«Τέλος τουριστικής σεζόν: Η ώρα του απολογισμού»

Κλείνοντας μια ομολογουμένως γεμάτη τουριστική σεζόν, πλησιάζει η ώρα του απολογισμού.
Θα ήταν κοινότοπο και θα συνιστούσε επανάληψη, κουραστική για τον αναγνώστη να τονιστεί για πολλοστή φορά, ότι ο τουρισμός αποτελεί τη «βαριά βιομηχανία» της χώρας, μια όαση στην επώδυνη οικονομική κρίση που διανύουμε. Θα φανεί αφελές να διατυπώσουμε ευχολόγια για πιθανή χειμερινή σύνδεση του νησιού με την Ryan Air, ή αν πάμε λίγο παρακάτω να επαναλάβουμε ανέκδοτα τύπου “να πατάξουμε την γραφειοκρατία ή να προσελκύσουμε επενδυτές».
Ειδικά ως προς τα τελευταία θέματα η χώρα μας αποτελεί παράδειγμα προς αποφυγή των υπόλοιπων χωρών του πλανήτη. Αντί να αντιγράψουμε απλώς τα καλώς κείμενα άλλων χωρών ή ακόμα και των γειτόνων μας, κάτι για το οποίο δεν απαιτείται και καμιά ιδιαίτερη γνώση ή ικανότητες, εμείς εφευρίσκουμε τους πιο απίθανους τρόπους για να αποτρέψουμε οποιοδήποτε έργο ή επένδυση.
Τέλος, η αυτονόητη ανάγκη για ανάπτυξη των υποδομών (λιμάνια, αεροδρόμια, δρόμοι, μαρίνες κ.λπ.) με κατασκευές οι οποίες θα αλλάξουν το τοπίο και θα προσδώσουν άλλη δύναμη στον τουρισμό μας καθίσταται μη πραγματοποιήσιμη παρά τα αμέτρητα δις τα οποία είχαν σπαταληθεί από τους κοινοτικούς προϋπολογισμούς και ακόμα αναζητείται η τύχη τους.
Πέρασαν κάποια χρόνια από τότε που εργαζόμουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και βλέποντας τα εγκεκριμένα προγράμματα και κονδύλια, πίστεψα πως ο τόπος μας θα γινόταν σε λίγα χρόνια νέο Μόντε Κάρλο. Έκτοτε ωρίμασα. Ίσως η μόνη πραγματοποιήσιμη ιδέα είναι η δημιουργία εταιρίας τσάρτερ με μισθωμένα αεροσκάφη και εξασφαλισμένες πληρότητες λόγω του δημοφιλούς προορισμού (άρα και εξασφαλισμένη κερδοφορία) με την προϋπόθεση να λειτουργεί με ιδιωτικά κριτήρια, για όσους αντιλαμβάνονται τι εννοώ.
Σε αντίθεση με τα προαναφερθέντα, τα οποία απαιτούν κεφάλαια, τεχνογνωσία, προγραμματισμό και καλώς εννοούμενη κρατική παρέμβαση, εκτεταμένες έρευνες οδηγούν στο συμπέρασμα ότι υψηλό ποσοστό ταξιδιωτών, ειδικά εκείνοι με υψηλό μορφωτικό επίπεδο αναζητούν τουριστικές υπηρεσίες μέσω του λεγόμενου πλέον εναλλακτικού τουρισμού, ο οποίος περιλαμβάνει δεκάδες διαφορετικές προτάσεις πέραν των αυτονόητων ήλιου και θάλασσας, ορισμένες εκ των οποίων ενδιαφέρουν εκατομμύρια τουριστών.
Τα πλεονεκτήματα που προσφέρει ο τόπος μας στις περισσότερες μορφές τουρισμού δεδομένης της περιόδου ηλιοφάνειας, της φυσικής ομορφιάς και της υφιστάμενης τουριστικής υποδομής είναι δεδομένα και κυρίως δεν απαιτούν ιδιαίτερες νέες επενδύσεις.
Ενδεικτικά και μόνο θα αναφερθώ, προτού περάσουμε στο κυρίως θέμα του καταδυτικού τουρισμού, στις διάφορες μορφές εναλλακτικού τουρισμού οι οποίες παρά το γεγονός ότι αποτελούν πόλο έλξης χιλιάδων επισκεπτών, η πολιτεία αντί να διευκολύνει τους ενδιαφερόμενους, δημιουργεί εμπόδια λόγω γραφειοκρατίας, έλλειψης υποδομών, παράλογων όρων αδειοδότησης, ανυπαρξία κεντρικής κατεύθυνσης, σε μια χώρα όπου ούτως ή άλλως η δαιδαλώδης νομοθεσία κάνει τα πάντα να λειτουργούν στα όρια του παραλόγου και της παρανομίας.
Έχει αποδειχθεί στο παρελθόν, έστω και περιστασιακά, ότι υπηρεσίες όπως ο συνεδριακός τουρισμός, αλλά και τουρισμός υγείας, ο θρησκευτικός και ο πολιτισμικός τουρισμός, με την επίσκεψη των αρχαίων μνημείων και της Μεσαιωνικής πόλης, μπορούν να στηρίξουν τον χειμερινό τουρισμό μας, αλλά και το σύνολο του εμπορικού κόσμου. Δραστηριότητες όπως η ιππασία, το γκολφ, η ποδηλασία, το trekking, η ορειβασία, η αναρρίχηση και το αλεξίπτωτο πλαγιάς, ο προπονητικός αθλητικός τουρισμός ή ακόμα και το group yoga μπορούν να βάλουν τη Ρόδο στο χάρτη των χειμερινών προορισμών.
Σε ότι αφορά στον καταδυτικό τουρισμό, η Ρόδος διαθέτει όλες τις απαραίτητες προϋποθέσεις για να αποσπάσει την μερίδα του λέοντος στην παγκόσμια τουριστική αγορά. Καιρικές συνθήκες, κοντινός προορισμός, διαυγή νερά και ζωντανό βυθό ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί από τις υφιστάμενες υποδομές,
Τι μας λείπει; Ο μακρόχρονος σχεδιασμός με χωροθέτηση μερικών καταδυτικών πάρκων, όπως π.χ. στην Ισπανία ή στη Γαλλία, όπου με ψυχρότερο κλίμα έχουν τουριστική περίοδο 12 μηνών! Ή ακόμα καλύτερα η δημιουργία προστατευόμενων περιοχών (όπως π.χ. στην περιοχή της Καλλιθέας) με την προσθήκη τεχνιτών ναυαγίων η τεχνιτών υφάλων και με ταυτόχρονη απαγόρευση της αλιείας, όχι μόνον θα καταστήσει το προϊόν πιο ελκυστικό στους λάτρεις του αθλήματος αλλά θα συμβάλλει στην αύξηση των ιχθυαποθεμάτων, τα οποία σε σύντομο χρονικό διάστημα θα εξαπλωθούν και στις γύρω περιοχές, όπως συνέβη σε οποία περιοχή του πλανήτη έχει επιχειρηθεί κάτι τέτοιο. Δεδομένου δε του ταυτόχρονου ενδιαφέροντος τόσο για την αλιεία όσο και για τον τουρισμό και επειδή πολλοί θα αναρωτηθούν πώς θα χρηματοδοτηθούν οι μελέτες και οι όποιες κατασκευές, μικρής έστω κλίμακας, σε τέτοιους καιρούς, υπάρχουν σχετικά κοινοτικά προγράμματα, βάσει λόγου χάρη του κοινοτικού χρηματοοικονομικού πλαισίου 2014-2020 ή του επιχειρησιακού προγράμματος αλιείας, τα οποία θεωρείται, ότι μπορούν να χρηματοδοτήσουν σχεδόν στο ακέραιο ένα τέτοιο εγχείρημα.
Νικόλαος Παπαϊωάννου
Δικηγόρος