πως ουδέποτε έλαβαν χρήματα ή ειδοποίηση για τις απαλλοτριώσεις αυτές.
Μετά τη συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, όλα τα ακίνητα του Ιταλικού Δημοσίου στη Δωδεκάνησο περιήλθαν στο Ελληνικό Δημόσιο. Τα συγκεκριμένα ακίνητα εντάχθηκαν αρχικά στον Οργανισμό Ακίνητης Περιουσίας Δημοσίου Δωδεκανήσου το 1955 και αργότερα πουλήθηκαν, εν μέρει, σε ιδιώτες και οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Το υπόλοιπο τμήμα παρέμεινε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου.
Η πρωτόδικη απόφαση και το σκεπτικό της
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με την απόφαση 62/2024, απέρριψε τις δύο αγωγές των Τούρκων υπηκόων, κρίνοντας ότι οι ενάγοντες δεν διαθέτουν έννομο συμφέρον, καθώς οι ίδιοι συνομολογούν ότι η κατάληψη των ακινήτων έγινε ήδη από το 1940. Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του πως από το 1940 έως σήμερα έχει παρέλθει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για τη συμπλήρωση της κτητικής παραγραφής ή χρησικτησίας, σύμφωνα με τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου. Επίσης, σημείωσε ότι ακόμη κι αν θεωρηθεί πως η απαλλοτρίωση δεν συντελέστηκε πλήρως, η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο λόγω έκτακτης χρησικτησίας.
Το Δικαστήριο επικαλέστηκε αποφάσεις του Αρείου Πάγου, όπως την ΟλΑΠ 599/1971 και την ΑΠ 1625/2009, οι οποίες αναγνωρίζουν την κτήση κυριότητας από το Δημόσιο σε περιπτώσεις που η κατοχή ασκείται για μακρύ χρονικό διάστημα χωρίς αντιδράσεις των αρχικών ιδιοκτητών.

Το περιεχόμενο της έφεσης: επιχειρήματα και αιτιάσεις
Οι εκκαλούντες θεωρούν την πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένη, ισχυριζόμενοι ότι το δικαστήριο δεν αιτιολόγησε ειδικά την έλλειψη εννόμου συμφέροντος. Υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή της χρησικτησίας στην υπόθεσή τους είναι αντισυνταγματική και αντίθετη στο άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου, καθώς το Δημόσιο –όταν ενεργεί ως ιδιώτης– δεν μπορεί να επικαλείται ευνοϊκότερη μεταχείριση. Επίσης, κάνουν λόγο για παραβίαση διεθνών συμβάσεων, όπως της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 1 του Πρώτου Πρωτοκόλλου) και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που προστατεύουν το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Η έφεση επικαλείται ακόμη τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (όπως την υπόθεση Παπαμιχαλόπουλος κατά Ελλάδας, 1993), όπου αναγνωρίζεται ότι η de facto απαλλοτρίωση χωρίς αποζημίωση συνιστά παραβίαση του δικαιώματος στην περιουσία. Οι εφεσίβλητοι επιμένουν ότι ουδέποτε καταβλήθηκε αποζημίωση ούτε ολοκληρώθηκε νομίμως διαδικασία απαλλοτρίωσης.
Η στάση του Ελληνικού Δημοσίου
Το Ελληνικό Δημόσιο, ως διάδοχο του Ιταλικού, έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι αποζημιώσεις είχαν προβλεφθεί από το 1940 και πως τα ακίνητα κατελήφθησαν νομίμως, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκαν στο ελληνικό νομικό καθεστώς δυνάμει διεθνών συνθηκών. Το Δημόσιο επικαλείται ακόμη τη συνεχή και ειρηνική νομή των ακινήτων για πάνω από οκτώ δεκαετίες, γεγονός που θεμελιώνει την κυριότητά του ακόμη και κατά τις διατάξεις περί χρησικτησίας.
Σύμφωνα με τη θέση του, η οποιαδήποτε σημερινή διεκδίκηση στερείται νομικής βάσης, καθώς έχει επέλθει παραγραφή κάθε σχετικού δικαιώματος, ενώ η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο κατά πλήρη και αδιάκοπη νομή.
Οι πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις
Η υπόθεση δεν περιορίζεται μόνο στη νομική της διάσταση. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα μεταφέρουν το ζήτημα στα διεθνή φόρα, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ΟΑΣΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Υποστηρίζουν πως η Ελλάδα «σφετερίστηκε» περιουσίες Τούρκων πολιτών μετά την προσάρτηση της Δωδεκανήσου το 1947, επιχειρώντας να δημιουργήσουν ζήτημα «τουρκικών περιουσιών» στο Αιγαίο.
Στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, ωστόσο, η υπόθεση θεωρείται καθαρά αστικής φύσεως, με νομικά και ιστορικά τετελεσμένα που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι τουρκικές κινήσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά και εδάφη της Δωδεκανήσου.

Την υπόθεση χειρίζεται ο δικηγόρος κ. Τάσος Μπακαλούμας.

Στο Εφετείο Δωδεκανήσου η έφεση των Τούρκων για τα ακίνητα στο Νιοχώρι

Σήμερα εκδικάζεται στο Τριμελές Εφετείο Δωδεκανήσου η πολυσυζητημένη υπόθεση της έφεσης που έχουν ασκήσει Τούρκοι υπήκοοι, οι οποίοι διεκδικούν αποζημιώσεις για δύο ακίνητα στο Νιοχώρι Ρόδου, τα οποία απαλλοτριώθηκαν το 1940 από την ιταλική διοίκηση. Πρόκειται για μια υπόθεση με έντονες νομικές και πολιτικές προεκτάσεις, που επαναφέρει στο προσκήνιο το παλαιό και σύνθετο ζήτημα των περιουσιών μουσουλμανικών οικογενειών στα Δωδεκάνησα κατά την ιταλοκρατία και τη μετέπειτα ελληνική διοίκηση.
Η υπόθεση αφορά στην προσφυγή της Νιλγκούν Μπαράι, κατοίκου Άγκυρας, και των καθολικών διαδόχων του Αμπντουραχμάν Νατζί Ακμάν, οι οποίοι ζητούν την εξαφάνιση της απόφασης 62/2024 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου. Η απόφαση αυτή απέρριψε τις αγωγές τους κατά του Ελληνικού Δημοσίου, κρίνοντάς τες απαράδεκτες λόγω έλλειψης εννόμου συμφέροντος.
Από την ιταλική απαλλοτρίωση του 1940 έως την ελληνική κυριότητα
Τα επίδικα ακίνητα, με κτηματολογικούς αριθμούς V-292 και V-293 οικοδομών Ρόδου, απαλλοτριώθηκαν με τα διατάγματα του Ιταλού Κυβερνήτη στις 13 Μαΐου 1940, για λόγους δημοσίας ωφέλειας. Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημόσιο, οι τότε ιδιοκτήτες είχαν αποζημιωθεί, καθώς το Ιταλικό Δημόσιο είχε καθορίσει σχετική αποζημίωση, η οποία μεταφέρθηκε μέσω της Μικτής Οικονομικής Επιτροπής και κατέληξε στην Τράπεζα της Ελλάδος. Ωστόσο, οι εναγόμενοι υποστηρίζουν πως ουδέποτε έλαβαν χρήματα ή ειδοποίηση για τις απαλλοτριώσεις αυτές.
Μετά τη συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, όλα τα ακίνητα του Ιταλικού Δημοσίου στη Δωδεκάνησο περιήλθαν στο Ελληνικό Δημόσιο. Τα συγκεκριμένα ακίνητα εντάχθηκαν αρχικά στον Οργανισμό Ακίνητης Περιουσίας Δημοσίου Δωδεκανήσου το 1955 και αργότερα πουλήθηκαν, εν μέρει, σε ιδιώτες και οικοδομικούς συνεταιρισμούς. Το υπόλοιπο τμήμα παρέμεινε στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου.
Η πρωτόδικη απόφαση και το σκεπτικό της
Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου, με την απόφαση 62/2024, απέρριψε τις δύο αγωγές των Τούρκων υπηκόων, κρίνοντας ότι οι ενάγοντες δεν διαθέτουν έννομο συμφέρον, καθώς οι ίδιοι συνομολογούν ότι η κατάληψη των ακινήτων έγινε ήδη από το 1940. Το Δικαστήριο έλαβε υπόψη του πως από το 1940 έως σήμερα έχει παρέλθει το χρονικό διάστημα που απαιτείται για τη συμπλήρωση της κτητικής παραγραφής ή χρησικτησίας, σύμφωνα με τον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου. Επίσης, σημείωσε ότι ακόμη κι αν θεωρηθεί πως η απαλλοτρίωση δεν συντελέστηκε πλήρως, η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο λόγω έκτακτης χρησικτησίας.
Το Δικαστήριο επικαλέστηκε αποφάσεις του Αρείου Πάγου, όπως την ΟλΑΠ 599/1971 και την ΑΠ 1625/2009, οι οποίες αναγνωρίζουν την κτήση κυριότητας από το Δημόσιο σε περιπτώσεις που η κατοχή ασκείται για μακρό χρονικό διάστημα χωρίς αντιδράσεις των αρχικών ιδιοκτητών.
Το περιεχόμενο  της έφεσης: επιχειρήματα και αιτιάσεις
Οι εκκαλούντες θεωρούν την πρωτόδικη απόφαση εσφαλμένη, ισχυριζόμενοι ότι το δικαστήριο δεν αιτιολόγησε ειδικά την έλλειψη εννόμου συμφέροντος. Υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή της χρησικτησίας στην υπόθεσή τους είναι αντισυνταγματική και αντίθετη στο άρθρο 4 του Συντάγματος περί ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου, καθώς το Δημόσιο –όταν ενεργεί ως ιδιώτης– δεν μπορεί να επικαλείται ευνοϊκότερη μεταχείριση. Επίσης, κάνουν λόγο για παραβίαση διεθνών συμβάσεων, όπως της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άρθρο 1 του Πρώτου Πρωτοκόλλου) και του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, που προστατεύουν το δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Η έφεση επικαλείται ακόμη τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (όπως την υπόθεση Παπαμιχαλόπουλος κατά Ελλάδας, 1993), όπου αναγνωρίζεται ότι η de facto απαλλοτρίωση χωρίς αποζημίωση συνιστά παραβίαση του δικαιώματος στην περιουσία. Οι εφεσίβλητοι επιμένουν ότι ουδέποτε καταβλήθηκε αποζημίωση ούτε ολοκληρώθηκε νομίμως διαδικασία απαλλοτρίωσης.
Η στάση του Ελληνικού Δημοσίου
Το Ελληνικό Δημόσιο, ως διάδοχο του Ιταλικού, έχει απορρίψει κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, υπογραμμίζοντας ότι οι αποζημιώσεις είχαν προβλεφθεί από το 1940 και πως τα ακίνητα κατελήφθησαν νομίμως, ενώ στη συνέχεια εντάχθηκαν στο ελληνικό νομικό καθεστώς δυνάμει διεθνών συνθηκών. Το Δημόσιο επικαλείται ακόμη τη συνεχή και ειρηνική νομή των ακινήτων για πάνω από οκτώ δεκαετίες, γεγονός που θεμελιώνει την κυριότητά του ακόμη και κατά τις διατάξεις περί χρησικτησίας.
Σύμφωνα με τη θέση του, η οποιαδήποτε σημερινή διεκδίκηση στερείται νομικής βάσης, καθώς έχει επέλθει παραγραφή κάθε σχετικού δικαιώματος, ενώ η κυριότητα ανήκει πλέον στο Ελληνικό Δημόσιο κατά πλήρη και αδιάκοπη νομή.
Οι πολιτικές και διπλωματικές διαστάσεις
Η υπόθεση δεν περιορίζεται μόνο στη νομική της διάσταση. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα μεταφέρουν το ζήτημα στα διεθνή φόρα, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Έθνη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ΟΑΣΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Υποστηρίζουν πως η Ελλάδα «σφετερίστηκε» περιουσίες Τούρκων πολιτών μετά την προσάρτηση της Δωδεκανήσου το 1947, επιχειρώντας να δημιουργήσουν ζήτημα «τουρκικών περιουσιών» στο Αιγαίο.
Στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, ωστόσο, η υπόθεση θεωρείται καθαρά αστικής φύσεως, με νομικά και ιστορικά τετελεσμένα που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι τουρκικές κινήσεις εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας σε νησιά και εδάφη της Δωδεκανήσου.
Το διακύβευμα για το Εφετείο
Η σημερινή δίκη στο Εφετείο Δωδεκανήσου δεν αφορά μόνο το ύψος των αποζημιώσεων που ζητούν οι εφεσίβλητοι, το οποίο ξεπερνά τα τέσσερα εκατομμύρια ευρώ. Αφορά πρωτίστως την ερμηνεία θεμελιωδών αρχών του δικαίου περί κυριότητας, χρησικτησίας και διαδοχής κρατικής περιουσίας μετά από κατοχή και πόλεμο. Η απόφαση που θα εκδοθεί θα αποτελέσει σημαντικό νομικό προηγούμενο, καθώς παρόμοιες υποθέσεις έχουν κατατεθεί και από άλλους Τούρκους υπηκόους, κυρίως για ακίνητα στη Ρόδο και την Κω.
Περισσότερες από εκατό τουρκικές μη κυβερνητικές οργανώσεις έχουν ήδη κινηθεί προς την κατεύθυνση διεκδίκησης περιουσιών σε νησιά του Αιγαίου, προβάλλοντας ιστορικά και κτηματολογικά επιχειρήματα που η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει «ανιστόρητα και νομικά αβάσιμα».
Η εκδίκαση της υπόθεσης στο Εφετείο Ρόδου αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όχι μόνο για το νομικό της αποτέλεσμα αλλά και για τις πολιτικές της συνέπειες. Πρόκειται για μια δίκη που αναδεικνύει τις δυσκολίες αποτίμησης παλαιών ιδιοκτησιακών σχέσεων σε εδάφη που άλλαξαν κυριαρχία μέσα στον 20ό αιώνα· και συνάμα μια υπόθεση που αποδεικνύει πως η Ιστορία συνεχίζει να διεκδικεί τον χώρο της στις δικαστικές αίθουσες του παρόντος.
Την υπόθεση χειρίζεται ο δικηγόρος κ. Τάσος Μπακαλούμας.

Στο Εφετείο Δωδεκανήσου η έφεση των Τούρκων για τα ακίνητα στο Νιοχώρι

Η απόκτηση της κυριότητας του απαλλοτριούμενου με έκτακτη χρησικτησία, λόγω κατάληψης χωρίς καταβολή ή κατάθεση της αποζημίωσης, κρίθηκε από τον Άρειο Πάγο ως νόμιμη.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση το Ελληνικό Δημόσιο προέβαλε μάλιστα ένσταση ιδίας κυριότητας επί των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, δεδομένου ότι από της απαλλοτριώσεως των ακινήτων με KM V 292 και V 293 οικοδομών Ρόδου, νομικής φύσεως μουλκ, το έτος 1940, τα ακίνητα αυτά κατελήφθησαν από το Ιταλικό και στη συνέχεια από το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο απέκτησε όλη την ακίνητη περιουσία του Ιταλικού κράτους στη Δωδεκάνησο με το άρθρο 1 του παραρτήματος XiV της από 10-2-1947 συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων μεταξύ των συνασπισμένων συμμαχικών δυνάμεων και της Ιταλίας, που κυρώθηκε με το ΝΔ 423/1947, παρέμειναν δε στη συνεχή και ειρηνική νομή αυτού δια των αρμοδίων οργάνων του για χρονικό διάστημα που απαιτεί η διάταξη του άρθρου 63 του Κτηματολογικού Κανονισμού και κατά συνέπεια, ακόμα και υπό την εκδοχή ότι δεν συντελέσθηκε η απαλλοτρίωση αυτών δυνάμει των από 13-5-1940 διαταγμάτων του Ιταλού Κυβερνήτη, το Δημόσιο κατέστη κύριος αυτών, με έκτακτη χρησικτησία.
Το δικαστήριο απέρριψε και τις δύο αγωγές ως απαράδεκτες ελλείψει εννόμου συμφέροντος των εναγόντων, γιατί οι ίδιοι οι ενάγοντες και στις δύο αγωγές συνομολογούν ότι η κατάληψη του απαλλοτριωθέντος ακινήτου έλαβε χώρα το έτος 1940, οι οποίες μερίδες απαλλοτριώθηκαν παράνομα («κατά το τότε ισχύον δίκαιο του έτους 1940 από το Ιταλικό Δημόσιο με τα από 13-05-1940 διατάγματα του Ιταλού Κυβερνήτη το 1940 υπέρ του Ιταλικού Δημοσίου», όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν σε αμφότερες τις αγωγές) και ότι οι ίδιοι δεν έχουν κυριότητα και νομή έκτοτε, λαμβάνοντας συγχρόνως υπ’ όψιν ότι είναι δυνατή και η κτήση κυριότητας διά κτητικής παραγραφής, κατά τις διατάξεις των άρθρων 63 και 68 του Κτηματολογικού Κανονισμού Δωδεκανήσου, καθώς και το ό,τι οι εκτάσεις που είχαν περιέλθει βάσει του Ν.2100/1952 στην κυριότητα του Οργανισμού Ακίνητης Περιουσίας του Δημοσίου εν Δωδεκανήσω το έτος 1955, περιήλθαν αυτοδικαίως στο Ελληνικό Δημόσιο μετά την κατάργηση του προαναφερθέντος Οργανισμού με τον Ν.2100/1952.
Πάνω από 100 τουρκικές ΜΚΟ έχουν ξεκινήσει δικαστική κινητοποίηση για την επιστροφή περιουσιών, που όπως υποστηρίζουν ανήκαν σε Τούρκους, οι οποίοι ζούσαν στα Δωδεκάνησα, ειδικά σε Κω, Ρόδο, Δυτική Θράκη και Κρήτη.

Το θέμα, όπως προανήγγειλαν τουρκικά ΜΜΕ, θα μεταφερθεί μέσω των τουρκικών ενώσεων στα Ηνωμένα Έθνη, την ΕΕ, τον ΟΑΣΕ και το ΕΔΑΔ. Πρόκειται για ένα νέο δείγμα της τουρκικής προκλητικότητας που εκδηλώνεται σε όλα τα επίπεδα.

Απορρίφθηκαν οι αγωγές Τούρκων που διεκδικούν αποζημίωση «μαμούθ» για απαλλοτρίωση του ’40

Ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου εκδικάστηκαν χθες, αντιμωλία των διαδίκων, οι αγωγές που άσκησαν 4 Τούρκοι διεκδικώντας αποζημίωση που αφορά σε de facto απαλλοτρίωση και στην αναγνώριση ακυρότητας των από 13 Μαΐου 1940 διαταγμάτων του Ιταλού κυβερνήτη για την απαλλοτρίωση δύο κτηματομερίδων στο Νιοχώρι!!
Οπως έγραψε η «δημοκρατική», με τις υπ’ αριθμ. 60 και 61/2022 αποφάσεις που εξέδωσε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου κρίθηκαν ως μη ασκηθείσες λόγω λανθασμένης επίδοσής τους, οι δύο αγωγές που είχαν αρχικώς ασκήσει.
Οι Τούρκοι, άσκησαν αγωγές ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου και ακολούθως ενώπιον και του Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ως διάδοχου του Ιταλικού Δημοσίου.
Με τις υπ’ αριθμ. 465 και 466/2022 αποφάσεις του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου, ανεστάλη η πρόοδος της δίκης αγωγών εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ως διαδόχου του Ιταλικού Δημοσίου που άσκησαν οι ίδιοι 4, μέχρις ότου δημοσιευθεί τελεσίδικη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου επί όμοιων αγωγών που άσκησαν κατά του Ελληνικού Δημοσίου.
Με την μία αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου η πρώτη διεκδικεί 2.848.076,3 € και οι υπόλοιποι από 632.905,3 € έκαστος. Με την δεύτερη η πρώτη διεκδικεί μόνη αποζημίωση ύψους 949.358,3 ευρώ.
Το Ελληνικό Δημόσιο με τις προτάσεις που υπέβαλε ενώπιον του δικαστηρίου απέκρουσε τις αγωγές ως αβάσιμες, αναληθείς και καταχρηστικές. Μεταξύ άλλων το Ελληνικό Δημόσιο εκθέτει ότι πως με το με αριθμ 116/13-5-1940 Διάταγμα του Ιταλού Κυβερνήτη απαλλοτριώθηκαν μεταξύ άλλων οι προαναφερόμενες κτηματομερίδες με προσφερόμενη αποζημίωση για το ακίνητο με KM V 292 οικοδομών Ρόδου το ποσό των 45.964 ιταλικών λιρών και για το ακίνητο με KM V 293 οικοδομών Ρόδου με προσφερόμενη αποζημίωση το ποσό των 51.270 ευρώ.
Οι αποζημιώσεις αυτές μεταβιβάσθηκαν από την Τράπεζα της Ιταλίας στη Μικτή Επιτροπή που προέβλεπε το άρθρο 52 της μετά της Ιταλίας Οικονομικής Συνεργασίας και από την Επιτροπή εκείνη δια του Υπουργείου των Εξωτερικών κατατέθηκαν στην Τράπεζα της Ελλάδος προς απόδοση στους δικαιούχους, πλην όμως μετά την πάροδο 80 και πλέον ετών από την απαλλοτρίωση δεν κατέστη δυνατή η ανεύρεση σήμερα της αποζημίωσης.
Επιπλέον εκθέτει ότι η απόκτηση της κυριότητας απαλλοτριωθέντος ακινήτου με τα προσόντα της έκτακτης χρησικτησίας ή της κτητικής παραγραφής, ακόμα και από τον υπέρ ου η απαλλοτρίωση λόγω κατάληψης χωρίς καταβολή ή κατάθεση της αποζημίωσης, είναι νόμιμη γιατί η κτήση της κυριότητας επέρχεται όχι ως συνέπεια της απαλλοτρίωσης αλλά κατά τις σχετικές διατάξεις λόγω χρησικτησίας ή κτητικής παραγραφής.
Έτσι, αν το ακίνητο που απαλλοτριώθηκε έχει καταληφθεί, από δε της καταλήψεως αυτού, από της οποίας γεννήθηκε η διεκδικητική αγωγή, χώρησε η συμπλήρωση της κτητικής παραγραφής.
Η απόκτηση της κυριότητας του απαλλοτριούμενου με έκτακτη χρησικτησία, λόγω κατάληψης χωρίς καταβολή ή κατάθεση της αποζημίωσης, κρίθηκε από τον Άρειο Πάγο ως νόμιμη.
Στην συγκεκριμένη περίπτωση το Ελληνικό Δημόσιο προέβαλε μάλιστα ένσταση ιδίας κυριότητας επί των απαλλοτριωθέντων ακινήτων, δεδομένου ότι από της απαλλοτριώσεως των ακινήτων με KM V 292 και V 293 οικοδομών Ρόδου, νομικής φύσεως μουλκ, το έτος 1940, τα ακίνητα αυτά κατελήφθησαν από το Ιταλικό και στη συνέχεια από το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο απέκτησε όλη την ακίνητη περιουσία του Ιταλικού κράτους στη Δωδεκάνησο με το άρθρο 1 του παραρτήματος XiV της από 10-2-1947 συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων μεταξύ των συνασπισμένων συμμαχικών δυνάμεων και της Ιταλίας, που κυρώθηκε με το ΝΔ 423/1947, παρέμειναν δε στη συνεχή και ειρηνική νομή αυτού δια των αρμοδίων οργάνων του για χρονικό διάστημα που απαιτεί η διάταξη του άρθρου 63 του Κτηματολογικού Κανονισμού και κατά συνέπεια, ακόμα και υπό την εκδοχή ότι δεν συντελέσθηκε η απαλλοτρίωση αυτών δυνάμει των από 13-5-1940 διαταγμάτων του Ιταλού Κυβερνήτη, το Δημόσιο κατέστη κύριος αυτών, με έκτακτη χρησικτησία.
Πάνω από 100 τουρκικές ΜΚΟ έχουν ξεκινήσει δικαστική κινητοποίηση για την επιστροφή περιουσιών, που όπως υποστηρίζουν ανήκαν σε Τούρκους, οι οποίοι ζούσαν στα Δωδεκάνησα, ειδικά σε Κω, Ρόδο, Δυτική Θράκη και Κρήτη.
Το θέμα, όπως προανήγγειλαν τουρκικά ΜΜΕ, θα μεταφερθεί μέσω των τουρκικών ενώσεων στα Ηνωμένα Έθνη, την ΕΕ, τον ΟΑΣΕ και το ΕΔΑΔ. Πρόκειται για ένα νέο δείγμα της τουρκικής προκλητικότητας που εκδηλώνεται σε όλα τα επίπεδα.

Εκδικάστηκαν οι αγωγές Τούρκων που διεκδικούν αποζημίωση «μαμούθ» για απαλλοτρίωση του ’40

Οπως έγραψε η «δημοκρατική», με τις υπ’ αριθμ. 60 και 61/2022 αποφάσεις που εξέδωσε το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ρόδου κρίθηκαν ως μη ασκηθείσες λόγω λανθασμένης επίδοσής τους, οι δύο αγωγές που είχαν αρχικώς ασκήσει.
Οι Τούρκοι, άσκησαν αγωγές ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου και ακολούθως ενώπιον και του Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ως διάδοχου του Ιταλικού Δημοσίου.
Με τις υπ’ αριθμ. 465 και 466/2022 αποφάσεις του Τριμελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Ρόδου, ανεστάλη η πρόοδος της δίκης αγωγών εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου ως διαδόχου του Ιταλικού Δημοσίου που άσκησαν οι ίδιοι 4, μέχρις ότου δημοσιευθεί τελεσίδικη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου επί όμοιων αγωγών που άσκησαν κατά του Ελληνικού Δημοσίου.
Πάνω από 100 τουρκικές ΜΚΟ έχουν ξεκινήσει δικαστική κινητοποίηση για την επιστροφή περιουσιών, που όπως υποστηρίζουν ανήκαν σε Τούρκους, οι οποίοι ζούσαν στα Δωδεκάνησα, ειδικά σε Κω, Ρόδο, Δυτική Θράκη και Κρήτη.

Το θέμα, όπως προανήγγειλαν τουρκικά ΜΜΕ, θα μεταφερθεί μέσω των τουρκικών ενώσεων στα Ηνωμένα Έθνη, την ΕΕ, τον ΟΑΣΕ και το ΕΔΑΔ. Πρόκειται για ένα νέο δείγμα της τουρκικής προκλητικότητας που εκδηλώνεται σε όλα τα επίπεδα.
Με την μία αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ρόδου η πρώτη διεκδικεί 2.848.076,3 € και οι υπόλοιποι από 632.905,3 € έκαστος. Με την δεύτερη η πρώτη διεκδικεί μόνη αποζημίωση ύψους 949.358,3 ευρώ.

Εκδικάζονται αγωγές από τους Τούρκους που διεκδικούν αποζημίωση «μαμούθ» για απαλλοτρίωση του ’40

Αρση απαλλοτρίωσης του Δήμου Ρόδου σε ακίνητο αξίας στη «Μήδεια»

ΤΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΤΑΞΙΑΡΧΗ
Σύμφωνα με τον κ. Στάμο, στο Κοιμητήριο Ρόδου, τον τελευταίο καιρό, έχουν ολοκληρωθεί παρεμβάσεις –όπως τα νέα οστεοφυλάκια: «Μαζί με τους συνεργάτες μου, κ.κ. Ζιώγου και Μπακίρη που είναι υπεύθυνες για το Κοιμητήριο, επιβλέπουμε τα προβλήματα. Ήδη το δίκτυο ύδρευσης (που χρονολογείται από το 1960) έχει αντικατασταθεί και παραδίδεται σύντομα, έγιναν παρεμβάσεις στον ναό που είχε προβλήματα, ενώ έγιναν και συντηρήσεις των εσωτερικών κτηρίων. Γίνεται καθαρισμός του περιβάλλοντος χώρου κι έχει βελτιωθεί η λειτουργία του. Επιπλέον, δημιουργήθηκαν νέα οστεοφυλάκια τα οποία παραδόθηκαν ήδη».

Είπε ακόμη, ότι εκπονούνται νέες μελέτες για την βελτίωση των δύο Κοιμητηρίων του Ταξιάρχη και του Αγίου Δημητρίου.

ΝΕΟ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟ  ΓΙΑ ΖΩΑ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑΣ
Ο κ. Στάμος, ανακοίνωσε ακόμη ότι ο Δήμος Ρόδου ετοιμάζει την δημιουργία ενός μικρού κοιμητηρίου για ζώα συντροφιάς:
«Η Ρόδος θεωρείται ένα πολιτισμένο μέρος. Σε συνεννόηση με τον δήμαρχο, αποφασίστηκε να δημιουργηθεί ένα κοιμητήριο ζώων συντροφιάς. Για τα γατάκια και τα σκυλάκια που έχουν οι συμπολίτες μας, πρέπει να υπάρχει ένας χώρος για να θάβονται. Είναι κι αυτό ένα είδος τιμής στους μικρούς μας φίλους. Το θεωρούμε, ένα δείγμα πολιτισμού» είπε ο κ. Στάμος και πρόσθεσε, πως αναζητείται ο κατάλληλος χώρος.

Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΕΤΑΛΟΥΔΩΝ
Ερωτηθείς σχετικά με την Δημοτική Ενότητα Πεταλούδων, ο κ. Στάμος δήλωσε πως, σε καθημερινή βάση γίνονται παρεμβάσεις και έργα μικρής κλίμακας στην προσπάθεια της δημοτικής αρχής να βελτιωθεί η καθημερινότητα των δημοτών της περιοχής.
«Μην ξεχνάμε ότι στην Δ.Ε. ανήκουν έξι χωριά (Κρεμαστή, Παστίδα, Παραδείσι, Μαριτσά, Θεολόγος και Δαματριά) που αντιμετωπίζουν πολλά προβλήματα κι έχουν πολλές ανάγκες. Βρισκόμαστε σε αγαστή συνεργασία με όλους τους αρμόδιους αντιδημάρχους για πολλά θέματα, με ψηλά στην ατζέντα την καθαριότητα».

Προχωρούν οι διαδικασίες για την απαλλοτρίωση κατοικιών